Posts tonen met het label japan. Alle posts tonen
Posts tonen met het label japan. Alle posts tonen

2 september 2015

Obon

MoF Japan
En wat vertelde de maandbrief van het Japanse Ministerie van Financiën?
Pff, het is warm in Japan en veel mensen hebben vakantie in augustus. Vooral ook om Obon te vieren, een traditie om te bidden voor de zielenrust van de voorvaderen. Volgens de traditie wordt een komkommer geslacht met en stokjes eraan toegevoegd om als benen te dienen, benen van een paard dat de voorouders snel uit de onderwereld naar de huidige wereld te brengen. De voorouders hebben ook een koe nodig en daarvoor bereidt men een aubergine. Dat schijnt een vreugde te zijn voor de voorouders en helpt bij het langzaam weer terug zenden naar de onderwereld. Via een welkomstvuur Mukae Bi worden de voorouders dan thuis uitgenodigd. Na een paar dagen volgt dan het vaarwelvuur Okuri BI en zendt men de geesten van de voorouders weer terug.
In het kader van Abenomics en stemmenwinst moet het platteland gepaaid worden. De grijze stem telt. Aldus het Ministerie van Financiën.


Dit verhaal kennelijk ter afleiding van de enorme berg schulden die Japan heeft en flink laat aangroeien. Het vaarwelvuur via inflatie lukt nog niet erg.

28 januari 2015

hikikomori

Volgens de Wall Street Journal leiden 0,5 tot 2 miljoen Japanners aan hikikomori.
Ze gaan het huis nooit meer uit. Een typisch Japans verschijnsel, vooral bij jongeren. het past wel een beetje bij de no sex please gedachte van de Japanse jeugd.
Een verbazingwekkend aantal Japanners is zo bang, verlegen om niet aan de verwachtingen te voldoen dat ze tegen elke prijs thuis blijven. Zo haal je niet je diploma en blijf je werkloos.

WSJ:

The Fight to Save Japan’s Young Shut-Ins

A City Reaches Out to Its Hikikomori Population; Some Stay Inside Their Homes for Years


http://www.wsj.com/articles/the-fight-to-save-japans-young-shut-ins-1422292138?   

4 januari 2015

Piketty over Japan: ongelijkheid tussen generaties, de te grote staatsschuld die klein is in hun asset economy

Er stond een interview in de Asia Nikkei Newsweek http://asia.nikkei.com/Politics-Economy/Economy/The-new-inequality-is-between-generations met Piketty, waarin hij enkele interessante toelichtingen op zijn theorieën geeft via Japan. Hij verheugt zich straks te gaan zien hoe het er in Japan toegaat. Sinds zijn boek is zijn leven flink veranderd. Daarvoor had hij nauwelijks een voet buiten Frankrijk gezet en nu reist hij de wereld af. Als socialist wordt hij nu overspoeld met geld en toch zal hij doorgaan met zijn theorie dat hoge inkomens en vooral vermogens meer belast moeten worden.

Ik lees veel Amerikaanse blogs en economen en die bestrijden Piketty meestal met vuur en zwaard. Piketty heeft een gevoelige snaar geraakt. De rijken betalen al bijna alle inkomstenbelasting in de VS, veel meer van hun inkomen gemiddeld dan de lagere inkomens (stel voor dat het andersom was; alhoewel: je hebt dat verhaal van de secretaresse van Warren Buffett die een hoger % belasting betaalde). De Laffercurve heeft zijn gelijk bewezen: te veel belasting heffen veroorzaakt een zo veel lager nationaal inkomen dat de totale belastinginkomsten gaan dalen. The American Dream geeft uitzicht aan elke (blanke en gele) Amerikaan om tot die rijkste 1% te gaan behoren die zo extra getroffen zou gaan worden door de plannen van Piketty. In oude polls die ik me herinner denkt ongeveer half Amerika ooit tot die rijkste 1% te kunnen gaan behoren als alles meezit. Nu zal dit wel minder zijn, maar er zijn nog genoeg Amerikanen die er zo over denken, anders kun je de grote verkiezingsoverwinningen van de republikeinen moeilijk voorstellen. Verhoging in Frankrijk van toptarief naar 75% bracht nauwelijks iets op en is geschrapt. De prikkel om minder belasting te betalen voor de superrijken was gewoon te groot: men vond voldoende manieren die 75% te ontwijken.

Ik denk dat ze wel een punt hebben dat je voorzichtig moet zijn met belastingverhogingen, maar dat ze wel nodig zijn om de ongelijkheid niet te ver uit de hand te laten lopen en de overheidsfinanciën  enigszins te helpen. Dat zou dan vooral hogere successierechten moeten zijn. Dat is niet populair om het maar eens voorzichtig te stellen. Kinderen hebben meer recht op het vermogen van de ouders dan de staat. Maar toch, het zal straks moeten.

Drie punten uit het interview vind ik de moeite waard meer aandacht te geven
 1.   De titel van het interview: de nieuwe ongelijkheid is die tussen de generaties
2.    2.  De ongelijkheid van inkomens en de hoogte van vermogens in Japan nu de groei al enige tijd lager is
3.    3.  Hoe kan Japan van zijn 200%+ staatsschuld versus inkomen afkomen

De nieuwe ongelijkheid is tussen generaties
Sinds de Industriële Revolutie is het verschil in inkomens tussen het rijke Westen en de arme rest van de wereld bijna voortdurend gegroeid. Pas na 1998 zie je een kentering. De Opkomende Landen zijn ineens harder gaan groeien en vooral na 2006 vindt iedereen dat dit zo zal blijven, al gelooft men sinds kort niet meer dat het verschil in groeitempo zal toenemen. Het is vooral de opkomst van de middenklasse in die Emerging Markets die deze snelle groei mogelijk maakt. Anders dan in andere Kondratieffgolven zorgt deze opkomst voor problemen voor de Developed Markets. Daar heeft de jonge middenklasse die moet concurreren met top van de middenklasse in landen als China en India het zwaar. Twee eeuwen lang was het een van de hoogste wijsheden dat je beter gemiddeld in Amerika kon zijn dan briljant in landen als China. Dat is niet langer zo en wereldwijd gezien terecht.

Een en ander raakt de belangen van de gevestigde orde (bedrijfsleven, overheid en arbeid) en die weten dan altijd veranderingen met succes te traineren. 
Daar stuiten we op een van de redenen waarom de vakbond het zo moeilijk heeft: ze behartigen vooral de belangen van generaties die het zo veel beter hebben dan die van de jongere generaties. De babyboomer (en ook de wat ouderen) heeft goedkoop het huis gekocht, mocht deels eerder met pensioen, profiteerde van de gasbel en had een vast arbeidscontract zelfs als hij geen universitair diploma had. Hun kinderen zitten met de gebakken peren. Ze hebben een te duur huis gekocht, krijgen 0% rente op hun spaargeld, moeten later met pensioen en zitten met de gevolgen van klimaatverandering opgescheept. Voor het eerst sinds 1800 hebben ze het slechter dan hun ouders (al zal dit denk ik uiteindelijk wel weer goed komen) .
Een deel heeft het straks goed, als ze erven van hun ouders. Daardoor neemt ongelijkheid toe.
Door globalisatie van ook de belastingtarieven betalen heel wat rijken minder belasting dan de middenklasse. Dat brengt het normale sociale contract in de samenleving in gevaar.


De ongelijkheid van inkomens nu de groei in Japan al geruime tijd lager is
In Japan is de inkomensongelijkheid ongeveer vergelijkbaar met die in Europa en de toename van de ongelijkheid ook.
De economische groei in Japan was niet zo laag, niet veel anders dan het gemiddelde sinds 1700 in Europa. Sinds 1700 was er gemiddeld 1,6% groei, waarvan 0,8% door bevolkingsgroei. Dat was genoeg voor een vertienvoudiging van de welvaart per hoofd. 
Japan kwam straatarm de oorlog uit en groeide daarna enorm. Daardoor had men rond 1960-1979 nog niet zo veel geld opgepot. Bezittingen waren twee à drie maal het BNP. Na de terugval van het economische groeitempo na 1970 begon  die verhouding te stijgen en dat zette zelfs na 1990 nog door. Nu heeft men ongeveer zes à zeven keer meer asets, bezittingen dan de omvang van het BNP. Dan heeft een terugval van de huizenmarkt veel grotere gevolgen. Een over het hoofd geziene positieve ontwikkeling is dat die bezittingen veel harder gestegen zijn dan de staatsschuld. (Iets dergelijks zag je ook in Italië waar de verhouding assets/ economy ook heel hoog is, in lijn met de lage groei en reltief hoge besparingen, net als Japan).

Hoe komt Japan van die 200%+ staatsschuld af
Die staatsschuld is niet zo groot gezien de totale bezittingen van het land. De overheid bezit ook veel zaken, de netto schuld is een stuk kleiner. Als de inflatie laag is en het uit de groei moet komen, dan duurt het heel lang. Engeland had in de 19de eeuw ook meer dan 200% schuld, maar het duurde meer dan zestig jaar om onder de 100% te komen.
Duitsland en Frankrijk hadden na de Tweede wereldoorlog ook meer dan 200% staatsschuld. Daar verdween die door zeer hoge inflatie (ongeveer . 50% per jaar tot 1950 in Frankrijk) in vijf jaar.
Zonder inflatie gaat het lang duren en daarom is het goed dat Abenomics naar 2-4% inflatie streeft(daar laat Piketty een stokpaardje van socialisten zien: bij 4% inflatie wordt deze oncontroleerbaar, deze mag slechts tijdelijk boven 3% uitkomen).
Omdat de bevolking van Japan krimpt is er weinig kans dat men zonder hyperinflatie van die staatsschuld af kan komen. Daar hyperinflatie de asset economy hard raakt, is hyperinflatie zeer onaantrekkelijk voor Japan dat (nu nog) bol staat van de assets.

De enige echte eye opener was dat de Japanse overheidsschuld zo veel minder was gestegen dan de totale asset economy. Daardoor kon de rente zo enorm laag blijven. Voor de toekomst is het zeer de vraag of de asset economy in Japan harder zal groeien dan de overheidsschuld gezien het enorme overheidstekort dat door hogere zorgkosten enorm blift en dat bij een demografisch afgedwongen ontsparing waardoor ook minder assets worden vergard (zelfs netto verkocht moeten worden). 





8 juli 2014

maglev: steekt Japan Elon Musk de loef af?

Plaatje uit de Wall Street Journal

Japan Pins Hopes on Floating Trains


Government Sees Magnetic-Levitation Rail System Spurring Country's Technological Rebirth


Abe zit te snoeven bij Amerika dat Japan een sprong voorwaarts gaat maken met snelle treinen. Ze gaan straks (nou ja, ergens rond 2027) meer dan 500 km per uur. Japanse spoorwegbedrijven moeten eventjes $ 90 miljard op tafel leggen en poef, dan heb je de nieuwe snelle treinen. Als de Japanse ovrheid wat bijsringt, dan kunnen de eerste snelle treinen wat eerder dan 2027 voorbijzoeven.

23 april 2014

Japan nog geen Goldilocks

De lagere yen is nog steeds niet aan het zorgen voor een lager handelstekort. De exportgroei is tegenvallend, misschien vanwege te veel ruzie met China. Sinds de stillegging van de nucleaire centrales is de import van energie erg hoog.
Voor een betere beurs moet de yen omlaag. Dat kan kennelijk alleen als het renteverschil met de VS oploopt. Dat zou wel kunnen als de Bank of Japan de rente constant kan houden en in de VS de rente oploopt op hogere economische groei en inflatie.


Verder via freakonomics: waarom volgens Richard Koo http://www.economist.com/node/10431721 (oud verhaal, maar nog steeds heel instructief) het slechter met Japan gaat dan nodig is: huizen verliezen zo snel hun waarde dat ze niet als belegging maar als duurzaam consumptiegoed moeten worden aangemerkt. De grondwaarde gaat mee met het inkomen, maar wat er op staat verliest binnen 15 jaar zijn waarde. Een huis gaat gemiddeld maar 38 jaar mee, tegen 77 in het VK. Dat komt omdat door goed onderhoud huizen hun waarde behouden in het VK. In andere westerse landen gaat dat ook zo. Huizen zijn een goede belegging. Maar in Japan is dat niet zo. Je bouwt daarom in Japan haast geen kapitaal op via het kopen van een huis. Je kunt beter tegen 0% sparen. Een en ander is tot structurele verarming in Japan aan het leiden.

In Duitsland was het tot voor kort niet zo heel veel anders. In de ontvolkende gebieden zijn oude huizen veel minder waard dan nieuwe huizen.

Tot 1990 steeg de grondwaarde in Japan overigens erg veel, waardoor je toch goed af was met een eigen huis.

10 april 2014

ooit kreeg Japan ineens 25% inflatie

Japan had niet altijd deflatie.
Rond de Tweede Wereldoorlog had Japan overigens nog meer inflatie.

30 oktober 2013

de onhoudbare stijging van de overheidsuitgaven in Japan aan zorg- en medische kosten.

Goldman Sachs had een heel verhaal van Yurika Tanaka

It’s not just pensions – Healthcare costs also rising with aging society
hoe de sociale uitkeringen in Japan uit de hand gaan lopen.
De oplopende trend is onhoudbaar voor een land waar het BNP in yen sinds 1998 met 6% is gedaald (ter vergelijking: Nederland +68% dankzij inflatie).
Het zijn niet zo zeer de pensioenuitkeringen die onhoudbaar worden als de kosten voor zorg en medische diensten. De tabel is in triljoenen yen (1 triljoen=1000 miljard yen= $10 miljard)
Men gaat de btw met 3% verhogen en dat moet ongeveer 8 triljoen yen opbrengen. Dat is bij lange na niet genoeg om de stijging van de gezondheidszorgkosten te bekostigen.

De afnemende besparingen door de vergrijzende bevolking bij oplopende overheidsuitgaven is een onhoudbare situatie. De Bank of Japan moet wel haast ongeveer alle nieuwe staatsleningen op blijven kopen in de komende decennia om alle wensen op gebied van sociale uitkeringen te kunnen voldoen. Op zeker moment veroorzaakt dit een crash in de yen. Voorlopig nog niet, de zwakke yen zorgt voor exportherstel en daardoor wordt Armageddon uitgesteld.

In andere westerse landen is de situatie niet zo heel veel anders. het zijn de zorg- en medische kosten die de overheidstekorten onhoudbaar maken, niet de pensioenuitkeringen.

14 september 2013

Campbell Gunn (T Rowe Price) over Japan: a great place for older people

Voorzichtig optimistisch, zo was het verhaal van Campbell Gunn van T Rowe Price over Japan.
Ik ben maar een keer in Japan geweest, in 1986 en toen was Japan een land met vibe. Daar gebeurde het en wij westerlingen waren een beetje achterlijk geworden vergeleken met Japan. Ik was toen nog maar een maal buiten Europa geweest en mijn Japanreis was een totale cultuurschok. Japan was zo anders, zo rijk, zo ontzettend druk (overigens zoals op zo veel plekken in Azië) en liep voorop qua technologie en innovaties in de exportsector. De rest van Japan was hopeloos ouderwets en vooral, Japan was schrikbarend duur. Het fruit werd in cadeauverpakking geleverd, want dat maakte voor de prijs toch bijna niets meer uit. Het was een gunst voor een westerling om van de Japanners te mogen leren en een snufjes Japanse cultuur op te snuiven. Yamaichi (een van de vier grote Japanse brokers toen, nu alweer geruime tijd failliet) had me uitgenodigd en regelde de uitstapje. Naar de Zama-fabriek van Toyota, toen het neusje van de zalm, maar nu al weer heel wat jaren dicht omdat het te ouderwets was geworden, naar de bezoekersruimte van NEC waar alle nieuwe technologische ontwikkelingen te zien waren, want NEC was toen op dat gebied nummer 1 in de wereld, naar Kioto en Nara in het weekend voor de imponerende toeristische indruk en vooral door Tokio struinen na macrolezingen van Yamaichi en andere bedrijfsbezoeken.
Ik maakte twee verslagen: één van de macro en de beleggingsvooruitzichten en één wat me als toerist was opgevallen. Het zal bijna niemand verbazen dat alleen dat tweede verslag zeer goed gelezen werd, al was het eerste eveneens zeer leerzaam.

 Japan schijnt nu, na 20-jaar Japanscenario, niet meer zo bruisend te zijn. Innovatief loopt men achter op de VS en Zuid Korea. Op het laatst merkte Gun op dat Japan a great place is for older people. Dat bleef bij me hangen en maakte eigenlijk alle andere meest voorzichtig optimistische geluiden ongedaan.

Alles gaat trager in Japan, alleen Abe kan iets veranderen en zijn gezondheid kan zo maar weer verslechteren. De huizenmarkt in Japan is helemaal niet tot leven gekomen, alleen het duurdere segment van bijvoorbeeld $ 4 miljoen+ vloog als zoete broodjes weg. Het dieptepunt kwam na de tsunami-aardbeving. Veel mensen wilden toen een upgrade naar minder heen en weer zwiepende huizen bij een aardbeving, minder gekraak in iedere geval. Er is veel te weinig hoogbouw met ruimere appartementen. Er werken 5 miljoen mensen in hartje Tokio die elke dag weer in- en uit Tokio bewegen. Er zouden best wel weer eens  war meer mensen hartje stad mogen wonen dan de huidige 0,5 miljoen. Kantoren doen het weer goed, maar alles wordt gedreven door 5-jaars herziening van huurcontracten. Bouwplannen uitvoeren, dat duurt de nodige jaren.

 China. Abe lijkt de verhoudingen met China niet verder te laten verslechteren. Men probeert de oude politiek met China weer op te pakken door de netelige kwesties gewoon te vergeten zoals die Senkaku-eilandjes die als een soort verkiezingsstunt door de burgemeester van Tokio gekocht waren voor electoraal gewin. Abe wordt politiek in het buitenland niet voor vol aangezien. Obama wil eigenlijk niets met hem te maken hebben, o.a. ook vanwege in zijn ogen racistische opvattingen van Abe (Japanners zijn behoorlijk xenofoob).

De export trekt nog niet aan door de zwakkere yen. Heel sterk zal de export niet groeien zonder grote daling van de yen. De yen zal kunnen verzwakken als de VS QE inneemt en de Bank of Japan maar doorgaat met QQE. Overigens heeft de doorsnee Japanner geen enkele notie van wat al die QE aan het doen is of gaat doen, men heeft geen idee van de risico’s.

 Zo onderhand zal de lezer zich gaan afvragen of er echt iets positiefs over Japan gezegd was. Ja, Japan is politiek stabieler geworden. De LDP heeft de meerderheid in Lagerhuis en Hogerhuis de komende drie jaar en zal waarschijnlijk opnieuw de verkiezingen winnen over drie jaar. De economische groei zal beter zijn en de oppositie is verkruimeld. Historisch waren de tijden met regeringen die zes jaar met meerderheden overal mochten regeren goed in Japan, vooral ook voor de aandelenbeleggers.

 Abenomics lijkt een succes te gaan worden. De symboliek van de drie pijlen gaat er in als koek in Japan. 1 pijl kun je gemakkelijk breken, maar drie pijlen niet, zo was al uitgebreid verteld in de Japanse literatuur. De derde pijl van hervormingen is buitengewoon moeilijk te realiseren. De Japanse cultuur is er een van gevestigde belangen, bureaucraten maken de dienst uit. Gunn is nog relatief positief op hervormingen in de landbouw, ook al is dat een belangrijke kiezersbasis van de LDP. De gemiddelde boer is nu 60 jaar oud en kleine bedrijven mogen niet samengevoegd worden in de huidige wetgeving.

 Campbell was verbazingwekkend positief op het begrotingstekort van Japan. De belastinginkomsten als percentage van het BNP zijn erg laag naar westerse maatstaven. Dat kan best 10% omhoog. Met 5% is de BTW achterlijk laag en zelfs met 10% is de BTW zo ongeveer het laagste in de westerse wereld. Verder kunnen de pensioenuitkeringen best nog wel met 25 tot 30% omlaag als iedereen ziet dat dit moet. Iedereen pijn in een consensusmaatschappij is haalbaar.

,Niets doen leidt tot te grote overheidstekorten volgens bovenstaande nog niet eens pessimistische voorspellingen van do nothing. Men moet voor het meest rechtse scenario kiezen, maar zal de 65-plusser dat nou echt doen?.
 

5 september 2013

inflatie Japan schiet omhoog

De inflatie in Japan is snel aan het stijgen, veel sneller dan het verband met economische groei aangeeft. De zwakke yen en stijgende olieprijzen zorgen voor hogere inflatie.

30 mei 2013

Nikkei nog 6% verder omlaag als yen niet verzwakt?

De gelovigen in de yen/dollar als verklaring van de hogere waardering van Japanse aandelen zien op de huidige yen/dollar nog zo'n 6% overwaardering op basis van koers ten opzichte van boekwaarde.
De stijging is te hard gegaan en de correctie is nu al behoorlijk.

Er is twijfel aan van alles aan het ontstaan en in het bijzonder of Abenomics de yen verder naar beneden kan duwen. Enige weken geleden wist iedereen nog zeker dat als de barrière van 100 van de yen tegen de dollar geslecht zou zijn dan er zo 110 of 120 op het bord zou staan.

26 mei 2013

Japanscenario dreigt voor China

Investeringen groeien nog steeds harder dan consumptie in China. Daardoor vliegen de schulden omhoog. Ze zijn nog niet te hoog, maar in dit tempo is dat snel het geval.
Bovenstaand plaatje uit The Economist laat zien dat Japan heel wat meer schulden heeft. Nederland valt net rechts van het plaatje af, zo veel schuld hebben de huishoudens in Nederland, maar de overheidsschuld is lager dan die van Spanje.
In Japan waren de investeringen in 1990 veel te hoog geworden ten opzichte van het BNP (alleen in de eerste fase van ontwikkeling mag het meer dan 30% zijn van het BNP, niet meer als je al rijk bent). In Japan moesten de investeringen drastisch terug als percentage van het BNP en omdat de multiplier van investeringen hoog is hindert dat de groei fors. Dit dreigt dus ook voor China, vooral over enige jaren.
In Japan is het dieptepunt van investeringen/BNP gepasseerd en dat helpt de groei in de komende jaren.

20 mei 2013

Abenomics in cartoons en tabellen

Abenomics haalde de voorkant van The Economist.

Men ziet dit vaak als contrair: Abenomcis heeft zijn toppunt bereikt. Dat is gelukkig niet altijd het geval.

Er is veel scepsis, vooral vanuit China
(the China money report)
China daily

18 mei 2013

woeste rentebewegingen in Japan en correlatie met Topix

In de post over Bianco en hoe de markten denken over inflatie deflatie hoort natuurlijk een blik op de recente correlaties tussen aandelen en obligaties in de VS, maar ook voor Japan.

De deflationaire mindset sinds 1998 kun je het beste aantonen met een enorm negatieve correlatie tussen de koersbewegingen van aandelen en (10-jaars) obligaties.
In de VS is het verband wat minder negatief geworden sinds november.
In Japan is er in het Kurodatijdperk een forse verschuiving geweest, die ineens ophield eind april. De rente schoot omhoog, hoe veel obligaties de Bank of Japan ook belooft te gaan opkopen. De meevallende groeicijfers voor Japan 93,5% groei in het eerste kwartaal) hielpen ook mee de rentecrash heel groot te maken in Japan. Plotseling is de slechte oude tijd terrug. Vol vertrouwen wordt ineens verteld dat de Japanse rente veel verder zal stijgen.Die Japanners verdienen een rente van minstens 4% omdat de Bank of japan de groei aanzwengelt en de inflatie laat exploderen tot minstens 4%. De rentestijging die dit veroorzaakt is hun verdiende loon. Die ellendige Kuroda moet met de neus op de feiten gedrukt worden: Japan moet het ravijn in via hoge rentes, een sterke yen en onbetaalbare overheidsschulden.

De Bank of Japan heeft laten weten http://www.reuters.com/article/2013/05/17/us-japan-economy-boj-idUSBRE94G03N20130517 dat ze de enorme volatiliteit van de rente een bizjonder slechte zaak te vinden en daar iets aan te gaan doen. Moet je tegen de Bank of Japan gaan vechten en doorgaan met geloven in stijgende rente of niet? Ik denk dat het misschien niet zo'n heel erg goed idee is om een extreem grote strijd met de Bank of Japan nu al aan te gaan. Als ze de rente zo duidelijk omlaag willen krijgen met een vlakkere rentecurve, dan zou dat zo maar tijdelijk kunnen lukken.

17 mei 2013

Nikkei 25.000

Vroeger had men het over Dow 36.000, dat is helemaal achterhaald. Het gaat nu alleen maar over de Nikkei. Nikkei 25.000 volgens Nomura. Heel bescheiden, ver onder de all time high.

De Bank of Japan koopt onverdroten door, leningen, aandelen tot ze er bij neervallen. Er is enige twijfel of dit de rente omlaag zal brengen. Maar men ziet dat de Bank of Japan elke kans aangrijpt als de koersen van aandelen meer dan circa 0,7% dalen om aandelen te kopen. Ze willen maar $ 25 miljard aandeeln kopen dit jaar, dus dat is niet genoeg om zeker te weten dat aandelen stijgen.
Volgens Nomura wil de Bank of Japan dat de risicopremie in ieder geval lager dan rond 2005 wordt, lager dan 5%. http://ftalphaville.ft.com/2013/05/15/1501722/the-super-soaraway-nikkei/

Opvallend is dat Nomura zich niet kan voorstellen dat de rente boven 1% komt.

Er is de laatste dagen wel enige paniek aan het ontstaan dat Japan gevaarlijker is dan je denkt. De rente kan toch wel heel erg veel stijgen, ook al koopt de BoJ zo veel dat de banken moeten melden minder winst uit handel in staatsobligaties te gaan maken, omdat de BoJ gewoon zo ongeveer alles koopt. De banken gingen daar gisteren zo'n 3% op onderuit.Toch laat men de rente zo enorm stijgen, die banken weten het niet meer.

Ook de onroerend goed aandelen, die zijn gewoon ingestort, terwijl de BoJ die gewoon doorkoopt en de Japanner toch echt dacht dat de grote daling van de vastgoedprijzen voorbij was.
Kennelijk keren de goede tijden uit de jaren 80 terug als na een enorm pushen van bepaalde thema's door Nomura ineens het voorbij was en enorme koersdalingen kwamen, terwijl de Nikkei gewoon doorsteeg, heel rustig meestal.

Kortom de Nikkei gaat naar 25.000 op betere winsten en lagere risicopremies.

25 april 2013

Japan: this time is different

Na Koizumi viel de populariteit van de regering enorm terug na de verkiezingen, een beetje als Hollande nu ziet in Frankrijk. This time is different. Deze keer gelooft men wel dat er iets veranderen gaat.
Men denkt ineens heel anders over onroerend goed: dat wordt weer meer waard na twee decennia van voortdurende daling.  Men is nog totaal in de war of het echt waar is, maar het is denk ik echt waar.Het plaatje hierboven denkt in bubbels, dat zou wel eens niet het geval kunnen zijn, want his time is different.
Men waarschuwt dat de lagere yendeze keer geen enkele invloed heeft op de de export, maar dat zou wel eens mee kunnen vallen.
Japan heeft overigens enorme moeite de xeport naar China flink op te voeren sinds ze het alnd op onbewoonde eilandjes voor de kust van taiwan opgekocht hebben, want natuurlijk die zijn van China. gezien de militaire uitgaven van China in het komend decennium is het werkelijk ongelooflijk dat Japan dit durft te betwijfelen. Die paar prut eilandjes blokkeren de Chinese vloot en dat kan natuurlijk echt niet.
Japan is minder populair in china dan duitsland in Nederland vanwege de Tweede wereldoorlog. Toyota heeft enorm geleden onder de japanse politiek de onbewoonde eilandjes te annexren. Dat is overigens niet de enige reden. Toyota maakt niet goedkoop genoege auto's voor China. Nu zijn ze goedkopere blikjes aan het bouwen voor China en als dat niet aanslaat dan dreigt er wat voor Toyota. Voorlopig lijkt Toyota dit moeilijek was goed te klaren.

11 april 2013

Japanse beurs volgens yen en boekwaarde

Gisteren blogde ik over hoe enorm veel de Japanse beurs kan stijgen als de beurs zo enthousiast blijft als het afgelopen decennium over monetaire quantitative easing.
De vraag is dan natuurlijk: kan de japanse beurs ook veel stijgen zonder die monetaire verruiming?
Het plaatje hierboven laat zien dat de waardering op de Japanse beurs de laatste jaren heel erg afhankelijk is van de yen. Als de yen weet te dalen, dan kan de waardering fiks omhoog. Een yen van 120 tegen de dollar is heel wel mogelijk over enige tijd en dan de beurs volgens het plaatje eveneens tientallen procenten omhoog.
Hierboven het verloop van de boekwaarde van Japanse aandelen en de Topix. In de jaren tachtig steeg de boekwaarde van Japanse aandelen prachtig en was er dus een goede reden waarom de Japanse beurs zo lekker steeg. Ook in 2003-2006 was dit een goede reden waarom de Topix steeg. Voor verdere stijging van de japanse beurs zonder daling van de yen is het nodig dat de boekwaarde weer flink gaat stijgen.
Overigens kun je zien dat de Topix na 1990 in vier periodes steeg totdat ongeveer 1700-1750 aangetikt werd. Dat zou nu weer kunnen gebeuren.

N.B. De Japanse beurs volgde veel beter de boekwaarde van aandelen (met mean reversion) dan de winsten.

9 april 2013

Topix naar all time high in 2016-17: 5000 is mogelijk, niet de 5 miljoen in 2020 van Grice/Edwards

In FT Alphaville (QE on steroids in Japan) beweert men dat QE geen duidelijke invloed had op de inflatie en ook niet op de yen (de laatste maanden lieten wel een verband zien). Wat je wel ziet is behoorlijke invloed van QE op de beurs. QE leidde de beurs met ongeveer twee jaar (dat gaf het beste verband). Dat is het plaatje hierboven. Dat laat de komende twee jaar nog bijna een verdubbeling van de Topix zien. En dan gaat de balans van de Bank of Japan nog eens verdubbelen (dat heeft Kuroda bijna via een met bloed getekend contract moeten beloven en de Bank of Japan ook): als het verband tussen QE de TOPIX zo blijft, dan zet de Topix een all time high in 2016, in 2017 kan zelfs de 5000 aangetikt worden.

TOPIX naar 5000 niet 5 miljoen in 2020. Vanwaar mijn pessimisme en volg ik niet gewoon Dylan Grice/Albert Edwards met hun voorspelling van 63 miljoen voor de Nikkei Dow Jones (ongeveer 5 miljoen voor de Topix). Albert Edwards haalde van de week de voorspelling van zijn maatje Dylan Grice uit oktober 2010 aan. Dat leidde daarna tot allerlei verontschuldigingen dat hij toch echt recht in de bearish leer was gebleven, want in reële termen zou die 63 miljoen dramatisch slecht zijn. Daar blogde ik al over http://beleggenopdegolven.blogspot.co.uk/2010/10/nikkei-naar-63000000.html. Overigens was hij echt even positief op Japan bij
en na zo'n positief verhaal moest hij uiteraard wel even de mond spoelen om weer tot de juiste negatieven in plaats van positieven te komen. Och, zelfs als hij een factor honderd mis zit met zijn voorspelling, dan zit hij wel behoorlijk in de goede richting.

Kuroda koopt alles, wat doet mevrouw Watanabe?

Bovenstaand plaatje van JP Morgan laat zien dat Kuroda stevig wil gaan kopen. Als percentage van het BNP blijft het achter bij wat in Zwitserland gebeurt. JP Morgan ziet de FED met QE stoppen in 2014 en de ECB draait zelfs wat QE terug (de euro wordt sterk, dit gaat het herstel van de economie afremmen als het al komt: dit verkrappen mag niet gebeuren).

Kuroda gaat veel meer leningen opkopen dan de staat uitgeeft. De staat was goed voor 90% van de netto obligatiesemissies, dus het is duidelijk: de Bank of Japan gaat staatsleningen ontfutselen aan mevrouw Watanabe, het bedrijfsleven en de banken.
De wereld vraagt zich af wat mevrouw Watanabe nu moet gaan doen met haar geld: nu koopt ze Franse en Belgische staatsleningen, straks wordt ze gedwongen meer risico te nemen (Italië, Spanje, Brazilië, Mexico etc.). Mevrouw Watanabe moet God op blote knieën danken dat de staatsschuld van Italië zo groot is. De euro is ineens sterk door de vermeende beleggingsstrategie van mevrouw Watanabe. Ze koopt natuurlijk ook Australië en kiwileningen.

Al die toekomstige ijver van Kuroda zorgt ervoor dat de Japanse beurs ineens correleert met Franse leningen (rode lijn), maar Japanse leningen correleren nog niet sterk met Italiaanse leningen (zwarte lijn), iets duidelijker met Franse leningen (groene lijn).

4 april 2013

Kuroda maakt de blits: Japanse geldhoeveelheid gaat verdubbelen


de aanloop

Na een decennialange val kwam de Japanse beurs ineens eind vorig jaar tot leven. De regering was gevallen en de LDP kwam terug aan de macht met een volkomen nieuw elan. A la Reagan (met Reaganomics) kwam Abe met Abenomics op de proppen.

De LDP won de Japanse verkiezingen met overmacht, werd zo sterk dat ze alles wat ze maar zouden willen eenvoudig door het parlement konden halen, wetten naar hartelust konden veranderen.

 

Reflatie is de boodschap van Abenomics en dat moet in de eerste plaats via een waanzinnig royaal monetair beleid van de Bank of Japan en in de tweede plaats met een enorm gat in de hand van de overheidsfinanciën.

Shirakawa kreeg het zo benauwd dat hij en enkele andere voorzichtige gouverneurs van de Bank of Japan het veld ruimden en Kuroda werd benoemd.

Er moet een inflatieverwachting van 2% komen, whatever it takes (in navolging van Draghi; deze woorden zijn erg populair geworden om aan te geven dat je een en ander echt van plan bent).

 

De markt ging steeds sterker geloven in het nieuwe elan. De beurs schoot omhoog en de yen omlaag. De inflatieverwachtingen vlogen omhoog en er is nu meer dan 1,5% ingeprijsd, voor sommige looptijden meer dan Duitse index linked bonds inprijzen. Desondanks kon de lange rente sterk dalen. Men geloofde wel dat de Bank of Japan heel wat meer lange obligaties zou gaan kopen dan het pad dat Shirakawa had uitgestippeld.
 
Vanmorgen viel het zorgvuldig opgebouwde monetaire beleid van Shirakawa aan diggelen. Hij wilde de geldhoeveelheid niet opblazen en vasthouden aan de oude normen. Hij hield vast aan de vertrouwde twee monetaire potjes: Rinban-gelden voor het kopen van de lange leningen en APP (Asset Purchase Program) voor de korte leningen. De omvang van die Riban-pot werd beperkt door de hoeveelheid geld in circulatie, dat was het maximum volgens de zelf opgelegde bank-note-rule. Meer JGB (staatsleningen) kon men in dat regiem niet kopen. Daarnaast mocht er van de Bank of Japan mondjesmaat gekocht worden in het kader van het APP. In de praktijk werden dat 2-3 jaars staatsleningen (dat maakte de exit van overdadig ruim monetair beleid gemakkelijk in de ogen van Shirakawa), maar in het APP mag men zelfs aandelen en REIT’s kopen. Een en ander had tot gevolg dat men geen lange staatsleningen kocht, terwijl de FED dat wel deed.

 Abe had in januari de Bank of Japan al voor het blok gezet en de bank (samen met de regering) moest tekenen voor een beleid van monetaire verruiming dat een gecontroleerde inflatieverwachting van 2% zo snel mogelijk moest bewerken. Het werd dus een soort wet, waarop je de instituties kunt aanspreken, niet de goede bedoeling van een paar individuele gouverneurs van o.a. de Bank of Japan. Dat bespoedigde het vertrek van Shirakawa.

Kuroda voegde de twee potjes Rinban en APP samen en in plaats van mondjesmaat te gaan kopen in 2014 kondigde hij aan de geldhoeveelheid te gaan verdubbelen en de duratie van de leningen van de Bank of Japan ook. Tevens gaf hij aan ook aandelen (ETF’s) te gaan kopen.

Het laatste stukje in blauw was de reactie van de obligatiemarkt vanmorgen op de plannen van Kuroda. In 2003 was de 30-jaars rente nog lager.
 Kuroda speelde het spel slim. In de voorafgaande week liet hij wat twijfel zaaien (zelfs Abe geloofde niet helemaal in 2% inflatie in 2014)of hij de opgeklopte verwachtingen wel waar kon maken.  Vanmorgen kwam hij met zijn all-in aanbod.

28 maart 2013

Kuroda verleidt Goldman Sachs tot kopen 20 jaars obligaties


Op 27 maart gaf Goldman Sachs als advies om long Japanse 20 jaars leningen te gaan en short 10 jaar. Het renteverschil van 0,9% moet nodig naar 0,65% of nog lager, zo vinden ze. In 2003 was de rente nog lager in Japan, dus dat moet maar kunnen.
Kuroda moet zich immers blauw gaan kopen aan lange leningen om een van zijn dromen waar te maken: een vlakkere yield curve waardoor de mensen nog sneller gaan geloven in meer inflatie. Maar juist dat geloof staat beleggen in lange leningen in de weg, zorgt voor langere lange rentes.

Het renteverschil met Duitsland is historisch  laag, dat maakt 20 jaars leningen om van te watertanden: een torenhoge rente van zo'n 1,5%, het geld lijkt voor het oprapen te liggen in Japan als je gelooft in Abenomics.

In 2009 bij QE1 in de VS ging de rente ook aanvankelijk omlaag, maar toen de beurzen te veel stegen en men meer in de toekomst ging vertrouwen steeg de lange rente toch ondanks gezwinde aankopen van de FED.
Maar goed, eerst koersen omhoog en dan wegwezen, dat kan een profijtelijke strategie zijn. Maar wie weet stelt Japan weer teleur en is Kuroda niet zo'n wildeman als nu alom gehoopt wordt.