15 november 2019

China en de handelsoorlog


De laatste cijfers geven aan dat de groei in China meer dan verwacht aan het afzwakken is. Zowel groei industriële productie, detailhandelsverkopen als investeringen viel tegen. Er is duidelijk last van de importheffingen en het afknijpen van te veel kredietgroei via TSF, total social financing (via geld van particulieren gestald bij banken). Daaroverheen komt de verdubbeling van de varkensvleesprijzen die zorgt voor een oplopen van de consumptieprijsinflatie tot 4%. Dat drukt groei reële consumptie. Met de winstmarges gaat het niet goed getuige de steeds hardere daling van de producentenprijzen.
China heeft lagere voedselprijzen nodig en signaleert dat ook in de handelsoorlog. Als totale triomf wordt nu naar buiten gebracht dat China weer kippenvlees gaat importeren uit de VS (en andersom ook, de VS gaan kippenvlees importeren uit China straks).

Trump is niet voor niets de grootste president aller tijden volgens zijn republikeinse volgelingen. Er wordt steeds weer enorme vooruitgang geboekt in de onderhandelingen met China, al meer dan een jaar. Enigszins vervelend is wel dat steeds de tarieven verhoogd moesten worden om China op het juiste pad te houden.

Goed, nu is er weer uitstel van verhoging verleend en gaat er gepraat worden over verlaging van de importheffingen in stappen. China heeft zowaar opgegeven dat niet alle importheffingen onmiddellijk van de baan moeten zijn en wil zowaar over zaken als diefstal intellectueel eigendom en zo praten. Men wil vast wel iets beloven, nakomen uiteraard niet, maar belofte is al mooi genoeg.

De markt rekent er nog vast op dat de tarieven nu in stappen verlaagd gaan worden. Maar de laatste dagen begint er toch weer twijfel te kruipen in de goede wil van China. Strategas suggereert dat dit komt door de val in populariteit van Elisabeth Warren in de polls. Zij was nog verschrikkelijker voor China dan Trump want zij is veel feller op burgerrechten en nog wat zaken die China niet zo bevallen.

Warrens kansen stegen heel hard in de wedkantoren toen zij flink steeg in de polls wie de Iowa caucus zou winnen. Maar nu, vooral sinds de details over haar medicare for all plan bekend zijn geworden, gokt men veel minder op haar. Ze staat nog wel één, maar voelt de hete adem van de gematigde kandidaten Biden en mayor Pete die vinden dat Trump de economie nodeloos heeft verzwakt met zijn importheffingen inclusief enorme schade via oplopende onzekerheid. Sanders heeft al tijden geen hartaanval gehad en krabbelt ook wat op. Bloomberg wil op zijn oude dag ook nog wel president worden, maar houdt zijn kruit nog even droog, misschien begint hij een wanhoopsoffensief om de vele supertuesday staten te winnen via enorme door hem zelf gefinancierde reclamecampagnes die dan weer wel ten koste van zijn goede vriend Biden zouden moeten gaan.  De kansen voor wie de democratische kandidaat gaat worden liggen weer volkomen open. Het is volkomen onduidelijk wie het gaat worden.  Eerst had Kamala Harris het momentum, toen Elisabeth Warren en nu Pete Buttigieg.

Trump lijkt te profiteren van het circus rond zijn impeachment. Hij wordt er populairder door bij zijn volgelingen, want hij deed in hun en zijn ogen niets verkeerd, hij probeert uit landsbelang te voorkomen dat een corrupte kandidaat als Biden president kan worden. Natuurlijk blijven de meeste republikeinse senatoren hem steunen en kan hij net als na het Mueller rapport straks zeggen dat weer gebleken is dat hem niets, maar dan ook helemaal niets, te verwijten valt en dat inderdaad alles een al jaren durende onterechte heksenjacht is.

14 november 2019

toch maar met pensioen

Eindelijk dan mijn afscheidscollege (over economische geschiedenis aan de hand van de lange en zeer lange golven en doortrekken van de beleggingskaart, 29 november bij BMO om 15.30). Na zo’n lange tijd. Ik heb zelfs nog meegemaakt dat de rente structureel steeg en 13% bereikte. Kortom, geschiedenis te over. Al heb ik niet persoonlijk meegemaakt wat de Romeinen hier uitspookten en niet life meegemaakt hoe erg de tiërcering van de staatsschuld was in 1810.
Ik zal na mijn pensionering gewoon doorgaan met mijn blog, wel met minder hulpmiddelen (en af en toe enige tijd onderbroken door reizen).

10 november 2019

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week


Nieuwe all time highs voor de Amerikaanse beursindices. Hoop op een mooi handelsakkoord tussen China en de VS en enkele macrocijfers die aangezien worden voor green shoots, misschien is de periode van neergaande macro voorbij. Wereldwijd vallen er diverse macro cijfers mee. Daarom stijgt de rente overal in onrustbarende mate, in Europa zelfs meer dan in de VS. Geldgroei trekt behoorlijk aan, al is die nog steeds niet hoog. Dit is een gevolg van de stevige QE van o.a. de FED.
Naast stabilisatie van groei of verbetering van groei meent men ook iets hogere inflatie te kunnen ontwaren.

Vorige week was vooral de niet officiële Chinese Caixin PMI een grote opsteker. 
Naast de flinke stijging van de Sentix expectations voor Duitsland (de meest voorlopende indictor voor Duitsland, meer nog dan de IFO), was deze week de Amerikaanse ISM voor de dienstensector. 54,7, duidelijk beter dan verwacht.
Initial claims voor werkloosheid in de VS daalden weer naar extreem lage niveaus en daarmee blijft de arbeidsmarkt positief, ook al daalt het aantal vacatures gestaag. Indicatoren voor detailhandelsverkopen blijven goed.  Het handelstekort nam af. Consumentenvertrouwen herstelde iets. Geen recessie in het vierde kwartaal dus, hooguit slechts wederom iets afzwakkende groei.

Er waren echter ook de nodige slechte indicatoren. Arbeidsproductiviteit daalde met 0,3% in het derde kwartaal (+0,9% was verwacht) en arbeidskosten per eenheid product waren (dus) hoger dan verwacht op +3,6% (was in tweede kwartaal +2,4%). Niet goed voor de winstmarge. Verder daalden vorige maand nieuwe orders met 0,6%.
De iets hogere rente leidt nu al tot minder hypotheekaanvragen. Consumentenkredietgroei neemt af, banken zijn strenger met kredieten.

De vrije reserves van de banken stijgen overigens nauwelijks op de QE, o.a. omdat de staat (Treasury) te veel het saldo op laat lopen bij de banken en FED vanwege het grote begrotingstekort.

In Duitsland verbeterde PMI non manufacturing een klein beetje, stegen de nieuwe orders 1,3% (0,1% verwacht).

Democraten weten steeds meer vervelende getuigenissen tegen Trump los te peuteren, waardoor impeachment in het congres waarschijnlijk is, maar vooralsnog niet met 2/3 meerderheid door senaat komt (maar dit laatste is iets minder zeker geworden).
Democraten scoorden beter dan verwacht bij drie gouverneursverkiezingen (twee maal winst, een maal veel minder verlies dan vorige keer)

In Australië woeden steeds meer bosbranden in het subtropisch regen(!)woud, maar de regering houdt vol dat klimaatverandering een 'hoax' is.

Westerse beleggers staan niet zo te trappelen om mee te doen in de emissie van Saudi Aramco, maar China wel.

Green shoots: zet het door? Ofwel is het mid cycle à la 1995 of end cycle à la 1999?


The Heisenberg https://seekingalpha.com/article/4304441-stocks-will-lose-patience-sharply-higher-yields-bond-bloodbath-continues : de rentestijging is te ver, te snel gegaan. Drie sigma afgelopen week. Goldman Sachs meldde al, dat bij een 2 sigma rentestijging in drie maanden aandelen door de obligatiemarkt mee naar beneden worden gesleurd. 'Financial conditions' verslechteren dan weer en weg is het verhaal van green shoots.
Dat zorgt er denk ik voor dat de rente in de VS niet erg veel meer kan stijgen, 10 jaar naar 2,2/ 2,3%% zoals Breitholtz/ Bianco zeggen, lijkt me voorlopig wel genoeg. Te hoge inflatie kan de aandelenmarkt in zak en as doen zitten. Vooralsnog is de flinke rentestijging opnieuw veroorzaakt door een hogere reële rente en nauwelijks door hogere inflatieverwachtingen.

Je kunt nu een heleboel plaatjes bij elkaar sprokkelen die aangeven dat de verslechtering stabiliseert of dat er verbetering is. Ik voel me dan vaak niet op mijn gemak. Als het zo gemakkelijk is om dit soort signalen te vinden, waarom zou het dan niet in de prijs zitten. Als het je vooringenomen richting van de cijfers bevestigt, ga je blij door met verzamelen va die plaatjes. Maar in mijn achterhoofd knaagt dan wel, dit moet toch al grotendeels in de prijs zitten.

De sprokkelaars van ‘green shoots’-plaatjes zien dat we mid cycle zijn, ongeveer als 1995 (na grote rentestijging in 1994 3*verlaging rente FED, groei-afzwakking die in 1995 leidde tot stabilisatie winsten), terwijl ik meer overeenkomst zie met 1999 (we zijn verder in de cyclus, winstmarges dalen, werkloosheid record laag, handelsoorlog nu, Azië-crisis toen, NIPA winsten VS van BNP omlaag, 'unicorns' waanzinnig duur en verliesgevend). Uiteraard twijfel ik nu wat meer door de all time highs en vele positieve verhalen.
de 'green shoots'- plaatjes zorgen wel dat de recessiekansen in de VS binnen een jaar gedaald zijn in de nodige modellen.

Deze keer: er zit wel erg veel optimisme over de handelsdeal in de verhalen. Trump bevestigt dat niet meer in zijn twitters en Navarro is des duivels over de gesuggereerde concessies van de VS.
De macrocijfers zijn inderdaad hoopgevender dan ze in tijden geweest zijn, maar een nieuwe verslechtering ligt voor de hand als FED/ECB niet nog meer verruimen (onwaarschijnlijk, mate van verruiming moet haast wel gaan afnemen), er geen fiscale stimulering van betekenis komt (uitermate moeilijk bij het begrotingstekort van de VS) en winstmarges verder onder druk lijken te komen.

Beurscorrecties komen vaak voor en niemand zou verbaasd zijn als er nu weer een komt. De meeste sentimentsindicatoren wijzen nog niet op onheil, maar diverse toch wel. Er is ‘greed’ en er wordt weer volop gespeculeerd op een lagere VIX. In augustus verwachtten velen die correctie, maar die kwam niet echt. Dat houdt niet in dat er geen correcties meer kunnen komen, zo sterk zijn de put opties van Powell en Trump niet..

9 november 2019

de rente en de onbetaalbaarheid van medicare for all in de VS


Afgelopen week stegen de koersen flink op hoop dat de handelsoorlog tussen de VS en China flink gaat verbeteren (een wapenstilstand zou nu een domper voor de beurs betekenen) en ook zag men talrijke voorbeelden van green shoots voor de economie. De FED gaat maar door met grote liquiditeitsinjecties (noodgedwongen, o.a. door de grote hoeveelheid kort geld die Treasury nodig heeft vanwege het begrotingstekort). Bij de ECB roept Lagarde steeds luider dat Duitsland en Nederland meer fiscaal moeten stimuleren, de ECB kan groei niet meer verder stimuleren.
Een en ander leidt tot flinke stijging van de rente, zowel in de VS als Europa. 10 jaar rente brak overtuigend door de 1,85-,90% en de weg naar 2,2-2,3% ligt open. Zelfs Jim Bianco ziet hogere rentes en prijst collega Breitholtz in tweets voor het plausibel maken hiervan. De obligatiemarkt bibbert weer eens voor de inflatiecijfers. 2019 wordt het jaar van de volatiele rente volgens obligatiekoning Gundlach.

En dat zette weer een rem op de koersstijgingen van de aandelenbeurzen.

De onthullingen over de ontzaglijke kosten van de ongelooflijk goed en gedetailleerd ver uitgewerkte plannen van Warren voor medicare for all leidde tot opgetogen commentaren uit republikeinse hoek. Dat volstrekt onbetaalbare plan is de langste ‘suicide note’ ooit geschreven. 215 miljoen Amerikanen zijn verzekerd via hun werkgevers en men accepteerde in ruil daarvoor nogal eens lagere lonen. Bijna alle democratische kandidaten hebben zich overgeleverd aan dat medicare for all plan. Trump kan bij zulke plannen de winst niet ontgaan, zo denken steeds meer mensen. Alleen sleepy Joe en mayor Pete omarmen deze electoraal gezien rampzalige plannen niet, maar die hakt Trump gemakkelijk in de pan. Reden genoeg voor miljardair ('little' volgens Trump) Bloomberg om niet als onafhankelijke kandidaat maar als democraat de strijd te gaan aanbinden met de schare aan democratische kandidaten Ook zou Hillary wel weer eens op het toneel kunnen verschijnen, maar dan moet eerst Biden wel overtuigend kansloos geacht worden.

China liet doorschemeren dat er nu een plan is geaccordeerd waarbij de importtarieven in fasen worden afgebouwd zonder dat China daar concessies van betekenis voor hoeft te doen. Trump heeft nog wat tegengesputterd in tweets en zijn medewerkers vinden het maar niets, maar Trump moet wel akkoord gaan wil hij de verkiezingen winnen. Winnen (van o.a. verkiezingen) gaat immers voor principes ook bij hem. 
Pence en Pompeo hebben in oktober met belangrijke speeches nog wat schepjes bovenop hun speeches van vorig jaar gedaan in de afschildering van China als 'evil emprire' dat de hegemonie van de VS dreigt over te nemen (zazel op hun pad zou Hocus Pocus zeggen volgens Maarten Toonder) en dat met minachting van burgerrechten, Amerikaans intellectueel eigendom en eigenlijk heel het westers kapitalistisch systeem. 
Toch is er in dezelfde tijd zoals al meer dan een jaar opnieuw grote vooruitgang gemaakt in de onderhandelingen over de handelsoorlog. Even tarieven omlaag, want dat moet voor de verkiezingen. Beter Trump dan Warren hoor je de Chinezen denken. Zij heeft een plan om de Chinezen te dwarsbomen en Trump die doet maar wat, is met wat gevlei en cadeautjes gemakkelijk om te praten. .Maar kiest China echt voor Trump? Moeilijk voor te stellen, tenzij Trump inderdaad doorgaat met capituleren zoals hij nu al weken doet.

3 november 2019

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De S&P500 steeg verder en doet het opnieuw beter dan de Europese beurzen. De rente kon per saldo wat dalen na de havikachtige renteverlaging van de FED. Die gaat pauzeren en de rente niet verlagen als het economisch beeld niet noemenswaardig verslechtert. Verhogen is voorlopig helemaal uitgesloten, tenzij er een grote stijging van de inflatie komt (onwaarschijnlijk):
Powell from transcript: "I think we would need to see a really significant move up in inflation that’s persistent before we even consider raising rates to address inflation concerns."

Jim Bianco en anderen: de repocrisis [ FED New York moest ook afgelopen week flink kopen om de repomarkt in het gareel te houden] werkt door in de korte rente. De futures geven daarom misschien/ waarschijnlijk een te lage kans op verlaging van de FED rente. Futures zeggen dat er nog één renteverlaging komt, misschien al in januari (50% kans). De dots geven aan dat behoorlijk wat FED leden een hogere rente zien in hun basisscenario van mid cycle herstel van de Amerikaanse economie.


The Donald in tweet over het banengroeirapport: Wow, a blowout JOBS number just out, adjusted for revisions and the General Motors strike, 303,000. This is far greater than expectations. USA ROCKS!
[128.000 officiële banengroei+ 95.000 herzieningen vorige maanden  + 40,000 door tijdelijke staking bij General Motors +20.000 correctie voor tellers volkstelling 2020= 283.000 dit is voor Donald Trump vrijwel helemaal goed]. Banengroei was veel beter dan verwacht. Enig minpuntje: de banengroei was vooral in deeltijdbanen.


De ISM steeg 0,5 naar 48,3, minder dan verwacht, maar goede stijging van leading componenten zoals nieuwe orders, export orders. Pending home sales omhoog. ECI, arbeidskosten 0,75% omhoog in derde kwartaal, net als de loongroei, niet slecht voor zo'n lage werkloosheid (wel +0,1% naar 3,6%). 
De groei van het BNP van de VS over het derde kwartaal was 1,9% en dat was 0,2% meer dan verwacht.
Groei in Frankrijk was met 0,3% 0,1% beter dan verwacht.

PMI's waren zoals verwacht slecht in Europa en Japan, maar lijken te stabiliseren (Nederland viel wel terug, maar bleef net boven 50). Officiële PMI van China omlaag, maar markit PMI behoorlijk omhoog.

De impeachmentprocedure is opgestart en zoals verwacht stemden alle republikeinen tegen, inclusief zelfs enkele democraten. Trump blijft foeteren op een en ander, hij heeft in eigen ogen niets verkeerds gedaan. Hij gaat het gesprek met de Oekraïense president voorlezen en sommeerde hem naar het Witte Huis te komen. Duidelijk is dat Trump buiten zijn boekje is gegaan, maar dat republikeinen dit niet erg vinden. 
China heeft laten doorschemeren dat het handelsakkoord voorlopig niet verder dan fase 1 zal komen als het daar al komt.

Het VK gaat op 12 december nieuwe verkiezingen houden. Farage niet kandidaat. Het wijst op Brexit op 31 januari.Johnson met zijn sado-populisme lijkt te gaan winnen.
Trump is ook zo'n sado-populist, aan het doen wat de deplorables het meeste schaadt. Er zijn nieuwe belastingmaatregelen waardoor de multibiljonairs minder belasting hoeven te betalen (loophole met omkeringsprincipe wordt hersteld; Zucman c.s. berekenden dat de multibiljonairs nu in % minder belasting betalen dan de middenklasse)


overpeinzingen


Er is weer vrees voor extreme ‘greed’: er is een excessief short gaan van VIX (ongeveer als begin 2018), want dat was zo vaak winstgevend. Wat kan er verkeerd gaan? Na de derde renteverlaging van de FED blijven de koersen meestal eerst nog enige tijd stabiel/ licht stijgend tot men afglijdt naar een recessie of er komt een nieuwe stijging van ca. 15% als er geen recessie komt. Recessieangst is behoorlijk weg na de mooie werkgelegenheidscijfers en meevallende groei van het BNP in het derde kwartaal. ISM omhoog, al was dat minder dan verwacht. Lage inflatie zorgt voor reële groei inkomens. Door de lage rente komen bedrijven veel minder in problemen met hun leningen. 
Alles gaat goed: enorme QE van de FED, de ECB en BOJ doen ook wat aan QE. Maar PBoC moet verkrappen. PMI markit van China (Caixhin) was sterk, veel sterker dan de PMI volgens overheid. Green shoots worden met de nodige moeite (ik zie, ik zie, wat jij niet ziet- spelletje) gesignaleerd. Het beleggingssentiment is flink opgeklaard in de afgelopen weken en dat leidde tot all time highs in de S&P500.

Ondertussen zit Warren Buffett op een enorme hoeveelheid cash, omdat hij de koersen ziet dalen/ crashen/ niet veel ziet stijgen. (De Buffet indicator van marktwaarde aandelen VS/BNP staat op recordhoogte).

Winsten over het derde kwartaal vallen ongeveer normaal mee. Relatief iets meer bedrijven dan normaal verslaan de winstverwachtingen, maar de guidance is slechter dan normaal.
De FED gaat minder royaal worden, vooral als ze de enorme extra liquiditeit terug gaan nemen die nodig was en is voor het redden van de repomarkt.

Impeachment gedoe rond Trump is slecht voor consumentenvertrouwen.

Overigens gaat de consumptie pas echt terugvallen als de beurzen flink naar beneden gaan, tot dan zal het waarschijnlijk redelijk tot goed gaan met de consumptie.
De Amerikaanse economie wordt beheerst door de aandelencultuur (wat veel minder het geval is in Japan of Europa). Consumentenvertrouwen geeft aan wat de S&P500 vorige maand deed. Consumptie valt daarom vrijwel meteen terug na een daling van de aandelenmarkt. De FED kan zich daarom niet loskoppelen van de S&P500. Powell is de commander in chief van de S&P500.

31 oktober 2019

Havikachtige verlaging van de rente door de FED, lange rente daalt toch


De FED verlaagde zoals alom verwacht de FED-rente met 0,25%. Powell liet (veel te) goed doorschemeren dat hij een pauze wilde in de renteverlagingen. Nee, beslist geen renteverlaging in december. Twee FED-leden stemden tegen de renteverlaging, ze wilden de huidige rente handhaven. Bullard stemde in met de renteverlaging, terwijl hij de vorige keer een grotere renteverlaging wilde.

Powell gaf een optimistische visie over de Amerikaanse economie die door zal blijven groeien en ,als het goed is en monetaire stimulering weer eens prima werkt, harder dan het huidige tempo en hij verwacht snel een fase 1 handelsdeal met China. Hij zet er vol op in dat de Amerikaanse economie na tien jaar bijna mid cycle zit en hij klaar is met renteverlagingen, zoals ook het geval was in 1995 en 1998 onder Greenspan. Hij moet ook wel, want als hij aankondigt dat hij voor de vierde keer de rente gaat verlagen, dan is dat een verlaging meer dan elke mid cycle verlagingscyclus en geeft daarmee aan dat het niet een mid cycle verlaging is, maar end cycle. En end cycle gaat naar recessie. Die boodschap wil hij absoluut niet uitstralen. Nee, het gaat dus uitstekend en je moet optimistisch blijven, dan komt er geen recessie. Trek je knip, anders kijkt de kerstman sip. Koop dat te dure huis en die mooie van alle nieuwerwetse elektronische snufjes voorziene, wel erg prijzige auto. Mid cycle betekent dat aandelen 15% omhoog kunnen. End of cycle is misschien nog een beetje omhoog en nog even stabiele koersen, maar daarna omlaag.

Als de groei wel behoorlijk gaat afzwakken in de VS, zal deze havikachtige praat Powell duur komen te staan. Een stevige fout en dat na de vorige grote fout van de laatste renteverhoging, overduidelijk een te veel, eind vorig jaar.

De groei over het derde kwartaal viel mee, maar het gaat niet goed met het vertrouwen, de (import)groei in China zwakt af en daarmee de wereldhandel, de opgeslagen Amerikaanse olievoorraden groeien te hard (teken van afnemende groei). Het vertrouwen begint last te krijgen van onzekerheid rond impeachment van Trump (veel te veel gedoe hieromheen), Brexit (het gaat dus echt gebeuren). Een echte handelsdeal lonkt nog niet echt, al lijkt Trump nu echt in alles te willen toegeven om de groei-afzwakking in het verkiezingsjaar echt te stoppen.

Na de rentestijgingen voor Amerikaanse (en Europese) staatsleningen, lijkt de rente weer te dalen. De Amerikaanse rente curve is nu vlak rond 1,59% tot 5 jaar. Hogere looptijden hebben een ietsje hogere rente. Maar dat ietsje hoger lijkt (dat is uiteraard onzeker) af te zwakken, vervlakking van de rentecurve dus. Niet in lijn met de positieve economische boodschap van Powell, maar voorlopig wel in lijn met een tijd pauze in renteverlagingen.

27 oktober 2019

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Stijgende beurzen en lange rentes vooral op de liquiditeitsinjecties van de centrale banken (zowel China als de FED (door repo crisis)) en uiteraard ook de opnieuw weer zeer grote vooruitgang in de handelsbesprekingen met China. Liu heeft zelfs met Lighthizer gesproken over een fase 1 deal en Navarro moest dat tandenknarsend toelaten. Het (beperkte) macronieuws was aan de zwakke kant (vooral de flash PMI's wereldwijd), maar ongeveer zoals verwacht. Duitse IFO probeert te stabiliseren/verbeteren, zo legt men uit.Het winstseizoen verloopt iets boven normaal goed, met meevallende guidance voor het vierde kwartaal. De 2020 winsten staan echter onder druk door Brexit en meer geloof in langdurige handelsoorlogen.

Draghi deed zoals alom verwacht niets op zijn laatste vergadering als voorzitter van de ECB en Lagarde mag nu de puinhoop van het overmatig negatieve beleid voortzetten.

Democraten zetten belangrijke stappen richting impeachment van Trump in het congres via getuigenissen van met name de ambassadeur van Oekraïne. Machtsmisbruik van Trump is overduidelijk, enige corruptie ook. Dit is waarschijnlijk niet genoeg om voldoende republikeinse senatoren richting afzetting van Trump te bewegen, maar de kansen op afzetting zijn wel gestegen.
Wedkantoren zagen de kansen van Warren afgelopen week verminderen ten gunste van Biden en Buttigieg (Facebook doet steeds meer om te voorkomen dat Warren het wordt). Meer geruchten over een eventuele kandidaatstelling van Hillary (vrij kansloos, maar er is paniek in Silicon Valley en bij de financials en die roepen om nieuwe kandidaten tegen Warren)).

De staking bij General Motors lijkt te gaan zorgen voor een slecht cijfer (-75.000 hierdoor) voor de werkgelegenheidsgroei vrijdag.

De iets gestegen rente zorgt nu al voor afnemende hypotheekaanvragen in de VS. Verkopen bestaande woningen viel tegen, nieuwe huizen was OK. Verdere krimp van vervoer per spoor. Iets lagere bezettingsgraad hotels. Het consumentenvertrouwen volgens University of Michigan verzwakte iets (0,5), zoals verwacht, maar staat nog behoorlijk hoog en boven recente dieptepunten.

Xi zei dat blockchain technologie zeer belangrijk gaat worden en dat zond de koers van bitcoins tot 40% omhoog en dat terwijl deze naar benden was doorgebroken toen het niveau van 7777 niet hield.

Brexit is uiteraard uitgesteld om de benodigde wetgeving beter te kunnen bekijken, want uitstel  dat wil de meerderheid van de politici altijd. Er komen verkiezingen, maar het besluit/ stemming hierover wordt uitgesteld.

Grote protestacties van boeren tegen de stikstofwetgeving om het klimaat te redden gaan samen met het stilvallen van vergunningen zorgen voor tegenvallende groei in Nederland.

overpeinzingen


Repo markt in VS onder grote stress: banken zijn kennelijk geforceerd liquiditeit aan het maken en daardoor moest de FED grote liquiditeitsinjecties geven. $100 miljard dinsdag en donderdag/vrijdag beloofde men $60 miljard extra. Kennelijk is zelfs dit nog niet genoeg. De vorige QE’s waren maar kinderspel bij deze QE die van de FED geen QE mag heten. Dit is geen teken van een blozend gezond bankwezen, meer in lijn met wat McKinsey afgelopen week meldde, namelijk dat ongeveer de helft van het bankwezen in de wereld onvoldoende reserves heeft om een echte economische neergang goed te kunnen overleven.

Kyle Bass piepte bij Hedgeye dat balansen van de banken van Hongkong in enkele jaren zijn gegroeid van 300% naar 850% van het BNP van Hongkong (de niveaus van de hoogtijdagen van de IJslandse banken vlak voor ze omvielen).
Alom zorgen over de sterkte van banken, nu niet langer alleen om die in Zuid-Europa. China gaf grote liquiditeitsinjecties en de ECB belooft ook veel extra liquiditeit. Het lijkt een beetje op 2008, toen problemen in de geldmarkt ook werden weggewuifd. Een beetje, want er is geen crisis op de vastgoedmarkt en er lijken geen banken om te vallen die too big to fail zijn.

ABN AMRO verlaagde de spaarrente naar 0,01% en dat zet aan tot extra sparen, meer somberheid over het te bereiken pensioen en tot waarschuwingen vooral niet veel geld onder de matras te gaan leggen.

Uiteraard gaan aandelenkoersen omhoog als centrale banken zo met liquiditeit strooien. Eigenlijk afgelopen weken maar erg weinig, maar misschien komt er nog aanzienlijk meer. De markt ziet dit nu als een signaal dat de aandelenbeurs aangeeft dat de economische groei gaat aantrekken, maar dat hoeft dus helemaal niet het geval te zijn.
  
Jeff Miller met zijn altijd interessante weekend column op a dah of insight blijft optimistisch. Hij ziet de PMI’s stabiliseren en daarna herstellen net zoals eind 2015/2016 gebeurde http://www.capitalspectator.com/is-the-slowdown-in-us-manufacturing-stabilizing/ . De FED zal daardoor meer havikachtige geluiden laten horen waarop de markten misschien tijdelijk slecht reageren. Centrale banken injecteren liquiditeit, financial conditions verbeteren. Het gaat redelijk goed met de winsten. 2019 winstverwachtingen gaan omhoog door de meer dan normaal meevallende winsten over het derde kwartaal en redelijk goede guidance voor het vierde kwartaal. De markten zitten te veel in over impeachment van Trump en de kansen van Warren, over de handelsoorlogen. Het sentiment van beleggers is veel te negatief, niet in lijn met een economische groei die vrij goed is in de VS en duidelijk niet in een recessie zit. De macro data lijken aan te geven dat er geen recessie komt. Na tien jaar zitten we ongeveer halverwege in de cyclus, niet laat in de cyclus. De rentecurve is weer aan het normaliseren en dat zien veel mensen als gunstig ook al gebeurde dit ook vlak voor elke recessie.
Jeff Miller c.s. zien bevestiging van hun geloof in green shoots, ontluikend economisch herstel, in de opmars sinds begin oktober van value versus growth. Low volatility is heel duur geworden (zoals ook hoort als de FED de rente verlaagt/ zeer laag belooft te houden).
Zeer negatief sentiment bij all time highs. Ietwat vreemd, maar in lijn met gedachte dat de grote koper in de markt het bedrijfsleven zelf is via buybacks en dat dit alleen maar goed kan gaan bij een negatief sentiment van beleggers. Het wordt pas echt gevaarlijk als bedrijven gaan zeggen dat ze minder aandelen gaan terugkopen vanwege onzekerheid/ angst voor recessie, handelsoorlogen.

N.B. Beleggers kunnen terecht negatief zijn, zoals in 2008, al ruim voor het faillissement van Lehman Brothers. Contrair op sentiment werkt lang niet altijd. Wel natuurlijk als de beleggingszorgen onterecht blijken.

Komt er geen recessie in de VS dankzij hoog vertrouwen in Trump (zijn dalende approval rate (vaak een leidend signaal voor consumentenvertrouwen) blijkt dan fake news) en de FED (never fight the FED, ook al laat de ECB zien dat nog lagere rentes de groei-afzwakking nog niet stuiten) en werkt de neergang buiten de VS deze keer niet door in de macro van de VS  en zijn we echt pas halverwege de cyclus, dan zijn de zorgen onterecht. Maar als er wel een recessie komt, of ongeveer even waarschijnlijk, een lange periode met minder dan 1% economische groei in de VS, dan gaat het niet goed met de winsten en daarmee samenhangend ook meestal niet met de waarderingen.

Net als vorige week daalden de verwachtingen voor de winst per aandeel van de S&P500-bedrijven met ongeveer 0,75 (nu 174). Deze daling is groter dan normaal (structureel boven 0,35 is te veel om te geloven in stijgende winsten).
Winsten over het derde kwartaal vallen ongeveer normaal mee, maar analisten beginnen extra bij te stellen voor meer geloof in blijvend negatieve invloed van handelsoorlogen en Brexit en daarmee daalt de verwachte winst over 2020.
  
De wall of worry is hoog en kan zelfs nog hoger worden



zo simpel was het vanaf 2010: kopen onder trend, verkopen bij te ver boven trend. helaas blijft de wereld meestal niet zo simpel

22 oktober 2019

Green shoots en monetaire stimulering


Ik zie een groeiende schare bulls luidruchtiger verkondigen dat de beurzen zo’n 10% omhoog moeten (en als die schare verder groeit, gebeurt dat natuurlijk ook). Ze zien onduidelijke tekenen dat het beter zal gaan met de industrie (PMI Duitsland kan haast niet verder omlaag; over een kwartaal is het ergste leed voor Japan geleden zoals de verbeterende economic surprises aangeven; deze maand nog flink negatieve invloed van de stakingen bij GM (=75.000 minder groei werkgelegenheid over oktober volgens JP Morgan), maar daarna natuurlijk volkomen herstel inclusief einde aan ellende bij Boeing met navenant prachtig herstel, meer monetaire stimulering en veel te veel voorzichtigheid bij de particuliere belegger (die heeft extreem veel aandelen verkocht en obligaties gekocht). ISM< 50 was in 60% van de gevallen een teken dat er een verbetering op komst was (en 40% dat het verder omlaag ging). Base case van economisch herstel. Daarom vinden ze het erg dom dat analisten bij meevallende winsten over het derde kwartaal toch hun winstverwachtingen voor 2020 betrekkelijk scherp naar beneden bijstellen.

Het gaat uitstekend met de handelsoorlog tussen de VS en China, Trump twittert dat immers vol vuur en vlam en de algoritmes reageren hier zoals altijd zeer meegaand omhoog op. Trump kan niet meer verder gaan met tariefsverhogingen, omdat de Amerikaanse economie dat niet meer kan hebben en hij weet dat (zo lijkt het althans). Trump lijkt succesvol met het zaaien van angst voor maatregelen tegen valutamanipulatie. Een uitvloeisel van de handelsoorlog is dat er minder geïntervenieerd mag worden om de valuta laag te houden tegen de dollar en de nodige centrale banken interveniëren inderdaad (met uitzondering van Singapore, Taiwan en Zwitserland) minder. China moet liquiditeitsinjecties geven aan de banken (de laatste bracht de S&P500 boven de 3000). De FED verlaagt de rente en zegt dat het uitstekend gaat, maar dat het moet als voorzorgsmaatregel en te erg dalende inflatieverwachtingen.

Moody’s had drie modellen voor de verkiezingen in de VS.  In alle drie wint Trump, alleen de mate waarin verschilt. Die corrupte sleepy Joe is kansloos, steeds meer een prutser in de debatten. Commy Warren is te links voor de onafhankelijke kiezer. Major Pete (het gematigde alternatief voor Biden) zou de meeste kans maken, maar die wordt waarschijnlijk niet de democratische kandidaat. Vooral bij lage opkomst zou Trump met een landslide winnen. Alleen als er een recessie komt voor de verkiezingen, maken de democraten enige kans. De wedkantoren zijn het nog niet erg eens met Moody’s maar het is duidelijk dat Trump moeilijk te verslaan is bij een goed blijvende Amerikaanse economie. Trump heeft natuurlijk zijn uitglijders en daarom is zijn herverkiezing toch niet zo heel erg zeker (en kan men zo maar ineens gaan kiezen voor een kandidaat die wel deugt).

De meeste beursaanhangers zijn republikein en die putten moed uit dit soort analyses. Warren zal echt niet winnen denken ze, we kunnen (even) opgelucht ademhalen.

20 oktober 2019

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Nadere analyse van de handelsdeal van Trump met China bracht de nodige scepsis naar boven en niet nog meer blijdschap. Uiteindelijk ondertekende China afgelopen week toch wel de deal, het was zoals de VS had aangegeven.
Er kwam een Brexit deal van Johnson met de EU, maar uiteraard werd de beslissing in het Britse parlement uitgesteld, want dat doen politici liever dan beslissen.
Trump kreeg een buslading kritiek over zich heen vanwege Syrië en ook dat hij de G7 top volgend jaar in eigen resort gaat houden (en daar menig dollartje aan over houdt). Impeachment door congres bijna zeker, senaat zal hem wel vrijspreken na 5-6 weken gedoe.

het macro nieuws was zeer slecht, de rente reageerde hier nauwelijks op en ook de beurzen deden bijzonder weinig. De aftrap van het winstseizoen bracht ook weinig reuring.

De economische groei in China was 6,0%, en dat was 0,1% lager dan verwacht. Groei is altijd als verwacht of 0,1% hoger, dus dit was een stevige tegenvaller. Andere cijfers van China waren wel in de prik, maar het is duidelijk: China heeft last van de handelsoorlog. En van de enorm veel hogere prijzen voor varkensvlees (door veel te zachtzinnige bestrijding varkenspest).

In de VS daalden de retail sales met 0,3% terwijl een stijging was verwacht. Industriële productie -0,4% (deels door staking bij GM). Leading indicators -0,1%. Hypotheekaanvragen voor koop huis omlaag, starts omlaag, initial claims werkloosheid iets omhoog. Vertrouwen huizenbouwers volgens NAHBMI wel flink omhoog. Voorlopers op de ISM: Empire State survey ietsje omhoog, Phillyfed flink omlaag.

overpeinzingen


Economen zijn in meerderheid nog vol vertrouwen dat de Amerikaanse economie niet in rap tempo richting recessie aan het koersen is. De data zijn nog voldoende sterk, de lagere rente biedt ongeveer 0,5-0,75% extra steun aan de groei, Trump komt vast nog wel met extra stimulering, de consument en arbeidsmarkt zijn sterk. De huizenmarkt trekt iets aan.  Investeringsgroei is ongeveer 0 en kan negatief worden, maar gewoonlijk is dat niet de reen voor een recessie maar verergert het sommige recessies (ze worden dieper en langer), aldus Gerard Minack. Gewoonlijk staan investeringen op hun diepste punt als de recessie eindigt. Deze cyclus is atypisch, met afzwakking van de investeringen voordat de binnenlandse vraag afzwakt.   
Normaal leidt de VS Europa en Japan, maar deze keer leidt Europa (EMU). Daling van -0,5% in VS afgelopen maand niet meer in plaatje.

De consensus ziet de recessie (zoals altijd) niet aankomen, maar er is wel grote angst voor een recessie, vooral bij particuliere beleggers. Deze hadden overigens vaak gelijk. ISM’s onder 50 is niet goed, maar de bulls merken op dat dit in 60% van de gevallen geen recessie betekende, maar herstel. Defensieve aandelen zijn relatief erg duur geworden en als er geen recessie komt, dan is een rotatie richting cyclus normaal (met 10% outperformance van cyclisch).
Doorslaggevend voor wat je moet doen blijft of er nu wel of niet een recessie/ langdurige groeiterugval aankomt in de VS binnen een jaar. Ik denk dat die terugval er komt, maar dat is (uiteraard) erg onzeker.  Business sales vallen tegen door wegzakkende investeringen en wereldhandel, maar consumptie is nog sterk en de huizenmarkt ook. Geen goed verhaal voor de winsten, maar voor derde kwartaal 2019 geen echt slecht verhaal. Verwachte winst een jaar vooruit van de S&P500 daalde afgelopen week met 0,74 tot 174,75 en dat is iets slechter dan normaal bij de aftrap van het winstseizoen.

Macro nieuws was slecht (vooral China, maar in de VS slecht, daar daalden retail sales, industriële productie en housing starts; kleine daling leading indicators ondanks verbetering monetaire indicatoren), maar de FED zal moeten doorgaan met verruimen. Verbetering financial conditions. Dat was in 2019 voldoende om de opwaartse trend vast te houden, maar die opwaartse trend is wel minder overtuigend geworden.
De zorgen zitten in de hardnekkigheid van de neerwaartse trend van de ISM, de besmetting richting dienstensector, de slechte gang van zaken in Europa, Japan en nu ook China.
China kon veel fiscaal stimuleren via lokale overheden die steeds meer verdienden aan vastgoed (zie regel land ownership transfers in tabel van JP Morgan) . Deze trend is niet houdbaar en verkoop van grond viel recent wat terug in plaats van flink verder te groeien zoals de afgelopen jaren het geval was.

De fiscale stimulus hangt te veel af van onhoudbare zaken als steeds meer grondverkopen en nog meer investeringen in infrastructuur. De schuldgroei in China is onhoudbaar geworden en wordt redelijk succesvol meer in toom gehouden. Daardoor is het wel heel moeilijk geworden voor China om een tegenslag als de handelsoorlog voldoende te compenseren. Het groeitempo van China is al de nodige jaren aan het afzwakken en dat gaat dus waarschijnlijk wel wat verder doorzetten. Consumptiegroei blijft waarschijnlijk nog goed, maar dat kan afzwakking van de importvraag van China (daardoor juist zelfs, investeringen vragen om veel meer importen) niet voorkomen.  

19 oktober 2019

Een woelige politieke week in de VS en het VK

Boris Johnson lukte het zo waar met de hulp van de listige Ierse eerste minister om een Brexit-deal door de EU te loodsen.  Noord-Ierland wordt half van het VK afgesneden en de grens met de EU door de zee met verrekeningen achteraf. Noord-Ierland tegen, maar toch, een deal. En het kwam nog niet door het parlement. Weer uitstel van behandeling. Niet op tijd meer om op 31 oktober alle wetgeving voor een Brexit erdoor te krijgen, maar geen no deal, maar heel misschien toch weer wel no deal. Verkiezingen? Het zal moeten, maar het gaat moeizaam. De oppositie gunt Johnson niet dat hij met 'deal done' de verkiezingen in kan, ze spreken hem liever daarna aan op de slechte economie, d.w.z. ze hebben uitstel nodig van de verkiezingen.

Amerika. Daar tikte het congres (democraten inclusief flink wat republikeinen)  Trump op de vingers voor zijn roekeloze Syrië-politiek. Volgens onze ambassadeur van de VS (die eerder al stellig wist te weten dat wij in ongenade vallende politici verbrandden en bejaarden in groten getale afmaken) was dit echter de schuld van Nederland dat al eerder troepen terugtrok omdat wij het voldoende veilig achtten, net als Trump. In de senaat kwam het niet zo ver, al hoewel Romney flink tegen Trump tekeerging.
Trump pakt de impeachmentprocedure op zijn Trumps aan. Hij verdubbelt de redenen waarvoor hij in de problemen zit en werkt niet mee.  

Peggy Noonan, een goede, gezaghebbende (republikeinse) columnist van de Wall Street Journal en adviseur van Reagan, waarschuwde in de WSJ: pas op, Trump zou toch wel eens afgezet kunnen worden. Wat er nu ligt over Oekraïne is volstrekt onvoldoende, maar de ambtenaren van de buitenland politiek getuigen veel te graag voor congres. Het zou zo maar kunnen dat ze wel met bewijs komen dat de regering Trump corrupt is, op behoorlijke schaal doet aan omkoping. Trump is omringd door tweederangs ambtenaren die hem onvoldoende beschermen, hem verkeerde dingen laten doen uit onkunde [Pompeo had onmiddellijk moeten ingrijpen toen Trump om onderzoek Biden vroeg aan Zelinsky, dat moet de president niet zelf doen en al helemaal niet openlijk].
Enorm veel boze reacties gericht aan Peggy, maar ze toont een risico. Haar column was het meest aangeklikte verhaal van de dag bij WSJ
Trump vroeg openlijk of China Biden kon zwart maken [dat doet China uit principe niet]. Hij liet de G7 openlijk uitnodigen om volgend jaar op zijn resort in Miami Florida bijeen te komen. Corruptie roepen de democraten in koor. Trump doet te veel aan zelfverrijking via het presidentschap. Precies waar Peggy Noonan voor waarschuwde: ga toch niet zo in het grijze gebied zitten, dadelijk pakken ze je nog ook. Openlijke in plaats va stiekeme corruptie is ook corruptie.
Ondertussen neemt senaatsvoorzitter McConnell aan dat het congres wel tot een impeachment gaat komen. Hij komt niet met een snelle procedure om tot verwerping te komen, maar hij gaat er 5-6 weken voor uittrekken. Dat kost veel tijd voor de campagne voerende democratische senatoren en is gunstig voor Biden (en major Pete, het alternatief voor Biden). Afgelopen week daalden de kansen van Warren volgens de polls en wedkantoren en aandelen healthcare konden daardoor outperformen.