beleggen op de golven

Tamerus probeert kritiek pensioenakkoord te weerleggen met pensioengeschiedenis

2012-03-06T23:59:00.005+01:00

Het is een beetje stil geworden rond de discussie over het pensioenakkoord.Tamerus, de actuaris bij de PGGM en lang bezig geweest met ALM had een interview in het Financieele Dagblad (Kritiek op pensioenplan pijnlijk) waarin hij zijn gram kwijt kon over zijn lovebaby. Hij troost zich met de gedachte dat de taboes op de pensioenleeftijd en de zekerheid van pensioenen hierdoor zijn doorbroken.

De discussie over de rekenrente, vooral het je rijk rekenen hiermee, is ongelukkig gevoerd. Die is besmet door de afkeer van de sterk fluctuerende marktrentes en de daardoor sterk fluctuerende rekenrentes. De discussie lijkt nu te gaan richting een marktrekenrente met een opslag in lijn met het extra risico dat genomen wordt (en dat vereist dan weer buffers die daar in overeenstemming moeten zijn, om niet een al te riskant beleggingsbeleid uit te lokken). Voorlopig wijst er nog niet veel op dat pensioenfondsen duidelijk meer risico gaan nemen bij doorvoering van het pensioenakkoord.

Zekere, waardevaste pensioenen zijn een onmogelijkheid geworden, nu de demografie zo verslechterd is. Er is in het verleden een te groot beroep op solidariteit gedaan en dat kon ook. Met pensioenpremies kon je vroeger veel bijsturen, nu is dat veel minder. Actuarissen hebben veel te lang tegen beter weten in gewerkt met te optimistische sterftetafels, het langlevenrisico onderschat (daar heb ik wel eens ruzie over gehad met actuarissen die vonden dat ik mijn mond moest houden over dit onderwerp waar ik (net als zij toen) geen kaas van had gegeten).

Na 2006 is de boot gemist vindt Tamerus, toen had men moeten inzien dat te veel pensioenzekerheid met indexatie voor inflatie was beloofd via in de toekomst steeds meer onhaalbare solidariteit.

Hij is voorstander van pensioenpremies berekend met de zekerheid van verzekeringsmaatschappijen (99,5%) en niet de traditionele van een pensioenfonds(97,5%) op bais van de risicovrije marktrente. Dat is een dure zaak.

Tsja, ik denk dat het pensioenakkoord inderdaad een onvermijdelijke weg is. Er moet gerekend gaan worden met iets hogere rekenrentes in lijn met prudente verwachte opbrengsten. De gemiddelde doorsneepremie (je bouwt even veel pensioenrechten op onafhankelijk van je leeftijd, d.w.z. 20-55 jarigen subsidiëren 55-68 jarigen enorm) moet geleidelijk van de baan vanwege de demografie. Pensioenen zijn niet meer zeker en er moet als de nood aan de vrouw komt (de meeste gepensioneerden zijn vrouwen) in de uitkeringen gesneden worden. Maar je moet niet met onzinnige door centrale banken te laag gemaakte rentes veel te lage rekenrentes rekenen. Daarmee ga je de pensioenopbouw nodeloos te veel korten. Als het pensioen onzeker is, dan hoef je niet meer met de risicovrije rente te rekenen, je kunt een iets hogere rente nemen. Hoe veel hoger? Dat is onduidelijk en dat gaat electoraal afgedwongen worden door de gepensioneerden en bijna gepensioneerden.

23-jarige valutahandelaar geeft 204.000 pond uit op drinkavondje

2012-03-06T19:48:00.004+01:00

De foto is van het duurste drinkgelag ooit met de een dure monsterchampagnefles, aangericht door een 23-jarige valutahandelaar.
Hij had voor de zekerheid maar eerst gebeld of ze de 30 liter Midas fles Ace Of Spades champers Nebuchadnezzar of Armand de Brignac maar eens zouden klaar zetten à 125.000 pond.
Dit was niet genoeg om de dorst van de VIP's en dames te lessen en gelukkig bestelde hij daarom nog wat bij. Daar kwam de wodka van 4,5 liter à 2000 pond per fles en nog wat andere dure bubbeltjes van nog eens 60.000 pond.
Zonder die extra bestellingen was het niet het duurste drankgelag ooit. Dat was een etentje van vier met een fles Petrus van 160.000 pond, genoeg reden om de desbetreffende verteerder te ontslaan.

Het drankgelag van de grote fles was aangericht voor 10 vrienden met al hun aanhang (zoals 60 goed uitziende dames die de heren wel wilden verwennen). De handelaar zelf, Alex Hope, dronk bijna niets, maar naar verluid heeft hij zich kostelijk vermaakt.

Hij is in een klap wereldberoemd geworden. Ze prijzen hem de hemel in, hij is zo ontzettend aardig en hij heeft zichzelf zo veel aangeleerd (hij is tenslotte al drie jaar handelaar), hij is een fenomeen. Hij nodigt je uit op twitter en facebook, zie http://www.alexhopefx.com/about-alex

Spanje, Griekenland, Ierland te verschillend van Duitsland

2012-03-06T18:35:00.005+01:00

Het plaatje van Ecompic laat zien hoe geweldig goed het ging in sommige van de PIGS in de eerste jaren van de euro. De groei van de consumptie was geweldig. Zelfs na de terugslag is Ierland heel wat meer opgeschoten dan Duitsland.
De groei van de consumptie viel voortdurend tegen in Duitsland, die was niet vooruit te branden en nu nog steeds niet. De Fransen moeten dit kwartaal de bonte os uithangen qua consumptie, van Duitsland komt het nog niet. Dat enorm dure drinkgelag van 200.000 pond had niet in Duitsland kunnen plaatsvinden, hoe veel emmers bier er ook gedronken worden.
Opvallend is wel dat na tien jaar de groei van de consumptie van de eurolanden zo dicht bij elkaar ligt, terwijl die tot 2008 zo enorm extra gestegen was bij de PIGS.

Om een muntunie te hebben moet de economische groei en de overheidstekorten ongeveer hetzelfde zijn, de groei moet sterk samenhangen tussen de landen onderling. Duitsland is de rare uitzondering in de eurozone, de economie in de meeste landen hangt veel meer samen met die van Frankrijk.

obligaties en aandelen omlaag: de kater van geen QE3 dreunt door

2012-03-06T00:49:00.003+01:00

Op normale dagen bewegen de rente en de aandelenbeurzen in dezelfde richting: hogere beurzen dan ook hogere rente.
Maar sinds QE3 niet meer zo zeker is, vindt de markt dat de rente best kan stijgen terwijl aandelen dalen.
De FED laat via Hilsenrath in de Wall Street Journal steeds meer lekken dat QE3 voorlopig niet op het menu staat. De Fed is verbaasd dat bij zo weinig groei de werkloosheid zo krachtig daalt. D.w.z. de groei hoeft helemaal niet zo ver opgepept te worden.
De brokers beginnen nu ook langzaam aan te capituleren en hun voorspellingen voor QE3 verder naar de toekomst te verplaatsen.
Vandaag stonden de aandelen in Azië vooral onder druk vanwege de lagere groeiprognose van 7,5% in China, alhoewel je dat moet zien als politici die beloven dat de groei niet onder 7,5% komt, het mag er best boven zijn.
In de VS maakte de beter dan verwachte ISM non manufacturing weinig indruk vergeleken met het QE3 drama en ook het wegpraten van de tegenvallende nieuwe orders en ISM door bijvoorbeeld Norbert Ore maakte weinig indruk.
Maar de koersbewegingen zijn nog heel klein, wat wijst op doorgaand positief momentum. Een en ander ziet er toch wat kwetsbaarder uit (ook het percentage aandelen in de VS onder 50 daags gemiddelde is weer aan het vallen, hoe klein de koersbewegingen ook zijn; er zijn wat klachten dat insiders niet kopen etc.)

Lombard Street: euro kostte Nederland minstens 1% groei per jaar, consumptie en kost tot 2015 minstens € 127 miljard

2012-03-05T22:28:00.005+01:00

Het eindrapport voor de PVV door Lombard Street Reseach viel een beetje tegen. De conclusies en cijfers komen een beetje uit de lucht vallen.
Nu zijn er ook gewoonweg geen 100% betrouwbare berekeningen te maken wat de euro heeft gekost/ opgeleverd, laat staan wat een en ander in de toekomst gaat kosten.

Ik geef hun tabel voor de volgens hen benodigde cash steun die de PIGS de komende jaren nodig zouden hebben (Nederland als lid van kern-Europa moet volgens Lombard Street 10% van het totaal ophoesten).
Nu hoopt de PVV dat als Nederland de euro verlaat, ze kunnen profiteren van asociaal beleid (past ook uitstekend bij minimaliseren van ontwikkelingshulp) en Nederland niet meer hoeft te betalen voor andere landen in Europa. Dan zal Nederland uit de EU getrapt worden met verlies van alle handelsverdragen en een valuta krijgen die of te sterk wordt om te exporteren of een hoge rente nodig zal hebben om de waarde van de nieuwe gulden te steunen. Het is dan hoe dan ook afgelopen met onze export, vooral als Nederland alleen zou uittreden (reken maar op handelssancties etc).

Lombard Street erkent dat de euro de handel bevordert heeft en dat er ook voordelen kleefden aan de euro. Die zet men op € 800 per Nederlander, maar het kostte volgens hen € 7000.

Ze vergelijken Nederland met Zweden en Zwitserland. Dat is niet zo idioot. Zweden heeft het na hun rampzalige financiële crisis heel goed gedaan na enige jaren. Na 2001 heeft Zweden en in veel mindere mate Zwitserland Nederland overklast, Het verschil is ongeveer 1% groei per jaar, maar vooral de consumptie heeft het veel beter gedaan. Nederland zag na 2001 gemiddeld 1.25% groei van het BNP, maar Henk en Ingrid consumeerden maar 0,5% per jaar meer. Zweden had 2,25% groei van zowel BNP als consumptie. Vooruitkijkend is voorlopig het verschil nog veel groter: Zweden gaat ver uitlopen.
Dat is het andere plaatje: Zweden was een ramp in de jaren 90 en Nederland de ster, na 2001 is het andersom, vooral de laatste jaren.

De analyse van de eurocrisis (Griekenland en Portugal halen het niet, Spanje en Italië na de nodige kleerscheuren misschien wel) heeft wel de nodige verstandige rampzalige opmerkingen.

Maar zijn de huidige problemen door de euro gekomen? De kredietcrisis is in de VS ontstaan, onafhankelijk van de euro. De problemen na 2001 komen eerder door gebrek aan hervormingen omdat populistische partijen als PVV, LPF en SP te veel aanhang kregen en krachtige regeringen onmogelijk maakten. De slechte huizenmarkt in Nederland is nu een flink probleem (zoals die begin jaren 90 in Zweden was). In de jaren 90 stoomde Nederland ook op door de gestegen rijkdom van de pensioenfondsen. Het omgekeerde treft Nederland nu keihard (al kan die pijn wel eens eerder voorbij zijn dan men denkt)

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

2012-03-04T13:38:00.005+01:00

Is de wereld gered met de schamele € 530 miljard aan drie jaars deposito's die de Europese banken als cadeautje toegeschoven krijgen van de ECB? Het vertrouwen daarin groeit, maar de beurzen waren niet enthousiast: het bezit van de zaak is het eind van het vermaak.

De beurzen raakten slechts weinig van de kook van de toespraak van Bernanke waarbij hij niets zei over QE3. Die komt er dus voorlopig niet concludeerde de markt (Voormalig FED-lid Blinder: alleen als werkloosheid stijgt, de olieprijs> $150 komt of de inflatieverwachting fors daalt). Het gevolg was een kleine rentestijging en een wat grotere val van de goudprijs.

Noord Korea verraste positief door te beloven voorlopig te stoppen met kernproeven en dit door internationale waarnemers te laten controleren. Kim Jung Un wist dit plannetje van zijn vader er snel door te drukken in ruil voor 240.000 ton voedsel voor het hongerende Korea om de 100ste geboortedag van zijn grootvader zoals al jaren beloofd was glorierijk op te luisteren.

Het belangrijkste economisch nieuws was de ontwikkeling van de PMI's in de wereld, de barometers van het (industriële) bedrijfsleven. Die bleven in de meeste landen ongeveer gelijk of waren iets lager. De ISM van de VS viel relatief veel tegen (=Citigroup Surprise Index flink omlaag). De cijfers wijzen ex de PIGS op groei in de industrie en het BNP.

In de VS vielen de initial claims voor werkloosheid weer mee, deze daalden en hielden het lage niveau goed vast. Pending home sales verbeterden, het nieuws van de huizenmarkt wordt steeds minder zwartgallig. De nieuwe orders voor duurzame goederen waren een zware tegenvaller, een erg grote daling (-4,5% in één maand) na diverse maanden van mooie stijgingen. Het consumentenvertrouwen steeg veel, zeker in een tijd dat de steeds hogere benzineprijs de republikeinen visioenen geeft om de verkiezingen te winnen (Romney maakte grote vorderingen kandidaat te worden, maar Santorum begint steeds beter te liggen bij de mannelijke blauwe boorden, alle onzin die hij uitkraamt wordt door hen vergeven). Personal icome was +0.3% in januari na een opwaarts herzien 0,5% over december (inclusief andere herzieningen ziet de groei van het personal income er nu zo goed uit dat de FED op zijn lauweren kan gaan rusten en de banken weer krediet kunnen verstrekken en de Amerikanen weer vaker naar de tandarts gaan (sterke bullish indicator voor economie). De (personen)autoverkopen zijn flink aan het stijgen. Toch viel de consumptie in januari stil, maar deze zal vanaf februari wel weer beter worden, zoals de sterke stijging van de ICSC chain stores de laatste weken aangeven.

In Italië daalde over februari het overheidstekort van 4,6% naar 3,9% een cijfer waarbij Nederland zijn vingers bij zou aflikken zou Rutte zeggen.
Het CPB berekende dat het begrotingstekort in Nederland 4,5% gaat bedragen en er daarom 1,5% bezuinigd moet worden. Hierin heeft geen enkele partij zin, maar onder de knoet van Van Rompuij moet men toch een heel eind kunnen komen.

Retail sales waren voor de afwisseling in januari eens een keer sterk (+4,1%) in Japan.

Wie gaat al die nieuwe lange Amerikaanse staatsleningen kopen? De zombiekopers zijn toe aan een Arabische lente?

2012-03-04T12:07:00.011+01:00

Het enorme begrotingstekort van de Amerikaanse overheid is tot op heden met groot gemak gefinancierd. Voor 2009 wisselden China en Japan met de OPEC-landen in een belangrijke bijrol elkaar af als grote kopers van Amerikaanse Treasuries. Ze vochten er zelfs om en dat leidde tot (onbewijsbare) calculaties dat daardoor de lange rente in de VS ongeveer 0,6% lager was dan de fundamentals aangaven.

Daarna stoomde de FED op als de grote verslinder van Amerikaanse leningen. In korte tijd stoomde het bezit van de FED op naar ruim 20% van alle staatsleningen, van sommige emissies wel 60-70%. Eerst had men alleen de korte looptijden, sinds Operatie Twist heeft men alle looptijden, ook de zeer lange waar de FED niets te zoeken heeft.

Op korte termijn gaan de grote kopers van Amerikaanse staatsleningen in staking (FED) of blijven ze in staking (China en Japan). De FED stopt, omdat operatie Twist is afgelopen en er geen QE3 aankomt op korte termijn. China is gestopt (erger nog, uit de laatste cijfers blijkt dat China aan het verkopen is), omdat men beter gespreid over de wereld wil zitten en ook omdat de groei van de valutareserves beperkt wordt (deels door relatief meer te importeren en exportproblemen naar Europa; de machtshebbers hebben georakeld dat de valutareserves te groot zijn). Japan heeft toch nog tamelijk plotseling te kampen met structureel wordende tekorten op de handelsbalans (nog niet met de kapitaalrekening, daar hebben ze genoeg bezittingen in het buitenland voor opgepot) en dat beperkt hun aankopen structureel.

Daarmee zijn de drie grote zombiekopers die tegen elke prijs Amerikaanse staatsleningen opkopen straks uit de markt. Andere beleggers moeten nu die Amerikaanse staatsleningen gaan opkopen. Die moeten verleid worden met iets, niet die lage rente van nu. Je ziet dat er heel weinig lange Amerikaanse staatsleningen zijn en daar kan een nieuwe zombiekoper opstaan: De Zombies van Solvency II, de gedwongen aankopen van verzekeraars van lange leningen om hun renterisico te matchen.
Dat hebben ze vermoedelijk al lang gedaan (verzekeraars kijken Nederlandse pensioenfondsen meewarig aan waarom ze niet hun renterisico 100% afgedekt hebben, maar verzekeraars hebben makkelijk praten met hun dekkingsgraden van 150%+). D.w.z. de schaarste aan leningen langer dan 9 jaar behoedt lange leningen voor te veel rentestijging.

Banken zijn slechts kleine kopers van staatsleningen in de VS en particulieren vermoedelijk ook. Gezinnen zijn grote kopers, maar dat komt omdat dit een restcategorie is. Particulieren kopen nauwelijks beleggingsfondsen met staatsleningen in de VS. Alleen hedgefunds die ook onder de post gezinnen vallen schijnen te kopen, grootscheeps speculerend op de zoete sirene van Bernanke dat hij tot 2015 de rente niet gaat verhogen.

Global Macro Monitor denkt dat dadelijk de bond vigilantes wakker worden en tot een Arabische lente gaan oproepen: Plosser (de superhavik van de FED) wordt hun held, ze gaan geloven in torenhoge rentes. Of men ziet ineens dat Amerikaanse banken veel krediet gaan verstrekken (een versnelling is nu al zichtbaar in de cijfers) en dat leidt tot te veel vraag naar geld en dus een hogere rente.

Hier ligt dus het staartrisico van een Arabische lente op de rentemarkt: de kans dat de 7 tot 10-jaars rente in de VS naar 5%+ gaat in 2013 is niet 0 zoals in sommige optieprijzen (hoe duur die ook zijn bij obligaties) is verdisconteerd.

bron: o.a. Global Macro Monitor: Is the Fed ready for the bond market’s Arab Spring? via http://www.ritholtz.com/blog/2012/02/is-the-fed-ready-for-the-bond-market%e2%80%99s-arab-spring/

Sober Look http://soberlook.com/2012/03/its-matter-of-time-before-luck-runs-out.html heeft een vergelijkbare kijk op de zaken: het buitenland moet op grote schaal Amerikaanse staatsleningen kopen en dat is problematisch nu FED en Japan zijn uitgekocht en China wil verkopen. Alle hoop is op de OPEC gericht.

Banken steeds betere klant van ECB: € 800 miljard deze week

2012-03-03T18:24:00.005+01:00

Het plaatje van Bianco laat de excessieve stijging zien van het geld dat de banken bij de ECB tegen een rente van niets stallen. De LTRO drie jaars deposito's zijn de hoofdreden. Daar is nog niets van gebruikt en daarom is er flink wat meer geld gestald dan normaal. De banken hebben nu zo excessief veel liquiditeit dat ze toch iets er mee moeten gaan doen. Het lijkt wel een spelletje Risk, waarbij men al tien keer fiches heeft bijgezet in een landje en nu toch echt gedwongen gaat worden om aan te vallen. 5% is nog steeds een mooie rente voor te beleggen in 10-jaars Italië en Spanje hoort men de banken al denken.

Goldman Sachs te pessimistisch over Amerikaanse huizenprijzen

2012-03-03T12:57:00.007+01:00

Twee plaatjes van de ontwikkeling van de huizenprijzen in de VS: boven dat van Goldman Sachs (Hatzius c.s.) en onder dat van wat de futures prijzen (radar, huizenrapport aan Obama) zeggen (bron Calculated Risk).
Goldman Sachs denkt dat de huizenprijzen in de VS nu op hun evenwichtsniveau staan en dat ze eerst nog wat naar beneden doorslaan voordat de prijzen gaan stijgen. De trend van Shillers prijzen voor de 20 grootste steden wijst in die richting.

De futures prijzen wijzen daarentegen op een stijging. Het dieptepunt zou achter de rug zijn. Deze futures lijken niet te optimistisch. In 2009 waren de futures prijzen te pessimistisch, al zag men wel eerder een omslag.

Op het ogenblik zie je een tweedeling: de prijzen van huizen die geforceerd verkocht worden (foreclosures) zitten in een flinke downtrend, terwijl de huizen die op normale wijze verkocht worden al aan het stijgen zijn. Voorlopig winnen de foreclosures nog, maar dat zal niet lang duren, misschien is het al voorbij. De kredietverlening is aan aan het trekken en het wordt weer makkelijker een hypotheek af te sluiten (maar het is nog steeds niet gemakkelijk). Er is te weinig gebouwd, het aantal gezinnen stijgt weer nu de werkgelegenheid weer aantrekt. Een en ander moet tot stijgende prijzen gaan leiden in een steeds groter deel van het land (helaas kan ik geen garantie geven).

Het blijft merkwaardig dat zo veel Amerikanen de huidige huizenprijzen maar gewoon, in evenwicht vinden en niet spotgoedkoop, zoals bijvoorbeeld Europeanen denken of de prijs/huur en maandelijkse hypotheeklasten aangeven.

Inkomensgroei beter in VS: groei consumptie in 2012 beter

2012-03-02T23:56:00.004+01:00

Bij de herziening van de groei van het BNP van de VS over het vierde kwartaal van 2011 van 2,8 naar 3% zat ook een herziening van de groei van het persoonlijk inkomen (zie plaatjes van Benderly). Er kwam sinds sepetmber zo maar ineens $100 miljard bij. Dat verandert ineens het beeld van de trend van de inkomensgroei en de besparingen. Amerika bleek ineens een 0,8% spaarzamer volkje. Daardoor lijkt het niet meer zo nodig dat de Amerikaan nog harder gaat sparen en dat betekent dat de consumptie even hard kan groeien als de groei van het beschikbaar inkomen of misschien nog meer. De trend van de inkomensgroei ziet er ook beter uit door de herzieningen.
Dat gaat de verwachtingen voor de groei van de consumptie na het eerste kwartaal van 2012 omhoog brengen.

Over het huidige eerste kwartaal wordt men daarentegen weer wat somberder, omdat de consumptie over januari niet lijkt te zijn gegroeid (er zijn te veel dingen gekocht in het vierde kwartaal (groei goederen +12% door belastingmaatregelen)en dat wordt gecorrigeerd), waardoor de groei van de consumptie in het eerste kwartaal maar op 2/3 van normaal ligt.

scenario's voor verband tussen olie en de SP500: wel of geen breuk in het aanbod

2012-03-02T21:19:00.008+01:00

Simons van Bianco heeft zitten rekenen aan het verband tussen de S&P500 en de olieprijs. Hij zag daarbij drie scenario's. Eerst had je het scenario van het economisch herstel van 2003 tot 2007, waarbij de S&P500 lineair meesteeg met de olieprijs. Daarna kreeg je de korte periode dat de olieprijs uit de hand liep in 2007-2008 (en Trichet vond dat de rente door de olie-inflatie verder omhoog moest met als gevolg een zwakke dollar versus de euro en daarmee forceerde hij de oliesjeiks uit de zandbak van het Midden Oosten hogere olieprijzen af te dwingen). Daarbij daalde de S&P500 lineair mee met de stijgende olieprijs.
Tenslotte had je het tijdperk sinds de kredietcrisis waarbij een hogere olieprijs ook leidde tot een hogere S&P500, maar wel op een flink lager niveau en met kwadratische trekjes (een erg stijgende olieprijs was niet te best).
Het bovenste plaatje geeft die drie regiems weer.

Wat gaat er gebeuren als de olieprijs verder stijgt en de economische groei bedreigt in de oude wereld?
Dan zou het kunnen gaan als in het onderste plaatje (wie weet denk ik, het plaatje is van mij en niet van Simons). Dan zou men kunnen gaan zeggen dat sinds de Arabische lente de olieprijs de S&P500 negatief beïnvloedt. De olieprijs doet pijn sinds de Arabische lente. Als de olieprijs nu verder doorloopt zonder dat er oorlog uitbreekt (op supply problemen Iran, Zuid Soedan etc) dan zou het volgens de blauwe lijn kunnen gaan. Bij een oorlog wordt het uiteraard een ernstigere zaak.

Je kunt ook zeggen dat de S&P500 sinds de kredietcrisis gewoon 320 punten lager staat dan voorheen de olieprijs aangaf (tweede scenario). Of misschien heeft Simons gelijk met zijn kwadratisch verband (derde scenario).

N.B. oilwtxi = prijs van West Texas Intermediate olie per vat.

QE3 in de ijskast, Bundesbank rebelleert tegen meer LTRO: weg met goud

2012-03-01T16:27:00.006+01:00

Weidmann gaf weer eens aan dat de Bundesbank Super Mario veel te ver vond gaan met monetaire verruiming. Voorlopig moet de ECB zich weer wat koest houden om de Duitsers binnen boord te houden. Maar zoals gewoonlijk keek de wereld meer naar de VS dan naar Europa.

BB waarschuwde daar voor de negatieve invloed van overheidsuitgaven in 2013 en vergat te reppen over QE3. Daar had de markt keihard op gerekend.
Na de speech van BB vlogen er gigantische futures contracten (100.000) de markt over die in een paar tellen de rente van 1,93% op 1,99% zette.

Bij goud vond men het nodig 11.000 contracten te verzilveren, goed voor $ 1.8 miljard. De goudmarkt lag voor 10 seconden stil en dat is verschrikkelijk lang in een tijd dat handelen in nanoseconden gaat (zoals uitgelegd in De Wereld Draait Door naar aanleiding van de extra schrikkelseconde dit jaar over hoe verschrikkelijk lang en belangrijk een seconde vandaag de dag is). De wijzen uit het verre oosten leken daar achter te zitten (WSJ).

Want wat deed uncle Ben? Hij hield een depressief praatje in plaats van de opbeurende woorden waar de markt altijd op kan rekenen. Dat rekenen wordt trouwens echt gedaan, bijvoorbeeld door Bespoke dat wist te berekenen dat op dagen dat BB spreekt de beurs gemiddeld 0,8% hoort te stijgen. Dat was dus deze keer een lelijke streep door de rekening.

Maar had men zo verbaasd moeten zijn dat Bernanke niets over QE uit de omheining van zijn tanden wist te laten ontsnappen?
Voor QE3 moet er een behoorlijke consensus binnen de FED zijn, anders gaat men niet met geld smijten. De economische omstandigheden moeten niet goed genoeg zijn, er moet geen inflatiegevaar zijn en de krediet- en geldgroei moet niet uit de pan rijzen. De recordlage initial claims voor werkloosheid maken de zorgen over de hoge werkloosheid even minder, de inflatieverwachting is te hoog (zie plaatje Bianco) en de kredietgroei trekt aan. Waarom zou de FED nu ineens QE afkondigen, terwijl een en ander vorige maand veel meer richting QE3 wees?

ISM 52.4: bijna alles omlaag behalve voorraden, export en prijzen

2012-03-01T16:10:00.002+01:00

De ISM was een tegenvaller (ook een klap voor de gelovers in de Citigroup Surprise Index voor de VS). De consensus zat op 54,5 net als mijn modelletje. Extra slecht was dat orders/ voorraden daalden, waardoor men een lagere ISM volgende maand gaat verwachten. Mijn modelletje ziet nog wel een stijging naar 56 volgende maand.
ISM prijzen was wel omhoog, wat geen verrassing was gezien de stijging van de grondstoffenprijzen.
De PMI’s van andere landen vandaag waren meestal behoorlijk onveranderd waardoor de opgaande trend stokte of zelfs licht omboog.

Toch was de stemming onder de respondenten van de inkoopmanagers van de ISM best wel optimistisch, gezien hun opmerkingen:
WHAT RESPONDENTS ARE SAYING ...
• "Business is holding steady. Concern over commodity prices ongoing." (Chemical Products)
• "Still somewhat cautious about recovery. Expecting a good year, but not seeing orders yet." (Machinery)
• "Demand remains consistent to strong on all levels." (Paper Products)
• "Demand from auto makers is getting stronger." (Fabricated Metal Products)
• "Manufacturing is busy. Spending money on new equipment to accommodate customer demands. Material prices are staying in check." (Food, Beverage & Tobacco Products)
• "There seems to be a much more positive outlook for the economy. Customers are ordering material for stock rather than just working hand-to-mouth." (Fabricated Metal Products)
• "Global GDP softening and beginning to impact the demand chain." (Computer & Electronic Products)
• "Production is busy — several new large projects." (Primary Metals)
• "Customers [are] lowering inventory levels, anticipating price decrease due to third-party published reports on materials." (Plastics & Metal Products)
• "We are optimistic about the U.S. market this year, a little hesitant about what may happen in Europe and unsure about China." (Transportation Equipment)
• "Shipments are increasing over last year. Waiting to see if the trend continues." (Wood Products)

Het pensioenschip gezonken? Rademakers: pensioenfondsen kunnen niet meer varen op lange termijndenken.

2012-02-29T23:32:00.003+01:00

Rademakers van Robeco die over beleggingsbeleid gaat laat in het Financieele Dagblad enkele merkwaardige denkbeelden optekenen (artikel ‘Pensioenfondsen kunnen niet meer varen op langetermijndenken’ van 22 februari).
Hij veronderstelt dat pensioenfondsen helemaal vastgeroest zitten in oude denkbeelden die gebaseerd zijn op langetermijndenken en daarom niet in scenario's kunnen denken. Dat denken op lange termijn zou leiden tot veel te genakkelijk aannemen dat pensioenfondsen hun doelstellingen konden halen. Daardoor zou men te veel in problemen zijn gekomen zijn.
Die problemen zijn ontstaan door een rampzalige daling van de rente (daardoor wordt de kostendekkende pensioenpremie onbetaalbaar), vreselijke opbrengsten van aandelen en andere zakelijke waarden en een onverwachte grote stijging van de verwachte levensduur. Van te voren hier goed over nadenken had dit niet voorkomen. Men had de schade kunnen voorkomen door het renterisico af te dekken en men had minder in zakelijke waarden kunnen beleggen, maar daarmee had men niet kunnen voorkomen dat mensen nu zo oud worden en de rente nu zo laag is.

Een van de goede ontwikkelingen van de afgelopen tijd is juist dat de meeste pensioenfondsen hun investment beliefs hebben geformuleerd en hierna proberen te handelen. Ik ben nog geen fonds tegengekomen dat als belief had dat aandelen torenhoge opbrengsten zullen hebben en de rente tot tig procent zal oplopen.
Dat helpt de discussies hoe je aan je lange termijn doelen kunt werken.

Scenariodenken is de basis van ALM-studies. Daarop is het beleggingsbeleid van pensioenfondsen gebaseerd. Omdat men zich de scenario's niet goed kon voorstellen (en dat is nog steeds zo, ben ik bang), kreeg men geen goed idee van de risico's. Maar zonder ALM-studies had men een nog slechter beeld van de risico's ehad. ALm-studies beschermen je niet tegen uitzonderlijke uitkomsten, zoals we na 2000 gezien hebben, twee keer een enorme daling van aandelenkoersen die maar eens in de twintig tot dertig jaar horen te gebeuren.

Al die uitzonderlijke ontwikkelingen kon je nauwelijks bestrijden met beleid (met uitzondering van renterisico). Pensioenfondsen moeten ook nut hebben en dat nut is dat je voldoende rendement haalt zodat pensioenrpemies betaalbaar blijven. Anders kun je beter overgaan op een omslagstelsel. Dat goede rendemnt behaal je door enig risico te nemen via goed spreiden over zakelijke waarden, een goede rentematch en dat is mogelijk doordat je de lange termijn kunt inzetten op basis van solidariteit.
D.w.z. het is ondenkbaar dat pensioenfondsen geen risico nemen, dan dmaken ze pensioenen te onbetaalbaar of te karig.

Rademakers signaleert ook de opkommst van het keep it simple denken, vanwege de slechte ervaringen met wat meer exotische beleggingen. Op zich is dit een gezond principe: beleg niet in dingen die je niet begrijpt. Als duidelijk is dat het per se nodig is (swaps bij afdekken van renterisico) dan moet je toch in iets ingewikkelds beleggen en je zo laten opleiden dat je het uiteindelijk ook betrekkelijk simpel vindt. De keuze in beleggingen is tegenwaaordig extreem groot. Je beperken tot enkele soorten beleggingen waar goede perspectieven lijken te zijn en daar extra aandacht aan besteden is goed.

Het benchmarkdenken krijgt een veeg uit de pan van Rademakers. Dat is grotendeels terecht. Het voorkwam dat risico's op grote schaal afgebouwd werden omdat je dan niet aan STAR-normen, Z-scores voldeed en uit de pas liep met andere fondsen. Dat maakte de val va de dekkingsgraden onvermijdbaar. Maar er is nog steeds geen goed alternatief voor het werken met becharks. Dus blijven we werken met benchmarks. Maar je kunt wat minder riskante benchamrks invoeren. Dat helpt een beetje, maar beschermt je niet tegen de uitzonderlijk rampzalige ontwikkelingen die pensioenfondsen treoffen sinds 2000. Gelukkig is er een goede kans dat het inde komende jaren beter zal gaan: aandelen zijn goedkoop, de rnnet zal vermoedelijk wel wat gaan stijgen (al is dat erg onzeker en kan de stijging wel eens minder hard gaan dan is ingeprijsd in de rentetermijnstructuur). De grote klappen in de sterftetafels lijken nu wel te zijn uitgedeeld, al lijken beperkte verdere tegenvallers erg waarschijnlijk.

is 530 miljard LTRO steun ECB weggegooid geld

2012-02-29T21:41:00.005+01:00

De aandelenmarkt heeft zich al de nodige weken zitten verheugen op de LTRO 2 en de wonderbaarlijke werking hiervan. Eerst droomde men van 1000 miljard, maar bij nader inzien is 530 miljard ook al heel wat. Een groter deel dan bij de eerste ronde is eigenlijk niet nodig, nu ongeveer 300 miljard en dat was 200 miljard in ronde 1.
Men is dus nu nog meer bereid een deel in te zetten voor leuke dingen zoals het kopen van vaderlandse PIGS staatsleningen en wie weet gaat men wel meer krediet verstrekken. Het totale bedrag was Goldilocks: niet zo weinig dat er geen liquiditeitsimpuls uitkomt en niet zo hoog dat het aangaf dat de banken in enorme financieringsproblemen zaten.

Op het ogenblik kijkt men weer door een roze bril naar QE en LTRO. Steeds meer mensen vinden het een gamechanger. Zelfs de pessimisten, want die zien nu echt de poorten van de hel opengaan.

Op het ogenblik denkt men weer dat door QE/ LTRO het vertrouwen toeneemt (en daarmee gaat het geld weer rollen en dat zorgt voor meer groei), beurzen stijgen, banken zich kunnen financieren, stress afneemt, er geen inflatie komt (de kans op deflatie neemt af), de rente van Italië c.s. verder kan dalen waardoor de staatsschuld weer beter betaalbaar wordt. De banken kunnen door de te lage rente weer meer winst maken waardoor de solvabiliteit eerder kan herstellen.

De pessimisten hadden in de herfst van 2011 de overhand: al die QE had niet geholpen, de economische groei was desondanks teruggezakt, de solvabiliteit van de banken of overheden is voor geen centimeter verbeterd, de grondstoffenprijzen werden erdoor opgeblazen waardoor in reële termen de koopkracht afnam door QE. Het risico dat het inflatiemonster de wereld gaat vermorzelen wordt groter en dat gaat plotseling: eerst lijkt er niets met de inflatie aan de hand, net als in 1920 in Duitsland en een, twee jaar later is er hyperinflatie en koop je met een vingerhoed goud blokken met huizen. De balansen van centrale banken worden opgeblazen waardoor er ineens een Minsky moment komt waarbij men ziet dat de centrale banken in onoverkomelijke problemen zijn en failliet moeten ten koste van de rijkdom in de desbetreffende landen.

Centrale banken zien nu het toenemend vertrouwen belangrijker dan het inflatierisico. Men denkt ondanks al die QE toch op tijd de extra liquiditeit weer uit de markt te kunnen halen via hogere rentes (weer een cadeautje voor de banken: eerst geef je voor 3 jaar geld à 1% en dan gaat men ineens over dat geld een hoge rente vergoeden). De pluspunten winnen van de minpunten. Misschien dat men hier spijt van gaat krijgen, maar meer waarschijnlijk zal men zeggen dat LTRO de boel weer vlot trok en dat de inflatie die hierdoor ontstond welkom was om de te hoge schulden weg te poetsen. Dat lijkt niet goed voor de pensioenrechten, vooral in reële termen.

Bespoke: na snelle 15% stijging beurs zit meestal meer in het vat

2012-02-28T23:45:00.004+01:00

Het blog Bespoke had bovenstaande tabel wat er gebeurde, als de S&P500 meer dan 15% was gestegen in drie maanden tijd.
Je zou dan net als de meeste beren verwachten dat het dan tijd wordt voor een correctie, dat er mean reversion moet komen naar lagere koersen. Dat kwam niet uit de data mining exercitie van Bespoke (resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst zo weet elke berooide speculant van de laaste jaren nu wel).

In de daarna volgende drie maanden na 15%+ steeg de beurs niet de normale 1,76% maar 3,2%. Gemiddeld steeg de S&P 62% van de tijd over 3 maands periodes, maar na een 15% stijging dan wordt die kans 77%. Momentum wint vaak.

Stijging Target2 saldo DNB: In dit stijgingstempo is Nederland voor eind 2012 failliet

2012-02-28T22:50:00.004+01:00

Het Target2 saldo van Nederland, (het saldo van interne verrekeningen tussen centrale banken, waardoor tegoedbonnen van Eurozone centrale banken aan De Nederlandsche Bank ontstaan) is aan het exploderen. Misschien zwakt het af, de laatste maand kwam er maar € 16 miljard bij, dus de stijging lijkt af te zwakken.
Duitsland neemt drie keer zo veel als Nederland voor zijn rekening (zou eigenlijk 4 à 5 keer moeten zijn) en samen met Luxemburg (nog meer failliet dan Nederland met 100 miljard aan tegoedbonnen voor zo’n dwergstaatje) en Finland (even explosieve stijging als Nederland, nu 70 miljard) hoesten die de bedragen op waaruit LTRO3 betaald kan worden.

Misschien hebt u zich verbaasd dat mensen van DNB niet zo positief aankeken tegen het nieuwe wondermiddel van de ECB om de eurocrisis op te lossen, hun drie jaars deposito’s, dat de ECB te veel risico neemt. Een blik op de Target2 saldo’s verklaart dit. De tekorten van Italië, Spanje en diverse andere landen lopen enorm op. Een gunstige uitzondering is Ierland, waar de tekorten afnemen (zie voor de saldi per land http://www.querschuesse.de/target2-salden/).

Waar is Wilders om dit soort praktijken aan de kaak te stellen? Of de SP, hoe denken die als ze dadelijk aan de macht komen nog sinterklaas te kunnen spelen (volgens Epping staat SP immers voor Sinterklaas Partij) als DNB ons geld verkwanselt?

SP500 net als vorig jaar en 1988

2012-02-28T22:35:00.006+01:00

De geschiedenis herhaalt zich, maar nooit precies. Meestal gaat het, als eenmaal veel gelijkenis is gezien, het ineens toch anders. Maar goed, dan toch maar wat men nu ziet: 2012 gaat precies als 2011 en na de krach van 1987 gaat het herstel sinds november 1987 ongeveer gelijk als wat er sinds november 2010 en 2011 gebeurt.
De ISM zou over een paar maanden wat kunnen afzwakken, waardoor de gelijkenis door zou kunnen zetten. Een QE3 zou 2012 beter kunnen maken dan 2011. Ook de huizenmarkt staat er nu beter voor, de kredietgroei is beter, de werkgelegenheidsgroei is hoger. De verwachtingen voor de winstgroei zijn nu lager en kunnen daarom meevallen. Tegen al die kansen staan mogelijke tegenvallers in de eurocrisis (maar dat was in 2011 ook een tegenvaller), de situatie in Iran.

eurocoin indicator wijst op 0% groei in eurozone

2012-02-28T00:32:00.004+01:00

De eurocoin indicator (bron:http://eurocoin.cepr.org) verbeterde in februari, net als in januari, maar bleef nog marginaal negatief. Dat wijst op een groei in de Eurozone in het eerste kwartaal van 0%. Het goede nieuws is dat november/december het dieptepunt lijkt te zijn qua groei.
De hogere olieprijzen kunnen ervoor zorgen dat het tweede en derde kwartaal weer negatief worden, maar dat zullen geen diepe krimpkwartalen worden.

kredietgroei VS verlaat bijna credit crunch fase

2012-02-28T00:16:00.004+01:00

Eindelijk lijkt de kredietgroei te versnellen in de VS. Oneindige liquiditeit van de FED leek maar niet te helpen, de FED was aan een touwtje aan het duwen om de banken zo ver te krijgen krediet te gaan verstrekken. Maar aan het plaatje van Bianco kun je zien dat de kredietgroei nu op zijn snelste groei staat sinds de kredietcrisis, al is de kredietgroei nog steeds veel te laag voor een normale tijd (en daarom zitten we nog in het grijs gearceerde gebied van de credit crunch).
Opvallend is verder wel dat het herstel op de beurzen goed parallel liep met het aantrekken en wegvallen van de kredietgroei.
De groei van M2 is nu heel hoog geworden en als de omloopsnelheid van geld enigszins constant blijft is dat een teken dat de economische groei gaat versnellen (ervan uitgaand dat de inflatie ongeveer constant blijft). De volatiliteit zoals gemeten via de VIX is nu ook laag en dat creëert een goed investeringsklimaat. Investeringen (in software & equipment, bouw etc) moeten de groei in 2012 trekken inclusief die van de consument in huizen.

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

2012-02-26T13:08:00.004+01:00

De markten bleven zeer rustig, zowel de rente- als aandelenmarkten waren haast niet van hun plaats te krijgen. De volatiliteitsindexen staan nu op zeer lage niveaus, iets dat normaal is als de centrale banken de markten overstromen met liquiditeit en beloven daar niet snel mee op te houden, ook al wijst het nieuws over inflatie en groei in de andere richting.

In de VS bleven de initial claims voor werkloosheid op hetzelfde lage peil als de vorige week en dat wijst op goede economische groei in het eerste kwartaal (maar een Gallup poll toonde plotseling verslechtering in de werkgelegenheidsvooruitzichten vorig week). Met de huizenmarkt gaat het langzaam aan steeds minder slecht. De verkopen van bestaande huizen namen weer toe en de voorraden onverkochte huizen nam bemoedigend veel af. Verkoop van nieuwe huizen verbeterde niet (maar de bodem is achter ons). De 30-jaars hypotheekrente is onder de 4% gekomen. Het consumentenvertrouwen herstelde. De Chicago Activity Index (samenraapsel van 85 surveys) bleef net boven nul en dat impliceert trendgroei in de VS.

In Europa was de Duitse IFO een opsteker, wijzend op goede groei, maar de industriële productie in februari ziet er niet goed uit (slecht weer) en de diensten PMI daalde ook. Idem voor Frankrijk, maar in beide landen bleef de PMI voor industrie en diensten wel boven de 50. In Frankrijk en Italië herstelde het consumentenvertrouwen wat.

De nagsten over Iran namen toe en er zijn wat productieproblemen op de Noordzee en Soedan en dat zorgde voor hogere olieprijzen. De olieprijs steeg in Amerika nog niet naar de pijndrempel (de lage aardgasprijs en sterke dollar helpt daar), maar in Europa wel. Bij verdere stijging van de olieprijs verdwijnt het prille herstel dat aan het zichtbaar worden is in delen van Europa.

Eurocrisis: minder swaplijnen FED nodig want geldmarktfondsen VS kopen Europa weer

2012-02-26T11:42:00.004+01:00

Het plaatje van Bianco laat zien dat de Amerikaanse geldmarktfondsen na een enorme afbouw weer Europese gelden, bankdeposito's in aan het slaan zijn. Die enorme afbouw zorgde ervoor dat de euro zwak werd en de FED met grote swaplijnen de euro moest redden.
De onstilbare honger naar rendement zet de Amerikaanse geldmarktfondsen weer aan om het nog eens te proberen in Europa. Men gelooft in de drie jaars deposito's van de ECB aan de banken.

Dit is een van de redenen (naast beter economisch nieuws zoals een mooie IFO) waarom de laatste weken de euro weer sterker aan het worden is, ook al gaat het belabberd in Griekenland, zet men vraagtekens achter Spaanse cijfers en is Portugal nog niet voldoende beschermd tegen Griekse uitval.

Wordt de AEX moe? is het als 1987-1988? Hurstsignalen van A naar B(eter)

2012-02-26T11:33:00.004+01:00

Tsja wat moet je hiervan maken? Ik ben niet gewend aan Hurstsignalen, maar ze intrigeren me wel. Er worden diverse golven bij elkaar opgeteld en dat levert een technisch signaal op, er zit geen fundamentele analyse bij. Het is een beetje wat Charles Nenner aan het doen is, maar het lijkt me minder een black box.

Het plaatje is van A naar B(eter) (Tom Noach, http://anaarbeter.blogspot.com/)
We zitten nog steeds in de periode waar het lange koopsignaal geldt, maar de markt begint moe te raken. De stippellijnen stijgen nauwelijks meer en we zitten dicht bij de hoogste stippellijn. Maar verder kan ik nog niet direct iets echt onrustbarends ontwaren.

A naar B(eter) haalt bijvoorbeeld Tom DeMark aan die de huidige tijd sinds augustus 2011 vergelijkt met het herstel na de krach van 1987. De trend is omhoog, maar na het grote koersherstel wel rijp voor een correctie van 6% doordat sommige sectoren het koerstechnisch moeilijker krijgen (bijvoorbeeld de nu populaire energy en financials). Daarna ging het in 1988 overigens weer vrolijk omhoog en pas in augustus 1990 ging het mis door de snode plannen van Saddam Hoessein die Koeweit ineens een provincie van Irak vond.
Ik zie wel wat overeenkomsten, maar het zal ongetwijfeld net wat anders gaan, wie weet minder hard naar beneden of pas later.
Ik ben benieuwd of de Hurstsignalen volgens A naar B(eter) op tijd een nieuwe wat langere downtrend gaan aangeven.
Wordt vervolgd.

Santorum te extreem voor Staphorst

2012-02-25T20:10:00.004+01:00

Er is consternatie dat Santorum het zo goed doet in de polls voor republikeinse kandidaten. Hij is de lieveling van de superconservatieven en bij gebrek aan aansprekende kandidaten won hij in diverse staten en tot voor zeer kort had hij meer dan 10% voorsprong op Romney in de polls in Michigan, terwijl Romney toch in Michigan is geboren en het de staat was waar zijn vader lang de baas was. Als Romney zelfs Michigan niet kan winnen , hoe kan hij dan Obama verslaan (en men denkt dan aan Gore die zijn eigen thuisstaat ook niet kon winnen in 2000).

Santorum gaat het niet worden, bij te veel steun aan Santorum treedt plan B in werking en wordt er een nieuwe kandidaat geparachuteerd door de republikeinen (Christie of Daniels). Bij de wedkantoren zinkt de laatste dagen de steun voor Santorum flink weg en komt Romney weer op. In de dagen dat Santorum de frontrunner leek, zag je bij de wedkantoren dat de vier kandidaten die officieel in de race lagen maar ongeveer 84% kans samen zouden hebben, d.w.z. het scenario van de nieuwe kandidaat werd waarschijnlijker.
De laatste dagen zijn de wedkantoren er weer van overtuigd dat Romney in Michigan gaat winnen en tellen de kansen weer op tot bijna 100% (met Romney ongeveer 80% kans om de republikeinse kandidaat te worden).

Santorum is aan het verliezen sinds hij Obama op zijn geloof aanviel. Dat maakte oude angsten wakker dat de paus het voor het zeggen zou krijgen als Santorum president zou worden, gezien o.a. zijn steun aan de encycliek De Humane Vitae uit 1968 waarin anti-conceptie als verderfelijk wordt afgeschilderd.

Santorum is recht in de leer van de Bible Belt en heeft daarom een grote aanhang. Het afkeuren van de evolutietheorie valt daar goed,vrouwen horen hun bek dicht te houden zoals de SGP voorstaat (al is de SGP minder extreem dan Santorum),homoseksualiteit is beestachtig en trouwen mag al helemaal niet. Global warming is een uitvinding van liberals en totale onzin, het gebeurt echt niet als je in God gelooft (alleen goddelozen vertrouwen er niet op dat God global warming zal tegenhouden). Dit soort standpunten zijn mateloos populair bij een groot deel van de republikeinse stemmers.

In Nederland heeft Santorum het totaal verbruid. Bejaarden dragen volgens hem armbandjes om te voorkomen dat ze ge-euthanaseerd worden, maar dat voorkomt niet dat 10% zo het loodje legt, waarvan de helft onvrijwillig. Oudjes vluchten daarom en masse Nederland uit naar o.a. de Spaanse costas. (N.b. er zijn ongeveer 3000 euthansie gevallen per jaar op 140.000 doden in Nederland en die euthasie gebeurt voor 100% vrijwillig).

cartoons crisis Griekenland

2012-02-25T16:43:00.015+01:00

Onder deze post ga ik een aantal caroons over de Griekse crisis verzamelen
sommige zijn wat ouder en dan zie je dat de situatie nu toch een stuk slechter is dan in 2010. 400 basispunten renteverschil met Duitsland was in 2010 hel, nu zou het hemel zijn.

Inflatie Engeland en Zweden sinds 1300

2012-02-25T10:38:00.006+01:00

De afgelopen week waren er plaatjes van de inflatie in Zeden sinds 1290 (http://www.businessinsider.com/this-swedish-inflation-chart-will-make-your-jaw-drop-2012-2, van Jefferies' Sean Darby).
De blauwe lijn lijkt me met meest betrouwbaar omdat die enigszins overeenkomt met de inflatie in Engeland sinds 1264 (plaatje uit ons boek op blz 122, bronnen: David Hackett Fischer: The Great Wave, Price Revolutions and the Rhytm of History.
Oxford University Press, 1996.// Henry Phelps-Brown en Sheila Hopkins: “Seven Centuries of the Prices of Consumables,Compared with Builders’ Wage Rates”, Economica 23 (1956), blz. 297-314)

De inflatie in Engeland is heel wat groter geweest dan in Nederland, maar in Zweden was de inflatie kennelijk nog groter.
David Hackett Fischer ziet zeer lange golven in de inflatie, een lange tijd met hoge inflatie en een lange rustige periode met lage inflatie/deflatie.
Die zie je iets duidelijker in Engeland, maar ook in Zweden zie je de lange rustige periode tot ongeveer 1500 en daarna net als in Engeland en Nederland veel meer inflatie die ongeveer uitgestegen is rond 1650, met rust tot 1730 waarna de inflatie toeneemt tot Napoleon zijn Waterlo vindt in 1815. Daarna is het weer rustig tot 1890 (in Zweden tot 1940) en dan komt er weer geweldige inflatie.

Wij hebben als ervaring dat deflatie zoals in de jaren dertig van de vorige eeuw het grote probleem is van de economie.
De stagflatie in de jaren zeventig vonden we lang niet zo erg. Het boek van
David Hackett Fischer leert dat perioden van hoge inflatie in het verleden de echt slechte tijden waren, veel slechter dan de tijden van deflatie.
Centrale banken zijn nu wel zo’n enorme moeite aan het doen om deflatie te voorkomen, maar dadelijk zitten we met stagflatie. De wereldbevolking groeit dan wel niet meer zo hard (dat was vroeger de belangrijkste reden waarom de inflatie zo opliep in bepaalde lange periodes), maar de middenklasse wel en daardoor de koopkracht ook en dat zal inflatoir zijn.

Olieprijs op all time high in euro's

2012-02-25T10:31:00.003+01:00

Bij de vorige top van de olieprijs op $147 stond de euro op 1,60 tegen de dollar en daarom is in euro's gemeten Brent olie bij een veel lagere prijs in dollars al op een all time high gekomen. Ook als je voor inflatie corrigeert (die was minder dan 5% cumulatief sinds 2008, maar wordt maar een keer per maand gemeld en dat was niet op de dag met de hoogste olieprijs), dan zit je op een hoogtepunt.
Dat is niet zo best voor de economische groei in Europa en dit kan het economisch herstel dat een heel klein beetje zichtbaar begint te worden in de knop breken.

Frits Bosch ziet nog veel meer korting op pensioenen

2012-02-24T00:06:00.005+01:00

Frits Bosch had zich vorig jaar door Zembla laten verleiden om uit te leggen waarom pensioenfondsen zo arm geworden waren. Daarbij wist hij op zo ongeveer iedereens tenen te trappen. Jan en alleman, regeringen en bedrijven hadden geld gestolen van de fondsen door gewoon geld uit de fondsen te halen of de premies te laag te maken. Dat werd nog wel geaccepteerd. Maar het gegoochel met underperformance van benchmarks en andere rentevoeten voor de verplichtingen kwam hem te staan op intelligent verweer van Ortec en Cardano en vele anderen. Hij maakte zich niet geliefd bij zijn opdrachtgevers die volgens hem toch zo aantoonbaar dom en onverantwoord hadden gehandeld door het renterisico niet 100% af te dekken, niet alles passief te indexeren en veel te weinig te beleggen in direct vastgoed. Pensioenfondsbesturen hadden een beetje zitten gokken en dat is verkeerd afgelopen zo zegt hij met de wijsheid achteraf. ALM-studies zijn maar onzin en fondsen die hun beleid hierop baseren hadden een gat in hun hoofd.

Vandaag probeerde Frits het nog een keer in Het Parool in het artikel: Korting op pensioen is nog veel te gering.
Die wijsheid put hij uit te hoge waarderingen van illiquide beleggingen, zoals private equity en direct onroerend goed (vroeger was het juist zo dom dat fondsen hier zo weinig in belegd hadden volgens hem, nu is het ineens zo dom dat ze er in belegd hebben, het is niet zo eenvoudig als bestuur om het goed te doen bij Frits, vooral niet met de wijsheid achteraf). Een punt heeft Frits wel, zoals steeds: er zit een grote kern van waarheid in alle argumenten die hij aanhaalt, alleen het gewicht dat hij eraan geeft is overdreven. Zo groot is het gewicht niet dat al die illiquide beleggingen hebben in de totale beleggingsportefeuille van de pensioenfondsen die nu afgewaardeerd moeten worden. Uiteraard is dit komende afwaarderen een pijnlijke zaak, maar dat overleven de fondsen wel. Bijvoorbeeld aandelen zijn de laatste tijd weer gestegen en dat maakt grote afwaarderingen van private equity weer wat minder nodig. Het kan allemaal best meevallen.

Frits kan uiteraard gelijk krijgen, vooral als onverwacht de wereld toch ten ondergaat via schuldenproblemen, onbetaalbare grondstoffenprijzen en nu nog niet voorziene rampen zoals uitbarstingen van vulkanen op IJsland die het leven in Europa een stoffige, koude zaak maken inclusief wereldwijde misoogsten, vooral nadat de warme golfstroom door afsmelten van sneeuw op Groenland niet meer langs de Noordzee gaat en aardbevingen Tokyo en San Francisco verwoest hebben en er kernoorlogen begonnen zijn tussen Israël en Iran en India en Pakistan en Noord Korea zijn bommen op Japan uitprobeert, aanslagen van Al Qaida met vuile radioactieve bommen de nodige grote steden in Amerika onbewoonbaar maken.

Dat is allemaal veel te pessimistisch. Uiteindelijk gaat de rente echt wel stijgen, leidt het hoge rendement op eigen vermogen toch tot voldoende rendementen op aandelen, private equity, high yield etc.

Verder ziet Bosch een probleem met de solidariteit van jongeren met ouderen. Dat is er altijd al. Ouders voeden hun kinderen op zonder dat daar vooraf een adequate vergoeding van die kinderen tegenover staat. Dat hebben jongeren ervaren en daarom accepteren ze dat ouderen goed behandeld mogen worden. Daar zitten grenzen aan, maar dat betekent niet dat solidariteit afgeschaft moet worden (tegenwoordig kan alles, maar ik zou geschokt zijn als solidariteit afgeschaft wordt).

Ik ben optimistisch over de toekomst en daarom zie ik de problemen van de pensioenfondsen verminderen, vooral als de centrale banken de rente niet langer kunstmatig laag houden. Met die nominale rechten komt het wel goed, maar in reéle termen kan het problematisch worden. Inflatie is in het nadeel van de ouderen en in het voordeel van jongeren (een soort (onvermijdelijke) transfer van rijkdom van ouderen naar jongeren) en dit kan een probleem voor de huidige gepensioneerden blijven (want het is al een probleem, ze (en overigens ook de actieve deelnemers) zijn al jaren niet geïndexeerd voor inflatie). Wat betreft inflatie kan ik het in beperkte mate met Frits Bosch eens zijn: er is een grote kans dat de inflatie gaat tegenvallen, maar of die gierende inflatie die hij ziet gaan optreden valt nog te bezien.

Iran aanvallen? Zijn ze een haartje betoeterd zo denken Obama c.s.

2012-02-23T17:02:00.003+01:00

Strategas legde het weer eens uit: vertrouwen komt te voet en verlaat je te paard als de benzineprijzen stijgen. Als de olieprijzen verder stijgen, dan gaat de benzineprijs omhoog, het vertrouwen omlaag, de macro economen volgen braaf met lagere voorspellingen voor economische groei.
Olieprijzen moeten overigens wel flink stijgen wil het belangrijker zijn dan werkgelegenheidsgroei voor de approval rating van de president. Maar als Iran wordt aangevallen/ zelf mijnen gaat leggen in de straat van Hormuz dan zal de olieprijs flink stijgen. 1 miljoen vaten minder olie-export vanuit die contreien zorgt voor 26% olieprijsstijging zo rekende iemand voor (lijkt me wel veel, maar de stijging kan fors zijn).

Obama weet dit heus wel en oefent dus grote druk uit op Israël om dit jaar niet aan te vallen. De VS gaan dit zoals hierboven uitgelegd niet doen. Israël kan het karweitje niet helemaal alleen aan en heeft wat hulp van Amerika nodig, zo legde Stratfor uit. En die krijgen ze niet. Alleen de game theorie van de trembling hands dat partijen uitgaan van verkeerde inflatie, in paniek raken, kan roet in het eten gooien (en helaas is dat een behoorlijke kans, zie hoe hardnekkig Saddam Hoessein bleef geloven dat Irak niet zou worden aangevallen).

Paul Mortimer –Lee Inflatie gaat stijgen, meer dan de FED lief is

2012-02-23T15:30:00.002+01:00

Paul Mortimer- Lee (BNP Paribas) was in een meer optimistische bui dan de eerste keren dat ik hem zag, maar bleef negatief op de groei in Europa en vooral ook op de inflatie.
Waarom stijgt de kerninflatie als er zo’n grote output gap is? De inflatie moet dan toch dalen?
PML denkt dat de centrale banken inflatie te veel zien als een reëel fenomeen, veroorzaakt door de reële economie en te weinig als monetair fenomeen. Sinds Greenspan en Bernanke het met elkaar eens zijn dat het verband tussen geldgroei en inflatie zoek is (ik kan het ook niet vinden, ook niet met de nodige data mining) kijkt men alleen naar de reële economie en heeft men Friedman afgedankt (inflatie is altijd en overal een monetair fenomeen). Je kunt haast geen plaatjes verzinnen waarbij je een mooi (liefst leidend) verband kunt laten zien tussen geldgroei en inflatie.
Paul Mortimer- Lee verzon bovenstaand plaatje en zowaar, er lijkt een verband. Dat zou buitengewoon slecht inflatienieuws zijn. De inflatie gaat gewoon verder omhoog, nu de totale liquiditeit in de OECD zo hard blijft stijgen, iets dat een kind kan voorspellen.
Daarnaast is er de inflatie vanwege hogere grondstoffenprijzen. De jaar op jaar effecten zijn nu maximaal gunstig en vanaf april- mei gaat het weer de andere kant in: dan stuwen de grondstoffenprijzen de inflatie weer omhoog, vooral als je die luitjes in Iran en Israël hun gang laat gaan. Ook voedselinflatie is kwetsbaar.
De komende jaren gaat de inflatie gewoon behoorlijk tegenvallen door alle liquiditeit die al in de markt gepompt is en gaat worden en door hogere grondstoffenprijzen dankzij de hoge groei in China, India, Amerika etc. Bovendien kan de inflatie gaan stijgen als de Engelse ziekte uitbreekt van voortdurend de BTW verhogen om de begrotingstekorten in te dammen. Vooralsnog lijkt de inflatie niet heel erg hoog te worden, maar als je de FED zijn gang laat gaan via geld drukken ook als de economie hard groeit, zoals ze steeds luidruchtiger beloven, dan gaat de inflatie vóór eind 2014 over de pijndrempel van de nodige FED gouverneurs en gaat het renteverhogingen regenen (maar voorlopig blijven ze recht in de leer van 0% rente).

staal: China zakt weg, Amerika komt op

2012-02-23T01:09:00.003+01:00

De staalproductie was mondiaal weg aan het zakken, maar herstelde eindelijk een beetje in januari. Dat kwam niet door China, daar zakt de staalproductie steeds verder door het ijs (misschien enige vertekening door het Chinese nieuwjaar), maar door herstel in de VS. Staal zakt weg in China, Japan, Korea, Duitsland, Frankrijk en nog heel wat landen maar groeit in de VS, Rusland, Brazilië en verrassend ook in Italië.

pannenkoekenkoopkrachtpariteit

2012-02-23T00:19:00.006+01:00

Ik ben van diverse kanten aangespoord om te bloggen over de prijs van pannenkoeken volgens The Economist. Ik zie er kennelijk uit als liefhebber van pannenkoeken. Misschien moet ik wat gaan vasten in de vastentijd.

The Economist probeerde een variant uit op de Big Mac koopkrachtpariteitsindex. Deze keer werd berekend wat het in tal van landen zou kosten om 130 pannenkoeken (no way dat ik er zo veel ga eten) te maken volgens het recept van Delia Smith, een toonaangevende Engelse kookboekenschrijfster, die hiervoor 1,1 kilo meel, 20 eieren, 2 liter melk en een pond boter voor nodig denkt te hebben.
Nu is plotseling Japan het duurste land ter wereld en niet Brazilië volgens de Big Mac index (zie bijvoorbeeld http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/07/big-mac-koopkrachtpariteit-braziliaanse.html). Zwitserland is uiteraard ook een prijzig landje. Nederland zou verbazend goedkoop zijn, maar ik denk dat men met het Zeeuws meisje aan het bakken is geslagen in plaats van roomboter (maar je hoeft toch geen pannenkoeken te bakken met roomboter).
Nederland als goedkoopteparadijs is de echte relevatie dankzij de lage boterprijzen. Je zag al reacties bij Lukas Daalder die hier ook over blogde dat Nederland maar eens snel boter naar Japan moet gaan uitvoeren. Onze handelsgeest is nog niet weg.

All time highs voor total return Engelse aandelen, bijna voor SP500

2012-02-22T23:30:00.004+01:00

We zijn gewend om naar aandelenindexen te kijken zonder de opbrengst van de dividenden erin, de prijsindexen. Als je kijkt naar de total return indexen dan krijg je (uiteraard) een positiever plaatje. Dan zie dat de sluipkrach van 2000-2003 dankzij de dividenden helemaal goedgemaakt was in 2007 in de meeste landen.
In 2012 hikken de nodige total returnindexen voor aandelenindexen tegen een nieuwe all time high aan. De Engelse FT all share zette al een all time high en de S&P500 zit er nog maar 3% vanaf.
De AEX total return heeft het slechter gedaan. Maar ook de AEX zette in 2007 bijna een all time high, maar zit er nu nog een flink eind van af.

Griekenland straks toch failliet: 27 maart eerste afschrijvingen

2012-02-21T23:18:00.013+01:00

Er is zowaar een akkoord uitgedokterd hoe Griekenland een deel van zijn schulden gaat vergeten te betalen via het toestoppen van € 130 miljard. De private sector gaat 53% van de hoofdsom afschrijven, de rente omlaag doen en de looptijden verlengen, samen goed voor 75% verlies. De ECB doet ook wat water bij de wijn.
De afgesproken haircuts zullen van toepassing moeten zijn op de aflossingen van 20 maart en met 7 dagen vertraging is er dan de officieuze default.
De officiële default is misschien later. Eerst moet 95% van de private sector akkoord gaan met het voorstel en de hedgefunds vinden het veel te leuk om dit niet te doen, waardoor het moeilijk wordt de benodigde 95% bij elkaar te krijgen. Als dat niet lukt kan er weer van alles gebeuren. Vertraging, minder of meer afschrijving, toch uitoefenen van de CDS, een oficieel default.
Ondertussen zullen de verkiezingen in april de zaak ook gaan bemoeilijken. Extreem links komt vermoedelijk aan de macht en die gaan niet akkoord met het huidige voorstel. Een en ander zal heronderhandeld moeten worden, terwijl ondertussen de steun voor de euro in Griekenland snel afbrokkelt.

De rekkelijken uit het Noorden zullen steeds minder royaal worden als de nieuwe scenario's leiden tot een basisscenario van een overheidsschuld van 140%+ in 2020 in plaats van de nu verzonnen 120,5% van het BNP. Dat zal ook tot nieuwe problemen leiden.

De ECB is nu ook officieel een debiteur die voorgaat. Het IMF ging al voor en het ESM zal dat ook doen. De andere debiteuren zullen er bij een default erg bekaaid afkomen.

De markt mag nog even blij zijn met de oplossing: we kicked the can down the road. Maar Griekenland blijft de naughty boy.

Ter relativering: O"Neil van Goldman Sachs stelt dat China elk kwartaal een totale extra economie ter grootte van Griekenland creëert. De wereld is niet zo afhankelijk van Griekenland.
[maar rebranding van Griekenland in Hellas kan geen kwaad denk ik]

(bewerkte foto's: Agence France- Press / Getty images;Lagarde en Papademos en foto Economist met Venizoulos, Papademos (samen in weerbare houding zoals onze verzetshelden, de gebroeders Temmes), Schäuble en Franse minister van financiën)

103 pensioenfondsen korten: diefstal, graaiers, kosten ,actuarissen, gokverslaafde bankiers, Grieken, iedereen is schuldig

2012-02-21T22:43:00.004+01:00

Het korten op de pensioenen is niet goed gevallen. Op het bericht kwamen meer dan 600 reacties los in de Telegraaf.
Wat noemde men? Van alles, maar men was vooral boos. Iedereen en alles krijgt er de schuld van. Hieronder een greep met tussen haakjes wat commentaar van mij. Met nogal wat van het gestelde ben ik het niet eens, met veel overigens wel.

Het valt vooral op dat de gepensioneerden erg hard en erg lang gewerkt hebben en hun geld zuur verdiend hebben (laat de jongeren eerst eens even veel werken en dan pas klagen over graaiende bejaarden die een hogere rekenrente willen), ze in meerderheid vinden dat ze bestolen zijn en worden. Op welk bedenkelijk peil zijn de normen en waarden in een land waar zo wordt omgesprongen met de rechten van gepensioneerden.
Er is gegokt met de gelden en verloren, er is geld gestolen en de schuld wordt op de klanten afgeschoven omdat ze te lang leven.

Er is gestolen, de dertig miljard van het ABP die de regering zich heeft toegeëigend wordt het meest genoemd. De bedragen die bepaalde ondernemingen uit de pensioenkassen gehaald hebben kwamen niet aan bod. Ook de discussie over Brede herwaardering die pensioenfondsen tegenhield om dekkingsgraden boven 150% op te bouwen werd niet genoemd. Men denkt dat het ABP ooit een dekkingsgraad van 250% had (zo iets zou je terug kunnen construeren in tijden dat de rente 10% stond en je niet zou indexeren, ook al was de inflatie 8%, maar het ABP heeft nooit een dekkingsgraad gepubliceerd die in de buurt van 200% kwam, laat staan hoger).

De korting komt door de graaiers. Hiervoor moet een meldpunt komen en de schuldigen moeten het schavot in. De fondsen hebben zitten speculeren, veel te veel risico genomen
De mensen die bij en voor pensioenfondsen werken krijgen te veel salarissen en bonussen: zij zouden met een veelvoud gekort moeten worden

Opvallend veel reacties gaan over de kosten. Men is verbaasd over het grote aantal pensioenfondsen in Nederland (toch flink afgenomen in de laatste jaren). Er blijft na kosten niets van over van pensioenpremie, vooral bij verzekeringspolissen.
Pensioenfondsen maken veel te veel kosten en daarom wordt er gekort. Men denkt dat de mensen bij pensioenfondsen fortuinen verdienen dankzij monumentale bonussen, die men vooral zou krijgen naarmate het slechter gaat en vooral de besturen (was het maar waar dat een goed bestuur een grote bonus kreeg). Eén pensioenfonds is zat en veel goedkoper [maar ABP kort ook, er zijn behoorlijk wat middelgrote pensioenfondsen die het maar wat goed doen].

Het ligt aan de kunstmatige rente die we nodig hebben om bankiers overeind te houden.
Rente uitsmeren over meerdere jaren is beter. We rekenen ons kunstmatig arm (ik ben ook een voorstander van een hogere rekenrente, nu een pensioen niet meer 100% zeker is, hoeft men het niet meer contant te maken met de meest risicoloze rentevoet). Het is allemaal een grote leugen ze zijn rijker dan ooit met hun € 870 miljard.

Niet doorschuiven van tekorten naar de volgende generatie: wie heeft er godverdomme gewerkt voor zijn pensioen, de gepensioneerden toch, de jongeren moeten maar zelf sparen. Ik heb 20+ jaar vut premie betaald en mag nu later met een gekort pensioen, wie betaalt straks voor mij?
De ouderen hebben dit land opgebouwd, de jongeren moeten niet piepen, het pensioengeld is van ons niet van hen. Er wordt al jaren niet geïndexeerd, d.w.z. de gepensioneerde heeft al flink ingeleverd.

Het is de schuld van de linkse kerk en van CDA/VVD
Dat komt ervan als de partijen die dit soort praktijken verbieden niet aan de macht zijn. Men roept massaal op om SP en PVV te stemmen.
Stop geld dat aan Griekenland wordt verkwanseld in de pensioenpotten, dan kunnen we weer met 57 jaar met pensioen net als de Grieken. Ook ontwikkelingshulp moet gestopt worden. De grote verdwijntruc van steun aan banken is de schuld.

We worden helemaal niet zo oud als de actuarissen zeggen of juist wel [een kind kon toch zien dat we veel ouder zouden worden, waarom komen ze er nu pas mee aanzetten, dat zag je 15 jaar geleden toch al]

Had ik het maar zelf belegd, dan gebeurde dit niet [onzin, men maakt zelf minstens 1% meer kosten; ook niet, want ze hadden natuurlijk echt niet hun renterisico meer dan 100% gehedged via swaps en niet als die domme bestuurders maar een deel en ze hadden echt niet op tijd hun langlevenrisico bijverzekerd]

Tot slot wat sneue, realistische commentaren. Ik heb 30-40-50 jaar pensioenpremie betaald en waarom overkomt me dit, dat moet verboden worden. Ze hebben het altijd gegarandeerd en ze hebben niet gewaarschuwd laat staan op tijd gewaarschuwd. Een deel concludeert dat ze niet meer zo lang mogen leven

Geldgroei China te laag: groei BNP onder 8%

2012-02-21T01:06:00.003+01:00

De geldgroeicijfers van China waren veel slechter dan verwacht. De vorige maand dacht (bijna) iedereen dat de groei van M2 en M1 uitgebodemd waren en zouden gaan stijgen. Niet is minder waar: de groei van M2 viel wat terug en de groei van M1 verschrompelde meer dan in heel wat jaren gezien. Dat wijst op een groei in het eerste kwartaal van minder dan 8% in China.
Geen wonder dat de Peoples Bank of China wat scheutiger aan het worden is voor banken qua reserve ratio requirements (20,5% in plaats van 21% voor de grote banken). Er wordt te weinig krediet verstrekt (vooral januari was slecht) en China heeft gemeld dit als een belangrijke leading indicator te zien. Dat moet dus opgekrikt worden en dat is de Chinezen wel toevertrouwd om voor elkaar te krijgen.

Olie nog duurder versus goud of steekt China daar een stokje voor

2012-02-21T00:45:00.003+01:00

Het plaatje laat de stijging van de olieprijs (Brent) zien ten opzichte van goud over periodes van zes maanden. Als je de uitslagen ziet dan zul je niet verbaasd zijn als de olieprijs nog zo'n 10% verder uitloopt ten opzichte van de goudprijs. Als eenmaal de olieprijs uitloopt op de goudprijs dan gaat dat behoorlijk ver.

Maar er zijn ook mensen die denken dat alles afhangt van China en vooral van de geldgroei in China. Dat zou dan weer betekenen dat de olieprijs nu wel genoeg is gestegen, gezien de slechte vooruitzichten voor de groei in China, terwijl Europa in recessie is en de VS plotseling veel minder benzine opslurpt. D.w.z. de olieprijs moet terug.

Het prijsmomentum geeft kennelijk aan dat de markt er steeds stelliger van overtuigd raakt dat de situatie in Iran uit de hand loopt, ofwel door wat Iran doet ofwel door wat Israël doet.

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

2012-02-19T14:28:00.006+01:00

Het patroon van de afgelopen weken herhaalde zich vorige week weer. Het economisch nieuws stemde tevreden. Er was onrust over Griekenland en er lijkt alweer bijna een overeenkomst te zijn gesloten. Het verzet van de bevolking neemt toe. Zelfs de Luxemburgse minister van financiën zegt dat Griekenland de hele gifbeker moet slikken, omdat Europa een faillissement van Griekenland best kan doorstaan. Die krijgt dan weer op zijn donder, want dat is natuurlijk niet zo zeker, ook al zegt ook Neelie dat.

In de VS daalden de initial claims voor werkloosheid fors tot beneden 350.000 en dat wijst op misschien wel 4% groei in het eerste kwartaal. De retail sales waren mooi met 0,4% met de rare daling van de autoverkopen (in strijd met de wekelijkse veel hogere personenautoverkopen). De spaarquote is weer OK en daling niet meer zo zeker. Het NFIB survey voor het midden- en kleinbedrijf steeg een beetje, De voorlopers van de ISM (Phillyfed en Empire State survey) waren beter in de pus dan gedacht (=ISM stijgt deze maand). Het beste nieuws kwam uit de huizenmarkt: de NAHBMI, een index voor het sentiment van de bouwers, is ook de afgelopen maand weer heel veel gestegen. Al een hele tijd worden er minder nieuwbouw gestart dan er verkocht wordt, dus het is niet zo vreemd dat de bouwers met minder onverkoopbare voorraden in hun maag zitten. Samen met een aantrekkende arbeidsmarkt leidt dat tot meer opgeruimde gezichten bij de bouwers. De inflatie daalde, zowel die van de consumentenprijzen als de producentenprijzen. De huurstijging houdt de daling na maart tegen en stijging komt er als de olieprijzen dankzij Iran de lucht in zouden schieten. Het energieverbruik is enorm laag op het ogenblik in de VS door de loeihete winter en veel minder benzinegebruik. Alle OPEC-landen produceren meer dan hun quota, d.w.z. ex Iran hoeft de olieprijs niet omhoog, vooral niet nu men zich weer wat meer zorgen maakt over de groei in China.

China beloofde weer eens Europa te helpen en is potjes aan het maken voor internationale overnames (50 miljard yuan vorige week). De Peoples Bank of China verlaagde de reserve requirement ratio die banken moeten aanhouden met 0,5%.

In Duitsland was sentimentsindicator voor de economie ZEW goed, wijzend op positieve economische groei in dit kwartaal.
In het VK daalde inflatie mooi en herstelde het consumentenvertrouwen prima.
De renteverschillen van de europerieferielanden/ Frankrijk met Duitsland deden niet zo veel, ondanks dat de plaatsing van nieuwe staatsleningen goed verliep.

In Japan was de groei in het vierde kwartaal negatief, maar de Tertiary industry index over december viel erg mee (dienstensector, meestal goede indicatie voor economische groei in het kwartaal erna). Het belangrijkste was dat de Bank of Japan er weer een nieuwe ronde quantitative easing eruit perst en nu een inflatiedoel van 1% zet (weg met 0%, weg met deflatie).

In India viel de inflatie erg mee en daardoor kon de centrale bank ook daar leuke dingen doen zoals staatsleningen gaan opkopen etc. Idem voor Indonesië waar de korte rente 1% omlaag kon.

Morgan Stanley: lijkt het op 2009 of 2011?

2012-02-19T14:02:00.004+01:00

In de nieuwste versie van global debates playbbook van Morgan Stanley vraagt men zich af of 2012 gaat lijken op 2011 of 2009.
2009 zou erg mooi zijn en 2011 weer moeizaam. Maar in allebei de gevallen gaat de beurs eerst nog omhoog (in 2011 tot 29 april en de daling begon pas eind juni).
In 2009 viel alles erg mee na de ramp van 2008 en in 2011 viel een en ander vaak tegen na de vooruitgang van 2009-2010, waarvan je stil aan hoopte dat dit door zou zetten.
Net als altijd moet je voor een goede beurs de situatie hebben dat het beter gaat dan verwacht. Het helpt dan dat de verwachtingen heel laag zijn, zoals nog steeds het geval is. Maar dan nog kan een en ander tegenvallen.
Morgan Stanley is bang dat iedereen weer te opmistisch is over Griekenland/ Europa en dat je het staartrisico beter moet gaan afdekken (alweer; alhoewel de VIX nu zo laag staat dat het deze keer betaalbaar is). Ze zien erg veel overeenkomsten met begin 2011: ook toen was men heel optimistisch over de groei in Amerika en dacht men dat het met de Eurcrisis wel los zou lopen. Ook voor 2012 ziet Morgan Stanley tegenvallers voor de groei in de VS en de eurocrisis.
Maar ze vinden dat een en ander ook lijkt op 2009. De centrale banken zijn wel heel erg aardig voor de beleggers en beleggers hebben nu lagere verwachtingen dan begin 2011 voor de toekomst, voor de groei in Europa en de VS.
Eigenlijk suggereren ze dat het een mix van 2009 en 2011 wordt, en daar zouden veel mensen voor tekenen. Zelf denk ik vanuit de cycli dat het ook kan gaan als in 1911 Zie verhaal over update paniek 1907), d.w.z. een betrekkelijk rustig positief jaar voor aandelen met problemen rond september.

Amerika is in de ban van linsanity

2012-02-18T23:16:00.011+01:00

Hij is een lin-sation, hij ontketent een lin-demonium, meisjes stuurden hem van de week va-lin-tines. Woorden schieten tekort om zijn roem te verwoorden en daarom is er een soort lin-taal ontstaan, met verbastering van woorden door er lin in te plakken.
Al die sensatie wordt veroorzaakt door Jeremy Lin, die sinds enkele weken de sterren van de hemel speelt voor de Knicks in de NBA, basketbal.
Daarvoor was hij de sukkel die als een soort hete aardappel werd doorgeschoven als afdankertje van ploeg tot ploeg. Maar enkele weken geleden hadden de Knicks zo ontzettend veel blessures dat er niets anders opzat dan Jeremy Lin op te stellen.
De vooroordelen verhinderden dat men ook maar een cent gaf voor zijn bijdrage aan een team. Hij is tenslotte maar een klein duimpje (net 1,90, wel heel erg klein voor een basketballer op topniveau), een Chinese Amerikaan van Taiwanese afkomst. En Chinese tijgermoeders vinden het maar niets dat hun kinderen aan sport doen. Amerikanen van Chinese afkomst staan ervoor bekend niets te presteren op sportgebied. Voor straf werd Jeremy dan maar naar Harvard gestuurd. Hij is niet zwart, veel te slim en bovendien heel erg godsdienstig. En dat godsdienstige betekent dat je nederig bent in plaats van dat je je tegenstander verpulvert en hoogmoedig al je testosteron omzet in een winnaarsmentaliteit.
Al met al een hoogst onwaarschijnlijk sportfenomeen, dat onwaarschijnlijk veel punten voor zijn club maakt. De koers van de Knicks is de afgelopen weken op linsanity met ruim 10% gestegen.

Dat buitengewoon onwaarschijnlijke, dat Lin een fantastische basketballer is, heeft een ongekend enthousisame losgemaakt: linsanity (een geregistreed merk sinds enkele dagen, maar Lin moet eerst het merk nog afpakken van enkele fans die het merk eerder registreerden). Zelden werd iemand in zo'n korte tijd zo ongelooflijk beroemd, Susan Boyle is er niets bij.
Er is nu een "global linpact: Amerikaans basketbal wordt nu populair in China.

Overigens was Lin al eerder opgevallen als basketballer in het Harvard-team. Hij was gecontracteerd voor $762.000 in 2011/2012, dat krijg je niet voor elkaar als je helemaal niets kan, zoals in de pers werd gesuggereerd.

Er was enige angst dat niemand meer geloofde in de American Dream, maar linsanity bewijst dat de American Dream niet is gedeleveraged tot een nieuw normaal waarbij je je maar neerlegt dat het de komende jaren niets meer kan worden.

Initial claims voor werkloosheid: 4% groei in VS

2012-02-18T21:43:00.003+01:00

De initial claims voor werkloosheid zijn de laatste weken fors aan het dalen in de VS. Als je alleen hiernaar zou kijken, dan zou de groei in de VS ongeveer 4% moeten zijn.
De initial claims zijn nog steeds hoger dan in de periode 2004-2006, het kan dus echt nog wel lager. Maar de initial claims beginnen te wijzen op een groei van de werkgelegenheid van meer dan 200.000 en dat is verbazend hoog gezien de economische groei in de afgelopen kwartalen.
De daling van de initial claims is een belangrijke leading indicator (slechts hooguit een paar maanden leading) en misschien wel de belangrijkste om aan te tonen dat het weer beter gaat met de Amerikaanse economie.

Koperprijs blijft achter bij stijging ISM

2012-02-18T14:29:00.006+01:00

De koperprijs loopt meestal slaafs mee met de de ISM, de barometer van de industrie van de VS. Deze keer doet de koperprijs bijna niets op het goede herstel van de ISM. Dat is vreemd.
Misschien dat het net zo gaat als in 2003-2004, toen uiteindelijk de koperprijs de ISM toch volgde na een tijdje.
Je kunt ook stellen dat de koperprijs deze keer niet zo goed de ISM volgt, omdat het minder goed gaat in China, vooral in de bouw.
Een andere oorzaak kan de betrekkelijk grote afbouw van de kopervoorraden zijn. China importeert al een hele tijd eigenlijk te weinig (zie ook andere posten onder label "koperprijs"onder aan stukje).

Het blijft raar dat de koperprijs zo moeizaam het herstel van macro economische fundamentals in o.a. het westen volgt.
Dr. Copper geeft meestal waarschuwingen voor de gezondheid wereldeconomie. Je kunt de achterblijvende koperprijzen niet negeren: het economische herstel komt van de grond, maar zonder verdere stijging van de koperprijzen (overigens goed mogelijk) moet je niet al te optimistisch worden over de macro fundamentals (maar je hoeft ook niet pessimistisch te zijn).

Charts Nederlandse staatsleningen verzwakken

2012-02-18T00:20:00.002+01:00

Het plaatje van Tostrams laat zien dat staatsobligaties , hier de 7,5% 2023 (wat heb je hier een mooie koerswinst op gemaakt als je hierop ingeschreven had, lang geleden toen we 7,5% nog heel gewoon vonden), kwetsbaar lijken. Tostrams was tot voor kort positief op Nederlandse staatsobligaties, maar zet de boel nu op mijden dan wel verkopen. Er is een dreigende head and shoulders formatie opgebouwd vanaf half december, waar de afgelopen week de schouders aan het bezwijken waren. De ingetekende steunlijn op de dieptepunten van december lijken maar weinig steun te kunnen geven. Sinds half januari lijkt de trend omlaag (=rentestijging).

Bianco: 5 jaar Treasuries: bulls op rente uitgeput

2012-02-17T23:39:00.017+01:00

Bianco, normaal toch onvermoeibaar als bull op Amerikaanse staatsobligaties, was vandaag opmerkelijk negatief in zijn commitments of traders analyse van wat handelaren in futures uitspookten van 5 jaars treasuries.
De sterke handen, de hedgers, zijn al een tijdje zeer bearish gepositioneerd, maar dat werd geneutraliseerd door de speculators, large en small. Nu lijken de large speculators eindelijk uitgekocht en zijn ze begonnen met verkopen (en ze hebben uitzonderlijk veel te verkopen).
Het duurt gewoon te lang in de ogen van de speculanten dat er nog geld verdiend kan worden met hun posities dus proberen ze nu iets anders.
D.w.z. er hoort nu volgens deze analyse een stijging van de 5-jaars rente te komen in de VS.
Een plausibel verhaal, maar uiteraard is dit geen garantie.

Aantal bulls in lijn met stijging S&P en fundamentals

2012-02-17T12:52:00.003+01:00

Steeds meer mensen maken zich zorgen dat toch wel erg veel mensen bullish zijn geworden. Sentimentsindicatoren staan in de juichstand.
Het plaatje van het hoge percentage adviseurs dat bullish is in de VS baart het meeste zorgen in de pers.
Dat percentage bulls is echter gewoon heel normaal in lijn met de stijging van de S&P en de daling van de initial claims voor werkloosheid.
En dat is wat sentimentsindicatoren doen: die geven aan hoe goed de tijden zijn geweest qua stijging van de beurs en het economisch nieuws. Veel bulls is niet erg, als de fundamentals maar verbeteren.
Er zit weinig verborgen voorspelkracht in sentimentsindicatoren als je er de invloed van verbeterende fundamentals en oplopende aandelenkoersen uithaalt.

Republikeinen zijn kansen aan het verprutsen tegen Obama door theocraat leuker te vinden dan Romney,but.

2012-02-16T16:23:00.006+01:00

Wat een zegetocht van Romney had moeten worden naar de Republikeinse conventie, waarbij hij na enkele voorrondes van een Romney,but zou kunnen transformeren naar een gematigde kandidaat met net voldoende republikeinse conservatieve principes, is een martelgang aan het worden.
De republikeinen blijken een raar samenraapsel van extreme clubjes te zijn geworden. Je hebt de flinke club aanhangers van de Tea Party die de overheid à la Griekenland willen zien bezuinigen: enorm snoeien in overheidsuitgaven, maar geen hogere belasting opeisen van de rijken. Een deel kan terecht bij Ron Paul die allerlei leuke plannen heeft zoals het afschaffen van de FED (in ieder geval dat hun jaarrekening echt door accountants wordt gecontroleerd en gepubliceerd wordt) en het decimeren van de defensie-uitgaven en je niet gek laten maken door Iran.
Dat laatste ligt niet goed bij een ander extreem groepje in de VS, de born again conservatieven, die liever theocraten aan de macht hebben. Bij hen ligt Santorum goed in de kast, sinds ze ingezien hebben dat Gingrich te veel een ongeleid projectiel is en Santorum veel beter is in het zwart maken van Romneybut.
Cafferty van CNN kan op zijn blog (caffertyfile) maar niet begrijpen wat die republikeinen in zo’n engerd als Santorum zien en waarom Romneybut hem nog niet heeft kalt gestellt. Santorum verloor als zittende senator van Pennsylvenia zijn herverkiezing met 18 punten, nadat hij gewoon in Virginia bleef wonen, schoolgeld van Pennsylvania aftroggelde voor bepaalde cursussen voor zijn kinderen in Virginia, maar vooral ook zijn feodale opvattingen uit lang vervlogen tijden over vrouwen in de trant van hun enige recht is het aanrecht. Waarom zouden vrouwen werken, tweeverdienersgezinnen zijn een schande, de ontuchtzaken in de katholieke kerk zijn uitgelokt door de liberals, homosexualiteit is vergelijkbaar met incest etc. Anti-conceptiemiddelen zijn schadelijk voor vrouwen.Vrouwen zijn minderwaardig als ze zich met dit soort praktijken inlaten.
De vrouwelijke kiezer is niet gek, die stemde nauwelijks op Santorum. Toch kon Santorum winnen, omdat mannen helemaal niet op Romney,but willen stemmen (er stemmen ongeveer twee maal zo veel mannen als vrouwen op Santorum). Gingrich heeft Romney,but met succes geportretteerd als een watje in de conservatieve normen en waarden en een draaikont: hij is de Massachusetts Moderate (en het liefst zou hij daar nog mor(m)on aan toevoegen).
De echte man stemt niet op Romney,but en de vrouw stemde toch al in meerderheid op Obama. Santorum doet het daarom in landelijke polls even beter dan Romney,but als kandidaat tegen Obama. Maar Santorum lijkt gewoon een kandidaat te zijn die het even goed doet, maar dan afgebrand wordt als bekend wordt waar hij echt voor staat, net als Gingrich, Paul, Cain, Bachmann, Perry. Gingrich put hier moed uit. Hij is de echte come back kid tussen al die republikeinse dwergen.

Je hebt nu de merkwaardige situatie dat Obama terwijl zijn approval rating dik beneden de 50% ligt het met gemak kan winnen van welke republikein dan ook volgens de wedkantoren (zie plaatjes van Bianco). Dadelijk wordt de strijd Romney, but tegen Obama, but.

Is de recessie in de Eurozone ex de PIGS en Nederland al voorbij?

2012-02-16T00:29:00.007+01:00

We hadden vandaag de herziene groeicijfers in Europa voor het vierde kwartaal van 2011. Die waren niet best, dramatisch voor Griekenland en vergeleken met de verwachtingen voor Nederland het meest teleurstellend. Dat slim bezuinigen met een boog om hervormingen heenlopen terwijl de huizenmarkt verder het putje in gaat is Nederland niet in de koude kleren gaan zitten en warme kleren worden in 2012 niet meer gemaakt in Nederland. Een en ander laat wel zien hoe belangrijk het is dat de huizenmarkt in een land OK is, zo niet dan valt de groei van de consumptie tegen (zoals nu in Nederland (zie ook blogpost http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/11/nederland-in-recessie-aanpraten-crisis.html vorig kwartaal toen een en ander al duidelijk was)
Maar toch had het nieuws van de groei in de Eurozone buiten Griekenland en Nederland een gouden randje: in veel landen lijkt het erop dat dit het dieptepunt in de groei was. Voor Duitsland was dit al duidelijk via de veel hogere ZEW en IFO, maar voor diverse landen lijkt dit nu ook het geval. De economic surprises index van Citigroup is aan een onstuitbare opmars bezig binnen de Eurozone en nu zit men heel duidelijk in het positieve deel.
Benderly, meestal positief op Amerika en negatief op Europa, stelde zijn voorspellingen voor Europa naar boven bij en is nu optimistischer dan de consensus (zie plaatje).
De ING (Van Vliet) denkt dat he vierde kwartaal het dieptepunt was gezien de nu betere PMI's en de betere euroCOIN. De Eurozone zou ook profiteren van het aantrekken van de groei in de rest van de wereld en de monetaire verruiming.

Bemoedigend, het eerste kwartaal lijkt beter dan het vorige kwartaal te gaan worden, maar daarna is er een grotere kans dan me lief is dat de groei weer wat terug gaat vallen in de Eurozone ex Duitsland (Duitsland blijft de locomotief via loonstijging en exportgroei). Maar uiteindelijk later in 2012 moet de recessiezone dan duidelijk verlaten worden. Belangrijk is dan wel dat het tempo van bezuinigen door de overheden dan over zijn top heen is.

De wraak van de pessimisten komt nog wel

2012-02-15T22:41:00.003+01:00

De pessimisten onder ons zitten vertwijfeld te kijken naar de koersstijgingen van de laatste maanden, terwijl de wereld onder onze ogen aan het vergaan is.

Dat achterlijke geloof dat de driejaars deposito’s van de ECB alle problemen in Europa oplossen moet maar eens ophouden. Tonnen extra liquiditeit leiden voor geen gram tot betere solvabiliteit. De kans dat Griekenland de Eurozone verlaat neemt hand over hand toe. In Duitsland, Nederland en Finland roept men steeds harder dat die Grieken nu echt eens een keer failliet moeten gaan, al dat uitstel veroorzaakt stinkende wonden. Finland begint beslag te leggen op extra collateral van de vier grootste Griekse banken. In Griekenland gaat men na de verkiezingen voorlopig eerst eens een tijdje niets besluiten bij gebrek aan iets dat op een regering lijkt. De schulden versus BNP -problematiek verergert vooral door de instorting van het BNP: er is al 17,2% vanaf sinds de top.

In Iran zie je de situatie met de dag verslechteren. Iran leidt Al Qaida op volgens een afspraak uit 2009 om wat professioneler toe te slaan, al lijkt dat bij de aanslag in Thailand nog niet erg gelukt (eigen benen eraf toen bom weer in de eigen auto terugketste) (Sky News' intelligence
sources have said Iran has been supplying al Qaeda with training in the use of advanced
explosives, "some funding and a safe haven" as part of a deal first worked out in 2009 which
has now led to "operational capacity". http://bit.ly/zc50iN).

De markt is veel te positief over de solvabiliteit van de Europese banken, die hebben echt nog een smak nieuw kapitaal nodig om zonder kunstgrepen solvabel genoeg te kunnen worden genoemd. Scherpere regelgeving zit de banken achter de vodden, dus reken maar op tegenvallers. Niet alleen de Spaanse regering nodigt haar banken uit tot het maken van nieuwe voorzieningen, ook in andere landen is dat populair (in Nederland vindt DNB de voorzieningen van banken voor verliezen op financiering van vastgoed als iets waar niet genoeg aan toegevoegd kan worden zo lang men niet meer weet wat het waard is).

In de Eurozone is de recessie ernstige vormen aan het aannemen in Zuid Europa en Estland en nu lijken België en Nederland, waar de recessie (-2,8% krimp in het vierde kwartaal (geannualiseerd)) harder om zich heen aan het slaan is dan in Spanje, zich bij dit blok te hebben aangesloten. Dat wordt nog meer zoeken naar slim bezuinigen, want tot nu toe hebben we kennelijk dom zitten te bezuinigen.

In China is de beurs niet vooruit te branden geweest en dat krijg je ervan als je de speculatie op de vastgoedmarkt uit de hand laat lopen, investeringen groter dan consumptie zijn, je afhankelijk bent van export naar o.a. Europa, de kredietgroei zo afknijpt en je rampgebieden als Wenzhou hebt laten ontstaan, spooksteden in Buiten Mongolië etc. Het vervelende is dat de Chinese beurs zo keurig vooruitloopt op de Amerikaanse beurs, zie plaatje van The Reformed Broker: de pessimisten moeten gewoon nog wat geduld betrachten en alles komt weer goed voor ze, als we een beetje pech hebben...

Apple $ 500: is er nog meer mogelijk?

2012-02-15T00:21:00.007+01:00

Jort Kelder waarschuwde bij De Wereld Draait Door dat het nu maar eens afgelopen moest zijn met al die koersstijgingen van Apple nu de $500 per aandeel is doorbroken en dat je maar beter in zilver moest beleggen want dat volgde Apple zo goed (maar als Apple gaat dalen dan..., misschien moet ik meer in de wijsheid van zijn bretels geloven).

Apple spreekt tot de verbeelding. Zoals Niels al zei, stel voor dat de Dow Jones Apple had gekozen als nieuw lid van de Dow in plaats van Cisco, dan zaten we nu heel wat hoger. Alsnog het plaatje van Bespoke.

Apple hoort nu bij het selecte rijtje aandelen dat ooit de grootste marktkapitalisatie in de VS had. Als je eenmaal een megacap bent, dan loopt het koerstechnisch meestal slecht met je af. De tabel van Bianco laat een beetje het slagveld zien van diverse andere bedrijven die het genoegen mochten smaken het bedrijf met de grootste marktkapitalisatie te zijn. General Motors ging zelfs failliet.

Bespoke had nog een tabel met wat de koers van Apple zou kunnen worden als het dezelfde koerswinstverhouding zou hebben als de S&P of technologie etc. Dan is er in veel gevallen zelfs nog een flinke koersstijging mogelijk.

Veel goed economisch nieuws over de hele aardbol heen

2012-02-14T23:55:00.004+01:00

De beurzen hadden er geen zin in vandaag, misschien zaten ze iets te veel in hun maag met de downgrades van enkele Europese landen in Europa of cijfers over het aantal gereden mijlen op de Amerikaanse wegen (=groei industriële productie gaat tegenvallen, dit gebeurt overigens inderdaad denk ik, maar dan omdat de winter zo mild was en nutsbedrijven minder energie hoefden te produceren).
Maar daar staat heel wat goed nieuws tegenover.

In Japan verraste de Bank of Japan met een extra QE van 10 triljoen yen en een inflatiedoel van 1% (niet op sint juttemis, zoals men de vorige wensen over de inflatie dacht te vervullen, maar op korte termijn). De Nikkei ging vanmorgen eerst omlag, maar na de actie van de BoJ draaide men ineens de plus in. De yen verzwakte en de politici waren in hun nopjes (net op tijd, ze waren het ontslag van Shirikawa al aan het ondertekenen).

Centrale bankiers in de wereld dromen allemaal van andere dingen. Waar de FED denkt aan 0% rente tot 2014+ zonder te veel inflatie , zo droomt men in Japan van een hogere inflatie van 1,7% in 2020.

In Indonesië denkt men weer heel anders over inflatie, daar moet het 5% zijn + of - 1%. Het lukt de centrale bank heel goed de inflatie in die band te houden en heeft daar zelfs respect mee opgebouwd (in Duitsland zouden ze ECB gouverneurs hiervoor in de gevangenis werpen). In januari was de inflatie tot 3,7% gedaald en dat leidde tot ingrijpen. De rente werd vandaag weer met 1% verlaagd en staat nu 2% lager dan op 18 januari op 3,75%. Een en ander is niet zo best voor de rupiah, maar men hoeft niet te wanhopen: de economische groei van Indonesië was 6,5% geheel veroorzaakt door binnenlandse vraag en dat zorgt van zelf wel weer voor hogere inflatie en rente.

In India viel de stijging van de groothandelsprijzen met 6,55% mee: er werd 6,7% verwacht en het vorige cijfer was 7,5%. Dit is genoeg voor de RBI om de rente te verlagen/ banken ruimer van liquiditeit te voorzien (lager dan 7% was de drempel die vooraf bedacht was).

In Duitsland viel de ZEW voor de tweede maand op rij spectaculair mee en is weer positief geworden, weg dus met dat recessiedenken.

In de VS stegen de retail sales met een nette 0,5% (nominaal)

In China vond men het nodig te lekken dat de inflatie na de tegenvallende cijfers van afgelopen maand (stijging van 4,1% naar 4,5%) weer onder de 4% zou ploffen.
Men liet opnieuw weer goede voornemens doorschemeren om Europa te helpen via het IMF en ESM, maar de markt moet wel eerst wat geduld opbrengen hiervoor. Wat in het vat zit verzuurt niet. De nieuwe leider Xi Jiping deed Amerika aan en hij werd als een vorst ontvangen, iedereen blij in China en de VS.

Schäuble ziet Griekse nieuwe regering niet zitten

2012-02-13T23:54:00.004+01:00

Niet alleen in Nederland vindt volgens een poll van De Telegraaf 92% dat er geen nieuwe steun voor Griekenland moet komen, ook in Duitsland bladdert de steun voor Griekenland af.
Athene stond gisteren in brand (foto Aris via zerohedge) vanwege de belofte van de regering de door Europa opgelegde bezuinigingen te accepteren.
Maar de Nieuwe Democraten, straks waarschijnlijk de grootste partij na de verkiezingen, zei nog geen uur na het besluit dat het besluit heronderhandeld moet worden na de verkiezingen in april.
Die verkiezingen gaan geen meerderheid voor vrienden van Europa opleveren. De arbeiderspartij PASOK die nu de meerderheid heeft wordt gedecimeerd tot 8% volgens de peilingen. Sommige partijen die al hebben aangegeven niet te willen regeren worden groot (want ze beloven geen vervelende maatregelen te nemen en dat spreekt een deel van de mensen wel aan).
De Duitse minister van financiën Schäuble die zo ongeveer de "kick the can down the road"strategie heeft ontworpen, ziet geen brood meer in nog wat verder schoppen van blikjes om tijd te kopen, omdat Griekenland na de verkiezingen een onregeerbare puinhoop wordt. Nu de huidige regering afdwingen dat ze na de verkiezingen zich houden aan de besluiten van gisteren is naïef, dat gebeurt gewoon niet.
Het wordt nu wel heel moeilijk voor Griekenland om in de Eurozone te blijven, nu ze de door Europa opgelegde bezuinigingen niet meer kunnen afdwingen. Het geduld van Duitsland en de Griekse burgers is op.

Roubini en Barrons als contraire indicatoren

2012-02-13T22:38:00.003+01:00

Nomura had het bovenstaande plaatje over hoe goed de timing van de twee aartspessimisten Roubini en Rosenberg de laatste tijd waren. Dat waren dus uitstekende contraire indicators.
Bianco haalde de voorkant van Barrons vorig jaar aan, waarbij Epstein (de schrijver van Dow 15.000) een dollarprijs van $150 voorspelde. Helaas moest de olieprijs eerst naar $ 80.

Fed besmet met Valentijnkoorts

2012-02-13T21:49:00.006+01:00

Via blogs (Justin Wolfers en http://economix.blogs.nytimes.com/2012/02/10/fedvalentines)en twitter is een soort Valentijnkoorts losgebarsten: hoe kun je de Valentijngedachte uitdragen op de manier die de FED doet.

De FED is voor een dag niet dovish, duifachtig, maar een tortelduif.
De FED is duidelijk op de versiertoer met de grootse punch bowl ooit, voor een extended period. Al zien ze de activiteit aantrekken, er moet aanzienlijk meer gestimuleerd worden
Het dual mandate om zowel inflatievrezenden als werkloosheidmijdenden te plezieren wordt van een nieuwe techniek voorzien: de tortelduifstrategie.
Al ziet men wel exceptioneel lage niveaus voor de komende tijd, als dat maar goed is voor de Valentijnslibido.

Ik heb de laatste tijd wel vaker gedacht dat de FED in het geheim verliefd was op inflatie en nu lijkt het hoge woord eruit (het is wel een S.M. relatie).

Voorbeelden hoe de Valentijnkoorts delen van de FED en anderen heeft aangesproken (blog Deus Ex Macchiato):
@justinwolfers: You’re my long-run target; my nominal anchor.
@SFFedReserve: I’m going to extraordinary measures to increase your stimulus
@AtlantaFed: I long for you as the economy longs for its long-run maximum potential
@PhiladelphiaFed: Her deviations are never standard, her probabilities never mean.
@PhiladelphiaFed: My initial projections never forecast someone like you would be in my next quarter.
@alanbeattie: I’d like to borrow you overnight and then hold you to maturity
@planetmoney: But, soft! What light through yonder discount window breaks? It is the East, and Ben is the sun.
@sffedreserve: My love is elastic, my commitment too big to fail
@ABWashBureau: You’re a systemic risk… to my heart.
@mckonomy: The sight of you fills me with irrational exuberance…
@CurtNickisch: My love for you is not nominal. It’s real.

samenvatting financieel economisch nieuws van afgelopen week (5-12 februari)

2012-02-12T13:48:00.005+01:00

Er was weinig economisch nieuws. In de VS vielen de initial claims voor werkloosheid flink mee, hypotheekaanvragen stegen, het consumentenvertrouwen daalde een beetje, consumentenkrediet viel tegen, de handelsbalans van de VS viel tegen (de tekorten nemen gestaag toe). In de VS bereikte men een akkoord over het kwijtschelden van $ 32 miljard aan hypotheekbetalingen door banken, een druppel op de gloeiende plaat van $700 miljard aan hypotheken die onder water staan bij de huidige huizenprijzen in de VS.
In Europa vielen de cijfers voor industriële productie tegen in o.a. Duitsland en Frankrijk, maar de orders verbeterden in Duitsland. In Italië steeg de industriële productie.
In Japan vielen de cijfers mee (leading indicators, handelstekort, consumentenvertrouwen, kredietgroei).
In China steeg de inflatie naar van 4,1% naar 4,5%, een tegenvaller.

Romney verloor verrassend in drie staten van Santorum en is zich nu wat ernstiger aan het bekeren tot het conservatieve geloof.

De problemen voor Griekenland worden groter, maar de markten tillen er minder aan. Het duurt wel erg lang om tot goede regelingen te komen en de afgelopen week leidde dat voor het eerst in tijden weer tot hogere rentes in Zuid Europa.
De beurzen lieten kleine minnen zien, o.a. vanwege Griekenland en de Chinese inflatie. OOk al die publicaties dat Israël er nu toch echt een flink op los moet gaan bombarderen (het wordt immers lente) in Iran hielpen niet.
De ondertoon is nog goed vanuit de economische factoren en het vertrouwen in de plannen om het monetaire beleid verder te verruimen, ook al gaat het beter met de groei in de VS, zo benadrukte Bernanke nog eens.
Het optimisme kan komende week verder onder druk komen, nu het optimisme zo groot is (zelfs Roubini is een bull) en sommige brokers wat meer waarschuwende geluidjes aan het maken zijn over de groei in de VS, Griekenland en inflatie nu centrale banken zo door het dolle heen zijn.

De labradoedel pikt het niet meer in en over Griekenland

2012-02-12T12:44:00.004+01:00

In de Financiële Telegraaf staat een opiniepeiling of Griekenland nog geholpen moet worden met nieuwe noodsteun. Sinds Nikkelen Neelie heeft gezegd dat we een faillissement van Griekenland echt wel overleven zien we een versnelling van de afkalving voor steun voor noodhulp onder het Nederlandse publiek. Een ontstellende 92% is tegen verdere noodhulp aan Griekenland. De labradoedels laten zich niet langer chanteren door de Griekse politici.

Niemand kan nog geloofwaardige scenario's produceren waarbij Griekenland afkoerst op minder dan 120% staatsschuld versus het BNP, ook al schrijven we 80% van de Griekse staatsschuld af. Dat begint door te dringen bij het publiek.

Zeer vervelend voor de Grieken is dat de banken nu ook denken dat ze een faillisement van Griekenland met gemak kunnen doorstaan (de Rabobank juichte dit weekend al dat de banken weer aan elkaar durven te lenen, in ieder geval de Rabobank durft het nu de ECB overuigend te veel liquiditeit verstrekt).
Griekenland helpen is nu niet meer zo duidelijk goed voor de eigen banken en dan valt het animo kennelijk weg. de Europese gedachte, solidariteit is steeds verder te zoeken.

Het geduld is op met de Grieken. Ze zijn nog niet halverwege met de offers die ze moeten maken en ondertussen piepen ze al of ze levend gefileerd worden. De toestand is verschrikkelijk, maar beter dan in Ijsland vlak nadat daar de boel instortte.
De vlucht van zwart geld naar Zwitserland is enorm (het is me een raadsel waarom Grieken nog geld op hun bankrekening laten staan in Griekenland), de rijken betalen nog steedds geen belasting. Er schijnt wel een belastingverdrag te komen tussen Griekenland en Zwitserland om die goudmijn te gaan aftappen, maar voorlopig is er nog geen uitzicht op voldoende belastingbetalingen door o.a. de rijken.
De politici moeten herkozen worden in Griekenland in april en het egint duidelijk te worden dat je dan niet langer al die bezuinigingen zoals door Europa opgelegd kunt steunen. Misschien steunt men vanavond nog wel het Europese dictaat, maar bij een van de volgende dictaten zal dit niet meer het geval zijn. De offers houden maar niet op, er is geen licht aan het eind van de tunnel. Dat leidt tot revolutie, andere oplossingen.

cartoon: via WSJ: pepper and salt

IJspret op de Keizersgracht (Breitners uitzicht)

2012-02-12T11:10:00.004+01:00

Ik heb al eerder geblogd over het schilderij dat Breitner op het bordes voor mijn huis in 1895 schilderde (http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/12/breitner-en-mijn-huis.html): hoek Keizersgracht/ Reguliersgracht.

Vanaf hetzelfde plekje heb ik een foto gemaakt van de ijspret voor mijn deur. Dit was de eerste keer deze eeuw dat je kon schaatsen op de grachten. Op de Prinsengracht was het veel drukker, maar ook voor mijn deur deed het koek-en-zopie- kraam goede zaken.
Je krijgt zo een Breugheliaans/ Jan Steen tableau vivant in de moderne tijd. d.w.z. met veel auto's en nog veel meer fietsen op de brug en veel mensen die kiekjes aan het maken waren met hun mobieltjes. Toch heeft het plaatje een hoog Anton Pieck gehalte.

Barrons (Siegel/Epstein): Dow 15.000

2012-02-11T17:10:00.004+01:00

Gene Espstein mocht deze week het openingsartikel van de Barrons (Enter the bull; Dow 15000) schrijven.
Voor deze voorspelling heeft hij Siegel geraadpleegd (Stock for the Long Run). Die heeft, zoals dat altijd gaat, flink zitten rommelen met de cijfers van de S&P sinds 1871. Na cycli van 5 jaar met bedroevende opbrengsten, beneden gemiddeld, volgen meestal twee jaren (minstens) met gemiddeld extra goede opbrengsten. Zo ook nu. Epstein/Siegel zien met 2/3 kans de Dow boven de 15.000 komen binnen twee jaar en met 50% kans boven 17.000.

Siegel denkt dat dit kan zelfs als de winstgroei ongeveer 0 is. De grote zorgen van nu (de Eurocrisis en de Amerikaanse angst voor een recessie) zullen geleidelijk wegebben. Siegel vindt 10-15% koersstijging te pessimistisch, hij zet in op 20%+.

Eigenlijk zijn dit helemaal geen erg optimistische voorspellingen (als de consensus winstschattingen kloppen is bij 15.000 de koerswinstverhoiuding slechts 12,8), maar men zal de cover van de Barrons wel aangrijpen en zeggen dat je nu short aandelen moet gaan op grond van de contraire voorpaginatheorie (als iets op de voorpagina komt, is de trend op zijn hoogtepunt en gaat deze weer de andere kant in; d.w.z. nu is men overoptimistsich en dat moet gestraft worden).

Dow 15.000 is een heel bescheiden doel. We hebben al bestsellers gehad met Dow 36.000 en 100.000 op de voorkant. Omdat daarna de Dow flink daalde, is men nu benauwd zo'n voorspelling met mooie ronde cijfers te maken. Dow 25.000 lijkt toch echt wel mogelijk in 2018, daar heb je niet veel voor nodig bij de huidige hoge winstmarges, arsenaal aan innovaties, hoge groei in de wereld door de Opkomende Landen.

Luister naar de vegetariërs: Indiase aandelen goedkoop

2012-02-11T00:41:00.005+01:00

Vorig jaar heb ik geblogd over de hoge uienprijzen in India en de vernietigende gevolgen die dit had op het consumentenvertrouwen (o.a. http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/03/uiencrisis-bedwongen-aandelen-india-30.html). Het vegetarische India gebruikt uien in alle gerechten en als uien te duur worden, dan is dat een echt probleem.
Ik gaf o.a. het bovenstaande plaatje over aandelenkoersen versus de uienprijs (nu uiteraard geactualiseerd).
Een update van het uiensignaal dus. Ik dacht dat het niet zo goed gewerkt had in 2011, maar nee, je kreeg een prachtig verkoopsignaal halverwege 2011 en zo kon je de grootste bear markt in Indiase aandelen sinds 2008 vermijden en kreeg je eind 2011 net op tijd het signaal te kopen. In 2008 waren aandelen dan ook wel erg veel overgewaardeerd ten opzichte van uien.
Het is misschien teleurstellend dat Indiase aandelen niet meer in waarde stijgen dan uien. Warren Buffett zal het er niet mee eens zijn. Wat moet je met al die uien terwijl je Indiase aandelen kunt kopen die nog dividend geven ook?
Als het te goedkoop is om te huilen met uien dan moet je niet contrair gaan: somber zijn.
Ik weet niet wat ik met het uiensignaal aan moet: het werkte te mooi om waar te zijn, maar het verhaal erachter is niet zo plausibel voor de niet-veganisten in deze wereld.

Buffett: obligaties schadelijk voor je financiële gezondheid, goud overgewaardeerd

2012-02-10T21:32:00.006+01:00

Warren Buffett is toe aan zijn jaarlijkse oratie op de aandeelhoudersvergadering van Berkshire Hathaway.
In een vooruitblik voor Fortune kwam hij al met kruidige uitspraken.
Hij had een veeg uit de pan voor obligaties. Door manipulatie van centrale banken als de FED is de rente te laag geworden en geeft de rente geen compensatie meer voor inflatie en inflatierisico. Obligaties zouden nu met een soort waarschuwing verkocht moeten worden net als sigaretten: het schaadt uw financiële gezondheid.[=het lijken wel beleggingen die in de uitzendingen van Harrie Mens worden aangeprezen],

Ook goud kon geen genade vinden in de ogen van Buffett. Al het goud in de wereld past in een kubus van 17 meter en heeft een waarde van ongeveer $ 10.000 miljard. Voor dat geld kun je alle landbouwgrond in de VS kopen en een enorme hoeveelheid uitstekende bedrijven. Daar komt allemaal inkomen uit wat niet het geval is bij goud.
Bovendien komt er elk jaar 1,5% nieuwe goudvoorraad bij en dat moet jaar in jaar uit opgenomen worden en daar heb je elk jaar een nieuwe hoeveelheid vreesachtigen voor nodig. [PV: die 1,5% is meer dan de groei van de wereldbevolking maar minder dan de groei van de middenklasse, dus voorlopig zal het wel lukken die goudproductie op te nemen).
Door de enorme prijsstijgingen van goud zijn er allerlei speculanten de goudmarkt ingezogen en die kopen alleen nog maar omdat de goudprijs zo veel stijgt [=we zijn in de bubbelfase]. Volgens Buffett kan dit nog wel enige tijd doorgaan, maar dan gaat het onherroepelijk mis.
Buffett breekt daarom een lans voor aandelen, die zijn veel beter en veiliger op lange termijn.
Zoals wel vaker in de afgelopen 50+ jaar zou Buffett wel eens gelijk kunnen hebben.

De grafiek uit data Stream laat het verloop van de total return van een belegging in aandelen (S&P500) respectievelijk obligaties (10 jaar staatsleningen VS) met 1980=100.
Dan zie je dat aandelen en obligaties het aanvankelijk veel beter deden dan goud, maar dat deze eeuw goud het veel en veel beter heeft gedaan.
Als de centrale banken doorgaan met geld drukken en China etc vinden dat hun valutareserves voor een groot deel uit goud moeten gaan bestaan dan kan de goudprijs natuurlijk nog wel heel wat stijgen.

Macro surprise index verbaast positief in VS en Noord Europa, negatief in Pacific en Zuid Europa

2012-02-09T17:00:00.004+01:00

Het plaatje van ASR laat zien dat we vermoedelijk wat te pessimistisch zijn over de groei in Europa buiten de oorlogszone van de PIGS. De IFO in Duitsland vertelde een heel ander verhaal dan wat we elke dag horen, namelijk dat het crisis is en blijft dit jaar. Ook Scandinavië verbaast positief en in het VK gaat het ook minder droevig dan aanvankelijk verwacht. Hopelijk slaat dat over naar Nederland, maar daar zit de vastgoedmarkt ons vertrouwen te veel verder aan het ondermijnen, terwijl de inkomensgroei naadje pet is. Dat kan allemaal niet goed gemaakt worden door de export.
In Duitsland ligt een en ander er wat florissanter bij: de huizenmarkt trekt eindelijk aan, het vertrouwen van de Duitsers is nog goed, de vakbonden zullen een goede reële loonstijging weten te bedingen en via de lagere euro is Duitsland weer wat meer aan het exporteren geslagen. Een en ander komt er nog niet zo duidelijk uit qua groei van de industriële productie en groei consumptie, maar dat komt vast nog wel. het is dus niet zo raar dat de DAX het zo goed doet de laatste tijd.

In de VS leken de surprise indexen getopt te hebben, maar onverwachts zijn we weer terug op de oude toppen. De verrassingen willen maar niet verdwijnen, kennelijk moeten we nog enkele maanden geduld hebben, voordat economen hun zwartgallig vergif hebben weggespoeld in overmatige QE.

In de Pacific gaat het niet goed met de verrassingen. Dat is verbazend, want elke dag horen we dat het daar zo goed gaat en de groei zich niets aantrekt van de beslommeringen in het Westen en dat men meer aan elkaar in Azië verkoopt om dat minder in Europa op te vangen. De groei in China lijkt toch wat meer tegen te gaan vallen dan aanvankelijk gedacht. De voorwaarschuwingen hebben we al gehad: dalende huizenprijzen, overspeculatie in Wenzhou maar vooral ook veel minder vraag naar staal en elektriciteit dan gedacht. De groei van China lijkt onder de 8% te gaan komen, nu de infrastructuur- en vastgoedinvesteringen op een lager pitje staan.

Risk appetite kan veel beter, maar als Roubini al optimistisch is..

2012-02-08T23:44:00.004+01:00

Diverse sentimentsindicators staan op overbought, maar lang niet allemaal. Een van de belangrijkste is de risk appetite index van Jonathan Wilmot van Credit Suisse (zie plaatje via http://www.businessinsider.com/a-beautiful-chart-showing-3-decades-worth-of-panic-and-euphoria-2012-2#ixzz1lmPiHI7j). Al sinds jaar en dag geeft dat een redelijk beeld over hoe diep de beleggers in de put zitten of hoe erg ze in een euforiestemming zitten als ware er een heuse camping rally gaande was. Op het ogenblik geeft dat aan dat het beleggingssentiment gemeten via de risk appetite nog heel wat kan verbeteren.

Sinds gisteren Roubini te kennen gaf dat hij optimistisch is voor aandelen in de komende maanden (maar daarna is het natuurlijk weer doom and gloom) is bij heel wat contrair denkende beleggers de schrik om het hart geslagen: als Roubini al optimistisch is, wie moet er dan nog optimistisch worden, ofwel welke pessimist moet er nog bekeerd worden zodat er nieuwe kopers in de markt komen? Antwoord: niemand, dus je moet verkopen.

Dat doet me denken aan januari 1984. De belangrijkste goeroe in die tijd in Nederland was Jacques Post van toen de ABN. Hij had erg knap voorspeld dat de rente de pan uit zou rijzen bij de eerste en tweede oliecrisis. Aandelen waren uit de tijd, in de sociale heilstaat van Den Uijl c.s. pasten geen aandelen. Hij was een superbear en eindelijk, na een enorme hausse sinds augustus 1982 werd hij eindelijk optimistisch januari 1984. Op dat moment had ik net voor de eerste keer in mijn leven call opties gekocht. Ik zat op een prachtige winst en liet me ompraten door Post: hij had immers goede argumenten dat de beurzen verder zouden stijgen. Natuurlijk ging de beurs toen omlaag, de AEX viel zo'n 15% (fase DE in de vierjaarscyclus). Uiteindelijk liepen mijn calls waardeloos af. Ik was een beleggingsles rijker, maar ik had als ik mijn paar calletjes op tijd had verzilverd ook een paar maandsalarissen rijker kunnen zijn geweest.

kapitalisatie aandelenmarkt per land

2012-02-08T23:08:00.003+01:00

De tabel van Bespoke heeft Amerika op een fiere, onbedreigde nummer 1 plaats. Door de relatief goede performance in 2011 is het gewicht van Amerika zelfs weer gestegen. Toch is het gewicht veel lager dan eind jaren negentig of voor 1985 toen het meer dan 50% was.
Japan had in 1990 een marktkapitalisatie van bijna 40%.
Ook het VK had in de verre geschiedenis een marktkapitalisatie van meer dan 40%. Tot 1730 had ook Nederland een hoog gewicht, al is dat nooit goed uitgerekend. Nu staat Nederland (zonder Shell) op een schamele 0,5%.
Opvallend is ook dat het gewicht van China is afgenomen in 2011, terwijl ze toch heel wat beursintroducties hadden. Samen met Hongkong is China toch wel de tweede macht op de aandelenbeurs.
Door de goede performance van materials en energy in de laatste jaren en RIM is Canada flink geklommen in het afgelopen decennium en verdient het een plaats in de G7.

Transcranial Direct Current Stimulation (TDCS) gaat veel mensen veel slimmer maken

2012-02-08T00:20:00.002+01:00

Transcranial Direct Current Stimulation (TDCS) is volgens andersen mogelijk, zie zijn artiekel Why Cognitive Enhancement Is in Your Future (and Your Past)
http://www.theatlantic.com/technology/archive/2012/02/why-cognitive-enhancement-is-in-your-future-and-your-past/252566/

Men is grote vorderingen aan het maken en baanbrekende resultaten zijn op niet al te lange termijn mogelijk. Via het stimuleren van bepaalde delen van de hersenen met pijnloze lektrodes worden bepaalde neuronen plastischer en zou men gemakkelijker kunnen leren, we zouden er beter mee worden in taalbegrip, wiskunde en minder ergeetachtig worden.

Er is veel geschreven hoe de ICT Revolutie leidt tot een kenniseconomie met internet overal, met medische doorbraken, maar nog niet veel hoe de wetenschap ons slimmer gaat maken. Het klinkt bedreigend: wat moet je ervoor inleveren, word je gedwongen van tijd tot tijd TDCS te ondergaan, komt er een bovenklasse, übermenachen met TDCS en een onderklasse zonder TDCS en andere technieken. Als de neiuwe technieken goedkoop zijn of snel worden (zoals bij mobieltjes gebeurde) dan lijkt een en ander niet zo gevaarlijk, maar als al die slimheid alleen maar via dure operaties en pillen gaat dan is een en ander bedreigender.
Het is niet moeilijk allerlei horrorverhalen te verzinnen waarbij je straks om de zo veel tijd gehersenspoeld wordt om de jiste normen en waarden van het moment over te nemen.
Het artikel relativeert dat mensen al duizenden jaren veel slimmer aan het worden zijn. Dat heeft mensen tot mensen gemaakt, de heersers op aarde.
Vooral de laatste tienduizend jaar is het hard gegaan met de slimheid van mensen.
(tenminste zoals wij dat meten). Mensen hadden duizend jaar geleden grote moeite te leren lezen en schrijven, nu doet iedereen dat moeiteloos als kind. Rekenen was al helemaal een groot probleem, dat was tot de zestiende eeuw een ondoenlijke zaak (want hoe veel is LXVII + XCII?
Er komen pillen en apparaten die het brein veel beter, sneller maken. Over honderd jaar zal men op ons neerzien als zijnde grote domoren. Zo moeilijk waren die verzinsels van Einstein, voor zo ver dan niet achterhaald, toch ook weer niet hoor ik ze al denken.

Midden Oosten nog steeds een kruitvat: wanneer valt Israël aan!

2012-02-07T23:31:00.005+01:00

De cartoon van KAL in The Economist laat zien hoe het in Syrië uit de hand aan het lopen is. Lattakije (een gebiedje aan de kust in het noordwesten waar Assad en zijn vazallen vandaan komen) juicht over de opstelling van Rusland, ze mogen de baas blijven spelen in Syrië van Syrië en China, al laat Rusland wel doorschemeren dat een en ander niet te bloedig moet worden. Een burgeroorlog lijkt te zijn begonnen.

Ondertussen zit Israël te bedenken hoe ze kerncentrale in Iran waar ze de atoombom willen gaan maken kunnen uitschakelen via een militaire operatie. Dat die er komt, lijkt onafwendbaar geworden, zo denkt de Wall Street Journal (artikel: How should Israel bomb Iran ). De defensie van Iran stelt niets voor en daarom moet Israël wel een en ander aan ellende in Iran kunnen uitrichten. Veroveren van Iran is te moeilijk (ook voor de VS), maar een militaire operatie wordt als mogelijk gezien. Dat zou dan moeten gebeuren in de lente. Israël zou dan de aanvallen van lange afstand bommen moeten accepteren (er zouden 200.000 raketten op Israël zijn afgesteld), maar Israël maakt zich wijs dat ze niet kunnen blijven bestaan als Iran de bom heeft. Amerika heeft tegen Israël gezegd dat ze niet mogen aanvallen, maar heeft het licht op oranje gezet. Israël interpreteert dit als dat ze mogen aanvallen en dat zouden ze dus gaan doen.
Iran dreigt de straat van Hormuz af te sluiten, maar dat lokt een reactie van Amerika uit. Dat vinden ze misschien de moeite waard om de Amerikaanse verkiezingen in het honderd te sturen, maar dan moeten ze dit pas doen als het september/oktober is. Het lijkt niet rationeel voor Iran om zo iets geks te doen, als je zeker weet dat je een militaire dreun gaat krijgen. Woody Brock waarschuwt dat dit toch niet zo onwaarschijnlijk is in game theorie: er is sprake van het trembling hand game. Als een partij op verkeerde gronden zich aangevallen weet, dan kan een en ander eenvoudig uit de hand lopen. Dat lijkt goed mogelijk in de huidige situatie.

goud groeit mee met balans FED en ECB

2012-02-07T23:18:00.004+01:00

Het plaatje van Strategas laat zien dat er een aardig verband is tussen het tomeloos uitdijen van de balansen van centrale banken en de goudprijs. Overliquiditeit hoort te leiden tot hogere goudprijzen. Het verband met de valutareserves en de goudprijs is nog sterker en langer (voor 2006 gaat het verband goud en balans centrale bank mank).

Kredietrisico staatsleningen neemt af; Emerging Markets beter dan Frankrijk?

2012-02-07T12:26:00.001+01:00

De tabel van Bespoke laat zien dat in 2012 de verzekeringspremie om staatsleningen te verzekeren in een vrije val is geraakt in bijna alle landen behalve Portugal.
De CDS premies zijn nog torenhoog als je ze in een historisch perspectief plaatst. 163 bp voor Frankrijk of 84 voor Duitsland, dat is toch wel heel erg veel (waar is de tijd dat we 10 bp al mooi vonden?).
De wereld is veranderd, Latijns Amerika (Brazilië, Mexico, Peru, Colombia en vooral Chili) worden nu kredietwaardiger gezien dan de meeste landen van de Eurozone en hetzelfde geldt voor Indonesië en Filippijnen. Opkomende landen die als nog maar net investment grade of nog niet eens investment grade gezien worden (als ze in andere valuta lenen dan hun eigen valuta) winnen het qua CDS premies van landen als Frankrijk of België (dat dit jaar wel de grootste % val van de CDS premie voor elkaar kreeg).
De rating van de Opkomende Landen is nog steeds veel te laag vergeleken met de onderontwikkelende landen in bijvoorbeeld Europa.
Wie had ten tijde van de Tequila crisis kunnen denken dat men schulden van Mexico in 2012 veiliger zou zien dan die van Frankrijk.

Calculated Risk kondigt bodem Amerikaanse huizenprijzen af

2012-02-06T23:58:00.005+01:00

Het blog Calculated Risk dat zijn reputatie heeft gebouwd op goede calls voor de huizenmarkt heeft vandaag als kop: The Housing Bottom is Here (http://www.calculatedriskblog.com/2012/02/housing-bottom-is-here.html).
Calculated Risk is uitgegroeid tot het beste blog over de Amerikaanse macro data, met specialisatie de vastgoedmarkt.
Het is daarom bemoedigend dat zij stellen dat de bodem rond maart 2012 gezet wordt op de Amerikaanse huizenprijzen In nominale termen, in reële termen kan het iets langer duren).

Eerst zie je de bodem in de bouw van nieuwe huizen en verkopen en de top in voorraden. Na enige tijd komt dan de bodem in de prijzen.

Wat zien ze als redenen?
1. de prijs versus huur verhouding is laag genoeg (zeker gezien de rente)
2. de reële huizenprijzen zijn laag genoeg
3. de voorraden aan onverkochte huizen zijn nu laag genoeg, voldoende gedaald om prijsstijging mogelijk te maken
4. er komt hulp vanuit de politiek om betalingsproblemen / oversluiten op lagere rente te vergemakkelijken

Zelf vond ik het argument van de betaalbaarheid dat PragCap aanroerde ook sterk.
Affordability (betaalbaarheid) is geweldig verbeterd. De gemiddelde koper neemt een last van $935 per maand op zich en dat is in reële termen 66,1% onder de top van 2006 en 58% beneden de daar vorige bubbeltop van 1989.

De daling van de huizenprijzen in het afgelopen jaar vond alleen plaats bij de foreclosures, bij huizen die vrijwillig verkocht werden was de laatste maanden al een stijging van de prijzen te zien.

samenvatting financieel economisch nieuws van afgelopen week (28 januari-5 februari)

2012-02-05T17:38:00.006+01:00

Er was veel macro nieuws van de week, vooral in de VS. Het macro nieuws viel mee, in Europa (en vooral het VK) zelfs nog meer dan in de VS.
In de eerste week van de maand komen de surveys los hoe het met de industrie en de dienstensector gaat in heel wat landen.
De ISM manufacturing, de barometer voor de Amerikaanse industrie) verbeterde 1 punt naar 54,1 met nieuwe orders relatief sterk. In Europa en de opkomende landen waren de barometers voor het bedrijfsleven (PMI's) ook sterk. India boekte voor de tweede maand op rij de grootste stijging en daar staat de PMI boven 57 (geen wonder dat de beurs in India een van de beste is dit jaar).
De ISM non manufacturing was in de VS bijna 57 en dat was een grote meevaller die wijst op meer banengroei in de dienstensector.
Die banengroei was met 243.000 ongeveer 100.000 meer dan de consensus dacht. Een flink deel van die verrassing komt door het ongewoon warme weer in januari,maar toch, de cijfers waren heel mooi, breed gedragen over de sectoren en de werkloosheid daalde verder (enig minpuntje: de participatiegraad verbeterde niet).
De huizenprijzen daalden in de VS. een tegenvaller (maar dat was november, oud nieuws). De autoverkopen waren zeer sterk, al waren de uitgaven voor consumptie in januari zwak, vooral ook gezien de stijging van het inkomen met 0,5% (niet geannualiseerd) in januari.

De angst voor de eurocrisis neemt nog steeds af, zichtbaar in dalende rentes in Italië en Spanje. De Grieken stribbelen nog wat tegen bij de te nemen maatregelen bij de afstempeling van hun schulden (Duitsland moet niet gaan controleren op belastinginkomsten in Griekenland, gewoon veel en veel meer doneren, zodat ze minder hoeven te bezuinigen) maar de markten zijn niet onder de indruk, ze dromen weg bij wat een triljard euro aan driejaars deposito's van de ECB op 29 februari aan luchtbellen kan veroorzaken op de Europese beurzen.

Het rommelt wat in Rusland en Iran, maar dat mocht de pret niet drukken.
De lange rente hoort te stijgen bij al dat goede macronieuws, maar dat was teleurstellend weinig het geval.

Bernanke hield zijn Humphrey Hawkins Testimony, maar daar kwam helemaal geen nieuws uit (heel ongebruikelijk; de FED heeft kennelijk nu echt alles gecommuniceerd wat er te communiceren viel, er waren alleen wat moppers dat de FED politiek bedreef met het verhaal over het stimuleren van de huizenmarkt).

Obama's kansen op herverkiezing stijgen onvoldoende met macro mee

2012-02-05T17:10:00.006+01:00

Het plaatje van Bespoke laat zien dat Obama er beter voor had moeten staan in de peilingen gezien de verbetering van de S&P en de macrocijfers.
Nogal wat mensen denken dat als de werkgelegenheidsgroei dik boven de 150.000 blijft (en de werkloosheid dus daalt), dat het appeltje- eitje voor Obama is om de verkiezingen te winnen.
De republikeinen gaan in straf tempo door met modder naar elkaar gooien en Romney liet zich van zijn slechtste kant zien door te zeggen dat het hem niet kon schelen hoe slecht het met de armste 5% Amerikanen gaat. De schade in de peilingen is niet groot, omdat de meeste republikeinen zijn mening delen: het vangnet van de uitkeringen is goed genoeg in hun ogen ( de cartoonist denkt meer zoals Europeanen denken over het vangnet in de VS).

Obama hoeft niet te wanhopen, Romney is een draaikont eerste klas en in deze fase van de strijd krijgen de republikeinen zo veel pers (want Obama ondervindt geen tegenstand bij de voorverkiezingen bij de democraten). Alle aandacht is meegenomen, zelfs als het over moddergooien gaat. De normale gang van zaken is dat tot de republikeinen hun kandidaat gekroond hebben ze de publicitaire extra aandacht moeten benutten om een voorsprong te nemen in de peilingen. Dat gebeurt ook vrij vaak, dat kan een reden zijn dat Obama nog niet erg overtuigend in de polls staat (en het consumentenvertrouwen staat er slechter bij dan de S&P500).

Het belooft een spannende race te worden tussen Obama en Romney. De minicylcus zou Romney aan de zege moeten helpen, maar misschien zit ik wel helemaal mis met de minicyclus en heeft Obama geluk en herstelt de economie verder met zo'n 200.000 nieuwe banen per maand.

McClellan Report laat via dollar beurs omlaag gaan tot juni (PragCap)

2012-02-05T17:00:00.004+01:00

Op basis van de commitment of traders analyse van de dollar voorspelt het McClellan Market Report (gesignaleerd via Pragmatic Capitalism http://pragcap.com/big-stock-market-top) dat er eerst een correctie komt in de S&P en dat daarna vanaf zeg juni de S&P hemelwaarts zou gaan.
Sinds de kredietcrisis was dit inderdaad een fantastische voorspeller, maar ik kan het verhaal erachter waarom dit met een jaar vertraging zo goed de S&P leidt niet erbij verzinnen. correlation is no causation, zo roepen velen.
Toch is het een curieus signaal dat door enkele partijen al een tijdje serieus genomen wordt.

BCA: de bull markt klimt verder op de wall of worry: de toekomst is mooier dan we gezien hebben, staartrisico wordt overdreven

2012-02-04T22:58:00.003+01:00

De beurzen zijn mooi gestegen in de laatste paar maanden, maar nog steeds zit iedereen stevig te kniezen en voorzichtig te doen. Men is niet onder de indruk van de macrocijfers over de afgelopen paar kwartalen. Die waren ook niet erg denderend, maar dat is niet hoe je een en ander moet bekijken: richt je op de toekomst.
Dat zegt Zhao van BCA, een club die de laatste jaren meestal niet uitblinkt in een optimistische kijk op de aandelenbeurzen.
De economie is aan het verbeteren terwijl het staartrisico in Europa steeds duidelijker wegtrekt.

Men onderschat de positieve invloed van de 3 jaars deposito’s van de ECB en de komende verruiming van de Peoples Bank of China. In de VS begint het midden- en kleinbedrijf eindelijk overtuigend gemakkelijker aan geld te komen. D.w.z. de centrale banken zijn royaler dan ooit in het rondstrooien van liquiditeiten. In het verleden wisten de beleggers dan wel wat te doen: kopen, kopen, kopen.
Men onderschat de economische groei in de VS: die zal minstens 2,5% blijven. De huizenmarkt is aan het verbeteren en het bedrijfsleven wordt langzaam dapperder met investeren.
De beurzen prijzen in de VS een milde recessie in, terwijl de ISM op een veel beter klimaat wijst.
Wereldwijd is men ook te somber. De transportaandelen geven aan dat het helemaal niet zo slecht gaat met de wereldeconomie als de doorsneebelegger denkt (want het is crisis tenslotte, zo horen we de hele dag door).
De kwantitatieve modellen van BCA zijn door het dolle heen, alles is groen en ze geven aan dat je je vol moet laden met bèta.
Als enig wolkje zien ze de sterke dollar die altijd zorgt oor tegenvallers bij de winsten in de VS.
Ik denk dat de beurzen zo lang e ISM stijgt en er geen grote brokken gemaakt worden in Europa en Iran de koersen verder kunnen stijgen.
Het verhaal van BCA is uiteraard goedgekeurd door de club van optimisten.

Paniekverhalen over onroerend goed: locatie, locatie, locatie is nu schuld, schuld, schuld

2012-02-04T13:02:00.002+01:00

De afgelopen week bekropen mij allerlei angsten over de commerciële vastgoedmarkt in Nederland, en dan vooral over het minder goede deel.
Het onroerend goed van goede kwaliteit op goede locaties met lang verhuurde contracten (dat is gelukkig een flink deel van de waarde van de vastgoedmarkt) is nog steeds zeer gewild en terecht: ook al is het huurrendement laag, het is wel hoger dan de fooi die je op staatsleningen krijgt. Bovendien kun je er wel van uit gaan dat er inflatie zal zijn, vooral als overheden het Engelse voorbeeld gaan volgen om begrotingstekorten te verminderen met BTW – verhogingen terwijl de Chinezen ondertussen zoveel grondstoffen voor onze neus wegkopen dat olie, metalen, varkensvlees etc. echt wel duurder gaat worden.

Die angst zit er al sinds de kantorenportefeuille van Uni-invest tegen 40% beneden de taxatiewaarde eind vorig jaar niet te slijten was. Dat is een bekende zorg, door velen gedeeld en o.a. door Sijbrand (DNB) weer eens luid verkondigd.
Gebroederlijk luiden DNB en AFM de noodklok over vastgoed: we hebben een bubbel in Nederland zo horen we ineens (het gekke is: alleen voor goedkoop commercieel vastgoed, het dure is wel gewild).
Een en ander is een direct uitvloeisel van de Eurocrisis: banken moeten zo zuinig zijn met kredieten dat ze, hoe vaak ze ook hun talrijke dubbeltjes omdraaien, geen cent tegen een redelijke rente willen uitlenen, zo overkomt het steeds meer vastgoedbezitters die een financiering willen krijgen/ verlengen.
Geen wonder dat er weinig transacties zijn, de markt op slot zit, de onzekerheid over de waarde van vastgoed groeit: men stelt kopen uit en daardoor dalen de prijzen. Die daalden toch al door de toenemende leegstand veroorzaakt door al maar doorbouwen van nieuwe kantoren waarvoor oude werden verlaten terwijl door de recessie en het nieuwe werken, internetshoppen minder ruimte nodig is.
Het zijn nu vooral ook de anekdotes over hoe moeilijk je een hypotheek kunt krijgen, hoe je geschoren wordt als de rente bij verlenging de lucht in schiet die een goede voedingsbodem zijn voor paniek.
Is Nederland geen haar beter dan Spanje? Een groot verschil is dat er in Nederland al heel lang heel weinig gebouwd wordt (in Spanje bouwde men jarenlang meer huizen dan in Frankrijk, Duitsland en Italië samen). Vooral de huizenbouw ligt bij ons al heel lang op zijn gat. Er zijn heel wat gebieden waar de bevolking krimpt en daar krijg je geen schaarste, maar in de andere gebieden wel. Dat moet dan uiteindelijk de bodem maken voor de huizenprijzen. Die bodem hangt voorlopig zoals al vele decennia af van de betaalbaarheid. Die was extreem verbeterd door de lage hypotheekrente, het steeds royaler meetellen van het tweede inkomen. Nu stijgt de hypotheekrente en daar overheen komt de steeds grotere beperkingen hoe veel je mag lenen en bovendien hangt het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek (goed voor 15% prijsdaling in één kwartaal toen dit in Zweden gebeurde) als het zwaard van Damocles boven de markt. Kortom, de huizenprijzen moeten net als in de VS in reële termen terug naar het niveau van rond 2000. Dat overleven de meeste mensen wel, als het daarbij blijft.
Voor commercieel vastgoed van mindere kwaliteit liggen de zaken moeilijker, maar als de waarde van een kantoor 5% per jaar daalt en de huren 7% zijn van de waarde dan verlies je nog steeds niet ten opzichte van staatsleningen. Zo lang een en ander verhuurd is, lijkt een en ander nog wel te overzien, maar bij leegstand ben je wel enorm de klos, veel meer dan vroeger. Kwaliteit wint, maar schulden brengen nu de prijzen omlaag.
Vroeger moest je bij een onroerend goed fonds eerst naar de locaties van het vastgoed kijken, dan nog eens wat beter naar de loctaies en tenslotte nog eens naar de locaties , nu is de eerste blik op de schulden, de tweede ook en de derde nog steeds: locatie, locatie, locatie is vervangen door schuld, schuld, schuld.

Update vierjaarscyclus

2012-02-03T18:25:00.002+01:00

Het begint er naar uit te zien dat de basisvariant van de vierjaarscyclus zoals in de vorige updates geschetst aangehouden kan blijven.
Er lijkt geen grote klap op de beurzen te komen in Amerika waardoor de vierjaarscyclus nu al zou eindigen met een flinke bear markt. Dat is kennelijk nog wat verder weg.
Eerst moeten we de fase FG verder door met zijn correcties, die sinds de Great Moderation is afgelopen wat groter dan normaal zijn. In de vorige cyclus hadden we drie correcties (c1,c2 en c3) en zo iets zou weer kunnen gebeuren en daarna volgt dan nog een mooie stijging.
In de fase FG komen de koersen minder vooruit dan in de fase AD. In de huidige fase werken daling van de koerswinstverhoudingen versus een stijging van de winstverwachtingen elkaar tegen (in Europa zien we nu het omgekeerde).
De sterker stijgende fase breekt aan als het beter gaat met de winstverwachtingen en de koerswinstverhoudingen stijgen.
Ondertussen kunenn er nog kleine schokken optreden zoals ellende met Iran of Portugal bijvoorbeeld en dat leidt dan tot correcties (of en bear markt als de schokken te groot worden)

Kostin (GS): S&P naar 1325, maar pad wordt rustiger

2012-02-02T17:06:00.005+01:00

Kostin van Goldman Sachs is niet vooruit te branden met zijn doelen voor de S&P500. Hij ziet de koerswinstverhoudingen nauwelijks veranderen, op korte termijn iets omhoog en dan weer omlaag, eind 2012 kom je dan op 1325 voor de S&P500 uit. De winsten kunnen in de VS met 3% stijgen, dus daardoor komt ook geen koersexplosie of -implosie.
De macro fundamentals zien er wat bemoedigender uit voor de VS, 2% groei moet mogelijk zijn. Met de hulp van de centrale banken is de volatiliteit lager geworden en dat kan nog even zo blijven. D.w.z. de koerswinstverhoudingen kunnen iets omhoog.
Later dit jaar zullen de winstmarges weer wat gaan dalen en moeten de koerswinstverhoudingen weer wat terug, zo denkt hij.
Aan de risicopremie (ERP) kun je zien dat aandelen even veel te goedkoop zijn geweest en dat GS denkt dat op korte termijn weer ongeveer normale tijden zoals gemiddeld sinds Lehman aanbreken voor de risicopremie. Die risicopremie loopt mee met de winstmarges en dit gaat eerst goed en dan weer wat slechter dit jaar.
De top down schatting van de winstmarge loopt redelijk in de pas met wat GS (Kostin) denkt en dat is ingeprijsd in de markt, niet de bottom up verwachtingen.
Dit kan een pietsje meevallen denk ik en dan vallen winsten en koerswinstverhoudingen ook mee.
Vooral ook de grotere rust in de fundamentals zou kunnen betekenen dat de koerswinstverhoudingen meer dan een pietsje kunnen stijgen.

De eurocrisis: het naderende faillissement van De Bundesbank en DNB als de drie jaars deposito’s van de ECB in de triljoenen gaan lopen

2012-02-02T15:42:00.002+01:00

Elke dag lezen we dat er enorme vooruitgang is geboekt hoe de afschrijving op Griekse staatsleningen door banken zal plaats hebben. Banken hopen ervan af te komen met 70% verlies op hun Griekse staatsleningen, terwijl 75% al weer als ook heel gunstig resultaat gezien aan het worden is. Het IMF is geen goede vriendjes met de ECB meer nu ze erop staan dat ook de ECB een duit in het Griekse zakje doet qua verliezen. Dat is dan weer ontoelaatbaar voor Duitsland, dat dan wat geld mag ophoesten om het kapitaal van de Bundesbank weer genoeg in de plus te krijgen.

Mevrouw Lagarde probeert € 500 miljard bij elkaar te sprokkelen voor het IMF om wat centjes te kunnen uitlenen aan spilzieke zuiderburen in Europa. Eerst heeft ze nu de grote zandbak aangedaan, Saoedi-Arabië. Brazilië wil wel solidair zijn met zijn voormalige kolonisator en extra invloed verwerven in het IMF en China is al helemaal wel hiervoor te porren.
Wen Jiabao heeft weer het verhaal rondgestrooid dat China aan het zinnen is op mogelijkheden om het ESM/EFSF te helpen.
Men is goed op weg een € 1500 miljard gezamenlijk fonds van ESM+ EFSF + IMF bij elkaar te vergaren om in het Europese knoflookputje te stoppen.

Dwars tegen dat goede nieuws in waren de boze woorden van de Duitse Bundesbank, die niet langer nog oneindig meer onderpand van de meest onsolvabele Europese landen wil accepteren (men heeft al € 496 miljard, men bezit o.a. € 12 miljard aan Griekse staatsschuld), zie Ambrose Evans- Pritchard (altijd een lust om te lezen voor de beren die de Eurocrisis in een soort Armageddon zien aflopen): Bundesbank sinks deeper into debt saving Europe
http://www.telegraph.co.uk/finance/financialcrisis/9055142/Bundesbank-sinks-deeper-into-debt-saving-Europe.html. . Als de Eurozone uit elkaar valt en er ik weet niet hoe veel duizenden miljarden toegewezen worden 3 jaars LTRO deposito’s in de komende kwartalen dan worden de verliezen voor de Bundesbank en De Nederlandsche Bank onaanvaardbaar groot (waar is Wilders om ons voor dit soort gigastroppen, waarbij die paar miljard verkeerd afgelopen speculaties van Vestia maar een peulenschilletje zal blijken te zijn, te behoeden?)).

Het Target2 systeem van de centrale banken waarbij de Bundesbank en DNB gedwongen zijn monstersommen als tegoedbonnen van de andere Europese banken als onderpand te accepteren voor financiering van het banksysteem in de Eurozone moet toch een grens hebben (het is eigenlijk van den gekke dat niemand dit vond en de BuBa nu pas begint te piepen).
Je gaat er maar bankroet aan, in ieder geval moet je eerst op je knieën gaan smeken om geld te krijgen om je kapitaal te versterken nu je via waardeloos onderpand zo veel kapitaal in het putje kan gaan zien verdwijnen.
(ik heb al eerder over Target2 geblogd: http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/12/tegoedbonnen-centrale-banken-eurozone.html)

Gouden kruis S&P: meestal gunstig

2012-02-01T22:54:00.005+01:00

De afgelopen jaren hadden we enkele keren het kruis des doods dat een paar keer ten onrechte vreselijke tijden op de beurs voorspelde en nu hebben we dan een gouden kruis, dat zoals de naam al zegt gouden bergen belooft voor de beurs. Het 10-weeks gemiddelde is weer boven het 40-weeks gemiddelde gekomen. Eigenlijk hoort het 40-weeks gemiddelde te stijgen, maar dat is nog net niet het geval.

In de tabel kun je zien dat sinds 1948 en vooral 1980 een gouden kruis meestal goede tijden voor aandelen beloofde. Maar erg betrouwbaar is het niet, zo veel extra kans op koersstijging krijg je niet (die is altijd al groter dan 50%).

rente trekt zich niets aan van macronieuws

2012-02-01T22:10:00.003+01:00

Het plaatje van Absolute Strategy Research laat zien dat de rente heel veel, zelfs nooit eerder zo veel, is achtergebleven bij het macronieuws in de VS.
Door al dat gemanipuleer van de FED is de rente niet meer wat de inflatie en economische groei aangeven, maar wat men denkt dat de FED gaat doen samen met een onwankelbaar geloof in een tijd van het Nieuwe Normaal met eindeloze deleveraging.
Het is ongezond dat de rente niet meer aangeeft hoe de economie er voor staat, daardoor neemt de kapitaalmarkt uiteindelijk verkeerde investeringsbeslissingen.

De rationele belegger verkoopt, de markt is gek nu ze zich niets van de macro fundamentals aantrekken (hij koopt high yield terug).
Bianco koopt rustig door, de partijen die tegen elke prijs door blijven kopen geven nog geen krimp, integendeel, de FED zit verlekkerd te kijken naar nog meer mortgage backed securities en krijgen van Obama ongetwijfeld een aansporing wat extra hun best te doen bij het opkopen van die papiertjes.
ASR vindt dat de rente gewoon 1% omhoog moet en dat is nog maar matig.
Strategas ziet de surprise index tuimelen in de komende maanden en deelt daarom het enthousiasme van ASR om Treasuries kapot te scheuren ook niet.

ISM volgens boekje omhoog, toppen op 56 over twee maanden?

2012-02-01T17:18:00.001+01:00

Elk jaar herziet men de onderdelen van de ISM, waardoor ook de hoogte van de ISM verandert, dit tot wanhoop van de quanten die de ISM zo graag zouden gebruiken in hun modellen maar daarvan verstoken moeten blijven door al die aanpassingen elk jaar. Dit jaar kregen de orders het zwaar te verduren en die ploften herzien behoorlijk naar beneden.
Bijna alle onderdelen van de geheel herziene ISM gingen deze maand omhoog, maar orders stegen minder dan voorraden (leading indicator is orders/voorraden en die neemt dus af).
Na de herzieningen kwam de ISM precies op de waarde van mijn model en steeg de ISM volgens dit boekje. Enige verdere stijging tot 56 geeft dit modelletje aan en dan zou er een beperkte daling kunnen volgen.

Verder waren er opbeurende geluiden van de site van ISM bij hun toelichting op de cijfers:
• Still seeing raw materials pricing moving down in general, but expect inflation later in the quarter." (Chemical Products)
• "Year starting a little slow, but customers are positive about increased business in 2012." (Machinery)
• "Once again, business continues to be strong." (Paper Products)
• "Pricing remains in check with the demand we are seeing. Supplier deliveries are on time or early." (Food, Beverage & Tobacco Products)
• "The economy seems to be slowly improving." (Fabricated Metal Products)
• "Business lost to offshore is coming back." (Computer & Electronic Products)
• "Business remains strong. Order intake is great — more than 20 percent above budget." (Primary Metals)
• "Indications are that 2012 business environment will improve over 2011." (Transportation Equipment)
• "Market conditions appear to be improving, with the outlook for 2012 better yet." (Wood Products)

toch maar niet korten op pensioenen, de jongeren moesten altijd al betalen

2012-02-01T00:10:00.007+01:00

Minister Kamp heeft besloten door te drukken dat pensioenfondsen die te arm zijn volgend jaar moeten gaan afstempelen. Uiteraard stemden PVV en SP tegen, deze partijen hebben geen moeite geld door anderen uit te laten geven. Het is vreemd dat SP en PVV niet samen willen gaan regeren, ze zijn het in bijna alles met elkaar eens. Van de rechtse beginselen van de PVV is niets meer over: ze zijn linkser dan de linkse kerk en onderscheiden zich alleen maar door een fetishme over hoofddoekjes.
Misschien hebben ze wel gelijk. Hun redenen zijn net zo sterk als die van de regering/ andere partijen.

Voor afstempelen gelden als redenen:
* je moet je niet rijk rekenen, in de huidige tijd wordt immers iedereen arm en de rente gaat in dit decennium niet meer stijgen (de Nederlandse staat leent voor de korte looptijden al tegen een negatieve rente en dat wordt alleen maar erger);
* iedereen wordt straks 100 en het langlevenrisico moet nu maar eens afgewenteld worden op de deelnemers en de gepensioneerden
* je moet de last niet doorschuiven naar jongere generaties, je moet die niet straffen omdat ze geen lid van een vakbond willen worden
* de pensioenfondsen hebben al drie jaar uitstel gekregen. Je moet handhaven en niet steeds het onvermijdelijke vooruitschuiven. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden.

Tegen afstempelen kun je inbrengen:
* de lasten werden altijd al afgewenteld op de jongere generaties. Iedereen betaalt ongeacht de leeftijd dezelfde premie. Of je nu bij 21% premie als 25-jarige voor 8% rechten opbouwt of 5%, dat maakt toch bijna niets uit, over dat kleine verschil moet je niet zeuren. In de tabel kun je zien wat er gebeurt als je de kostprijs aanhoudt voor de pensioenpremie: de ouderen betalen zich blauw als de jongeren niet langer uitgeperst kunenn worden.
* de pensioenfondsen zijn rijker dan ooit en hebben dankzij de rentematching die door DNB is opgelegd schatten verdiend. Deze winst moet verzilverd worden voordat deze verdampt vanwege hogere rentes.
* een normaal conservatief verwacht rendement voor een goed gespreide portefeuille van een pensioenfonds is ongeveer 5-6%, veel hoger dan de rekenrente van minder dan 3%. Als je tegen 5-6% rekenrente waardeert zijn pensioenfondsen ineens schatrijk. Die 5-6% is wellicht te hoog (al denk ik het niet), maar waarom houd je de AAA rente aan als disconteringsvoet voor de verplichtingen terwijl een pensioen niet langer onvoorwaardelijk gegarandeerd is? De deelnemende bedrijven zijn vrijwel nooit AAA, A is al mooi, dus hanteer de rente die bij rating A hoort als rekenrente
* het pensioenakkoord wordt er door gedrukt en dan hoef je niet meer te korten

Per saldo lijken me de argumenten om niet te korten bij een systeem dat voor de lange termijn solidariteit kan afdwingen het sterkste. Je moet accepteren dat de dekkingsgraad in slechte tijden lager is dan in goede tijden en dat langzaam rechtstrijken.

De tabel komt van https://www.money-1.com/online/index.php?pagina=info_37
pensioenstaffels: wat moet je als zzp-er betalen voor opbouw van een pensioen, gezien je leeftijd: alleen voor jezelf (1), inclusief iets voor de weduwen na je pensioen (2) of ook nog iets voor de wezen (3) en 1+2+3 verzekerd (4).

Opkomende landen goedkoop en goed voor 80% van economische groei in wereld

2012-02-01T00:04:00.004+01:00

Twee plaatjes uit een presentatie van ons Emerging Markets team: eentje waar je kunt zien dat de koerswinstverhouding erg laag is, veel lager dan in de VS of Japan (maar niet lager dan in Europa) en dat je best wel enige stijging van de koerswinstverhoudingen kunt verwachten.
Het andere plaatje is van Morgan Stanley waar men prognotiseert dat de Opkomende Landen 80% van de groei in de wereld voor hun rekening zullen nemen. Het is dus niet zo raar meer winstgroei in de Opkomende Landen te verwachten en dat bij een lagere koerswinstverhouding.

Kortom, goede vooruitzichten voor de beurzen van de Opkomende Landen, maar je hebt nog steeds bovengemiddeld last van koersdalingen als het macroplaatje in het Westen verslechtert (zoals een lagere ISM en dat kan weldra het geval worden).

Shiller: huizenprijzen terug naar rond 2002, nog geen bodem in VS (?)

2012-01-31T22:55:00.003+01:00

De maandelijkse cijfers van Case Shiller voor de huizenprijzen in de grootste 10 en 20 steden in de VS daalde in november en op jaarbasis nam de daling weer ietsje toe tot -3,6%.
Dat is tegenvallend en de pessimisten vinden dat er geen bodem zit in de prijzen. In nominale termen zijn de huizenprijzen aan het uitbodemen sinds 2009 en zit men nu al bijna drie jaar op de bodem. Daar kan nog best twee jaar bijkomen, maar ik denk dat de huizenprijzen al dit jaar beginnen met een bescheiden stijging. Leegstanden dalen, de affordability is record goed, huishoudens groeien met de werkgelegenheid mee en er komt hulp van Obama.

Groeiverlies ten opzichte van trend sinds de kredietcrisis

2012-01-30T22:35:00.006+01:00

Het plaatje van The Big Picture laat zien hoe veel de groei beneden trend is gekomen sinds de kredietcrisis losbarstte per onderdeel van het BNP in de VS en het is de vraag of dat gat gedicht gaat worden. Eerst kan dit gebeuren bij export, dan bij investeringen (hier is veel groei voor nodig, maar dit kan, zowel door de bouw als door software & equipment) maar consumptie beweegt zich nog steeds verder van de trend af (zoals ook moet, als consumptie meer dan 70% van het BNP is).

Het plaatje van Citigroup laat zien dat de schuldopbouw en deleveraging in de VS braaf volgens het normale boekje van "the New Normal" van Reinhart/Rogoff gaat. Dat is niet het geval in het VK en de Eurozone, waar men nog steeds veel erger in de puree zit en het leed nog lang niet geleden is (in de VS lijkt dit wel grotendeels het geval)

De drie technologische revoluties, doorbraken van 2012: big data, smart manufacturing en communicatie

2012-01-30T21:10:00.006+01:00

In de Wall Street Journal stond een aardig artikel over de drie technologische revoluties van 2012: The Coming Tech-led Boom (http://online.wsj.com/article/SB10001424052970203471004577140413041646048.html?mod=WSJ_hp_MIDDLTopStories).

Men vergelijkt de huidige tijd met 1912, waarin ook allerlei revoluties gaande waren: de massaproductie (Henry Ford's autootje), roestvrij staal, elektriciteit en telefonie/ radio. De invloed hiervan werd in 1912 schromelijk onderschat.

Wat zien Millsand en Ottino in de WSJ als de huidige revoluties?

1. Big data, werken met de cloud:
Er zijn enorme hoeveelheden data die bijna gratis opgeslagen worden waaruit allerlei nieuwe diensten ontstaan, revolutionair onderzoek.
Allerlei (inter)netwerken worden aan elkaar geknoopt, inclusief de sociale medianetwerken en dit wordt via oneindige data crunching worden dit nieuwe markten. Een medische revolutie hoort hieruit o.a. te ontspruiten.

2. Smart manufacturing
Massaproductie wordt vervangen door productie op maat met tal van nieuwe materialen. Steeds meer zal moleculair geproduceerd worden. 3-D printing zal een hoge vlucht nemen (hierover heb ik geblogd: http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/02/3d-printer-van-stradivarius-tot-organen.html en
http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2010/09/nieuwe-technologie-rukt-op-3d-printing.html ). Het gaat hard met nieuwe materialen zoals grafeen, allerlei nieuwe legeringen etc. Materialen krijgen eigenschappen die in de natuur niet voorkomen (er is nogal wat ophef over onzichtbaar worden van dingen in bepaalde experimenten).

3. de communicatierevolutie via smartphones etc
Miljarden mensen communiceren/ handelen/ socialiseren eenvoudiger, sneller en goedkoper dan ooit via mobieltjes met elkaar. Die mobieltjes kunnen steeds meer.
Michio Kaku stelt dat in de toekomst er overal internet is en dat mensen chips hebben bij de oogleden waar ze met een knipoog allerlei informatie kunnen opvragen en taken kunnen laten uitvoeren.

De combinatie van die drie revoluties zal zorgen voor snelle technologische vooruitgang en dat moet dan tot hoge economische groei leiden. De maatschappij moet zich aanpassen aan al die veranderingen en zal van tijd tot tijd op de rem trappen. De veranderingen zijn niet tegen te houden zo leert bijvoorbeeld de Arabische lente.

De schrijvers van het artikel zien net als Obama dat alleen Amerika deze revoluties kan, wil en moet leiden. Dat is een beetje kortzichtig, al heeft Amerika tot op heden wel geleid in de genoemde revoluties en ook is de demografie van Amerika beter (=meer jonge uitvinders) dan die van Europa, China en Japan. Maar de wereld is groter dan Amerika en de genoemde landen: India (ICT) en Afrika/ Indonesië (communicatie) zouden wel eens kunnen gaan verrassen.
Opvallend is dat in het artikel geen goedkope schone energie wordt genoemd. We zijn de afgelopen dagen bestookt met verhalen dat zonnecollectoren nu 80% goedkoper zijn dan enkele jaren geleden en elektriciteit opwekken tegen 21 cent per kwh, wat concurrerend is met elektriciteit uit het stopcontact.
Ook de komende medische revolutie via toepassingen van gentechnologie had men wel wat prominenter kunnen noemen.

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week (22-29 januari)

2012-01-29T15:01:00.004+01:00

De FED kreeg de meeste aandacht met zijn nieuwe manier van communiceren waarbij elk lid jaren vooruit moest aangeven wat de FED-rente zou zijn. Er kwam ineens een inflatiedoel van 2% uit de hoed van Bernanke met de plechtige belofte de rente niet voor eind 2014 te verhogen (uitlaatklep: te hoge inflatie, maar Amerika zit nu in een Japantraject voor de korte rente) en hij dacht aan een nieuwe ronde van quantitative easing.
Een en ander hielp de beurzen vooruit en de dollar achteruit.

In Europa tobde men voort over Griekenland waar Private Sector Involvement in de vorm van zeer fiks afstempelen van de Griekse schulden de gemoederen blijft bezighouden, met op de achtergrond groeiende besognes over Portugal. De tienjaars rente in Italië daalde voorspoedig tot onder 6% en in Spanje onder 5%.

In Duitsland was de IFO zeer goed, de groei in het eerste kwartaal is in Duitsland waarschijnlijk positief, maar in Frankrijk viel de INSEE tegen. In Spanje steeg de werkloosheid tegenvallend naar 22,9% (reden voor verlaging rating door Fitch).
De groei van M3 is met 1,6% te ver beneden oude BUBA-normen en eigenlijk zou de ECB dat moeten repareren via quantitative easing, maar getuige de sterkere euro tegen de dollar gelooft de markt hier niet in.

In de VS stegen de orders voor duurzame goederen 3% en samen met de hogere Richmont Fed Manufacturing index wijst dat op een sterkere ISM komende week. De nieuwe leading indicators stegen met 0,4% en de Chicago Activity index (een vergaarbak van bijna 80 surveys) werd weer positief, hetgeen op trendgroei of iets beter wijst. De huizenmarkt indicatoren waren iets zwakker afgelopen week.
De groei van het BNP in het vierde kwartaal was met 2,8% zwakker dan gedacht (o.a. door lagere bijdrage defensie-uitgaven -0,7%) en 1,95% kwam door voorraden wat niet goed viel in de markt.

Heel wat centrale banken van de Opkomende Landen waren in een stemming om het beleid te verruimen: Thailand verlaagde rente, India de reserve requirement ratio, Brazilië gaf aan te gaan verlagen etc.

Het winstseizoen verloopt iets tegenvallend in de VS (door de sterke dollar), maar de cijfers zijn niet slecht (vooral technologie en industrials en in mindere mate materials verrasten zeer positief, energy, staples, telecom, utilities negatief). De guidance laat te wensen over. Idem voor Europa, waar ondanks de sterke euro ook iets te veel tegenvallers waren.
Allerlei sentimentsindicatoren beginnen in de hoerazone te komen.

Business Insider: rapport PVV over euro zorgt voor val kabinet: weg met zelfmoordpact van de eurolanden

2012-01-29T10:46:00.007+01:00

Zoals aan een blog als Business Insider wel is toevertrouwd had men wel een pakkende kop klaar liggen over het rapport dat Lombard Street voor de PVV heeft geschreven over de euro: The report that will blow up the Eurozone (http://www.businessinsider.com/the-report-that-will-blow-up-the-eurozone-2012-1).
Er begint al een en ander uit te lekken van dit rapport (o.a. in het Algemeen Dagblad). Gaat dit rapport de onderhandelingen over de eurocrisis ondermijnen?

De onderhandelingen over het kwijtschelden van Griekse schulden, verlenging van looptijden tot 30 jaar met rentes van 3,6% maken vorderingen, zo lezen we elke dag. Portugal is zich warm aan het lopen om ook zo iets moois uit te onderhandelen.

Ondertussen begint het geduld van o.a. Duitsland op te raken. De budgettsaar van de EU moet er nu echt komen en de Grieken hebben het recht om hun overheidsuitgaven te bepalen verloren aan Brussel. Elke keer blijkt weer dat Griekenland meer geld nodig heeft om hun overheidsschulden naar 120% van het BNP in 2020 terug te dringen, nog steeds een veel te hoge schuld.

Wat weet Charles Dumas van Lombard Street te voorschijn te toveren dat ons de stuipen op het lijf moet jagen?
1. Zuid Europa heeft een permanente steun van 5% van het Euro BNP nodig, ofwel € 150 miljard, om de situatie te stabiliseren. Duitsland moet dan elk jaar € 60 miljard extra ophoesten, Frankrijk € 50 miljard en Nederland € 15 miljard (niet eenmalig, maar elk jaar!)
2. De euro is een soort zelfmoordpact dat alleen maar ellende en geen welvaart heeft gebracht aan Duitsland en Nederland. Door voortdurend lonen te matigen heeft het Duitse (en de laatste tijd ook Nederlandse) bedrijfsleven flink marktaandeel gewonnen, maar de mensen zijn geen steek wijzer geworden. In Zuid Europa stegen de lonen veel beter en daar heeft men wel geprofiteerd van de euro via hogere lonen, lagere rentes en hogere overheidsuitgaven.
3. Henk en Ingrid hebben sinds de invoering duizenden euro’s aan koopkracht ingeleverd vanwege het euro-avontuur.

Kortom, volgens Charles Dumas moeten Duitsland en Nederland zo snel mogelijk de Eurozone verlaten. De PVV heeft hier een wervende taak te verrichten en samen met de in de peilingen de grootste partij in Nederland, de SP, begint er zich bijna een meerderheid af te tekenen om de euro in de vuilnisbak te stoppen. (Een en ander doortrekkend betekent dit: Nederland moet eens ophouden te veel te exporteren, het overschot op de lopende rekening terugbrengen via een niet zo concurrerende gulden en grote verhoging van de overheidsuitgaven aan zorg en uitkeringen).

Business Insider dicht de PVV goede kansen toe het rapport van Lombard Street voldoende breed uit te meten in de pers en dat zullen ze zo voortvarend doen dat men het kabinet dat de euro nog wel wil handhaven niet meer kan steunen. Dan zit men wel in een moeilijke situatie, want behalve de SP zit niemand te wachten op nieuwe verkiezingen. Wim Kan zou zingen dat er dan weer volop gelijmd moet worden door Mark.
De ogen van de Duitsers worden dan geopend, zo denkt men dan en weg is de euro.

Gingrich wil ten ondergaan als wild schaap

2012-01-28T21:48:00.004+01:00

De race bij de republikeinen blijft enorme fluctuaties in de populariteit te zien geven. Dan weer staat Romney ver voor, ineens is hij voorbijgestreefd door Gingrich en even later staat Gingrich weer op achterstand. Wie dit allemaal goed kan voorspellen kan schatten verdienen bij Intrade. De schommelingen zijn groter dan normaal. Zie bijvoorbeeld de kansen om Florida te winnen volgens wedkantoor Intrade (zie plaatje, voor de kansen moet je met tien vermenigvuldigen).

Romney wist in de laatste debatten flinke tikken uit te delen aan Gingrich en het establishment van de partij heeft zich nog wat duidelijker achter Romney opgesteld (Gingrich heeft last van de sabotageacties die hij tegen Bush senior ondernam waardoor deze niet herkozen werd, zeker in een staat waar Bush junior aan de macht is; Gingrich krijgt alleen steun van mevrouw Palin)

Gingrich belooft dat de race tussen hem en Romney "wild and woolly" blijft, zoals verwilderde schapen die niet geschoren kunnen worden zich onbeheerst gedragen. Dat is nu net waarom hij niet erg kansrijk is om de verkiezingen te winnen (de gestegen populariteit van Romney in de laatste dagen vertaalde zich meteen bij Intrade in lagere kansen op herverkiezing voor Obama).

Groei vierde kwartaal in VS 2,8%: ex voorraden slechts 0,85%

2012-01-28T01:22:00.003+01:00

Het plaatje van Ecompic laat goed zien waar de groei van het BNP per kwartaal in de VS vandaan kwam.
Gisteren publiceerde men de vierde kwartaalcijfers: 2,8%. Dat is op zich een goed cijfer, maar omdat de bijdrage van de voorraden 1,94% was, had de markt er geen goed woord voor over. Volgend kwartaal gaan voorraden weer van de groei aftrekken.
Meestal wordt een deel van van de voorraadbijdrage ongedaan gemaakt door de netto export, zo ook in het vierde kwartaal.
De overheid drukte de groei alweer met ongeveer 1%. Vooral lagere uitgaven aan defensie drukten de groei (die druk wordt vermoedelijk minder in 2012, al zal men gelukkig wel ook in 2012 minder zal uitgeven aan bommen en granaten als Iran zich koest houdt), maar ook de lokale overheden bezuinigden er flink op los (na het tweede kwartaal dit jaar zal dit minder worden).
De groei van de consumptie bleef redelijk op peil (dat zal ook in het eerste kwartaal zo zijn, zo lijkt het), dit viel iets tegen omdat men zoveel dingen (goods) had gekocht.
Bij de investeringsgroei is het opbeurend dat de huizenbouw (residential investment) weer goed bijdroeg, maar de bouw was toch niet blij omdat structures weer diep negatief was. Investeringen in software & equipment hobbelden door, dat was eigenlijk tegenvallend vanwege de belastingvoordelen die eind 2011 afliepen (maar de geaccelereerde kredietgroei in december geeft aan dat men toch in het bedrijfsleven flink aan het kopen is geslagen en dat zullen we terugzien in hogere investeringen in het eerste kwartaal van 2011).

Nieuwe leading indicators in VS: 2% groei en afzwakking groei industriële productie

2012-01-27T23:56:00.005+01:00

Van tijd tot tijd vindt men dat de leading indicators het niet meer goed genoeg doen. Er waren klachten over geldgroei als leading indicator en men miste kredietindicatoren. Afijn, men heeft wat zitten schudden met variabelen en een nieuwe set is er uit gekomen.
Die nieuwe set geeft aan dat de leading indicators ineens lang niet zo hoog staan als de oude (zie plaatje van Strategas).
De nieuwe set leading indicators verklaarde economische groei twee kwaralen vooruit nog steeds niet al te best. Ik heb een plaatje gegeven voor het verband tussen leading indicators en economische groei respectievelijk groei van de industriële productie. Sinds 1995 werd 32% van de fluctuaties van de economische groei verklaard en 52% van de veranderingen van de groei van de industriële productie.
Je hebt hele tijden dat de leading indicator structureel te weinig en te veel groei aangeeft.
Op het ogenblik lijken de nieuwe leading indicators een BNP groei van 2% aan te geven in de VS (maar recentelijk was de groei lager dan de leading indicators aangaven) en ook lijkt er een terugval van de groei van de industriële productie te komen.

IFO wijst weer op duidelijke groei in Duitsland

2012-01-26T17:11:00.003+01:00

Zelfs SocGen jubelde: de IFO index (de beste Duitse barometer voor het economische wel en wee) is zo veel gestegen dat de recessie in Duitsland voorbij is (alhoewel: recessie, zo erg was het toch niet?).
De gewone IFO gaf nog steeds aan dat er niet veel met de groei in Duitsland aan de hand was, maar met de IFO expectations ging het hard bergaf: dat wees wel op negatieve groei. Maar de ellende is weer voorbij (tenminste als de ECB de koers van de euro niet te veel laat oplopen onder al het QE geweld van de FED) en de groei gaat weer richting 2% geannualiseerd in Duitsland volgens de IFO.

FED: inflatie onder nieuwe doelstelling, QE in de maak, rente LT naar 4%

2012-01-26T15:49:00.005+01:00

De vergadering van de FED gisteren had een nieuwe manier van communiceren. Elk lid van de FED moest zijn voorspelling doen voor de FED rate op termijn. Daarmee hoopt men dat men meer geloof krijgt dat de rente nog lang bij 0 blijft. De FED zei officieel dat het tot 2014 zou duren voor men de rente gaat verhogen, niet half 2013 als tot nu toe werd aangenomen en uit de individuele voorspellingen kun je zelfs afleiden dat als die voorspellingen zouden kloppen pas in 2015 de rente verhoogd wordt.

De FED vertelde ineens dat ze een ander inflatiedoel hadden: 2% voor PCE (personal consumption expenditures zoals gemeten in het BNP) en men voorspelde tevens dat de komende jaren de PCE onder die 2% zal blijven (zie plaatje ABN AMRO).
Ondertussen denkt men dat de werkloosheid veel te hoog blijft, veel hoger dan de 5-6% die je als evenwichtig zou kunnen noemen.
Dat samen (en de angst je baantje te verliezen) noopte Bernanke om aan te kondigen dat hij wel wat zag in een nieuw rondje quantitative easing (QE).

De voorspellingen van de individuele leden van de FED zijn in het plaatje met stippen aangegeven door Calculated Risk. Er is een Albanese meerderheid dat de korte rente niet snel omhoog gaat, maar ook dat de FED rente op lange termijn 4% hoort te zijn.

Strategas en de rente: risico 10-jaars Treasuries niet meer beloond

2012-01-26T15:34:00.003+01:00

Wat zegt de markt na de openbaringen van de visies van leden van de FED, waaruit valt af te leiden dat men de eerste renteverhoging pas in 2015 verwacht op basis van de verwachtingen nu, en de belofte van Bernanke dat QE weer erg interessant is?

1. Al eind 2013 wordt een eerste verhoging ingeprijsd (de historie leert dat de markt vaak te veel en ook vaak te snel verhogingen inprijst)
2. Half 2014 gaat het tempo omhoog (de historie leert dat dit eerste tempo vaak onderschat wordt)
3. Uiteindelijk over heel veel jaren, als ik al lang met pensioen hoor te zijn, gaat de rente zoals de FED-leden aangeven richting 4%

Verder zegt Strategas dat beleggers in 10-jaars staatsleningen volkomen mesjogge zijn.
In de komende drie jaar, de periode waarin men kan hopen dat de FED –leden hun rug recht houden en niet aan het verhogen slaan, nemen beleggers genoegen met een rendement van 0,94% per jaar op hun 10-jaar papiertjes. Wil je voor die armzalige 0,94% echt al dat koersrisico lopen? Nee, natuurlijk, maar te veel kopers, zoals de FED met QE en bepaalde centrale banken die hun valuta niet te veel willen laten stijgen, kopen tegen elke prijs. Zo lang het geloof dat er te veel kopers zijn tegen elke prijs dan verkopers met gezond verstand, durven hedge funds en andere vastrentende piraten nog steeds long te gaan in lange staatsleningen.
N.B. voor beleggers in 5 jaar Treasuries is de komende drie een “holding period return” van 0,96% ingeprijsd, d.w.z. je risico van een langere looptijd dan 5 jaar wordt niet beloond.

Maar kunnen die centrale banken maar doorkopen en hun balansen eindeloos vergroten?
Op zeker moment (nog wel meer dan een, twee jaar weg denk ik) zeggen de vigilantes dat er een Minsky moment is geweest dat die centrale banken te ver zijn gegaan en zo snel mogelijk hun balansen moeten verkorten, wat niet kan want dan lijden ze schier onmetelijke verliezen.

Saunders: Japanscenario te hoog gegrepen voor Europa, het is erger dan jaren 30

2012-01-25T19:51:00.004+01:00

Vandaag kwam Michael Saunders van Citi langs. Over de VS was hij niet zo somber, maar voor Europa is hij negatief. -1,5% groei voor Europa (inclusief Duitsland) in 2012 en in 2013 nog eens negatieve groei (-0,4%) (mede geholpen door de VS waar eindelijk fiscal austerity zal toeslaan). Hij had wat plaatjes waarbij hij landen vergeleek die in een diepe financiële crisis geraakt waren. Je ziet dat Japan het eigenlijk hardstikke goed gedaan heeft en dat de VS het ook goed doen.
In Europa moet men op zijn knieën gaan smeken dat de economische groei net zo hoog wordt als in het Japanscenario na 1990. Er is minstens 10% groei definitief weg door de kredietcrisis en er komt geen eind aan het lijden in Zuid Europa in de komende jaren, omdat men nog geen vooruitgang heeft geboekt met deleveraging van banken, huishoudens en de huizenmarkt. De overheidsschulden lopen al helemaal te veel op.

Centrale banken hebben enorme balansen: China 1, ECB 2

2012-01-25T19:26:00.002+01:00

In 2006 moest de Bank of Japan in het stof bijten voor de Peoples Bank of China, terwijl de ECB goed in het spoor van de Chinezen blijft. De laatste paar jaar haakte de FED weer een beetje aan , maar nu doet vooral de ECB weer reuze zijn best.

(plaatje Bianco)

Obama's State of the Union: Justice is belangrijk, niet Freedom

2012-01-25T18:48:00.006+01:00

De State of the Union is de jaarlijkse troonrede in de VS. Het geeft vaak de tijdgeest treffend aan. In de tijden van Bush draaide het allemaal om freedom, dat gebruikte hij tig keer in zijn troonredes. Bij Obama draaide het om Justice, fairness.
Dat is belangrijk, ook voor de beurzen (freedom helpt, care en justice staan voor hogere inflatie, overheidsbemoeienis en lagere winsten door te veel stijgende lonen). In ons boek hebben we drie domeinen van de tijdgeest onderscheiden (in navolging van Van Staveren en McCluskey): freedom, care en justice.

De republikeinen vinden freedom het belangrijkste: vrijheid, vrije meningsuiting, de mogelijkheid om veel winst te maken, het recht om huis en haard met wapens te verdedigen en zo min mogelijk overheidsbemoeienis.

De democraten zetten meer in op justice (het is onrechtvaardig dat de secretaresse van Warren Buffett een hoger percentage belasting moet afdragen dan haar baas; iets dat gedeeltelijk recht gezet werd door haar speciale gast te maken bij de plechtigheden als Obama's Ingrid) en care (Obamacare waarbij iedereen medische zorg kan krijgen, maar ook zorg voor een beter milieu/ schone energie e.d.; dat kwam wel voor in de State of the Union, maar niet erg prominent).

Er werden geen schokkende plannen afgekondigd die de beurs in rep en roer brachten. Over enkele dagen hintte hij overigens wel dat hij met met een groot hypothekenplan komt, hoe e.e.a. beter te herfinancieren is tegen de huidige lage rente. ("I'm sending this Congress a plan that gives every responsible homeowner the chance to save about $3,000 a year on their mortgage, by refinancing at historically low rates. No more red tape. No more runaround from the banks. A small fee on the largest financial institutions will ensure that it won't add to the deficit and will give those banks that were rescued by taxpayers a chance to repay a deficit of trust”. )

Het voorstel om een Buffett belasting te heffen op de rijken, zodat ze minstens 30% belasting gaat betalen is onhaalbaar en afgedaan als verkiezingspropaganda.

De republikeinen vonden uiteraard dat het gewauwel van Obama over justice de plank totaal missloeg: Daniels zei: "We do not accept that ours will ever be a nation of haves and have nots; we must always be a nation of haves and soon to haves."

(cartoon van conservativebyte.com)

koperprijs gaat stijgen (Watling)

2012-01-25T00:24:00.005+01:00

Chris Watling van Longview is ervan overtuigd dat de koperprijs verder gaat stijgen.
De vraag naar koper vanuit China gaat verder omhoog, omdat China een soft landing krijgt en omdat de centrale banken zo veel liquiditeit op de markt smijten dat beleggers nominale waarden maar wat graag willen inruilen voor reële waarden, vooral omdat de centrale banken de economie overeind houden.

China is nog steeds doorslaggevend voor de koperprijzen. Het afgelopen jaar heeft men voorraden stevig afgebouwd in reactie op het strengere monetaire beleid en de lagere economische groei. De voorraden zijn nu voldoende afgebouwd in China (de kopervoorraden zijn recordlaag vergeleken met de koperconsumptie). In Korea zijn de voorraden extreem laag.
Ook wereldwijd zijn de voorraden laag genoeg geworden en de cancelled warrants, vaak een goede leading indicator, geven ook aan dat men weer zit te denken aan uitbreiding van de voorraden.

Watling waarschuwt overigens wel dat op korte termijn enkele technische indicatoren ongunstig voor koper zijn, maar de gunstige fundamentals zullen de overhand krijgen zo denkt hij (en dat is goed nieuws voor de economie en de aandelenbeurzen)

(N.B. je blaast de warrant die je krijgt bij belegging in termijncontracten als koperkoper af als je fysieke levering wilt).

The Economst: jaar van de draak gemiddeld goed voor aandelen

2012-01-24T23:12:00.003+01:00

In de daily chart van The Economist (http://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2012/01/daily-chart-9) gaf aan wat sinds 1900 de gemiddelde koersstijging van de Dow Jones was per jaar van de Chinese astrologische kalender.
Er is een flink verschil tussen de 12 dieren die op tijd bij Boeddha kwamen opdraven om geëerd te worden met een speciaal jaar in de 12-jarige cyclus. Het konijn staat bovenaan en dat komt overeen met het geloof dat mensen die in het jaar van het konijn gebioren zijn goed in financiële affaires zijn. We komen uit het jaar van het konijn, dus deze keer klopte het niet erg. Nu krijgen we het jaar van de draak en dat is gemiddeld ook heel goed geweest.
De regelmaat klopt een beetje met de vierjaarscyclus en de Juglar van de vaste investeringen, maar het lijkt wel erg op data mining.

Rente Italië en Spanje daalt nu ook aan lange kant

2012-01-23T22:09:00.003+01:00

De enorme monetaire stimulering door de ECB en FED begint zijn vruchten af te werpen. Aanvankelijk leekt het of de drie jaars deposito's van de ECB alleen de rente korter dan drie jaar omlaag kon krijgen, de laatstedagen is nu ook de lange rente flink aan het dalen geslagen. Zowel kortlopende als langlopende leningen van Italië gaan erin als koek.
Of dat zo blijft, valt te bezien als Griekenland failliet is (geplande datum voorlopig 20 maart) en Portugal in zijn val meesleept.

Hedge funds hadden negatief jaar in 2011

2012-01-23T21:45:00.002+01:00

Actief beleggingsbeleid om de index te verslaan was record onsuccesvol bij aandelen in 2011.
Hedgefunds hadden hun derde negatieve jaar ooit (plaatje van Strategas). in 2011.
Vorig jaar waren de opbrengsten knudde, alleen lange veilige staatsleningen en lange renteswaps brachten veel op.
Actief beleid bracht juist in de slechte tijden slecht op. het lijkt wel of actieve beleggers in meerderheid maar een kunstje kennen: de benchmark verlslaan door zo veel mogelijk risico te nemen.
2012 is beter gestart dan 2011 en ja hoor, actief beleid lijkt weer positief bij te dragen aan het resultaat.
Dat zijn allemaal trends die pleiten voor passief beleggen, terwijl er al zo veel passief belegd wordt dat je toch zou veronderstellen dat actief management waarde moet kunnen toevoegen.

Romney krijgt klappen van Gingrich, Obama is de winnaar

2012-01-23T21:24:00.005+01:00

De verrassend ruime overwinning van Gingrich in South Carolina doet de kansen van Romney volgens Intrade (plaatjes Bianco) ineenzijgen.

Gingrich is boos en dat is de kiezer ook en daarom zou hij een betere presidentskandidaat zijn dan Romney.
Gingrich kan ook veel beter liegen. Dat afzetten tegen Romney omdat hij bij de verkeerde 1% hoort is merkwaardig. Hij hoort zelf ook tot de verkeerde 1% en heeft zijn geld bedenkelijk verdiend (met lobbieën voor oa.a. Fannie Mae, bedragen van $ 40 miljoen in totaal worden genoemd). Bovendien is heel het belastingstelsel met het voortrekken van die 1% gebaseerd op de Amerikaanse droom: men accepteert die ongelijkheid, omdat men zelf hoopt ooit tot die 1% te gaan horen.
Voige week stond romney nog mijlenver voor in de peilingen om Florida te winnne, volgens IOntrade vandaag gaat Gingrich daar winnen. En als Gingrich Florida wint, dan ligge de kaarten voor Romney ineens heel slecht.

Dat geldt niet voor Obama, zijn kansen vliegen omhoog. Veel kiezers en experts denken ineens dat Gingrich meer electable is dan Romney,omdat zo veel kiezers boos zijn, maar bij Intrade wedt men de andere kant op: hoe meer Gingrich stijgt, des te harder dalen de kansen van de republikeinen om Obama te verslaan.

samenvatting financieel economisch nieuws van vorige week (15-22 januari)

2012-01-22T18:06:00.003+01:00

Beleggers keken wat minder droevig aan tegen de eurocrisis toen de staatsleningen van Italië gretig aftrek vonden en er geruchten opstaken dat bij de komende belening bij de ECB er vraag voor € 1000 miljard aan driejaars deposito's zou loskomen. Er lijkt bij Griekenland dat aan de rand van de afgrond staat op 20 maart een belangrijke stap voorwaarts te worden gemaakt, men is minder benauwd voor een Lehman moment. De situatie in Portugal wordt steeds hachelijker, ook al nam de regering belangrijke maatregelen om het tekort terug te dringen (volgens plan 4,5% overheidstekort in 2012) via o.a. het flink afknijpen van ambtenarensalarissen.

In de VS ging het verkiezingscircus voort en verloor Romney de voorverkiezing van Gingrich, waardoor de kansen van Obama op herverkiezing stijgen omdat de republikeinen druk modder naar elkaar aan het gooien blijven.
De initial claims voor werkloosheid daalden enorm en dat wijst op redelijke groei in het eerste kwartaal. Het nieuws over de huizenmarkt was redelijk positief. De Phillyfed verbeterde, wwat wijst op een hogere ISM, de barometer voor het bedrijfsleven.
De NAHBMI, barometer voor de huizenbouwers, steeg van 21 naar 25. De hypotheekaanvragen voor een nieuw huis stegen voor de tweede week fors. Het aantal housing starts nam wel af. De inflatie daalde (met uitzondering van de huren en de voedselprijzen) op jaarbasis van 3,4 naar 3% en in april kan dit onder 2% komen. De producentenprijzen stegen veel minder hard, de daling was groter dan bij de consumentenprijzen. De inflatieverwachtingen namen flink af, o.a. daardoor.

In China bleef de PMI onder de 50 en de yuan was erg zwak tegen de dollar, uit angst voor te grote afzwakking van de groei in China. De retail sales vielen wel mee (en door de lagere inflatie helemaal in reële termen), maar +18,1% wordt niet als erg sterk gezien(!).

De groeivoorspellingen voor Europa gingen verder omlaag door pessimisme over Duitsland (wel positieve groei dit kwartaal). De sentimentsindicator ZEW verbeterde wel sterk.
De inflatie daalt nu overal, zelfs in het VK daalt deze eindelijk behoorlijk.

In Japan daalde de industriële productie voor de tweede maand behoorlijk.