13 september 2011

AEX meer in Japanscenario dan VS


Met een vertraging van 10 jaar en drie maanden volgden sinds 2000 de Nasdaq en de AEX de ellende van Japan. (De Nasdaq volgde de Topix veel beter dan de S&P of Dow Jones)
Door QE2 werd het het verband tussen de Nasdaq en Japan verbroken. De AEX mocht zich niet in QE2 verheugen maar in het Griekse drama en kon daarom nog wel op het spoor blijven van het Japanscenario.
Als er QE3 komt, dan zal waarschijnlijk de Nasdaq nog verder van het Japanscenario afwijken. De AEX is afhankelijk van een ordelijke afwikkeling van het komende Griekse faillissement.

N.B. Koersmatig volgden de Amerikaanse koersen Japan met een vertraging van tien jaar en nog wat, maar niet qua winstontwikkeling: na tien jaar was de verwachte winst een jaar vooruit niets gestegen in Japan, maar met 80% gestegen in Amerika (ondanks de kredietcrisis en de sluipkrach).

Franse banken duwen Nederlandse spaarrente omhoog

De problemen van de Franse banken worden steeds meer zichtbaar. Amerikaanse geldmarktfondsen laadden zich tot voor kort vol met deposito's van Europese banken. Dat is sinds kort voorbij, men vindt het daar te gevaarlijk worden, geldmarktfondsen worden haast gedwongen om minder risico te nemen.
Grote Franse banken als BNP Paribas geven ineens toe dat ze haast geen funding meer uit Amerika krijgen. Dus zijn ze nu aan de slag in Europa. En ze betalen dik.
Niet alleen de Franse banken maar ook andere banken en ook verzekeraars betalen nu een Icesaverente van meer dan 1% boven de rente van de ECB, terwijl de ECB eigenlijk al heeft laten doorschemeren die rente te gaan verlagen.In plaats van 1% bieden ze ineens bijna 3% rente aan. Iedereen in de markt is het erover eens dat die spaarrente nog verder omhooggaat, zelfs als de ECB de rente verlaagt. Dat gaat door tot men weer meer vertrouwen krijgt in banken, vooral de Franse. Die staan bol van de Griekse staatsleningen (€ 57 miljard bij BNP, SocGen, Credit Agricole); dat trio heeft ook nog eens € 140 miljard aan Spaanse leningenen € 400 miljard aan Italiaanse leningen. In totaal hebben de schulden van deze drie een omvang van 250% van het Franse BNP. In navolging van Lakeman putten al deze banken zich uit in verhalen die neerkomen op: "Het gaat uitstekend" (het gaat zo slecht, dat men op alles gaat antwoorden dat het uitstekend gaat om paniek te voorkomen). De Franse regering zou wel eens van mening kunnen zijn dat nationalisatie nog uitstekender zou zijn. Het zou niet de eerste keer zijn dat de Franse banken genationaliseerd zijn na mismanagement van het oude management en daarna nieuw mismanagement van de Franse staat. Aandeelhouders zijn niet in de wolken met dit scenario en de afgelopen drie maanden ging er daarom 40 tot 60% van de koersen af.

opbrengst aandelen tot nog toe in 2011



(klikken maakt plaatje groter)
Deze tabel van Strategas laat zien dat je dit jaar vooral in de ASEAN landen had moeten zitten. Net als in 2010 is Indonesië weer een hoogvlieger.
De AEX hoort bij de hekkensluiters. Niet helemaal verbazend is Griekenland de rode lantaarndrager.
Het plaatje is van Bespoke. Bespoke heeft een langere tabel. aar staat Venezuela met +53% bovenaan. De slechte gezondheid van Chavez doet kennelijk wonderen.

12 september 2011

banken en leningen aan piigs


Bovenstaand plaatje is van Strategas.
Je kunt zien dat Duitsland niet bepaald immuun is voor Griekenland en dat Frankrijk oo problemen heeft met Griekenland. Ierland is een dreiging voor Engeland. Franse banken liggen al helemaal wakker als er niet genoeg voor Berlusconi's broeders en zusters wordt gebeden.

Bidden voor Berlusconi: CDS boven 500 bp = meer margin voor Italiaanse staatsleningen?


Bianco stelt dat als de CDS spreads boven de 500 bp komt te liggen gedurende vijf dagen de clearing houses meer marginverplichtingen gaan vragen bij het speculeren in Italiaanse staatsleningen. Dan zou de hel losbreken. je kunt ook zeggen dath het dan moeilijker wordt om Italië kapot te speculeren.
Als de spread van Italië met Duitsland boven 4,5% komt, dan is ook een oekaze aan schrijvers van CDS premies op Italië voor bijstorting marginverplichtingen te verwachten.

Die arme Berlusconi. Hij is zonderling lang premier van Italië en heeft het economisch goed gedaan gezien de omstandigheden. Hij vergat te stimuleren na het faillissement van Lehman Brothers, waardoor Italië nog steeds niet failliet is en een van de kleinste overheidstekorten heeft in het Westen.Hij krijgt de ene na de andere bezuiniging tamelijk moeiteloos door het parlement. Als Berlusconi valt en er een of andere bevlogen olijftakpoliticus aan de macht komt, dan is het afgelopen met de geloofwaardigheid van Italië als land dat de hand op de knip houdt en de ideale schatkistbewaarder is van Europa (Draghi). Dus laten we bidden voor Berlusconi en Italië (maar het schijnt dat Berlusconi alleen maar gered kan worden door de door hem zo verafschuwde communisten (uit China), alleen dat gerucht al dat China geen concurrerende euro wil, zorgde voor ineens 1,5% stijging van de S&P500 vandaag na de aanvankelijke daling).

Hein de Kort en de pensioencrisis


























visie Henk Krol op pensioenen
visie Hein op Knot


enkele cartoons van Hein de Kort in het Financieele Dagblad over de pensioenproblematiek
er zit een cartoon bij  van een krantenknipsel in de VS door Bianco, de rest is van Hein de Kort
Je ziet eerst dat het gaat om wanhoop, het failliet van de pensioenfondsen.
De laatste tijd zie je dat het meer gaat over rare vormen van beleggen en vooral over solidariteit.  Hoe de ouderen de jongeren beroven omdat de ouderen de rente van bijna 0% niet accepteren als rekenrente, terwijl de jongeren wordt voor gehouden dat ze minder gaan verdienen dan hun ouders en geen pensioen van betekenis gaan krijgen, veel te pessimistisch allemaal.
Wel kun je stellen dat de regelgeving de nodige verwarring in de hand werkt, zoals het gedoe met de UFR, de ultimate forward rate, die leidt to geheel andere dekkingsgraden van pensioenfondsen en daardoor tot andere dagkoersen voor de pensioenuitkeringen

11 september 2011

Odeceixe (Portugal)




Op de grens van de Algarve met de Alentejo ligt aan de westkust het allervriendelijkste plaatsje Odeceixe. Een paar kilometer verderop ligt het mooie strand met rotspartijen en de monding van een riviertje.

Aan de kust stikt het van de slakken, hier een plaatje van struiken vol slakjes bij Sagres. In Odeceixe is het een populair gerecht, alhoewel ik liever de Franse versie heb van alleen naar knoflook smakend.

Boekwaarde en rendement op eigen vermogen: veel landen interesant


Er is een vrij goed verband tussen het rendement op eigen vermogen en hoe veel keer men de boekwaarde wil betalen. Bij hoge rendementen op eigen vermogen (ROE) heb je meer voor een aandeel over, aannemend dat men de ingehouden winsten rendabel tegen dat hoge rendement kunt herinvesteren.
Het plaatje van JP Morgan, de kaart voor hoe aantrekkelijk de diverse landen zijn, geeft aan dat veel landen goedkoop zijn. De beurs zou eigenlijk meer mee moeten nemen dat de winstmarges zo hoog zijn en de factor arbeid voorlopig die winsten niet erg kan uitknijpen (en de overheid ook niet door de angst voor globalisering). Er is gewoon geen vertrouwen meer dat die winstmarges kunnen worden vastgehouden door alle zorgen over Griekenland en mislukkende Grand Bargains.

Enkele landen zijn wel heel erg goedkoop volgens de kaart: Zuid Europa (PIIGS zijn is niet goed voor de waardering van je beurs), Rusland (maar meneer Poetin heeft aan Shell en de rest van de wereld wel voldoende duidelijk gemaakt dat een behoorlijke risicopremie op zijn plaats is), Hongarije (bijna net zo veel schulden als Griekenland) en dan een rij landen die minder controversieel is:
Korea, China, Brazilië, Turkije en Polen.

Rechtsboven zijn de drie favorieten voor de lange termijn: Peru, Indonesië en Marokko. Dit zijn landen met een hoge economische groei die recentelijk een stap de goede richting in hebben gedaan qua fase van ontwikkeling (maar er nog lang niet zijn). Goedkoop zijn ze niet (misschien Peru wel, maar daar loop je het risico van dalende koper- en zilverprijzen), maar ze hebben wel de toekomst als de politiek het daar niet verknalt (zoals we zo vaak gezien hebben in het verleden).

Grand Bargain voor Obama? Recessie in 2013 zeker?


Het voorstel van Obama, zijn Grand Bargain, om $ 447 miljard extra te besteden zal het voor het grootste deel wel kunnen halen. De belastingverlagingen op de inkomens, kleine bedrijven en extra hulp oorlogsveteranen gaan het waarschijnlijk halen en daarmee heb je het leeuwendeel van de extra stimulans te pakken.
Er ligt sinds de schermutselingen rond het schuldenplafond een grote druk op de schouders van de politici om tot iets productiefs voor de economie te komen. Gewoon dwarsliggen scoort niet meer voor de republikeinen. De baas van Starbucks kocht een bladzijde reclame om politici aan te sporen op tijd tot een goed compromis te komen en die oproep heeft tot zeer veel bijval geleid.

Het plaatje van Startegas geeft aan dat daarmee voor een groot deel het instorten van de fiscale stimulering verschoven wordt naar 2013.

In 2013 komt er een gat van $ 500 miljard aan (3,5% van het BNP). Dat is te veel en zou met hoge kans een recessie veroorzaken. Als er een Tea Party president wordt gekozen, dan zal de markt die recessie onmiddellijk inprijzen. Het enige dat die recessie kan tegenhouden is investeringsherstel, vooral in de bouw. Dat kan, er is genoeg geld voor in het berdijfsleven en in 2013 is er bij de huidige bouwproductie weer een tekort aan huizen. Maar de tijden moeten dan iets minder onzeker worden.

Frankrijk nog AAA?



De komende downgrade van Frankrijk kan alleen maar afgewend worden als de Franse banken wat kredietwaardiger worden. De CDS spreads voorspellen niet veel goeds en als daar niets aan gedaan wordt, treft Frankrijk het lot van Ierland (dat ook via zijn banken naar bankroet gesleurd wordt). De CDS premies voor staatsleningen van Frankrijk zijn nu overigens ook wel erg hog geworden. Het lijkt overdreven in mijn ogen, maar dit is geen toonbeeldd van AAA kwaliteit (meer dan 0,1% verlies mag er dan toch niet verwacht worden per jaar en dat klopt niet met de CDS premies (zelfs voor Duitsland en Nederland niet, maar helemaal niet meer voor Frankrijk)).
Systeembanken moeten minstens solide AA zijn en zo niet dan moet hun kapitaal omhoog/ moeten ze opgesplitst worden à la ING.

10 september 2011

Sagres




Sagres is bekend omdat het het meest zuidwestelijke punt van Europa is en van het meest bekende Portugese bier (dat in Vialonga bij Lissabon gemaakt wordt).

Cabo São Vicente met zijn fort is het punt waar men geloofde dat je dicht bij het einde van de wereld was, waar je van de wereld af zou kunnen vallen.

Het waait hier plotseling ontzettend hard, terwijl het een paar kilometer verder haast niet waait en zo'n tien graden warmer is. Een ideale plaats om eens flink te verbranden, en dat deden we (terwijl je er zo voor gewaarschuwd wordt) bij het lopen over het terrein achter de kerk en de vuurtoren met allerlei uitleg over het punt, windenergie en Dom Enfante Henrique die veel in Sagres (en Lagos) verbleef en er zelfs stierf. Vanuit Sagres en omgeving werden na 1300 de eerste Portugese ontdekkingsreizen gedaan richting de golf van Guinea in Afrika.

Thomas Lee JP Morgan: waarom aandelen omhoog kunnen


Thomas Lee van JP Morgan had een opbeurend verhaal waarom je in (Amerikaanse) aandelen moet beleggen.
1.Het belangrijkste vond hij de Citigroup economic surprises index. Die is sterk aan het verbeteren. Het economisch nieuws in de VS valt niet meer zo tegen (opmerking van mij: in Europa nog wel). De bijdrage van de handel (export-import) droeg 0,5% bij volgens de laatste berichten in juli. Dat betekent dat de JP Morgan economen volgens de JP Morgan strategist te somber zijn met hun 1% groei voor het derde kwartaal in de VS, het moet eerder 2% zijn. Dat denk ik overigens ook, maar veel meer zit (nog) niet in het vat.
2.De bouw gaat bijdragen aan de economische groei in de VS, die is nu 4% te klein als onderdeel van het BNP
3.De underperformance van actieve mangers is extreem, net als in 1998. Dit wijst op het aanschaffen van hoge bèta aandelen (opmerking: alleen als het herstel komt, net als na de paniek van 1998; een kansrijk maar lang niet zeker scenario).
4.De volatiliteit is extreem en gaat omlaag. Het beleggingssentiment is eindelijk te negatief geworden.

De club van optimisten is het eens met de redenen, maar is bang dat de beurs pas echt kan herstellen als de bittere pil van de afwaardering van Frankrijk tot beneden AAA is geslikt (het bankwezen is te zwak en pas als dat zo'n € 50-100 miljard kapitaalinjectie heeft gekregen kan Frankrijk AAA blijven).

Jürgen Stark weg: beurs omlaag, ECB wordt minder streng fundamentalistisch in de monetaire leer?

Het vertrouwen in Europa kwam onder vuur te liggen door het vertrek van Stark. Nadat eerst Issing en Weber weggepest zijn, is het nu de beurt aan Stark om vanwege persoonlijke redenen weggebonjourd te worden.
Het roddelcircuit was er niet van af te brengen dat het kwam door het op steeds grotere schaal opkopen van laagwaardige Europese staatsleningen. Vooral de uitlateingen van Trichet gisteren dat de ECB de smaak aan het pakken is om PIIGS schuld op te kopen deed de deur dicht. Stark zou niet meer verantwoordelijk willen zijn voor zo'n waanzinnig riskant beleid.

De grootste havik van de ECB gaat weg. Een van de laatste der Mohikanen die nog echt gelooft in streng monetair beleid en het in de klauwen houden van geldgroei en inflatie.
Naar verluid kan hij niet langer op tegen de Zuid Europese maffia en heeft Draghi gewonnen.
Het gevolg was een opnieuw lagere euro en beurzen. Er was weer genoeg stof tot nadenken en nieuw geloof in een self fulfilling prophecy van nooit meer eindigende ellende. Maar eigenlijk hadden de Europese beurzen omhoog moeten gaan nu het duideliijk wordt dat er ernst gemaakt wordt met soepeler monetair beleid en dat de overwaardering van de euro straks minder wordt en daardoor minder gaat drukken op de groei.

9 september 2011

Grote politieke dag gisteren: rapportcijfers: Bernanke 3, Obama 6+, Trichet 8

Bernanke kwam helemaal niet met een plan, niks zonneschijn, gewoon pure ellende was de reactie op zijn nietszeggend praatje (S&P -1%).

De markt was iets beter te spreken (S&P + 0.3%) over de pogingen van Obama nog een beetje kans te maken herkozen te worden ($447 miljard waaronder $65 miljard naar kleine bedrijven als ze mensen aannemen, extra investeringsaftrek, extra leraren en brandweermannen etc voor $ 35 miljard; opknappen oude scholen $ 30 miljard, $50 miljard voor instortende bruggen en andere infrastructuur). Maar er is geen funding voor; de republikeinen willen er zo min mogelijk van overnemen (ook al waren ze vroeger wel akkoord), alleen extra belastingverlagingen voor rijke ondernemers liggen goed.

Dan Trichet. Die was effectief in het doen instorten van de euro (-2%).
(De ECB maakte duidelijk dat de rente gaat dalen. Het renteverschil met de VS neemt daardoor af. Ook de groeivoorspellingen gaan richting VS beter dan EU, dus de euro is toast. Al die interventies vanuit Zwitserland zorgen nu Zwitserland tot het Proxy Eurogebied is toegetreden tot extra zwakte van de euro).
More to come. Trichet sprak meer vertrouwen uit in de groeiafzwakking in de Eurozone en lagere inflatieverwachtingen, die zo effectief en snel met het gevoerde monetaire beleid bereikt zijn. De voorspellingen zijn flink naar beneden bijgesteld en Trichet voegde geruststellend daar aan toe dat het risico aan de neerwaartse zijde ligt (monitoring very closely). Dus weg die plannen naar normalisatie van de rente. We leven niet in normale tijden. This time is different. In november kan de ECB misschien al monetair verruimen als de risico’s inderdaad aan de onderkant liggen (en daar liggen de PIIGS ex Ierland). De ECB blijft voor een aanzienlijke periode (langer dan al eerder beloofd tot januari) de banken van oneindige liquiditeit voorzien. Men gaat voorlopig onverdroten door de staatsschulden van de PIIGS op te kopen. Trichet gaf zichzelf nog een schouderklopje vanwege het onfeilbare beleid dat gevoerd was, waardoor de inflatie sinds de invoering van de euro in Duitsland lager is geweest dan in de decennia daarvoor onder het (kennelijk niet zo smetteloze) beleid van de Bundesbank.

Tussen de commentaren door van de analisten lees je nu steeds vaker dat centrale banken wereldwijd maar eens met een gezamenlijke verruimingsaanpak moeten komen. Lagarde is solidair. Die bemoeit zich nu overal mee, nu heeft ze een pluimpje voor Obama, straks wordt ze weer aardiger voor banken als ze een paar honderd miljard euro extra kapitaal krijgen.

Dan krijgen we de G7 nog dit weekend. Men beloofde al niet met een gezamenlijk standpunt te komen. Dat is tenminste nog eens goed management van de verwachtingen.