Posts tonen met het label balansrecessie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label balansrecessie. Alle posts tonen

16 januari 2015

Andrew Smithers: theorie balansrecessie kletskoek

Soms leggen mensen ineens de vinger op een zwakke plek bij een verhaal dat iedereen als zoete koek slikte. Dan denk ik aan Ter Veer die dit ook zo goed kon. Hij snapte iets dan niet en als je het dan ging uitleggen kwam je in een moeras te zitten en ineens was het dan duidelijk: het verhaal deugt niet.
Dat is ook aan de hand met de balansrecessie. Er zijn te veel schulden en betrekkelijk plotseling is het duidelijk dat die afgelost moeten worden. Er is dan een onvrijwillige, onstopbare spaardrift in de mensen geslopen die de economische groei fors afzwakt. Tot de balansen zijn hersteld kun je het schudden met de economische groei. Richard Koo heeft deze theorie ontwikkeld om uit te leggen waarom de groei in Japan zo laag bleef na 1990 en waarom in het Westen na de Kredietcrisis het niks werd met de economische groei.

Smithers maakt een sterk punt tegen de theorie van de balansrecessie: men zit helemaal niet extra te sparen, schulden af te lossen, al helemaal niet in de VS. Bedrijven zitten hun balans helemaal niet te verbeteren, particulieren zitten niet extra te sparen om hun schulden af te lossen. Er is slechts schuld kwijt gescholden op hypotheekschuld.
Bedrijven lossen hun schuld niet af, maar kopen op grote schaal eigen aandelen in en lenen hier zelfs voor. Ze stopten even rond 2008-2009, maar kopen de laatste jaren weer lustig erop los.
Particulieren zitten helemaal niet meer te sparen. Ja, even na 2008, maar de laatste paar jaar sparen ze steeds minder
Zelfs voor Japan is het verhaal van meer sparen waardoor men geen groei heeft lariekoek
Wat blijft er dan over van een balansrecessie?
Er zit een rem op de uitgaven, dat is duidelijk. Men krijgt moeilijker een hypotheek en tegenwoordig lost men er op af. MortgageEquityWithdrawal (voor 2006 consumeerde men extra in de VS door de hypotheek op het eigen huis te verhogen) is negatief in de VS in plaats van positief. 
In de VS gaat het overigens niet zo slecht en vind ik ook dat er geen echte balansrecessie meer is. Wel is duidelijk dat de consument vindt dat hij te weinig pensioen gaat krijgen, opbouwt. Maar hebben we niet veel te veel gespaard? DNB zegt dat  hoge inkomens minder pensioen moeten opbouwen, want ze hebben ook andere financiële assets (overwaarde huis, aandelen, cash etc).
De overheid, die moet terug, minder schulden maken, vooral door de demografie. Die bepaalt dat je minder uit de omslag moet financieren en meer uit kapitaaldekking (verlaging schuld/BNP).
Er rammelt iets in het verhaal van Smithers, maar ik weet niet wat. Er rammelt duidelijk ook iets aan het verhaal van de balansrecessie.
Smithers stelt ook (terecht) dat er iets mis is met de effectiviteit en de noodzaak van meer investeren. Vooral in Japan investeert men nog steeds te veel vergeleken met de krimpende beroepsbevolking. Dat houdt de groei overal tegen. De productiviteitsstijging is daardoor bedroevend aan het worden. 
Ondertussen stijgt buiten de VS schuld/BNP fors, vooral door de overheidsschuld. Er is geen deleveraging buiten de VS. De tegenvallende groei komt door andere oorzaken, niet door deleveraging van particulieren of door bedrijven die niet aan geld kunnen komen om te investeren.

3 september 2014

laatste stuipen balansrecessie in de VS


Ik heb maar een stippellijn bijgetrokken bij het plaatje van Matejka (JP Morgan). Men realiseerde zich in 2007 dat men ver boven de gewenste leverage zat en men terug moest. We zitten nog niet genoeg onder de blauwe stippellijn kennelijk. De balansrecessie is niet helemaal voorbij, ondanks de stijgnde huizenprijzen en record hoge koersen voor aandelen, credits en staatsobligaties. Men ziet de waardestijgingen niet als permanent, maar veroorzaakt door kunstmatig opkloppen met QE. Daarom consumeert en investeert men niet extra uit de toegenomen rijkdom.
Overigens lijkt het bedrijfsleven nu wel meer van de winst te gaan investeren. SocGen had een studie dat zowel over- als onderinvesteren leidt tot slechte performance. Bij overinvesteringen gaat dat heel snel, bij onderinvesteringen duurt dit drie tot vijf jaar.
SocGen vindt niet zo veel bedrijven die erg veel minder geïnvesteerd hebben dan de concurrent, maar men ziet nu wel die concurrent aan het investeren slaan. Dit gaat zorgen voor een mooie investeringsgroei in de Vs in de komende kwartalen.

1 februari 2014

Krugman aangestoken door negativiteit vanwege de lagere beurskoersen door wie weet Turkije



Wat is dat toch voor iets raars, wie vond dit nu nodig, zo verzucht Krugman in zijn column dit weekend. Hij doelt op de crisis in Turkije. Op zich niet belangrijk genoeg om wereldwijd echte ellende aan te richten (de economie van Los Angeles is groter dan die van Turkije), maar het is een teken des tijds.  Waarom krijgen we steeds meer van dit soort crises met steeds kleinere tussenpozen? Na de oorlog had je een hele tijd dat dit soort economische crises gewoon niet optraden. Pas eind jaren zeventig zie je het misgaan. Latijns Amerika heeft te veel in het Westen geleend en krijgt ineens de rekening gepresenteerd. Daarna zie 1997-1998 in Azië, waar men ook te veel had door geïnvesteerd via te veel schulden. Daarna is het lange tijd niet meer goed gekomen met de economische groei in die gebieden, deze werd een heel lange tijd lager dan men ervoor had gezien. Er trad enorme besmetting op van de neergang in Thailand in 1997 en ook nu moet je bang zijn voor besmetting. De eurocrisis, ook veroorzaakt door overmatige financiering om een iets hogere rente binnen te slepen was van hetzelfde recept. De gevolgen van de eurocrisis waren erger dan die van de Aziëcrisis van 1998 en die was weer erger dan de tequilacrisis.

Krugman denkt dat het wereldmodel voor economische groei niet goed meer in elkaar zit en dat Summers gelijk heeft: je krijgt alleen maar extra groei door bubbels te blazen en die bubbels klappen zit je met de gebakken peren. We zitten in een situatie waarin iedereen meer wil sparen dan er gezond tegen voldoende rendement kan worden geïnvesteerd. Door dat te doen holt de economie achteruit (the paradox of thrift, er ontstaat een balansrecessie). Ons uitgeven van centjes aan consumptie en investeringen veroorzaakt het inkomen van de ander.

De andere mogelijkheid is dat men te veel investeert in de verkeerde zaken op jacht naar dat extra procentje rente op je beleggingen. Dat loopt ook verkeerd af.

Alles komt door de verkeerde economische politiek in het Westen. Men zag dat iedereen te veel ging sparen, maar de overheid ging bezuinigen in plaats van voor meer investeringen te zorgen (in Amerika zou dat aan infrastructuur kunnen zijn geweest, in Europa zou men meer moeten hervormen).

Het verhaal van Krugman schiet door in negativiteit. In de VS geeft men weer sneller uit dan het inkomen groeit en zelfs in Nederland lijkt dat ook te gaan gebeuren. Men is gestopt met nog meer te gaan sparen. Men lost nog steeds schulden af, maar er is een keer in de spaardrift. Die keer komt als men weer meer vertrouwen krijgt (vanaf een laag niveau). Dat kan komen, omdat men zich weer wat rijker voelt, minder bang is om werkloos te worden of omdat men gewoon dat bezuinigen zat is en dan toch maar een nieuwe auto koopt (wat de economie in Europa op gang gaat brengen). Het is geen axioma dat iedereen tot in lengte van dagen meer wil gaan sparen van zijn inkomen en vooral niet dat dit extra sparen via kredietgroei niet omgezet kan worden in rendabele investeringen. Het rendement op eigen vermogen is hoog van het bedrijfsleven, het levert echt wat op als je gaat investeren. Terugkoop van eigen aandelen is door de gestegen koersen minder lucratief geworden. De concurrentie gaat nu investeren, de nieuwe innovaties invoeren en de nieuwe diensten op de markt brengen. Het bedrijfsleven kan niet achter blijven lopen bij de concurrentie en als de eerste schapen over de brug zijn, moet men wel haast ook mee gaan investeren. In Amerika is men eindelijk zo ver, maar in Europa zal men over enige tijd ook aanhaken. We zitten gewoon in een duurzaam cyclisch herstel van de conjunctuur dat in het Westen aan zal houden tot minstens 2016, ik denk minstens 2018. En omdat de techniek niet stil staat, blijft het nodig dat er geïnvesteerd wordt.