8 december 2018

Seminar Blackrock 6 december over technologie, herstel boekhouden met big data voor centrale banken en


Dat alles draait om  technologie, dat kwam er niet zo uit. Ze hadden wel een life robotje opgesteld in de pauze waar je mee kon praten en dansen en wat virtual reality brillen. Jan Kimpen van Philips sprak enthousiasmerend over innovaties in de gezondheidszorg. Philips is nu vrijwel geheel een bedrijf voor medische hulpverlening. Het wordt de nieuwe boekhouder van de medische zorg. Dat betekent goed gebruik maken van alle (en dat zijn er bijna onmetelijk veel) data die men heeft en krijgt en die data base efficiënt aanleggen, niet steeds opnieuw bij elke nieuwe dokter. Big data, daar gaat 2/3 van de researchgelden naar toe, niet naar het ontwikkelen van vernuftige apparaten of robots die een of ander kwaaltje weg kunnen maken. Het nieuwe boekhouden werd met verve gepresenteerd. De zorgkosten worden onhoudbaar duur en je moet een moeder van 25 toch meer behandeling bieden dan een vrouw van 75 met dezelfde borstkanker maar met nog andere kwalen (dat ontlokte dagvoorzitter Jan Hommen de opmerking dat  ze die leeftijd van 75 wel op moeten rekken in dat voorbeeld, ,want hij wilde ook nog volledige behandeling natuurlijk, hij is nog niet afgeschreven).

Blackrock probeert een ‘edge’, een voorsprong, te krijgen door zeer veel tijd en energie in verwerking en vergaring van big data. Eigenlijk dus net als Philips. Een groot deel van het bedrijfsleven loopt overigens wat dat betreft voor op de financiële sector, daar heeft men de procesmatige aanpak van big data nog niet zo goed onder de knie en men zo maar weggeblazen worden door blockchain -technologie of iets anders disruptiefs.

Daalder presenteerde de outlook met vooral de opbrengstcijfers van af 1927 en viste de big data conclusies daaruit. Dat is al een enigszins plat betreden pad, dat heb ik vaker gezien. Koersen gaan in een jaar zelden ongeveer gemiddeld omhoog, veel vaker een heleboel omhoog of omlaag. Daarna kwam uiteraard zijn voorspelling van Blackrock en die lag (zoals altijd) dicht bij het gemiddelde. Toch dus.
Veel bibberen nu, dat is zo’n beetje de boodschap. In Europa meer nog dan in de VS, maar ook daar wijst de verslechtering van de financial conditions op afzwakking van de groei van 3% naar 2,5% (waarom dat zo verontrustend zou zijn ontgaat me enigszins).
Het publiek mocht via een app meestemmen wat men verwachtte voor de S&P500 in 2019. De helft zag de S&P dalen (vaak meer dan 10%) en de helft stijgen, zij het dat slechts 2% meer dan 10% stijging verwachtte.
Tja, wat moet je daar uit afleiden. Een beetje daling van de koersen brengt al het slechte boven: weg met vertrouwen in de toekomst. Hoe hebben we het Secular Stagnation Scenario toch zo snel kunnen vergeten. Maar we staan er nu slechter voor, want de overheid kan m.u.v. Duitsland en Nederland niet veel fiscaal stimuleren en centrale banken kunnen de rente niet meer verlagen in Europa en de balansen van de centrale banken kunnen haast niet verder opgeblazen worden (al gaat men uiteraard wel een forse poging ondernemen).   

ESG kwam zijdelings wel de nodige keren ter sprake. Dat moet ook wel, want de klant wil niets anders meer kopen.

Het eerste, interessante, gesprek was met de erudiete Philipp Hildebrand, een Blackrock- coryfee , voormalig Zwitsers centraal bankier. Die kunnen zelden betrapt worden op te veel optimisme.
We zitten in een situatie waar goed nieuws de koersen één dag omhoog kan zetten en dan zet de realiteitszin weer in.
Bij monetair beleid heb je meestal te laat door dat het fout gaat. Dat dan weer recht zetten is moeilijk. Er was een grote onderschatting van de ernst van de financiële crisis in 2007. Daarna lijkt het kapitalisme niet meer goed te werken, maar het kapitalisme zal weer moeten gaan werken
Hij raadde o.a. het nieuwe boek van Paul Collier aan: The future of capitalism: facing the new anxieties.
Het consumptiesysteem werkt niet meer goed. Grote onvrede. De trend naar nationalisme en naar deglobalisering. Allemaal zaken die vanzelf fout gaan.
De opkomst van China is een ‘game changer’. Er werd aanvankelijk gedacht dat China zou convergeren naar het westerse systeem, maar dat gebeurt niet. China is langzaam de macht van de VS aan het overnemen en dat gaat met conflicten. China heeft een ander systeem van fair values.  Een en ander zal lang duren.
De hopeloos incompetente regering qua uitvoering van Trump heeft op de G20 weinig bereikt. China gaat niet toegeven. Deng had als stelregel: hide your capabilities, buy time. Xi: ”display your capabilities, show agression.
Dat kan allemaal niet goed aflopen.
Over het monetaire beleid zei hij dat je vanaf nu het beleid zult zien dat gebruikelijk is laat in de cyclus: het wordt data dependent, je weet niet wat er gaat gebeuren. Powell ook niet, over zes maanden zal hij anders denken.
Centrale banken zullen royaal blijven, niet geforceerd hun balans afbouwen. Je hoeft niet erg bang te zijn voor te veel inflatie maar wel dat regering en centrale bank nu veel minder kunnen doen dan na 2008: de rente is al laag, de overheidsschuld is al te groot en tekorten kunnen moeilijk veel groter worden.
50% kans op recessie in 2020 in de VS en waarschijnlijk ook Europa. En guidance FED: vergeet het maar, ze weten het niet meer.

7 december 2018

Greep gisteren het Plunge Protection Team in?


aandelenmarkten te stoppen lijkt een teken dat we een soort capitulatie van de markten gezien hebben. Zo’n enorme paniek op donderdag over een arrestatie op de zaterdag ervoor van een belangrijke Chinese ondernemer lijkt overdreven, buitengewoon buiten de perken.
Het Plunge Protection Team is iets ongrijpbaars, het bestaan ervan wordt betwijfeld, maar natuurlijk steken af en toe de toppers van de FED, de beurs en het Ministerie van Financiën af en toe de koppen bij elkaar als de markten te onrustig worden.
Opvallend is dat nu (dat was donderdagmiddag om half vier in de VS) ) ineens in de Wall Street Journal prominent staat dat de FED het monetaire beleid majeur gaat veranderen https://www.wsj.com/articles/restrained-inflation-reduces-urgency-for-quarterly-rate-increase-pattern-1544127856 . Het wordt helemaal data dependent en renteverhogingen zijn na die in december- en zelfs die al- buitengewoon onzeker. Guidance over de rente kan vanaf nu in de prullenbak. De FED laat doorschemeren de rente waarschijnlijk niet duidelijk boven neutraal te gaan verhogen en dat we nu al ongeveer op neutraal lijken te zitten. Als de economische signalen negatief zijn, kan de rente zelfs verlaagd worden. Mocht de huidige optimistische visie op de economie, in het bijzonder de arbeidsmarkt, uitkomen, dan kan de rente uiteraard wel verhoogd worden. Maar bij gebrek aan inflatiedreiging, waarom zou je de rente nog verhogen als je een Tariff-Man met zijn twitter terreur een koude oorlog ziet voeren met China?
Net als bij Harry Potter de naam Voldemort niet genoemd mocht worden vanwege mogelijke represailles, zo mag de FED de naam dan de Tariff-Man niet noemen. En dat gaat dan waarschijnlijk ook niet gebeuren. Men gaat zeggen dat verlaagde kansen voor te hoge inflatie een doorslaggevende reden is om het monetaire beleid te versoepelen, niet fratsen van de Tariff-Man.

De omslag van de FED is opmerkelijk. Op dinsdag zei Williams (als baas van de New York FED prominent lid van het Plunge Protection Team) dat de data misschien de renteverhogingen konden vertragen, maar dat de rente nog echt duidelijk omhoog moest.
Kennelijk was die arrestatie van de CFO van Huawei, de dochter van de stichter en algemeen gezien als rijzende ster, toch buitengewoon belangrijk. De duikeling van ruim 2% van futures op de S&P500 enkele minuten na het bekend worden van de Amerikaanse vervolging, niet helemaal verkeerd en buitengewoon heilzaam, want het Plunge Protection Team moest in actie komen.

China gaf aan dat het voorval met de CFO van Huawei niets te maken moet krijgen met de onderhandelingen over de handelsoorlog. Na vertraging heeft China bevestigd wat de Amerikanen al hadden rondgetoeterd en men is al maatregelen in de richting van de schaarse besluiten aan het nemen. China is geïrriteerd maar wil kennelijk wel dat er vooruitgang geboekt wordt in de onderhandelingen, alhoewel uiteraard een akkoord waar Trump totaal mee akkoord gaat onmogelijk is. De aanstelling van Lighthizer maakt het waarschijnlijker dat een eventueel compromis gesteund gaat worden door de hardliners over China in de VS. Trump heeft via zijn bemoeienis via Xi zich gecompromitteerd aan het slagen van de onderhandelingen. Trump moet volgens zijn eigen logica nu vooruitgang gaan boeken met China, d.w.z. water bij de wijn gaan doen.

De dalingen op de effectenbeurzen hebben een en ander versneld. De wanhoop dat goed nieuws maar één dag beklijft en dat alles daarna weer wegzakt, kan verdwijnen.

4 december 2018

Turnaround Tuesday: De tariiff-man is gefopt en leidt Amerika naar nieuwe Great Recession?

Plotseling was iedereen het erover eens: er is niets bereikt op de G20 in de handelsoorlog en dat blijft zo. Lighthizer en Xi, die kunnen nooit tot een compromis komen en de ratiff-man wil en zal de importtarieven alleen maar verhogen. En 25% is genoeg voor stilvallen van de import en staat daarmee borg voor grote verstoringen in de economie.


De rentecurve is nu invers geworden tussen 2 en 5 jaar. Er volgde dan altijd na enige tijd een inversie van de hele rentecurve en dan na gemiddeld 311 dagen een recessie.
Transport enorm omlaag, bankaandelen eveneens. Om hoofdpijn van te krijgen en inderdaad, farmacie doet het relatief goed.

De markt lijkt overdreven te reageren op de totale stilte in China, maar dat is omdat Xi nog niet is teruggekeerd in China.
Trump kan alleen herkozen worden als de economie goed blijft en dat kan niet als de tarieven verder verhoogd worden. Hij zal water bij de wijn moeten doen en dat kan een ijzervreter als Lighthizer het meest geloofwaardig.
Merkwaardig is het plotseling veel sterkere geloof in een nakende recessie terwijl de groei aan lijkt te trekken in de VS gezien de hoger dan verwachte  ISM en aanzwellende newsflow van o.a. zoektermen als kopen, kopen, kopen.
Maar de pessimisten wijzen op de ISM Prices. Na zo'n duikeling an producenteninflatie volgt de ISM meestal ook het ravijn in. Maar deze keer niet.
en China leidt de wereld, niet de tariff-man


2 december 2018

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week


Beurzen reageerden positief op de minder streng wordende FED en liepen een heel klein beetje vooruit op een niet al te slechte uitkomst op de G20 tussen Trump en Xi. Zoals verwacht kwam er een wapenstilstand voor drie maanden (aldus VS maar niet China) zonder uitgewerkt plan hoe de onderhandelingen verder moeten. Xi kan het zich niet veroorloven om over drie maanden vlak voor het jaarlijkse partijcongres die onderhandelingen stuk te laten lopen. Maar er zit nog steeds geen duidelijk zichtbare beweging in de standpunten. Amerika meldde hulp van China bij Noord-Korea, komende onderhandelingen over intellectuele diefstal/ geforceerde transfer van technologie, cyberdiefstal, betere toegankelijkheid voor Amerikaans bedrijfsleven, meer Chinese aankopen van Amerikaanse landbouwproducten. China meldde dit allemaal niet, maar zei dat de onderhandelingen als doel hebben de importtarieven van Amerika en China te verlagen. De houwdegens onder de conservatieven zeiden dat Trump weer in de val van China was getrapt, net als Obama en zijn voorgangers.

Clarida (vice vice voorzitter FED) had het pad van minder monetaire verkrapping voor Powell al enigszins geëffend met toespelingen dat de inflatieverwachtingen toch echt goed aan het dalen zijn (grotendeels door lagere olieprijzen). Powell meldde dat de rente nauwelijks onder de neutrale rente lag en niet flink zoals hij begin oktober nog stellig verkondigde (maar toen had Mr. Neutral Williams al gezegd dat het te onduidelijk was wat de neutrale rente was). Powell maakte zich wat meer zorgen over kredietproblemen in de komende jaren. Uit de FED-notulen bleek dat men de internationale afzwakking van de groei had opgemerkt, naast reeds zichtbaar negatieve invloeden op rentegevoelige sectoren als de bouw en auto’s), de verslechtering van de financial conditions. De rentemarkt heeft nu nog maar net één renteverhoging voor 2019 ingeprijsd. De FED belooft data dependent te zijn en dat betekent in de huidige situatie geen renteverhogingen, vooral niet als het inflatieverhaal goed blijft. Het hielp dat de PCE kerninflatie slechts 0,1% was, niet de verwachte 0,2%.

In de VS was het economische nieuws overwegend gunstig. Beschikbaar inkomen steeg 0,5% in oktober en uitgaven 0,6% bij redelijk hoge spaarquote. Uitzondering waren de initial claims die opliepen naar 234.000 terwijl we de afgelopen maanden verwend waren met slechts 210.000. De groei in de VS lijkt iets af te zwakken in het vierde kwartaal, maar wel boven 2,5% te blijven, met risico naar boven voor de kerstverkopen en naar beneden voor extra import (maar dan weer meer voorraadgroei en minder groei in eerste kwartaal)

In China viel de PMI tegen met 0,2 daling naar 50, het laagste cijfer in jaren. In Japan viel het juist wat mee.

Bolsonaro tracht Trump na te doen en als goed populist (idem voor Baudet) te zeggen dat climate change oplichterij is, niet door Brazilianen veroorzaakt.
AMLO is eindelijk aangetreden als president van Mexico en iedereen veracht dat het moeilijk voor hem gaat worden.

Gele hesjes zijn dapper aan het protesteren met vooral in Frankrijk het nodige geweld dat ze het niet langer nemen. Het is niet hun schuld en ze krijgen het steeds slechter. De regering moet weg samen met 80% van de volksvertegenwoordigers en dan komt alles van zelf goed, zo denken deze niets constructiefs te melden hebbende medemensen.  De deplorables in de VS hebben het ook niet gemakkelijk, ze gaan steeds jonger dood aan vooral zelfmoord en overdosis opiaten.
 De gemiddelde levensduurverwachting in de VS daalde sinds 2014 met 0,3 jaar en vorig jaar 0,1.

De Bank of England liet bijzonder negatieve schattingen zien van wat Brexit gaat betekenen voor groei, vooral als het een harde Brexit wordt. -10% terwijl bijvoorbeeld Krugman de Brexiteers steunt en denkt dat het niet veel meer dan 2% wordt.

29 november 2018

het drama van de handelsoorlog tussen China en de VS


De handelsoorlog van Trump met China lijkt toch verder te ontsporen, zelfs al zal op de G20 wel iets als een tijdelijke wapenstilstand overeengekomen worden.
Xi heeft geen keus en zal doorgaan op het huidige pad van Made in China 2025, anders valt China in de ‘middle income trap’ die de meeste EM treft bij een welvaartspeil dat is opgeklommen tot dat van China.
Het Westen is onbetrouwbaar en technologische hegemonie kan zo maar Chinese bedrijven tot faillissement brengen. ZTE is voorlopig nog net voorkomen (telecommunicatie), maar andere bedrijven zijn/ worden getroffen.
China moet zelf zijn technologie ontwikkelen liefst ook met hulp van know how van het Westen die maar al te graag beschikbaar wordt gesteld om toegang tot China te krijgen.
China kan die nieuwe technologie ontwikkelen want het opleidingsniveau in de grote steden is nu minstens zo goed als in de VS en Europa.
China heeft allerlei middelen om te kunnen leven met minder export naar de VS,, vooral producten met lage marges kunnen gemist worden en beter verruild worden door hoogwaardige technologie. De wereld buiten de VS is ook groot.
Trump staat zwak, omdat protectie de winstmarges aantast en daardoor het bedrijfsleven zwakker maakt. Beurzen gaan hierdoor omlaag en daarmee wordt een negatief vonnis over Trump geveld. Trump is een gevangene van de beurs. Trump kan nog maar kort regeren, terwijl Xi voor het leven mee kan. Trump is onpopulair, electoraal zeer kwetsbaar.
Xi kan niet als zwakkeling, een Chamberlain, uit de strijd komen op de G20. Geen woeste concessies, maar wel kleine concessies.
Trump is boos en ziet GM weggaan uit de VS omdat door hogere importtarieven men niet meer concurrerend kan exporteren en bepaalde modellen gewoon niet meer lopen. In Ohio nog wel, het hart van electoraal Amerika en zonder dat hart win je de presidentsverkiezingen vrijwel nooit. GM krijgt voor straf minder subsidies om elektrische auto’s te ontwikkelen, [daarmee hun nieuwe ondergang bezegelend als Trump lang president blijft.]
Trump denkt nog steeds dat hogere tarieven een geweldig strijdmiddel is en betere handelsverdragen gaat opleveren met betere vooruitzichten voor de VS. Waarom bedrijven met lage marges terug laten keren als de werkloosheid 3,7% is?
Trump heeft gelijk dat China meer volgens de regels van het kapitalisme moet gaan werken en niet meer hoort te profiteren van de protectie en subsidies die aan EM gegund worden. Maar dat bereik je niet met hogere importtarieven, zo wordt steeds duidelijker.
Zelfs het nieuwe Nafta-verdrag dat uitgelegd wordt als een behoorlijke concessie van Mexico en Canada aan de VS, lijkt niet te gaan zorgen voor extra groei in de VS.,
Boeren gaan in groten getale failliet in de VS door de Chinese importheffingen en hun oogst rot weg. Heilloos.
Xi gaat echt niet meewerken aan herverkiezing van Trump.


Xi is overvallen door de actie van Trump in (21) september om $200 extra aan exporten van China naar de VS hoger te belasten inclusief straf voor Chinese bedrijven. [=handelsoorlog was veel negatiever dan men daarvoor dacht en het was terecht dat beurzen daarna kelderden]. China wist niet goed wat te doen, maar een ding was duidelijk: verder onderhandelen had geen zin en men stopte dus totaal. De 12 september geplande onderhandelingsmissie van ome Liu werd afgezegd, men was geschokt door Trumps besluit, genomen zonder de onderhandelingen af te wachten.
Xi zet in op nieuwe technologie en zette daarom ook in op grotere transfer van Amerikaanse technologie naar China via Amerikaanse deelnemingen in China. Zij dachten dat Trump de zakenman dit wel goed zou vinden, maar Trump is nu politicus gekozen op een protectionistische agenda.
Xi geeft steeds meer steun aan de (semi)staatsbedrijven, [anders kan China de economische groei niet stabiliseren. Steeds meer, omdat de economie van China zo groot aan het worden is.] Een zonde tegen de principes van vrije wereldhandel en niet zoals bedoeld bij intree in de WTO in 2001, waarna het enorme handelsoverschot van China met de VS zich begon op te bouwen.
Het WSJ-artikel, waarschijnlijk gevoed door medewerkers van het Witte Huis, wijst op inschattingsfouten van China, dat dacht weg te komen met marginale concessies. Trump werd langzaam overgehaald naar het kamp van de Chinahaters (Lighthizer en Navarro) en de gematigden (Mnuchin en Ross) verloren een flink deel van hun invloed op de onderhandelingen.  Het charmeoffensief van Xi versus Trump bij bezoek aan Bejing (rondleiding Verboden Stad etc.) mislukte.
De Chinezen dachten dat Mnuchin het voor het zeggen had bij de onderhandelingen en zorgden voor overleg met hun grote man, ome Liu (toch een onsje zwaarder qua macht als grootste vertrouweling van Xi (al sinds zijn jeugd) dan Mnuchin). Dat was mei. Maar hun ontmoeting werd brutaal verstoord door Lighthizer die luidruchtig vasthield aan zijn enorme eisenpakket waarbij het handelsoverschot van $375 miljard in twee jaar terug moest naar $200 miljard en daarbij maakte Navarro Mnuchin uit voor landverrader. China totaal verrast door de zwakte van Mnuchin en de opmars van de niet voor rede te vatten Chinahaters.
.
In juni begon de escalatie door Trump naar veel meer en hogere importtarieven.
China, Xi met name in juni,  ging te rade bij Amerikaanse zakenmensen, bij Goldman Sachs [Government Sachs weer eens]. Die wilden uiteraard een in China redelijke overeenkomst zodat men meer zaken zou kunnen doen en niet al die risico’s van disrupties in leveringen van onderdelen. Xi waarschuwde hen voor verergering van de handelsoorlog.


je kunt uit deze foto opmaken dat Xi vol overtuiging denkt het Amerikaanse bedrijfsleven nog aan een touwtje te hebben, want dat is verslaafd aan meer winst maken in China]
In augustus probeerde China meer steun te krijgen van het Amerikaanse bedrijfsleven.
Trump was een hele tijd betrekkelijk gematigd in de onderhandelingen met China, o.a. bang voor repercussies over Noord-Korea. Maar langzaam werd hij overtuigd door de Chinahaters dat hij voor de gek werd gehouden door China. 51% i.p.v. 49% deelname in Chinese financiële sector? Beloofd, maar er is nog geen enkele van dit deelnemingen gevormd.
Trump maar ook vele anderen zagen dat het argument van intellectuele diefstal door China enorm aansloeg, ook electoraal. Dat legitimeerde een strengere aanpak van China.
En ineens ging Trump all-in met de tarieven.
Trump was niet langer de dealmaker, de zakenman, maar een tarievenman die door dik en dun een soort Koude Oorlog was begonnen op 21 september.
China moest bijsturen via fiscale en monetaire stimulering om de groei op gang te houden.
Het WSJ-artikel meldt dat Trump beslist van plan is in 2019 een 25% heffing op alle Chinese importen gaat invoeren. Alleen een bear markt op de Amerikaanse beurs kan hem van dat plan afhouden.





Powell zegt dat rente te laag is en schulden bedrijfsleven te veel oplopen, maar economie sterk is: beurs explodeert

Beurzen hadden zich schrap gezet voor Powell en Trump. Beiden grote gevaren voor de beurs. Als Powell sprak, gingen de beurzen steevast omlaag. Trump kan zich al dat plumeauhaar wel uit de kop trekken dat hij zo dom was om die recidieve renteverhoger van een Powell tot baas van de FED te benoemen.
Daardoor is de vrees ontstaan dat de FED een extra schepje boven de aangekondigde renteverhogingen gaat doen. Of eerder, dat ze de rente gaan verhogen zoals ze aangeven in hun 'dots'.

Powell had het daarom eenvoudig om de beurzen gunstig te stemmen. Hij zei dat de rente net onder neutraal staat. niets zei hij over meevallende inflatieverwachtingen, dreigende financiële instabiliteit, terwijl dat toch de titel van zijn speech was. Instabiliteit zag hij vooral bij de bedrijfsschulden. Juist de bedrijven met te veel schulden zijn ijverig bezig nog meer schulden te maken. of dat een recessie gaat veroorzaken, weet hij niet (maar, ja, natuurlijk dus).
Dat is in lijn met wat Mark Yusko zegt: 14% van de S&P gaat ernstige problemen krijgen met het betalen op de schulden in 2020. Ik denk overigens ook wel dat er door downgrades er een flink risico is dat er te veel junk bonds komen rond 2020/21.

27 november 2018

even niet zo erg omlaag


Powell:
Monetaire politiek is als lopen door een kamer vol meubels en het licht gaat ineens uit. Wat doe je? Langzamer aan doen, op de tast bewegen en eventueel stil gaan staan.
Dit wijst niet op twee tot vier of vijf keer de rente verhogen in 2019 zoals de dots van de FED nu nog aangeven, maar eerder op hooguit 1 keer. Dat is overigens ingeprijsd, maar niemand bijna gelooft het. Het zou een grote opsteker voor de beurzen

Claride, vice vice voorzitter van de FED, speelt al enige weken voor opperduif. Hij denkt dat de natuurlijke rente lager is dan 3%. Hij ziet ontwikkelingen die de inflatie onder het doel van de FED gaan brengen. Dat zou dan komen door herstel van de productiviteitsgroei waar hij in gelooft als Trump niet te wild doet met zijn handelsoorlogen.

.Beleggers lijken langzaam er weer in te gaan geloven dat de lange rente in de VS wel eens op korte termijn wat kan dalen. Dat wil er nog niet in bij economen, maar het zou zo maar kunnen.

Ze lijken onverdroten door te gaan met het kopen van korte looptijden, maar ze kunnen ineens wat inzetten om aandelen ,risk on beleggingen te kopen, deze maand althans volgens Bianco.
De vreselijke president van de Verenigde Staten van Amerika dreigt met importheffingen op Iphoe-onderdelen gemaakt in China. Men heeft mij ingefluisterd dat dit $6 per iPhone aan kosten betreft en 10% daarvan is $0,60. Het is volkomen duidelijk dat aandelen Apple daardoor minstens 27% omlaag moeten. Veel te weinig uiteraard. Aandelen Apple hebben nog niet zo lang geleden op $6 gestaan en dat moet uiteraard terugkomen nu Trump importtarieven great again gaat maken. Of niet soms?

25 november 2018

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week


Thankgivings Day stemde de beurzen niet beter, tegen de gewoonte in. De beren wonnen weer glansrijk onder aanvoering van een FED die maar door lijkt te gaan met renteverhogingen en een Trump die samen met Pence steeds uitgebreider een koude oorlog met China aan het opbouwen lijkt. Men bibbert nu voor de G20 bijeenkomst in Argentinië voor de ontmoeting van Trump met Xi (= er is al enig pessimisme verdisconteerd, bijv. in sojabonen). Het sentiment is slecht, maar (nog) niet op echt capitulatieniveau. Slachtoffers waren vooral technologie en energie deze week.

Er kwamen weer wat zorgen bij, of eerder, ze werden bevestigd: tegenvallende verkopen iPhones van Apple, regulering van Facebook, oplopende credit spreads, onverstandige inkopen van eigen aandelen, ruzie met China via druk op ‘bondgenoten’ van de VS om geen Huawei producten te kopen (nieuwe ellende), duikelende olieprijzen, zwakkere huizenmarkt VS (NAHB sentiment huizenbouwers van 68 naar 60), analyses over Brexit dat er nooit een voorstel door Brits parlement gaat komen inclusief gevechten om Gibraltar, zwakkere flash PMI’s vooral voor Europa, alhoewel misschien toch goed genoeg voor beperkt groeiherstel in vierde kwartaal in EU. Er zijn zorgen over te veel voorraadopbouw vooruitlopend op hogere importtarieven met bijbehorende terugslag voor e groei in het eerste kwartaal.

Er zijn ook positieve ontwikkelingen: inflatieverwachtingen dalen en zorgen voor minder ingeprijsde renteverhogingen van de FED, meer geloof in handelsafspraken over Brexit, Strategas SLIM indicator die aangeeft dat ISM sterk lijkt te blijven, Taiwan Industriële Productie, Japan. Het Brexitvoorstel werd aangenomen door Europa.

Een (uiteraard) positieve analyse van Scott Grannis, http://scottgrannis.blogspot.com/2018/11/still-looking-like-panic-attack.html met o.a. het goede herstel van transport tonnage dat als geen enkele andere indicator zo goed met de S&P opmarcheert

Er is vooral meer angst over de macro gekomen door de val van de olieprijzen, dit zou op tegenvallende vraag wijzen. Dat is deel van het probleem, maar stijgende productie lijkt toch de hoofdoorzaak, vooral onverwachts toch doorgaande productie in Iran. Gebrekkige infrastructuur hield productiestijging in de VS recentelijk tegen, maar nu even niet meer. Olieprijzen WTI onder $50 zullen de productie overigens wel afremmen. 
De voorraadposities in de VS lopen sinds kort weer behoorlijk op (door te hoge productie vergeleken met de vraag) en dat is zoals bijna altijd funest voor olieprijzen (maar goed voor de consument).

Speculanten zijn in volle vaart hun long posities (verlokt door backwardation) in olie en benzine af aan het bouwen en lijken al een eind op weg (na zeer lang bullish te zijn gepositioneerd zit men eindelijk in groeiende mate bearish volgens bijv. Bianco).
Men zit ook enorm short in 30-jaars US Treasuries, niet erg prettig lijkt me.

De seks recessie: de tijdgeest wordt nog steeds harder


Een teken van de tijdgeest is denk ik de afname van seks. Wereldwijd wordt er minder aan seks gedaan volgens zo ongeveer alle statistieken die daarover gaan in de westerse landen.
Hoe dat komt is enigszins onduidelijk. In The Atlantic stond er een zeer lang artikel over https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2018/12/the-sex-recession/573949/

Minder aan seks doen is een trend die al decennia aanhoudt. Vanaf ongeveer 1990 zijn er enigszins betrouwbare cijfers. De daling lijkt zelfs te versnellen. Het past in een tijd waar individuen de macht is die het voor het zeggen heeft (de kosmopolieten met hun goede netwerken, verder het oprukken van de rijkste 1%). Men is beter geïnformeerd. Dat heeft als positieve aspecten bijvoorbeeld dat incest aan het verminderen is en onvrijwillige andere seks ook. Men is steeds meer verslaafd aan digitaal consumeren. Inclusief porno en dat zou voor een deel een vervanging voor seks zijn.

Een belangrijke factor is dat meer jongeren van 25-34 jaar bij hun ouders wonen, geen buitengewoon  ideale omgeving voor een ruig seksleven.
Cijfers zijn schaars, maar wijzen wereldwijd in dezelfde richting
Aantal keren seks per jaar in de VS van 62 naar 54  na 2000, in Australië van 1,8 naar 1,4 keer per week en ga zo maar door. Japan spant de kroon, hier lijkt meer dan de helft van de jongeren straks maagd te blijven.

Maar de teruggang van seks, later ontmaagd worden, minder vaak met elkaar naar bed is een oudere trend.
Na de Tweede Wereldoorlog was er een mannentekort en moesten vrouwen hun beste romantische been voorzetten en dat leidde tot meer serieuzere relaties. Vrouwen kregen eerder kinderen, in 1957 was het hoogtepunt van de teenage babymoeders.

De Natuur vindt kennelijk nu dat er best wat minder mensen op de wereld gezet kunnen worden.
Afnemende seks wordt als negatief voor het welzijn gezien, een teken van minder vertrouwen in de toekomst.
Ik probeer een en ander te zien in het kader van lange trends zoals de Kondratieffgolf. Gaat de pendule van de tijdgeest naar harder of zachter, naar nivelleren of denivelleren? Minder aan seks doen wijst op harder worden van de samenleving, minder romantiek, opkomst van individualisme.

De omslag van de trend naar jonger wordende vrouwen bij hun eerste sekscontact in 1978 naar ouder komt bijna overeen met de omslag in 1081 naar denivelleren (akkoord van Wassenaar om de lonen te matigen), een grote omslag in de aandelenkoersen naar omhoog in 1982, het begin van de vijfde Kondratieffgolf. Toeval?

22 november 2018

Wordt dit een bear markt? Gaat Trump steeds verder met zijn handelsoorlog en blijft de FED de rente maar verhogen?


Zelfs de FANG-aandelen, de super tech reuzen, de opper disruptors, zijn fors gedaald in waarde.Gaat de aandelencorrectie over in een bear markt?

In  de VS zitten zowel de FED als Trump met zijn handelsoorlogen op ramkoers om de wereldeconomie te laten vastlopen. Bij ongewijzigd beleid moeten aandelen daarom het ravijn in, een bear markt. Als beide partijen maar door blijven gaan met  renteverhogingen en koude oorlog, dan kan er zelfs een vergelijkbare bear markt als in 2008 ontstaan.

Doortrekken van de trends levert rampspoed op en dat is niet wat FED en Trump willen. Trump ziet aan de aandelenkoersen dat hij moet inbinden en de FED weet ook wel dat de financial conditions de verkeerde kant op zijn gegaan en de inflatieverwachtingen ineens een stuk lager zijn en niet meer zo’n gevaar zijn als ze tot voor kort dachten.

De FED dacht in 2018 alleen maar aan inflatiegevaar, alle andere zorgen werden weggewuifd, overigens tot vrees van beleggers (ziet Yellen echt niet dat de FED de beurs beïnvloedt zoals ze ontkende dit jaar? Is Powell echt van plan de rente te verhogen totdat et te veel pijn doet? Zoals hij steeds luider riep tot vorige week?)
Als de renteverhogingen vrijwel alleen zijn ingegeven door inflatiegevaar, dan moet de FED als de wiedeweerga stoppen. De ingeprijsde inflatieverwachtingen zijn gedaald, best wel veel. 

Vooral het risico op te veel inflatie (meer dan 2,5%) is flink afgenomen.  


Er komen meer geloofwaardige voorspellingen dat de inflatie flink gaat dalen. De lagere 
olieprijs moet de hoofdlijn, de totale inflatie in 2019 onder 2% brengen.

 De goedereninflatie zal behoorlijk afnemen vanwege de sterke dollar.


In mijn boek Beleggen op de golven beschreef ik in een dreaming wat er zou gebeuren als een BMW met een vaart van 120 km per uur afrijdt op een wegversperring over 2 kilometer. De meeste voorspellers trekken de lijn door en zien een enorme klap, het bloed zal alle kanten opspatten en de BMW is total loss. De rationele voorspelling is dat men enorm gaat remmen en dat met de goede remmen van een BMW de auto tot stilstand komt voor het te laat is. Tenminste, als men die versperring op tijd kan zien.
Ziet men de versperring nu? Ik denk het wel. Zowel Trump als Powell gaan minder oorlogstaal uitslaan. Tenminste als ze zien dat ongewijzigd beleid tot een frontale botsing leidt, dat is helaas niet zeker. Was maar naar Specsavers gegaan? Als het goed is, had dat niet gehoeven.

18 november 2018

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week


De beursweek begon slecht en de daling ging door tot donderdag en nam en passant ook de olieprijs extra mee naar beneden (maar de daling van de olieprijs is zo hard gegaan dat deze oversold is en wat moet herstellen). Vanaf donderdag was er enige stijging maar niet genoeg om de eerdere verliezen goed te maken. S&P500 in een range van 2650-2850 gevangen tot er iets bijzonders gebeurt. Onder 2650 als kredietzorgen toenemen en de handelsoorlog met China verergert in plaats van een wapenstilstand op de G20 meeting.
Toeleveraars van Apple signaleerden tegenvallende verkopen en dat zorgde voor koersdreunen. Nvidia had last van lagere bitcoinprijzen, minder mining. Kredietzorgen namen toe, vooral over General Electric, dat high yield dreigt te worden en op die manier de high yield markt bijna zou verdubbelen. Is het weer Government Motors en niet GM? De spreads van de oliemaatschappijen zijn hoger geworden, maar aan de lage kant als de olieprijzen op dit niveau blijven (kennelijk doen ze dat niet volgens de credit spreads). De kanarie in de kredietkolenmijn is volgens JP Morgan nog niet van zijn stokje gevallen.

Economische groei in het derde kwartaal viel tegen met krimp in Japan en Duitsland en slechts 0,2% groei in Nederland. Detailhandelsverkopen waren aan de zwakke kant in China, maar investeringen (infrastructuur) en industriële productie waren OK. In de VS groeide de productie slechts 0,1% (o.a. olieproductie daalde). OECD-leading indicators zijn duidelijk afgezwakt en een van de redenen voor de beurscorrectie.
De Phillyfed in de VS zwakte flink af, naar een niveau dat een ISM van 54-55 suggereert. Het vertrouwen van midden- en kleinbedrijf volgens NFIB daalde iets (meer onzekerheid), maar blijft torenhoog. Detailhandelsverkopen waren zeer sterk +0,8%.

Powell gaf aan de zwakke groei in het buitenland en de correctie op Wall Street gezien te hebben, maar dit verleidde hem niet tot het doen van duifachtige uitspraken. Volgens Bianco moet de S&P dan minstens 13% onder de top staan.

Trump is kennelijk wel banger voor de beurscorrectie en is weer wat vriendelijker tegen China en boos op Navarro (nu vrij vooraan in de rij om ontslagen te worden, maar Kelly en Ross mogen eerst). Ruzie met Melania is nu ook al grond voor ontslag.

May heeft haar BRINO (brexit in name only)- voorstel gedaan en dat viel uiteraard niet bij iedereen goed. Twee brexiteer ministers stapten op. Of ze het haalt is de vraag, maar het vooruitzicht van Corbyn schrikt menig conservatief zeer af. Bij een peiling op de Londense conferentie van Strategas zag 86% niet dat Corbyn betrekkelijk snel premier zou worden. Dan maar een Brexin in plaats van Brexit. In de douane-unie is goed voor iedereen. Het lijkt erop dat 29 maart 2019 als brexitdag  nog de nodige keren naar de toekomst moet worden verschoven.

Groeivooruitzichten voor Italië gaan naar benden, daar helpt een gammele begroting van een gammele regering niet echt bij.
De lagere beurzen misten hun uitwerking op de Duitse ZEW niet, overigens een goede voorspeller voor een lagere IFO.
Inflatie was als verwacht in de VS en op jaarbasis was er lichte daling van de kerninflatie.

16 november 2018

handelsoorlog: hope over experience?

Hope over experience, zo motiveerde Steven Bell het twee weken geleden toen hij in zijn absolute return fonds voor het eerst in 2018 long aandelen ging.
Zo lijkt het ook bij de handelsoorlogen van Trump.


2018 einde van de hausse zoals ik in 2009 aangaf in mijn boek?
Ik denk het niet, maar door de correctie in oktober ben ik uiteraard ongerust geworden. De cyclus is oud en de groei zwakt af. Inflatie loopt op in Europa, in de VS is het even wat minder duidelijk, maar bij de huidige lage werkloosheid is een daling van de inflatie moeilijk voor te stellen.
De ellende wordt veroorzaakt door het samenvallen van monetaire verkrapping met toenemende handelsellende. Onzekerheid neemt toe en in de VS kan men de belasting niet nog eens aanzienlijk verlagen alhoewel, trump kan nog meer).
Zonder verbetering van de handelsoorlogen gaan de beurzen verder het ravijn in, dat begint nu langzaam de toon te worden. De Powell put is vervangen door een Powell call, boven een bepaald koersniveau schreeuwt de FED dat de rente veel verder verhoogd moet worden en de financial conditions echt het putje in moeten. Beneden bepaalde niveaus twittert Trump dat het beter moet gaan met de beurs en dat hij daarvoor gaat zorgen. De Trump put. Maar hoe veel stelt dat voor?

Genoeg om te kunnen voorspellen dat Navarro het veld moet gaan ruimen omdat Trump een softie moet gaan worden bij de handelsoorlog met China in Navarro’s ogen en niets beter is dan een fluimbal et mislukt plumeauhaar, geen serieuze Chinahater meer omdat hij zijn ziel verkocht heeft aan Wall Street.
Dat lijkt overigens niet zo het geval. Strategas heeft een index die bestaat uit een mandje aandelen waarin aandelen zitten van bedrijven die het meest intensief lobbyen. Al decennia outperformt dit mandje de S&P500, het is een van de meest interessante anomalieën. Tot afgelopen jaar, de lobby heeft de handelsoorlogen niet weten af te zwakken. Trump is kennelijk meer immuun voor lobbypraktijken dan vorige presidenten.
Naar verluid zou Trump inzien dat met de handelsoorlogen de economische groei te veel beperkt gaat worden om herkozen te kunnen worden. In 2018 waren de belastingverlagingen nog ruim voldoende om op te kunnen tegen de neergang uit de handelsoorlogen, maar in 2019, vooral de tweede helft van 2019, niet. De groei van de investeringen moet de echte vooruitgang brengen en die zakt weg door de handelsoorlog met zijn onzekerheden en druk op de winstmarges.
Tarieven moeten omlaag. China moet dat verdienen door betere toegang tot zijn markten te geevn (zoals nu al gebeurt voor Europa/Japan) en serieus betalen voor intellectuele diefstal. De VS wil ook meer militaire terughoudendheid van China, maar dat kunnen ze natuurlijk maar beter in dat plumeauhaar smeren.
Trump moet het ropr van de handelsoorlog dus drastisch omgooien richting verlaging van de tarieven. Gaat hij dat doen? Wie weet, het is te logisch om het onwaarschijnlijk te achten.


11 november 2018

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Opluchting dat de verkiezingen geen democratische sweep opleverde kon de beurzen hoger zetten. Aarzelend ziet men enige afname van de onzekerheid.
Zoals verwacht wonnen de democraten het congres en de republikeinen de senaat. Gridlock en veel nieuwe onderzoeken naar Trump en dat maakt compromissen moeilijk.

Het winstseizoen is bijna afgelopen in de VS en een nare bijsmaak overheerst de prachtige winstgroei (winstverwachtingen komende twaalf maanden marginaal lager).
De olieprijs zakte verder omdat Iran onverwachts van Trump toch aan acht landen olie mag leveren. De olievoorraden lopen de laatste weken iets te veel op. Dit zal Saoedi-Arabië en de OPEC aanzetten iets minder te gaan produceren.

Het gaat in de dienstensector beter dan in de industrie. ISM non manufacturing bleef boven de 60 en ook buiten de VS waren de non manufacturing cijfers redelijk. In totaal verzwakten wereldwijd de PMI's met uitzondering van vooral Japan, India en Brazilië.
Desalniettemin verpietert het macroplaatje wat, zelfs in de VS. Geen groei meer in Italië vanwege wantrouwen tegen de regering van het bedrijfsleven in afwachting van een hard oordeel van de EU over de begroting. Groei komt niet meer in de buurt van de 1,5% en daarom zal het begrotingstekort hoger uitvallen. Financial conditions zijn door de hogere rente verslechterd in Italië en dat drukt de groei ook.
Retail cijfers verzwakten in de EU.

Handelscijfers van China waren onverwacht sterk, maar de groei zakt toch weg met o.a. 12% minder autoverkopen. De bouw trekt overigens wel weer aan. Winstcijfers zijn slecht. Er lekken nog steeds valutareserves naar het buitenland.

Zoals verwacht verhoogde de FED de rente niet, maar lijkt dit in december wel te gaan doen. Men lijkt de top van de groei wel te zien, maar men wijkt hiervoor nog niet, omdat de arbeidsmarkt zo sterk is.
Het consumentenvertrouwen volgens University of Michigan daalde iets, maar bij deze beursdalingen had ik erger verwacht. producentenprijzen stegen meer dan verwacht.




4 november 2018

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Na een slecht begin werd Turnaround Tuesday gevolgd door nog meer koersstijging om aan het eind weer iets omlaag, omdat de werkgelegenheidscijfers te goed waren (en daarmee de FED op het pad van verhogen van de rente houdt).
De Trump put zou in werking zijn getreden, nu de koersen in oktober zo gedaald zijn en Trump dit als negatieve beoordeling van zijn presidentschap ziet en dat zo vlak voor de verkiezingen niet kan gebruiken. Trump liet uitgebreid lekken dat hij een gesprek met Xi had gevoerd en dat dit moest leiden tot een mooi handelsverdrag en dat bij hun meeting op de G20 er iets positiefs zou worden gezegd over de handelsoorlog.

De economische cijfers waren wat bleekjes met wat tegenvallende PMI's, vooral in China, maar ook in Europa en Azië. De Amerikaanse barometer voor de industrie ISM viel tegen (o.a. door slecht cijfer nieuwe exportorders) al is 56,8 nog zo slecht nog niet. Wereldwijd was de groei in het derde kwartal tegenvallend, met tijdelijke tegenslagen door het weer en andere zaken in Japan en Europa.

De groei van de werkgelegenheid in de VS werd voor oktober geraamd op 250.000 terwijl 190.000 verwacht werd. De werkloosheid bleef constant omdat meer mensen werk gingen zoeken. De participatiegraad steeg van 62,7 naar 62,9, overigens nog steeds laag vergeleken met Noord-Europa. Vooral mannelijke millennials laten het nog afweten in de VS.
Loongroei trok aan tot 3,1% op jaarbasis.
Inkomensgroei (komt uit andere bron) was slechts 0,2% in de VS en de cijfers voor de bouw liggen er nog steeds zwakjes bij.
De Employment Cost Index steeg 0,8% in het derde kwartaal, een beetje veel, maar de stijging van de arbeidskosten per eenheid product is nog steeds vrij laag (1,5% op jaarbasis), niet wijzend op een nabij einde van de cyclus vanwege te hoge inflatie.
Het consumentenvertrouwen zette een nieuwe top (bij de gemiddelde Amerikan speelt de handelsoorlog nauwelijks, zelfs bedrijven hadden het in hun toelichting op de cijfers over het derde kwartaal opvallend weinig over de handelsoorlog)

De olieprijs zakte verder weg door te snelgroeiende voorraden in de VS bij sterk aantrekkende productiegroei van schalie-olie. Iran mag na 4 november nog aan acht landen leveren van de VS zo lijkt het.

Groei in Mexico viel tegen en beleggers zijn een beetje benauwd voor de linkse populist AMLO, de nieuwe president die meteen de aanleg van een voor 30% klare nieuwe luchthaven stil legde (overeenkomstig een referendum). .
Merkel gaf aan te willen stoppen als partijleider waardoor haar macht verder is geslonken.
Groei in Italië was 0% in het derde kwartaal en fiscale stimulering is nu een bittere noodzaak. Men gelooft niet dat Europa de Italiaanse begroting echt gaat tegenwerken en de rating agencies hielden Italië investment grade. De rente in Italië lijkt hoog vergeleken bij de rating.