Posts tonen met het label aandelenvisie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label aandelenvisie. Alle posts tonen

17 juli 2016

All time highs voor de S&P: waar komt al dat optimisme vandaan?

Na de onverwachte brexit zagen we sterkere beurzen en slechts een neergang van twee dagen. Van te voren had men te veel cash gemaakt en dat moest de markt in, zowel aandelen als obligaties profiteerden hiervan.
De S&P en andere indices braken naar boven uit en de chartisten werden daardoor in een halleloejastemming gebracht, maar bleven wijzen op de wall of worry en at ze daarom moeite hadden het positieve signaal te geloven.

Het gaat beter dan de te ver naar beneden bijgestelde verwachtingen. Dat is de hoofdreden waarom de aandelenbeurzen stijgen.

Ondertussen zagen we enkele zeer positieve ontwikkelingen voor aandelen:

-De monetaire cyclus blijft veel langer dan tot voor kort verwacht in de gunstige fase van early stage tightening, gaat helemaal niet in 2016 of begin 2017 richting het gevaarlijke late stage tightening in de VS. Recessiesignalen vanuit de creditmarkt verbleekten door lagere creditrentes.

-De economische cyclus zat ineens mee. Bijna twee jaar kwam het economische nieuws in de VS onafgebroken ietsje of wat meer slechter dan verwacht binnen, nu ineens valt het mee. De industriële cyclus verbetert, de arbeidsmarkt geeft bij nader inzien geen recessiesignaal op betrekkelijk korte termijn (herstel groei werkgelegenheid, daling initial claims, verbetering van Yellens Labor Market Conditions Index (die tot voor kort een recessiesignaal gaf)  

-De winsten een jaar vooruit zaten al een hele tijd in een op zijn best neutraal kanaal, nu zie je plotseling een stijging (nog niet helemaal zichtbaar in de achterlopende consensuscijfers van IBES, maar als je je huiswerk doet met eigen spreadsheets à la Gilmartin zie je duidelijke verbetering). Het winstseizoen over het tweede kwartaal valt mee en zorgt voor bijstellingen de goede kant in voor de financials, industrials en men wordt minder bang voor de dividenden van de grote oliemaatschappijen.

Hier hoort enige rentestijging bij voor de langlopende staatsleningen. Dat is normaal gesproken niet slecht voor de aandelenbeurzen als het komt door verbeterende economische vooruitzichten en niet leidt tot een snel stijgende dollar. De FED blijft kalm, want de inflatie is ook bij enige stijging nog steeds te laag.

-Aandelen zijn iets te goedkoop. Het dividendrendement is te hoog. Uit het plaatje van Elfenbein (Crossing Wall Street) is goed te zien dat de S&P eigenlijk hoger moet staan gegeven de dividenden. 
Een voorbeeld van een te goedkoop aandeel is volgens Barron’s Shell, deze week is het zelfs de voorkant:

Shell: The Best Big Oil Stock for Investors

Royal Dutch Shell’s makeover could lift the shares more than 20% in a year—even without a rise in oil prices. Plus, a juicy 6.6% yield.

Onze burgemeester Van der Laan zal het er niet mee eens zijn, beleggingen in olie worden ‘stranded assets’, maar je kunt voor het over zo’n tien jaar het geval is je zakken flink vullen met dividenden als je RDS koopt. Zij gaan nog veel in de kosten hakken, zo blijven ze een geoliede geldmachine volgens Barron’s. En als de olieprijs ook nog eens oploopt (als, als, als…) dan vliegen de gebraden kippetjes zo al van het dividendspit. Zo’n cover van Barron’s is meestal toch wel goed voor een koersstijging van 1-2% extra.

20 mei 2016

aandelenvisie via schaduwrente FED en de winstgroei

Vanaf 2009 hebben we een enorme stijging van de (reële) S&P gezien, vrijwel volgens de rechte lijn die Ter Veer en ik intekenden in 2009.
Eind 2014 begon de (reële) S&P af te wijken van dat pad. In essentie kwam er een horizontale beweging.

Dat was een tegenvaller, maar eigenlijk nog een goed resultaat gezien de negatieve factoren: de breuk in de winstgroei en de breuk in de gevoelsrente van de FED.
De breuk in de winstgroei kwam vooral door de olieprijs, maar niet alleen hierdoor. Er was enige afzwakking van de groei, vooral in Japan en vele Emerging Markets. De groei in de VS is na het derde kwartaal 2015 nog magerder geweest dan de zo vergeleken met het verleden lage trendgroei van ongeveer 2% sinds 2010. Daardoor was de nominale groei van het wereld-BNP zeer laag, genoeg voor een winstrecessie.


Die lage groei is niet alleen ontstaan door de vraagterugval van de olieproducerende landen en bedrijven, maar ook door de verkrapping van het monetaire beleid door de FED. De verhoging van de rente met 0,25% leek een niemendalletje, maar veroorzaakte een verhoging van de gevoelsrente met ongeveer 3%. Via QE had de FED een monetaire verruiming bereikt die veel groter was dan alleen de renteverlaging aangaf. Zo had men het probleem opgelost dat de rente in de VS haast niet onder 0 kon zakken en er toch een lagere rente nodig was. Er ontstond een schaduwrente die aanzienlijk onder nul lag. Door de rente te verhogen naar 0,25-0,5% verdween heel die extra stimulering volgens de schaduwrente van Wu-Xia (Atlanta FED). Een grote verslechtering van de financial conditions en daardoor is het helemaal niet raar geweest dat de consument meer ging sparen (de oliewinst niet helemaal uitgaf) en het bedrijfsleven wat voorzichtiger werd (en dus de business sales tegenvielen er een (buiten de oliesector beperkt) voorraadprobleem ontstond).
Zo bezien valt de koersbeweging van aandelen eigenlijk best wel mee (we hebben in de VS twee 10% correcties gehad, in Europa twee keer bija 20% eraf, maar toch, er was herstel).
Hoe gaat het verder. Is het de pauze die verfrist?

De FED zal de rente verder verhogen, maar de schaduwrente zal voorlopig veel minder hard stijgen dan de afgelopen een-twee jaar. De FED kan de rente niet snel verhogen op straffe van een recessie. Die recessie is niet nodig, er is geen bestrijding van een te hoge inflatie nodig, de arbeidsmarkt is niet oververhit. Het is daarom onlogisch dat de FED dat wil. Het kan natuurlijk wel, als de FED de gevolgen van renteverhoging onderschat en de kracht van de economie overschat. De markt is bang voor zo’n beleidsfout, maar de FED geeft uitgebreid aan de gevaren te zien. Voortzetting van het ingeslagen beleid kan al heel snel een te sterke dollar veroorzaken. De financial conditions verslechteren dan in een te rap tempo. Dan dwingt de markt dat de FED weer op het monetaire gaspedaal drukt. Een en ander betekent dat de FED de rente niet zo veel kan verhogen als ze zelf via hun voorspellingen (de ‘dots’) hebben aangegeven. De FED kan niet erg tegen de markt ingaan, omdat dan de kans op een beleidsfout groot is. Bianco denkt dat als de FED de rente in juni verhoogt en de markt dit niet voor 60-80%+ heeft ingeprijsd, de Amerikaanse economie binnen het jaar in recessie zal komen. Overigens heeft de FED de afgelopen 22 jaar nooit de rente verhoogd zonder dat dit was ingeprijsd.

Er is wel een snellere renteverhoging mogelijk dan nu door de markt is ingeprijsd. Dan moet het beter gaan met de economie dan nu gedacht (door de markt). De consensus ziet een (zeer) beperkte versnelling van de groei in de VS en andere landen. Men lijkt de 0,6% bijdrage van de plotselinge fiscale stimulering in de VS vanaf het tweede kwartaal niet te willen zien. Er lijkt iets meer loonstijging te komen, zoals ongeveer is ingeprijsd in de rentecurve (niet meer). De extra vraag uit China en India vanwege hun 6,5%+ groei komt als verrassing. Daardoor en door de hogere olieprijs groeit de wereldhandel weer. Per saldo genoeg voor een beperkte groeimeevaller. Dat vertaalt zich in een beperkte meevaller voor de winstgroei. Niet dat deze harder gaat dan de huidige bottom up consensus, maar de markt houdt er 100% rekening mee dat de winsten fors blijven tegenvallen tegenover de bijna altijd veel te optimistische consensus. De afslag ten opzichte van de winsten is niet 10-15% maar eerder iets als 3-7% op jaarbasis. Dat is genoeg voor een meevaller en een stijging van de consensuswinsten één jaar vooruit. 


Op het ogenblik is de ontwikkeling hiervan teleurstellend, er is nog geen echte versnelling te zien, maar dat zou zo maar kunnen gaan gebeuren. Recentelijk is er een herstel in de ratio van opwaartse versus neerwaartse winstherzieningen. In de VS helpt de lagere dollar, in het VK het lagere pond, in de rest van de wereld de gestegen grondstoffenprijzen.

Alles bij elkaar nemend denk ik dat de horizontale trend van de beurzen verlaten wordt en we weer een stijgende trend krijgen, maar niet zo sterk als we in de VS van 2009 tot 2014 zagen. 

17 april 2016

de super bull case

Er is veel somberheid. De koersen horen alleen omhoog te gaan op hogere winstverwachtingen. Met die winstverwachtingen gaat het helemaal niet goed. De trend is omlaag. De beurzen lijken alleen maar omhoog te kunnen door nog hogere koerswinstverhoudingen. Dat  kan als de centrale banken door blijven gaan met te veel geld in de economie te pompen. Maar dat voelt aan als bubbels blazen. Het lijkt onvermijdelijk dat die bubbel doorgeprikt gaat worden. De markt wordt voorlopig nog niet gekuist beloven de centrale bankiers, maar Armageddon lijkt in de maak voor de belegger na circa 2018 wellicht. De voorspellingen van Armstrong geven aan dat het sinds oktober vorig jaar mis is met het vertrouwen, de beurzen moeten een enorm verlies aan risk appetite gaan verwerken.

Toch zijn de beurzen flink aan het opkrabbelen. Men krijgt weer vertrouwen in China, dat verhaal van die accelererende kapitaaluitstromen is  ineens weg.
De economische cijfers vallen mee, de yuan stort niet in, de vastgoedmarkt is sterk en daar hoort meer vraag naar liften, graafmachines, staal , cement etc. bij.
De grondstoffenprijzen zijn in herstel. Niet overtuigend, maar ze lijken hun bodem gezet te hebben.
Er was totale rampspoed verwacht voor de winsten over het eerste kwartaal. Dat kon niet tegenvallen dus. Vooral de bankwinsten zijn veel minder slecht dan gevreesd.

Er zijn tkenen dat er meer groei komt. De ISM zou verder kunnen stijgen. de ISM heeft een zeer hoge correlatie met stijgende winstverwachtingen een paar maanden vooruit. De S&P loopt daarom vaak in de pas met de ISM.
Empire State survey leidt vaak de ISM (samen met Phillyfed).

Het lijkt eigenlijk te gaan als na 1998. De correlatie met de jaren negentig en de afgelopen jaren is heel hoog.
De ISM zou in de pas met 17,25 jaar geleden kunnen lopen (een Kuznetsgolf verschil).
Macro Research Board maakt daar een case voor.

De andere periode waar de cijfers heel erg lijken op die van de afgelopen jaren is de periode rond 1986, de andere periode dat de olieprijzen instortten zonder dat er een recessie was in de VS.
Blog Bespoke, thinking B.I.G.  gaf het volgende plaatje:
De beren kunnen dan wel opmerken dat we dan rihting een krach à la 1987 afkoersen.

De correlatie met eind jaren 80 en 90 is groot.  Het kan wel degelijk weer ongeveer zo gaan. Men kan door het dolle heen raken dat je maar beter 1% dividend kunt hebben dan 1% rente en daarmee veel hogere koerswinstverhoudingen dan nu. De winstverwachtingen zouden onverwachts sterk kunnen verbeteren op stijgende, maar lage olieprijzen en rente en een dollar die iets minder sterk is.

Een en ander is in lijn met onze beleggingskaart (van de Kondratieffgolf). Er is erg veel koersstijging voor nodig. Het kan, maar bijna niemand gelooft hierin. Zelf denk ik ook dat de koersen veder stijgen, maar iets gematigder dan de getoonde voorbeelden.
Misschien blijft het veiliger om de strategie van sell the rally, buy the dips te volgen net zo lang tot de recessiekansen in de VS te hoog oplopen (30% is veel).
Er kan altijd een schok optreden, die kan zorgen voor slechte beurzen (bijvoorbeeld Trump/Sanders president).

19 maart 2016

Bijna niemand verwacht een nieuwe bull markt, maar toch

De schrik zit er goed in. De beurzen kregen twee keer een flinke knauw, eerst in augustus/september 2015, daarna eind december/ half februari 2016. Het gaat erg slecht met de winstontwikkeling. De ISM staat onder 50. Olieprijzen lijken wat te enthousiast te stijgen terwijl ons ingeprent is dat het aanbod tot 2017 hoger is dan de vraag en de voorraden in de VS uitpuilen (alhoewel, dat lijkt overdreven, er zijn vele vaten zoek). Banken stevenen recht op hun faillissement af met al hun leningen aan grondstoffen producerende bedrijven.
De voorraadcyclus is naar beneden aan het gaan. Voorraden zijn te hoog versus de business sales en tot overmaat van ramp zitten die business sales in een solide downtrend.
Een bijna Albanese meerderheid weet het nu: sell the rally en als je heel dapper bent: buy the dip. Geen bull markt. Het 40 weeks gemiddelde gaat protesteren en neerwaartse krachten uitoefenen. Het is slechts de zwakke dollar die de S&P optilt. Het is short covering.

De cycli geven aan dat we eigenlijk een flinke bull markt moeten krijgen. De olieprijs lijkt naar $50 te gaan . De Dow Jones Transport gaat weer als een tierelier. 
http://thereformedbroker.com/2016/03/18/it-is-what-it-is/

Hoge bèta aandelen trekken de kar, nadat eerst de lage bèta aandelen het sein veilig hadden gegeven.

Het plaatje van nieuwe highs minus nieuwe lows laat zien dat de huidige markt wel eens sterker kan zijn dan de opleving vanaf september.
Her en der vertelt men ineens dat de ISM gaat aantrekken (Morgan Stanley via hun herstel in de short cycle, Norbert Ore van Strategas met zijn SLIM-indicator bijvoorbeeld, de goede groei van de retail sales vergeleken met de groei van de productie).
Bij de vorige keer dat de olieprijs zo veel daalde zonder recessie kwam er na enige tijd een explosie in de winstverwachtingen. Dat lijkt nu schier onmogelijk, maar de winsten zouden beter kunnen gaan dan de pessimistische verwachtingen. 2% dividendrendement is een feest vergeleken met negatieve rentes bij de helft van de niet Amerikaanse westerse staatsleningen. Waarom kunnen de koerswinstverhoudingen niet stijgen?


Drie scenario’s
Buy the dip: hervatting bull markt
Sell the rally, buy the dip: zijwaartse koersen
Sell the rally: glorie voor de beren

Sinds begin 2015 lijkt de stijgende trend sinds 2009 gebroken. Zonder recessie hebben de beren weinig kans. De bulls hebben een hogere olieprijs nodig, maar niet te hoog. Dan krijg je denk ik een trend die ligt tussen de horizontale trend en de oude stijgende trend, iets dichter bij de stijgende trend dan de horizontale.

10 januari 2016

De beurscorrectie: this time is different? De markt is wel erg somber

De aandelenbeurzen zijn behoorlijk aan het dalen terwijl velen rekenden op een kerstcadeautje aangevuld met een januarirally. We stonden op het verkeerde spoor en de trein ging ineens de andere kant op. Vervelend en onverwachts.

De afgelopen week krijgt China de schuld. Dat lijkt een zeer zwak smoesje voor de westerse beurzen. Voor de Chinese beurs niet, daar moest men verdisconteren dat de overheid een beetje de regie kwijt was en dat de Xi put minder waard is dan een Greenspan put. De yuan gaat omlaag om de oude industrie niet te snel te laten wegkwijnen. Dat veroorzaakt een nieuwe kapitaalvlucht. China heeft daar last van, maar de ontvangende landen niet zo. Er zou iets meer aan de hand zijn met de groei in China dan we nu al vrezen. Onzin, er is een langzame afzwakking van de groei in China gaande, met enige (nu afzwakkende) daling van het groeitempo van de industrie maar enige (nu ook iets afzwakkende) extra stijging van de groei van de dienstensector. Zie bijvoorbeeld http://dashofinsight.com/china-and-your-portfolio-what-now/
(de omvang van het rode blokje is en was zeer constant)

Dan is er de FED. Die stoute Yellen heeft het in haar weledel zeer geleerd hoofdje gehaald om de rente te verhogen. Alle twijfelaars die bezworen hadden de rente niet te gaan verhogen volgden haar braafjes. Ze roepen nu allerlei havikachtige dingen van vier maal omhoog in 2016, maar de markt vat het anders op: geen renteverhoging in maart of april. 

Als de markt haar zin krijgt en dat is meestal zo, dan wordt het zelfs moeilijk voor de FED om de rente überhaupt nog te verhogen in 2016.   Van dat 4* roepen wordt de markt uiteraard wel wat onpasselijk, maar als die slaafjes van de markt bij de FED nog eens goed naar de koersenborden kijken, dan stellen ze dat bij en is het tijd voor een extra ‘relief rally’. De FED had nooit de rente verhoogd als de ISM (manufacturing) onder 50 staat. This time is different, want de ISM non manufacturing staat heel hoog en dat zie je terug in mooie groei van de werkgelegenheid. Dat was genoeg reden voor (officieel doorgeefluikje van de FED bij de Wall Street Journal) Hilsenrath om te roepen, zie je wel, de FED kan de rente wel 4* verhogen in 2016. (genoeg om in de commentaren Jesse Klaverachtige reacties los te maken als: in wat voor wereld leef je dat bij deze gure marktomstandigheden de FED de rente mag verhogen?).

Verder zijn er de ineenstortende grondstoffenprijzen en vooral olieprijzen. Tegenwoordig schrijven economen dat dit zeer, zeer slecht is voor de economie en een recessie moet veroorzaken (opiniestuk in Wall Street Journal). Het is weliswaar goed voor de consument in Westerse landen, maar die arme oliesjeiks en zieltogende oliemaatschappijen hebben het daardoor maar wat moeilijk.  Investeringen schrompelen zo weg. Dat is voor het grootste deel al gebeurd. De economische theorie houdt tot op heden nog aan dat een daling van de olieprijzen veroorzaakt door groeiend aanbod (zoals nu het geval is via o.a. schalieolie in VS/Canada en meer olieproductie OPEC) goed is voor de wereldeconomie. In 2015 zagen we dit niet. De investeringen van de oliemaatschappijen gingen onmiddellijk omlaag en de importen van olie-exporterende landen bijna onmiddellijk. De consument is vertraagd zijn extra geld gaan uitgeven. Dat zet door in 2016.

Wat een en ander wel veroorzaakt heeft is een flinke voorraadcrisis in de grondstoffensectoren (vraag groeide wel maar minder dan verwacht en aanbod groeide veel meer dan verwacht)  en de toeleveraars ervan inclusief transport (spoorwegen). Dat gaat dan weer hand in hand met een tegenvallend zwakke wereldhandel (opnieuw zwakker dan gedacht getuige forse krimp import grondstoffenlanden en tegenvallende export van bijvoorbeeld Korea). De kameraden in China konden hun overproductie niet kwijt aan de grondstoffenlanden en in Japan en Europa ging het nog niet goed genoeg om het gat op te vangen.
Door een en ander gaat het niet goed in de industrie en wel goed in de dienstensector. Als de voorraadcrisis minder ernstig wordt (en nu lijkt het ongeveer maximaal mis, ik dacht eerst dat dit in het vierde kwartaal van 2015 zou zijn, maar dat belooft een zwak kwartaal voor de groei in o.a. de VS te worden), dan gaat het volgens de historische ervaringen ineens beter dan verwacht. De verwachtingen zijn nu uitermate somber, dus beter dan verwacht is betrekkelijk eenvoudig.

(blog Bespoke)

Bij een ruim monetair beleid en beter dan verwachte economische ontwikkelingen hoort er een redelijke tot uitstekende beurs te komen met weer hogere olieprijzen.


Charttechnisch ziet een en ander er niet goed uit. De middellange cycli zoals de vierjaarcyclus lijken naar beneden te gaan (neergang gaat in twee stappen, eerste stap zagen we rond september en tweede stap wellicht nu. Economische verrassingen (dat is de jaarcyclus) van Citigroup bijvoorbeeld naar -60. De huidige vierjaarcyclus is in een opgaande structurele trend veroorzaakt door winstgroei per aandeel die laag is, maar wel hoger is dan de groei van het BNP bij een rente die (door extreem ruim monetair beleid) veel lager is dan de nominale groei van het BNP.  Door de lagere grondstoffenprijzen is de winstgroei even knudde, maar de structurele trend is nog niet gebroken (disclaimer: dat is overigens helaas wel onzeker, this time is different misschien). Loongroei herstelt, maar blijft zeer laag. In zo’n situatie, zonder recessie in de VS en zonder een FED die een recessie wil forceren, hoort de daling van de beurs beperkt te blijven tot een correctie (-8 tot -15% van top S&P mei 2015), niet een bear markt te worden (meer dan 20% af vanaf top van de S&P). Disclaimer: een grote schok kan altijd een bear markt veroorzaken, ook zonder recessie in de VS, maar het is zeer vaak slecht hier te veel kansen aan toe te dichten.

3 november 2015

anti piketty pessimistische kaart van de Kondratieffgolf

In ons boek hadden we het ook over een pessimistische kaart van de Kondratieffgolf (2009). Ondertussen heeft zich dit in geen velden of wegen voorgedaan.
Je kunt de stijging van de Amerikaanse koersen ook anders uitleggen, pessimistischer dan Piketty doet. In heel lange periodes ga je dat reële rendement van Piketty gewoon niet halen, zelfs niet als je alles in aandelen belegt.
Bij een dividendrendement van 2% op de S&P500 heb e 3% reële koersstijging nodig en die was er langdurig niet in de VS.

In 1890 stond de reële S&P500 even hoog als in 1949. Er was 70 jaar lang gemiddeld geen reële stijging van de aandelenkoersen geweest in Amerika en dat in een tijd dat de Amerikaanse beurs bijna de beste beurs ter wereld was.
Daarna krijg je een periode van 50 jaar waar de reële koersen enorm stegen. Eest kwam dit door de gouden voorspoedjaren na de Tweede Wereldoorlog met groeicijfers voor de westerse landen die nooit daarvoor en daarna gehaald zijn.
Na de inflatoire ramp van 1965-1982 komt er een nieuwe glorietijd voor aandelen met sterk stijgende waarderingen en mooie winststijging door afbrokkeling van het aandeel dat arbeid op kan eisen van het BNP.
De periode 1950-2000 was heel bijzonder, dat vindt Piketty overigens ook, vooral 1949-1982 waarin de ongelijkheid van inkomens afneemt, een volgens Piketty ongebruikelijke zaak, alleen mogelijk bij torenhoge economische groei en die zit er de komende decennia niet in (al was het maar vanwege de demografie).

Het zou heel goed kunnen dat we sinds 2000 in een zeer lange periode zijn terechtgekomen met gemiddeld geen stijging van de reële S&P. Volgens de kaart boven aan het blog duurt die periode tot minstens 2035. Wie weet wel 50 jaar.
Eris natuurlijk wel hoop dat je wel meer krijgt dan het dividendrendement door de inkoop van eigen aandelen. Reken daar maar niet op stelt de club van pessimisten.

17 oktober 2015

De zorgen zijn wat minder, het geld stroomt weer naar aandelen: capitulatie bij Emerging Markets

Drie grote zorgen zijn weg aan het smelten op de beurs: China, de renteverhogingen van de FED en vrije val van de grondstoffenprijzen.

Het vertrouwen in losers is terug aan het komen. Met de industrie gaat het slecht, de industriële productie valt tegen in vele landen. Krimp de laatste maanden, ook al zijn de PMI's boven 50.. GE doet het in die sector relatief goed. Na een overduidelijke capitulatie spoot de koers omhoog

Sommigen zeggen dat de huidige rally een short covering rally is, maar dat is nie te zien in de commitment of futures trading analyse. De speculanten waren vorige week nog record short en hebben nog heel wat te kopen.



Enigszins aarzelend gaat er weer geld naar aandelen volgens de flows van BAML (via http://thereformedbroker.com/2015/10/16/chart-o-the-day-global-equity-fund-flow-scorecard/)
Men koopt weer Chinese aandelen, Europa en de uitstroom uit Amerikaanse aandelen is (even?) weg. Zelfs Rusland is weer in de gunst sinds die lieve Poetin die (in zijn ogen zo) hindelijk stoute rebellen in Syrië aan het wegbombarderen is en straks ook IS gaat aanpakken. Uiteraard gaat het alleen verder hemelwaarts als de olieprijs verder opstijgt.

Passief (ETF) wint enorm marktaandeel van actief. Lagere kosten en geen underperformance is een winnend concept.
In de post ervoor signaleert Josh Brown een soort capitulatie in het sentiment voor aandelen Emerging Markets. Het was de favoriete onderweging, alleen India bleef gewild, maar de rest werd resoluut de vuilnisbak in gedaan. Onderwegen die hap/ weg ermee. China, wie wil aandelen in zo’n gemanipuleerde markt waar bedrijven in sneltreinvaart schulden aan het maken zijn om spooksteden te financieren?
Steeds meer beleggers

11 oktober 2015

zijn we uit de startblokken voor de eindejaarsrally

De aandelenbeurs begint goed te herstellen van het Chinagriepje met FED-nasmaak.
We leggen ons er bij neer dat de economische groei weer een beetje tegenvalt (net nu in Nederland er wat euforie uitbrak; we demonstreren onze kansen weg met weg met de vluchtelingen en het handelsverdrag TTIP met Amerika). Maar geen recessie in zicht. Er waren wel wat sombermansen die ineens een recessie zag overwaaien uit China, vooral als de Fed de rente zou laten exploderen naar 0,25%.
Maar gelukkig liet de FED weten een tandeloos monstertje

Dat betekent meer van hetzelfde: een extreem lage rente. Je krijgt heel wat meer dividend dan rente. Dus terug naar die aandelen. Je had het verhaal van de grootste goeroe, beleggingsexpert, dat er een flinke bear markt moest komen. We waren verdoemd. Het verhaal van Icahn. Buitengewoon overtuigend. Dat was kennelijk de contraire ommekeer in de markten.

Men ging ineens de losers kopen. De soorten aandelen die door de grond gegaan waren. Na 1 oktober dus, het kwartaaleinde, net nadat op de balans veel beleggingsfondsen gereinigd waren voor dit soort losers. Hoge bèta aandelen, aandelen Emerging Markets, olie, staalaandelen, Glencore.

 Dat suggereert dat er meer groei aankomt dan we nu horen. Economische trends geven aan dat de cijfers fors tegenvallen, bijna overal, niet alleen in China maar ook in de VS en nu ook in Duitsland. Kennelijk zet dit niet door. Voor China wijst behoorlijk wat hier al op. Ze hebben daar net hun golden week achter de rug, een week waarin fors getocht wordt door de consument. 11% meer dit jaar dan vorig jaar. Slecht vond men dit, vorig jaar was het nog +12,1%. In reële termen zo gek nog niet. Geen ramp voor de wereldhandel. Overal zie je geruststellende ontwikkelingen over een koopbeluste consument die zijn uitgespaarde benzinegeld over de balk aan het gooien is. De voorraadcyclus is zeer negatief op het ogenblik, maximaal negatief kennelijk. Dat drukt nu de groei enorm, de grondstoffenprijzen ook enorm. Dat wordt kennelijk minder erg. Dan kan groei positief verbazen.


De jaarcyclus zegt dat pas na half oktober/eind oktober de aandelenkoersen horen te stijgen. Misschien dat de koersen nog een keer een beetje terug moeten, maar de sterren lijken goed te staan voor een eindejaarsrally, vooral voor de losers.
Chartisten zijn opgetogen dat de koersen meer dan 50% van de daling hebben goed gemaakt en boven het 50-daags gemiddelde noteren. 200 daags blijft misschien even een weerstand
(via http://www.advisorperspectives.com/dshort/updates/Current-Market-Snapshot.php)

8 oktober 2015

financiële crisis over volgens Oppenheimer, anders toch Secular Stagnation

Als het drama in drie bedrijven is afgerond (1 VS kredietcrisis, 2 eurocrisis 3 Chinacrisis)  dan horen we meer normale tijden te krijgen.
Tenzij de afzwakking van de groei veel groter wordt dan we nu al denken. Dan krijgen we toch secular stagnation et lagere winstverwachtingen.

men heeft al verdisconteerd dat de groei in China lager wordt. Sterker nog, men verwacht nu geen winstgroei meer in China:
While the adjustment and de-leveraging process in EMs and China may take time, and may not be smooth, the markets may already be reflecting something worse than this. Our Asian strategists estimate, for example, that Chinese equities are now implying around 4%-5% macro growth and a -2% 10-year EPS CAGR, which suggests that growth and policy concerns have already been well priced in and, over the medium term overpriced as a risk
En voor Europa prijst men steeds grotere dalingen van de winst in.
Kortom, een en ander zou wel eens kunnen meevallen.

16 september 2015

doet ze het of doet ze het niet: nee zegt markt, ja zeggen centrale bankiers en arbeidsmarkt, nee zegt Summers en andere aanhangers van secular stagnation; geen idee wat beurs gaat doen op FED

De markt heeft een renteverhoging flink uitgeprijsd, al kun je dan nog steeds niet concluderen dat dit betekent dat de FED de rente niet verhoogt. Het kan ook goed zijn dat de korte rente even niet reageert op een renteverhoging vanwege de excessieve vrije reserves van de banken.

Vandaag is de markt ineens niet meer zo zeker dat de FED de rente niet verhoogt. De rente vloog ineens omhoog. Het economisch nieuws is goed. Detailhandelsverkopen sterk, initial claims werkloosheid extreem laag, nieuwe banen extreem hoog. Transportcijfers zijn ineens weer heel sterk. De aandelenbeurzen zijn weer vriendelijk en de volatiliteit daalt weer.


Opvallend was het commentaar van diverse centrale bankiers. Trichet zei dat de FED zich niets aan moet trekken van rare adviezen van het IMF en de OECD. Rajan van India zei dat de FED de rente moest verhogen om verlost te worden van de onzekerheid. Kuroda smeekte om een verhoging, dat straalt vertrouwen uit in de Amerikaanse economie en stopt de stijging van de yen tegen de dollar.

Larry Summers is een van de luidruchtigste exponenten dat de FED de rente niet moet verhogen. http://larrysummers.com/2015/08/23/the-fed-looks-set-to-make-a-dangerous-mistake/
De FED is helemaal gek als ze de rente verhogen. De inflatie is veel te laag en de ingeprijsde inflatie is ook op tienjaarbasis lager dan 2%. Ex volatiele en moeilijk meetbare zaken zoals energie, voedsel en toegerekende huren is er niet eens 1% inflatie.
Een hogere rente zal de investeringen remmen, aanzetten tot meer sparen, een hogere dollar veroorzaken en zo een hogere werkloosheid.
Financiële stabiliteit breng je ermee in gevaar. Een rentestijging is niet ingeprijsd en dat is de eerste keer sinds 1994. Toen explodeerde de rente en werd de obligatiemarkt een bloedbad.
Dat was natuurlijk ook te verwachten in het denkraam van Summers. Hij werd gepasseerd als baas van de FED en nu zie je de gevolgen volgens hem: doldrieste verhoging van de rente dreigt met dramatische gevolgen voor de hele wereld, de arme landen voorop. Hoe hebben ze toch zo dom kunnen zijn om hem niet baas van de FED te maken zie je hem nog steeds denken.

Andy Lees van AML denkt heel anders. De veel te lage rente zorgt voor een blijvend lage groei van de productiviteit. Een 0% rente houdt zombiebedrijven overeind. Die moeten weg en vervangen worden door bedrijven die wel productief zijn en wel rente kunnen betalen. De 0% rente garandeert het voortduren van secular stagnation. Men durft dan niet meer te investeren en koopt slechts eigen aandelen in of neemt andere bedrijven over.Een meer plausibel verhaal dan dat van Summers vind ik.

Het verband tussen productiviteitsgroei en de reële rente (hier benaderd in rente minus gemiddelde inflatie van afgelopen vijf jaar) is zwak geweest. Het is wel positief. De reële rente lijkt de groei van de productiviteit te leiden.

Verder is het onduidelijk wat er gebeurt op de beurzen als de FED de rente verhoogt. De lessen uit de historie geven aan dat de aandelenbeurzen dan licht stijgen. Zie collega Belinski http://uk.businessinsider.com/stocks-will-be-fine-if-fed-raises-rates-2015-9
En volgens Goldman Sachs stijgen de beurzen buiten de VS dan zelfs meer.
Toch is dat deze keer niet zo zeker. Als de boodschap bij verhoging niet is dat men optimistisch is over Amerika en dat men echt aangeeft dat men de rente weinig zal verhogen volgens verlaagde voorspellingen van de rente in de toekomst, dan kan de beurs een hartverzakking krijgen. Als men de rente niet verhoogt, dan kan de beurs het ook benauwd krijgen of men kan tijdelijk overenthousiast worden.

29 augustus 2015

Een heel bijzondere beursweek: is de correctie voorbij of krijgen we een echte bear markt of blijven we nog een paar maanden voortsukkelen.

In drie dagen meer dan 10% omlaag met de S&P. Paniek dus.

(https://www.stocktrader.com/2015/08/28/market-recap-aug-28-2015/?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+Stocktrading101+%28StockTradingToGo%29; het was oversold, maar VIX moet onder 20 dalen voor sein veilig)
Een spectaculair V-herstel daarna op woensdag en donderdag. In deze mate komt dit extreem zelden voor, ongeveer eens in de tien jaar.

Het had allemaal dramatisch kunnen aflopen, maar dat gebeurde dus niet. 
Wall Street bleef met veel moeite overeind. Deels door de nog niet verdwenen buy the dip mentaliteit, deels door superbe economisch nieuws. Maar vooral door rule 48.
Een bibberende Dudley van de New York FED, die duidelijk de kluts kwijt was (als lid van het Plunge Protection Team had hij in actie moeten komen en dat ging maar net goed op maandag en dinsdag). Hij ging minder recht in de leer rondbazuinen dat de FED de rente gaat verhogen in september.
Een wat meer standvastige FED gouverneur Bullard die echt voor een verhoging gaat stemmen in september. Havik Mester was natuurlijk ook voor verhogen, maar alles draait deze week over wat Fischer gaat roepen op Jackson Hole. Ziet hij inflatie? Een Nairu (natuurlijke werkloosheid, non accelerating inflation rate of unemployment) die bereikt is en die inflatoir hoort te zijn? De rente steeg dus uit angst daarvoor en op veronderstelde fratsen van de Peoples Bank of China, die te nijver staatsleningen aan het verkopen zou zijn.

Dan de olieprijs. Die was kennelijk te veel gedaald. Omhoog dus, niks consideratie met een zwak groeiend China en uitpuilende voorraden en maar onverzettelijk door produceren ver onder de kostprijs..
Dus ook een keer in de inflatieverwachtingen. Een klap in het gezicht voor Edwards en Lapthorne die op grond van dalende inflatieverwachtingen en een vermeend te veel inzetten op kwaliteitsaandelen en momentum met 99,7%% kans een bear markt zien.


Ik kan dat niet afleiden uit hun grafieken (niets aan de hand met macro, financiële stabilteit à la 1998; flinke inzet op stijl van kwaliteit en momentum, maar is dit voldoende excessief?)), maar ze hopen het uit de grond van hun berenhart. Onheilsverhalen schrijven, dat brengt geld in hun laatje en na jaren ervaring zijn ze er heel goed in geworden. Edwards: jarenlange bull markten verdampen in zeer korte tijd, in enkele maanden. Mark his words, breng zijn bonus niet in gevaar en verkoop alles, dat had je in 2000 al moeten doen. Iemand moet nog aan Edwards het nieuws vertellen dat er sinds 2009 een bull markt gaande is, maar net als de oprechte Japanse soldaat kan hij na decennia niet de overgave van Japan in 1945/ de start van een bull markt accepteren.

De bull markt voor olie staat denk ik, die voor aandelen lijkt 1 à 2 maanden weg. Ik liet al zien dat wat gehobbel in de komende paar maanden zonder veel vooruit te komen het normale scenario is. http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2015/08/nog-een-terugtest-van-de-lows-over-twee.html
Zo ging het in 1987 en 1998 en nog wel vaker. Die jaren lijken het meeste op de huidige situatie.
Soms gaat de beurs gewoon verder omhoog en had je belegd moeten zitten na een paar dagen correctie. Soms komt er een echte bear markt, zoals in 2002 gebeurde.

Het hangt er van af wat er komen gaat. Heeft men nog onverwachte tegenslagen in petto? Gaat het zo erg mis in China dat men in Emerging Markets alles moet verkopen, de valutareserves wegsmelten en er grote schuldenproblemen ontstaan? Je zou toch zeggen dat men nu wel voldoende pessimistisch is over China. De nodige economische indicatoren lijken wat te verbeteren voor zo ver je die kunt vertrouwen. De oude groei komt niet terug en daarmee niet de onverzadigbare vraag naar grondstoffen. De nieuwe groei zal lager zijn en meer gedreven door consumptie. Die zal redelijk overeind blijven en de consument zal zijn toegenomen welvaart inzetten voor een betere auto, air conditioning en centrale verwarming. Geen slecht scenario voor olieprijzen.
 Blijft staan dat de overheid zijn zaakjes niet meer zo goed als vroeger onder controle heeft. Men manipuleert de markten, maar in het Westen zijn we geen haar beter (QE!). Het gaat niet goed met de winsten in China, producentenprijzen dalen steeds harder, maar heel wat aandelen (vooral door de staat gecontroleerde bedrijven) beginnen erg goedkoop te worden.

Dan Amerika. Gaat de macro tegenvallen? Nee, de laatste cijfers zijn superbe. De consument is stevig aan het kopen geslagen en waarom ook niet bij de voor Amerikanen hoge spaarquote, dalende benzineprijzen en goede werkgelegenheidsgroei. 
(er is flink afgelost op de credit card debt en nu kan men die weer flink gaan kopen, de terugkeer van shop until you drop)
De Citigroup economic surprise indicator noteert nog dik negatief, dus het lijkt er op dat de markt nog niet verdisconteerd heeft dat het de goede kant op gaat met de Amerikaanse macro. Geen 3%+ groei, maar wel 2,5%+.

Dan de winsten en omzetten. Dat is zwaar tegengevallen in het tweede kwartaal. Mijns inziens de hoofdreden waarom er een correctie moest komen. Geen omzetgroei ook niet buiten de energiesector en dat bij 3,7% groei in het tweede kwartaal in de VS (enorme opwaartse herziening van 2,3%). De sterke dollar en tegenvallende economische groei buiten de VS en Europa eisen hun tol. Dat probleem is de komende maanden niet weg. Alleen Japan en diverse Europese landen krabbelen overeind (Amerika staat al).  Dat kan genoeg zijn bij een niet te veel stijgende dollarkoers versus yen en euro.

Waarderingen van aandelen? Die zijn zelden reden voor grote koerscorrecties (maar wel in 1987). Bij de huidige rente en blijvend ruim monetair beleid waarop je kunt rekenen (beschermheren Draghi, Dudley en Kuroda) is 5% winstgroei (waarvan 2% door inkoop eigen aandelen) al heel wat en voldoende voor koerswinstverhoudingen van 15-18 een jaar vooruit.

Monetair beleid? De FED moet de rente verhogen en uitleggen waarom ze dat doen terwijl inflatie door de grond gaat en het doel van 2% uit zicht lijkt te raken. Dat kan op meer manieren fout dan goed gaan. Maar à la Dostojewski kiest men opvallend vaak voor die enige weg naar geluk. Als de FED de rente niet verhoogt vanwege gebrek aan vertrouwen in de wereldeconomie zal de markt niet echt een Goldilocks gevoel krijgen.
Een andere schok? Dat is heel moeilijk te raden. Ja, Griekenland is een probleem. Meer problematisch lijkt me de herfinanciering van leningen van oliemaatschappijen. Daar kunnen zware klappen vallen. Bij $40 zie je als bank je geld niet meer terug bij lenen aan heel wat oliemagnaten. Dan blijft van de koers van de oliebedrijven die er niet in slagen goed te herfinancieren weinig over. Een kansrijke kandidaat voor ellende. Maar schokken zijn per definitie onvoorspelbaar. Ze hoeven ook helemaal niet te komen.  


Chart technisch?  Ik denk dat de analyse van een terug testen van de lows in de komende paar maanden het meest logische scenario is. Herstel tot de niveaus waar de ellende begon en dan wat keutelen. Geen daling tot een bear markt want daarvoor is de macro te goed en het monetair beleid te ruim. Het Plunge Protection Team slaapt nog niet. Uiteindelijk dan hervatting van de bull markt, nog in 2015. Geruststellend is dat lievelingen van de markt zoals Netflix zo sterk terugveren, zelfs als lijkt het nog zo’n duur aandeel.

21 augustus 2015

beurs van slag door Azië à la 1998, maar een tikje minder ligt voor de hand

Plaatje Doug Short http://www.advisorperspectives.com/dshort/updates/Current-Market-Snapshot.php
Versnellende daling bij toenemende omzet en uiteraard hogere VIX
Daar is hij dan: de beurscorrectie
bijna,het is nog geen 10%



https://www.stocktrader.com/2015/08/21/market-recap-aug-21-2015/?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+Stocktrading101+%28StockTradingToGo%29 Nog een beetje meer te gaan voor het echt oversold is. Apple noteert nog boven $100.

Correctie Made in China. Sommige mensen komen er ineens achter dat de groei in China wellicht iets lager is dan de 7% die de Chinese overheid ons voorspiegelt.  En geen FED to the rescue. Als ze uit angst voor China de rente niet verhogen dan zit de markt in zak en as: de FED heeft geen vertrouwen meer. Als ze wel verhogen, dan is het duidelijk: de FED houdt dan niet meer op totdat er een recessie komt waarbij de kredietcrisis kinderspel was. De credit spreads geven een waarschuwing, net als een jaar voor de kredietcrisis. Een recessie waarbij je de hulp van de overheid moet ontberen en ook die van centrale banken, nu de rente niet meer verlaagd kan worden en het QE-kruit verschoten is. Al die daling van de olieprijs door overmatige productie is maar niets. Vroeger was de consument daar blij mee, maar nu  niet meer. Hij betaalt denkt men liever het dubbele voor de benzine als dat de winst van Exxon Mobil en BP maar op peil houdt.
We vallen in een zwart gat van goedkope grondstoffenprijzen, een blijvend extreem lage rente, hoge winstmarges, verbijsterende technologische vooruitgang en creatieve vernietiging. Kortom secular stagnation, nu ook in de niet langer Opkomende Landen. En aandelen zijn veel te duur http://uk.businessinsider.com/stock-market-drop-2015-8?r=US&IR=T

Maar de FED denkt kennelijk anders. Men wordt verstoord door de tegenvallende ontwikkelingen in de Emerging Markets. Die sterke dollar, dat geldt niet meer voor Europa en Japan, maar wel voor Canada en Mexico. Daar zijn de valuta’s toch overdreven veel gedaald. Allemaal niet inflatoir. In Amerika is het mooie deflatieverhaal wel achter de rug als het buitenland niet meehelpt.
Het is voor de bank van St Louis http://news.investors.com/blogs-capital-hill/082015-767516-federal-reserve-official-says-no-proof-45-trillion-qe-program-did-anything.htm onduidelijk of al die QE en veel te lage rentes de economie wel hebben geholpen. De FED bank van St Louis is een conservatief bolwerk. Maar toch, het zal Yellen sterken in de mening dat de rente maar beter genormaliseerd kan worden. Renteverhoging nu straalt vertrouwen in Amerika uit, vermindert  de onzekerheid. Een rente van 0,5% en niet te veel stijgend, dat overleven de schuldenaars wel.
Een recessie in de VS is voorlopig onwaarschijnlijk. Bij zeer ruim monetair beleid en een herstellende huizenmarkt bij goede winstmarges hoort geen recessie zonder een externe schok zoals een oliecrisis. Amerika exporteert te weinig om echt geraakt te worden door een beetje afzwakking van de wereldhandel.


Een en ander wijst op een beurscorrectie. Niet op een bear markt. De afzwakking in China is veel minder erg dan de afzwakking in Azië in 1997-1998. Dat raakte de economie in het Westen nauwelijks. De koersen gingen in de zomer van 1998 wel even flink onderuit, met een heel snel herstel. Dat zou nu ook wel eens kunnen gebeuren. Het plaatje van de vierjaarscyclus http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2015/08/s-sinds-1964.html wijst op ernstige verzwakking à la 1998 en 1994. Omdat de structurele trend omhoog is net als toen, hoeft dat in absolute zin niet veel en vooral niet lang koerspijn te doen.

1 augustus 2015

alle beleggingen overgewaardeerd (GMO), wijst dit echt op lage opbrengsten komend jaar?

Volgens GMO zijn bijna alle beleggingscategorieën schandelijk overgewardeerd. Mean reversion drukt het verwacht rendement dan enorm.
Ik ben het niet helemaal eens met GMO, maar de waardering van de meeste beleggingscategorieën is zo hoog geworden na al die financiële repressie, QE, dat je niet te veel moet verwachten.

Ik heb wat regressieanalyse losgelaten op waarderingsfactoren en fundamentals als de rente, inflatie en werkloosheid en dan gekeken of dit de afgelopen 30 jaar de stijging van de S&P500 enigszins voorspelde een jaar vooruit.
Zoals te verwachten viel, gaat dat niet heel erg goed. Er is wel enig verband met enkele variabelen, maar daarmee kon je achteraf maar een beetje mee voorspellen. Het verband van de afgelopen 32 jaar zal de komende jaren slechter worden, zo gaat dat helaas (de gevonden regressiecoëfficiënten zijn niet stabiel) en de voorspelling uit het plaatje hieronder zal verslechteren in de komende jaren.

Het dividendrendement was de afgelopen decennia de beste voorspeller (ook daarvoor overigens), beter koers versus boekwaarde of de koerswinstverhouding. De inflatie voorspelde wat en de daling van de werkloosheid ook. Rente niet. 
Aandelenmarkten doen het gemiddeld beter als het dividendrendement hoog is en de misery index (hier inflatie plus stijging van de werkloosheid) verbetert. Een en ander wijst op redelijke opbrengsten komend jaar, tegen de mean reversion problemen van overwaardering in. Overigens was de stijging van de S&P (blauwe lijn) de laatste jaren niet zo veel hoger dan wat voorspeld was, in de periode rond 2000 was dit heel anders. Dit wijst niet op enorme overwaardering, niet in de mate die GMO aangeeft.

Allemaal zonder garantie natuurlijk.Na 2018 voorspelt onze kaart een lange periode van matig tot slechte opbrengsten van aandelen, omdat dan de aandelenkoersen te veel gestegen zijn en vooral omdat er een eind komt aan de periode dat het bedrijfsleven in de watten gelegd wordt en de werknemer maar mot inleveren (met alle nare gevolgen van dien voor de winst en inflatie).