Posts tonen met het label Griekenland. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Griekenland. Alle posts tonen

23 juli 2015

alles komt goed met Griekenland (anatole Kaletsky)

Anatole Kaletsky lijkt een sprookje te vertellen. Weet je nog, zo zei opa Pietje dat de Grieken zo boos waren op Griekenland toen ze een kwart van het BNP cadeau kregen van de rest van Europa? Eerst riep iedereen dat die man in de rolstoel een vrek was. Scheepsmagnaten belasting laten betalen? Een sprookje. Met 67 met pensioen, net zo laat als in Duitsland, te verschrikkelijk voor Grieken toch? Rare regelingen voor apotheken? Griekenland kan toch niet zonder?
Al die afgedwongen hervormingen werden een enorm succes. Natuurlijk gingen de Grieken niet bezuinigen, maar dat werd elke keer met de mantel der liefde bedekt. Draghi had al voor elkaar dat het verdrag van Maastricht ten grave was gedragen. Gewoon oneindige hulp aan verbrassende overheden. QE maakte alles mogelijk. En nu is het de tijd voor Griekenland om uit de ruif van de ECB te gaan eten.  Whatever it takes, de pinautomaten van Griekenland blijven gevuld worden. Maar de Grieken moeten wel later met pensioen en hervormingen doorvoeren. Ze moeten zelfs de scheepsmagnaten belasting laten betalen. Griekenland moet inzien dat de hypocrisie om hun geld te schenken van al die strenge noordelijke/Italiaanse/Spaanse politici gaat leiden tot oneindige steun.
Alles komt goed met Griekenland.

En waarom capituleerde Tsipras? Hij had om $ 10 miljard gevraagd als reserve voor de nieuwe drachme. Hij vroeg het aan iedereen, Rusland, China, Iran. Zij lieten Tsipras lekker stikken. Dus geen nieuwe drachme en capituleren voor een draconisch voorstel dat toch niet uitgevoerd gaat worden op enkele gekke hervormingen na zoals later met pensioen gaan.  

Greek PM Tsipras Allegedly Asked Russia for $10 Bln to Print Drachmas. http://bit.ly/1CP8tgp

One of the EU’s demands was specifically to raise taxes on farmers who currently only pay 13% income tax (on reported income) and get subsidised gasoline and fertiliser. And of course anecdotally there are not many people living in the countryside who are not classed as ‘farmers’. It seems Syriza needs the support of this sector’s backers though:





O

10 juli 2015

cartoons Griekenland en De meesterzet van Tsipras: het referendum



Tsipras zat met een geweldig probleem: hij was verkozen op basis van het stopzetten van de bezuinigingen, door de Trojka hervormingen genoemd. Hij kon absoluut niet akkoord gaan met de voorstellen van de Trojka die geen uitzicht boden (en bieden!) op herstel van economische groei voldoende om ooit alle overheidsschulden terug te betalen.
Akkoord gaan met een voorlopig voorstel van de trojka zou leiden tot uit elkaar vallen van Syriza, nieuwe verkiezingen en doorgaande ellende.
Niet akkoord gaan zou een nog grotere ellende veroorzaken.

Het referendum bezorgde hem de steun van de oppositie voor zijn plannen. Hij kon meer water bij de wijn doen om akkoord te gaan met voorstellen van de Trojka daardoor en zelf iets voorstellen waar hij enige weken geleden niet mee akkoord zou kunnen gaan.
om goede redenen overigens

Hij merkte door de capital controls dat de tijd niet langer een bondgenoot was, maar een vijand. 

Dus dan maar iets voorstellen waarbij het net te moeilijk wordt voor Duitsland om een grexit te forceren, vooral ook omdat de SPD niet de schuld wil krijgen van een grexit en daarvoor zelfs een kabinetscrisis voor over lijkt te hebben. Dat wil CDU niet riskeren en zo ligt er ineens iets op tafel waarvan de markt gelooft dat kan leiden tot iets wat op een akkoord gaat lijken, tijdelijk uiteraard, maar genoeg om het blikje weer een trap in de tijd te verkopen.



want


ook al is enige tijd geleden ontdekt

een voorbeeld van het bovenstaande van Deutsche Bank

en dus

Nog wat cartoons over Griekenland
zie ook http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2015/02/griekenland-cartoons-in-syriza-tijdkal.html
en vooral het weer razend populaire http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2012/02/cartoons-griekenland.html

de euro is een zware last, die door sint Tsipras getorst moet worden.
of een en ander helpt, is onduidelijk. misschien zou men beter de 3 miljoen gepensioneerden de Griekse hand moeten laten ophouden

Het Trojaanse paard van de Grieken wordt steeds populairder in de analyses over de euro


en wie weet
of wie weet krijgt Jurre Hermans alsnog gelijk
De Griekse burger heeft zich in ieder geval voorbereid op wat Jurre in 2012 voorhield. Drachmes invoeren en banktegoeden in Griekenland en buitenland plunderen, uithuilen en samen opnieuw beginnen en de pizzakoek opnieuw verdelen. http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2012/04/jurre-hermans-lost-griekse-crisis-op.html

7 juli 2015

geen nieuwe noodsteun ECB aan dappere Grieken: de failed state


Griekenland heeft aan sommige politici duidelijk gemaakt dat er heel wat water bij de wijn gedaan moet worden.
Maar de ECB is nog niet tot andere gedachten te verleiden: men heeft over het hart gestreken en de noodsteun hetzelfde gehouden, niet uitgebreid met de gevraagde € 6 miljard. Daarmee hebben ze het vonnis geveld: de banken moeten dicht blijven, capital controls à la Cyprus moeten worden ingevoerd. de geruchtenmachine heeft het erover dat puissant rijke Grieken, dat zijn mensen met meer dan € 8000 aan spaartegoeden/ deposito's 30% mogen inleveren om de banken wat gezonder te maken.

En waarom won OXI zo overtuigend? In de eerste plaats dankzij de enorme steun van diverse Europese leiders voor NAI zelfs met wegstoppen van het IMF rapport over dat er meer schulden moesten worden kwijt gescholden, in de tweede plaats door Griekse politici die niet duidelijk konden maken dat het voorstel van Europa ook maar enige kans van slagen had, men had geen weerwoord tegen de economische verwijten van Krugman c.s. en in de derde plaats geloofde men niet dat OXI een uittreden uit de euro inhield. Chantage door te dreigen met de ellende die nog zou komen, een gebrek aan empathie met de ellende die al over ze is heen gestort werkte averechts.
Curieus dat de brokers/ Europese politici zo ervan overtuigd waren dat Griekenland ja zou stemmen. Het was toch een referendum over de euro? De Griekse bevolking was toch niet blij met die rijen voor de pinautomaat waar maar hooguit €60 uit kwam? Toeristen die wegblijven? Ze deden het toch in hun broek van schrik? Alles beter dan de communistische heilstaat van Tsipras?
Griekenland heeft bakken met nieuw geld nodig (minstens € 50 miljard roept IMF), o.a. voor de herkapitalisatie van de banken en het in stand houden van de uitkeringen, moet defaulten op zijn leningen met minstens de mate die het IMF voorschrijft en nog blijft er nog een Olympische berg aan problemen over om de groei weer aan de praat te krijgen. Wij hebben nog geen historie van landen die failliet gaan met zo’n slechte demografische omstandigheden als die van Griekenland.

Om onduidelijke redenen staat de ECB niet te popelen om aan die smeekbedes te gaan voldoen.
Hollande heeft mevrouw Merkel nog wat opgepord dat ze toch niet de geschiedenis in moet gaan als mevrouw Nee die de Grieken naar de hel heeft gestuurd.
Piketty heeft in Die Zeit nog eens uitgelegd dat Duitsland geen moreel gezag kan hebben bij de oproep om de schulden te betalen. Duistalnd heeft zich schandelijk misdragen sinds 1870. Ze betaalden hun schulden niet terug na de Eerste Wereldoorlog en ook niet na de Tweede Wereldoorlog. Ze hebben niet eens gedaan net alsof ze het niet konden. Nee gewoon, we slaan er op los als je ons de schulden niet kwijt scheldt.
Dat helpt, zo blijkt. Zo'n referendum als Griekenland hield is ook zo'n daad. Daarna snapt misschien een Dorknoper als Dijsselbloem of Schaüble het nog niet, maar bij heel wat zuidelijke/Franse politci begint men het gelijk van de Grieken in te zien. In Nederland is het vooral Romer die afgeeft op onze benepen mentaliteit om zo wreed mogelijk Griekenland op de financiële pijnbank te leggen, terwijl we hoe dan ook geen drachme terugkrijgen.
Het referendum is maar net goed afgelopen voor Europa! Stel je eens voor dat de Grieken ja gestemd hadden! Dan had men over de brug moeten komen met een beter voorstel, in ieder geval met nieuwe voorstellen die beter zouden moeten zijn. Het blikje zou niet een paar maanden, maar jaren vooruit geschopt moeten worden met uitzicht op groei in Griekenland..
Nu is het wachten tot de kiezers zien dat ze in een failed state wonen en emigratie noodzakelijk.

Nu Griekenland OXI heeft gestemd tegen Europa, is het de beurt van Europa om OXI te stemmen tegen Grie(ke)nland. Dat gaat niet gebeuren, Italië heeft nog een land nodig dat een nog slechter jongetje in de klas is. 
De Britse kranten weten het nieuws in de ware context te plaatsen: een Griekse meltdown is veel minder belangrijk nieuws dan de doop van prinses Charlotte.

1 juli 2015

De dagelijkse portie Griekse verrassingenVaroufakis meldde dat Griekenland in de euro blijft, ook al betaalt Griekenland zijn schulden niet en bezuinigt men voor geen drachme. De rest van de eurozone moet Griekenland uit de euro trappen. Maar dat mag niet volgens Varoufakis, zo is dat bij de vorming van de euro geregeld. Men onderhandelde gewoon stiekem door in Griekenland. Maar helaas, ze hebben daar niet alles goed ingeschat. De eurozone vertrouwt op een ja bij het referendum en wil deze week even geen water bij de wijn doen. Foutje, dat referendum als het ja wordt. Het IMF zegt nooit dat er een default is op hun leningen, ze zijn slechts ‘ in arrears’. Daar het IMF voorrang heeft op andere leningen, is dat genoeg. Als ze de eurozone betalen, dan moeten ze het IMF ook betalen. Verder hebben ze nog staatsleningen onder Engels recht. Dan kan men bij wanbetaling beslag leggen op Griekse bezittingen in het buitenland, zoals schepen. Die leningen onder Engels recht voortrekken kan niet zonder toestemming van de Trojka. Een heel onplezierige situatie voor Griekenland. Dan is er nog de noodsteun van de ECB. Die hoort men terug te betalen aan de ECB. Dat kan natuurlijk niet, maar toch. Rampzalig voor de banken. Er moet ergens poen vandaan komen en onze Jeroen houdt de hand op de knip. Kortom, invoering van een parallelvaluta is nabij. Dat koopt weer tijd. Het blikje wordt dan weer verder geschopt. Het blikje is zodanig in elkaar getrapt, dat het haast niet meer vooruit is te trappen.

Varoufakis meldde dat Griekenland in de euro blijft, ook al betaalt Griekenland zijn schulden niet en bezuinigt men voor geen drachme. De rest van de eurozone moet Griekenland uit de euro trappen. Maar dat mag niet volgens Varoufakis, zo is dat bij de vorming van de euro geregeld.
Men onderhandelde gewoon stiekem door in Griekenland. Maar helaas, ze hebben daar niet alles goed ingeschat. De eurozone vertrouwt op een ja bij het referendum en wil deze week even geen water bij de wijn doen. Foutje, dat referendum als het ja wordt.
Het IMF zegt nooit dat er een default is op hun leningen, ze zijn slechts ‘ in arrears’. Daar het IMF voorrang heeft op andere leningen, is dat genoeg. Als ze de eurozone betalen, dan moeten ze het IMF ook betalen. Verder hebben ze nog staatsleningen onder Engels recht. Dan kan men bij wanbetaling beslag leggen op Griekse bezittingen in het buitenland, zoals schepen. Die leningen onder Engels recht voortrekken kan niet zonder toestemming van de Trojka. Een heel onplezierige situatie voor Griekenland.
Dan is er nog de noodsteun van de ECB. Die hoort men terug te betalen aan de ECB. Dat kan natuurlijk niet, maar toch. Rampzalig voor de banken. Er moet ergens poen vandaan komen en onze Jeroen houdt de hand op de knip.

Kortom, invoering van een parallelvaluta is nabij. Dat koopt weer tijd. Het blikje wordt dan weer verder geschopt. Het blikje is zodanig in elkaar getrapt, dat het haast niet meer vooruit is te trappen.

30 juni 2015

die Tsipras toch

Weer zo’n hele dag verloren gegaan met het beschrijven en verzinnen van scenario’s hoe het Griekse drama verder zal verlopen.
Iedereen wil weer andere facetten beschrijven. Er zijn veel te veel verschillende zaken waarover je je druk kunt maken. Hoe gaat het met dat referendum zondag. En o wee, als je een nog langere horizon hebt, dan wordt een en ander weer heel anders.

Alleen beschrijven wat er nu weer is gebeurd is veel veiliger. Maar men wil een vleugje fantasie en nog wat aansporingen om bang te worden, iets waarmee je kunt uitleggen dat je goed bezig bent met voorzichtig te zijn. Of juist: buy the dip. Smakelijke lange leningen van Italië tegen rentes van dik boven de 2%, toch heel wat voor een land waarvan je redelijkerwijs kunt verwachten dat het op lange termijn hier veel moeite mee zal hebben.
Griekenland leek eind 2014 eindelijk op de goede weg. Er was economische groei te ontwaren na een daling van zo’n 25% van het BNP. Maar helaas, men was het zat. Niet nog meer bezuinigingen.
Syriza mocht het gaan proberen. Niks bezuinigen, maar meer geld uitgeven aan uitkeringen en ambtenaren. Er bleef geen geld over voor extra investeringen. Na heel wat gekibbel leek men dicht bij een compromis om de belastingen te verhogen, vooral voor het bedrijfsleven en hogere BTW.  Kansloos dus dat de groei hierdoor kan herstellen. Het IMF jammerde al dat Grieken geen belasting betalen en dat het plan niets op gaat leveren.
Deskundigen als Krugman schrijven alles toe aan de euro. Munschau in de FT vond dat Tsipras zijn verstand had verloren dat hij een grexit aan het veroorzaken was, na de afgelopen tijden gepreekt te hebben dat Griekenland van de euro af moet.

 Het is overigens niet goed te begrijpen wat Tsipras wil bereiken met dat referendum. Hij wil in de euro blijven net als de meerderheid van de Griekse bevolking die ook wel ziet dat je beter € 500 aan pensioen per maand kunt krijgen dan een ziljoen drachmen. Maar bij een nee in het referendum wordt het erg moeilijk een grexit te voorkomen. De ECB moet dan eigenlijk de noodsteun terugvragen en de banken zijn dan niet meer in staat geld te geven aan hun klanten. Capital controls worden dan heftiger. Bij een ja heb je grote kans dat de regering valt. Syriza zou dan uit elkaar kunnen vallen. Niet aanlokkelijk dus.
Vooralsnog wijzen de peilingen op ja. Er is zelfs een kleine kans dat Tsipras tot inkeer komt en het referendum afblaast. Griekenland weet immers bijna elke dag te verbazen.
Zelfs bij een ja is een grexit moeilijk afwendbaar op termijn. Maar men kan uitstel van executie afdwingen door een parallelvaluta in te voeren op basis van betalingen in de toekomst door de overheid. Deze tegoedbonnen zullen snel minder waard worden als het overheidstekort te groot blijft. De bijna 3 miljoen pensioengerechtigden op een bevolking van 10 miljoen gaan hiervoor zorgen.

El Erian ziet en 85% kans op grexit.


Overigens hangt een grexit af van de ECB. Als deze niet voortdurend met extra noodkrediet (ELA) over de brug komt, worden de capital controls steeds heftiger. Een flink deel opvragen omdat er een default is op Griekse staatsschuld zou normaal zijn. Dan moeten de banken ineens overschakelen op drachmen.Zonder steeds meer ELA en met doorgaande te hoge uitkeringen (ook al zijn ze nog zo schandalig laag) komt grexit toch dichterbij. Alleen via drachmen kun je lagere uitkeringen in euro's afdwingen. Dat gaat dus gebeuren.


28 juni 2015

Tsipras forceert Grexit

gezien de foto komt men wel tot een deal,, zo dacht de markt
http://www.economist.com/news/europe/21656331-greece-and-its-creditors-are-halfway-reaching-deal-it-sometimes-seems-they-always-will-be

De oproep tot een referendum met negatief stemadvies verandert de zaak.
Dijsselbloem begon de Griekse regering eens uit te schelden en hij zegt wat hij meent, niet zoals Juncker die liegen beter vindt in dit soort situaties.

Tsipras heeft overigens gelijk: het voorstel van Europa helpt Griekenland voor geen centimeter, zorgt niet voor extra groei. Doorgaan op de Europese weg is tot mislukking gedoemd.
De EIB had met enorme investeringsprojecten moeten komen en zo zou men de overheidsuitgaven kunnen drukken en toch voor meer groei zorgen. Gewoon de overheidsuitgaven drukken tot een primair overschot was genoeg, verder is te veel gevraagd.
Griekenland heeft meer bezuinigd dan alle andere landen bij elkaar, de lonen zijn meer gedaald dan waar ook. Met die 2,9 miljoen gepensioneerden kan een regering de pensioenen niet te veel drukken (dit kost 16% van het BNP, tegen 2-5% in normale landen). Men moet wel tegenpruttelen.
Voor wat achtergrond over wat Griekenland gedaan heeft: http://seekingalpha.com/article/3270235-greece-should-i-stay-or-should-i-go?ifp=1&app=1#comments_header

De ECB moet nu de trekker overhalen en zeggen dat 89 miljard euro genoeg noodsteun is bij een vrijwel zekere grexit. Er staat nog ongeveer € 140 miljard bij de banken denkt men. Dat wordt nu nog sneller minder.
Moeilijke tijden dus voor Griekenland, maar  men moet door de zure appel heen bijten en accepteren dat men failliet is en dat men enorm moet inleveren en snel. Dan kan à la IJsland een spectaculair herstel optreden.
Maar eerst moet al het vermogen weg in Griekenland, daarna gaat het weer beter.
zo kan het toch niet door blijven gaan

20 mei 2015

de natte droom van Syriza: het plan Juncker

Het Juncker plan: gebruik de winstmachine van de Griekse leningen
Juncker geeft € 5 miljard cadeau aan Griekenland (http://blogs.ft.com/brusselsblog/2015/05/18/what-to-make-of-the-new-juncker-plan-for-greece/: the €1.8bn remaining in the EU’s portion of the current bailout; €1.9bn in profits from Greek bonds purchased by the European Central Bank back in 2010; and another €1.3bn or so in additional Greek bond profits the ECB will get in July.). Eis daarvoor een 0,75% overschot op de primaire begroting. Eis dat ze hogere onroerendgoedbelasting handhaven. Dat kan betaald worden uit rente en terugbetalingen aan de EU. Dat ziet men als pure winst, waar alleen de Grieken recht op hebben.
Het IMF heeft de hoop opgegeven en helpt niet meer. Duitsland is tegen, maar wordt overruled door de rest van Europa. Dat is eenvoudig te doen gezien de grote macht van Griekenland en de kleine van Duitsland dat hoort te zuchten onder herstelbetalingen aan Griekenland voor de Tweede Wereldoorlog zoals beloofd door de Duitse president.
Het FT blog beschrijft hoe kansloos het voorstel is, dat overigens door Juncker zelf wordt ontkend. Ik denk dat het een soort natte droom is van de onderhandelaars van Griekenland en in die droom was Juncker heel aardig, zoals het staatslieden uit het groothertogdom betaamt, met het glaasje te veel op.

Griekenland is de EU op aan het voeden dat geld vragen van Griekenland misdadig is. Chantage. Grexikkelijk.

14 maart 2015

Griekenland zakt de afgrond in onder blijde aanvoering van Tsipras

Net nu alles in kannen en kruiken lijkt voor de komende paar maanden en Griekenland eenvoudig met een paar miljard euro voorlopig te financieren lijkt, beginnen we te struikelen over de rampverhalen (niet echt iets nieuws, een paar jaar geleden was dit nog veel populairder).
Zowel de Wall Street Journal
Clock Is Ticking Down on a Greek Solution
Prime Minister Alexis Tsipras risks leading the country to disaster
By Simon Nixon http://www.wsj.com/articles/clock-is-ticking-down-on-a-greek-solution-1426112180
 als de Financial Times bijvoorbeeld

 Greek demands for war reparations set creditors on edge by Kerin Hope in Athens, Stefan Wagstyl in Berlin and Peter Spiegel in Brussels 


Het economisch herstel is in de knop gebroken. De nieuwe Syrizaregering heeft geen investeringsboom losgemaakt en het vertrouwen van de Grieken met geld bepaald niet hersteld. De recessie is terug. De belastinginkomsten vallen bitter tegen, net nu Syriza zo uitgebreid de uitgaven wil verhogen.
Korte leningen moeten geherfinancierd worden. Dat is een steeds moeilijkere operatie, nu Syriza  er zo op hamert dat ze hun schulden niet kunnen afbetalen.

De Trojka staat zo sterk gezien de liquiditeitsnood die verergerd wordt door steeds minder belastinginkomsten en steeds meer plannen om extra geld uit te keren en schulden kwijt te schelden dat ze op korte termijn alles wat maar willen kunnnen afdwingen.
Dat gaat men dus te veel doen. Een deel van de Grieken en Syriza zal dit niet pikken en zo heb je een onstabiele situatie gecreëerd.

Het probleem van Griekenland is niet op te lossen met kwijt schelden van de schulden door de trojka. Herstelbetalingen door Duitsland/ beslag leggen op Duits/Nederlandse bezittingen is ook al zo'n idiote maatregel die niet zal helpen. Men krijgt het niet voor elkaar de rijken belasting te betalen en de corruptie te verminderen. Mede daardoor is Griekenland niet concurrerend en dat blijft zo met de maatregelen van Syriza.
Dit is aardig behandeld in http://coppolacomment.blogspot.in/2015/03/greeces-real-problem.html

Griekenland komt er alleen uit door flink te investeren. Daar hebben ze het geld niet voor en bijvoorbeeld de EIB zou moeten inspringen (zoals Varoufakis al jaren roept).

24 februari 2015

Griekenland cartoons in Syriza tijd KAL laat in The Economist zien dat een en ander niet zo eenvoudig is voor Tsipras

Cartoon van KAL in The Economist. Het is niet zo eenvoudig voor Tsipras om zijn verkiezingsbeloftes gestand te doen.

KAL laat zien dat Tsipras goed heeft gekeken naar de film Birdman. Hij krijgt een Oscar als hij het spannende Griekse drama tot een goed einde weet te brengen zonder Europa in de strop te doen.
Bas van der Schot in de Volkskrant over de onderhandelingstactiek van Varoufakis

Deze onderhandelingstactiek lijkt kansrijker

Ach, zo veel lijkt er niet veranderd te zijn sinds jurre Hermans al wist hoe je de Griekenlandcrisis moest oplossen http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2012/04/jurre-hermans-lost-griekse-crisis-op.html
En in 2012 had ik ook al een reeks cartoons over Griekenland http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2012/02/cartoons-griekenland.html

zo veel is er niet veranderd, de Griekse onderhandelaars zijn nu alleen wat fotogenieker.

20 februari 2015

Griekenland en speltheorie (game theory)

De onderhandelingen tussen Griekenland en de rest van de eurozone worden steeds meer gezien als een voorbeeld van speltheorie.
Varoufakis doceerde hierin, misschien dat daarom men het ineens zo vaak over game theory heeft.

Nash had het over het prisoners dilemma waarbij samenwerken het beste is, maar waar het zo vaak uitdraait op de slechte uitkomst: men verraadt elkaar.
.
In het geval van Griekenland weet men dat ook wel. Als beide partijen niet toegeven draait het uit op een Grexit met rampzalige gevolgen voor Griekenland en onduidelijke zeer negatieve gevolgen voor de rest van de wereld via een onduidelijk scenario dat vergeleken wordt met het faillissement van Lehman. Als alleen de rest van de eurozone toegeeft, komt heel Zuid Europa met succes bedelen om kwijtschelding van hun schuldenzonden. Dan komen Podemos en alle andere volksopruiende partijen als PVV, Front National aan de macht. Als Griekenland toegeeft dan eet het electoraat de politici van Syriza op. Kortom, er moet een compromis komen.

Wie gaat er winnen in de onderhandelingen? Daarvoor heb ik er het verhaal van Woody Brock (ook een kenner van game theory) van vorig jaar maar op nageslagen hoe Poetin zo eenvoudig De Krim kon binnenslepen, terwijl de rest van de wereld zo veel sterker is dan Rusland.
Woody haalt de uitbreiding van de speltheorie van Harsanyi uit 1963 erbij op de theorie van Nash uit 1950. Het gaat vaak om het succesvol bedreigen, zodat je je zin krijgt.

Hoe doe je dat?
Nash: De kracht van een bedreiging bestaat uit het verschil aan ellende dat je je tegenstander kunt aandoen vergeleken met de ellende ie jezelf over je heen krijgt bij het werkelijk uitvoeren van je dreiging. De partij met het grootste (positieve) verschil staat het sterkste.
Beide partijen komen aanzetten met een geloofwaardige maximale dreiging. D.w.z. je moet niet bluffen, iets dat Griekenland lijkt te doen. Nee, ik bluf echt niet roept Varoufakis daarom ook steeds.
Nash stelde dat je alleen een optimaal resultaat kunt krijgen als vooraf de bedreigingen bekend zijn en men ervan overtuigd is dat men de bedreigingen zal uitvoeren. 

Een en ander zorgde ervoor dat Griekenland en de samenzweerders van de kernlanden in de eurozone hun bedreigingen wijd gingen uitspinnen. Syriza ging echt duidelijk maken dat ze niet zo maar zouden doen wat de Trojka hun opgelegd had, dat ze electoraal moesten en konden doorgaan met hun dreiging en Schaüble liet vanuit zijn rolstoel als Ironside zien dat de Grieken echt niet op extra geld konden rekenen en dat hij niet kon toegeven vanwege allerlei electorale schade en slecht voorbeeld voor Podemos.

Harsanyi gaf vijf middelen aan om de kracht van de speler via zijn bedreigingen te kunnen meten:
1. het verschil in ellende voor jou versus de tegenstander zoals hierboven geschetst door Nash
2. de relatieve risicotolerantie. Degene die echt gaat voor het resultaat heeft een veel betere kans.
3.de kracht van een speler om een coalitie te vormen.
4. de coördinatiepremie: een sterke leider die zijn coalitiegenoten achter zich heeft, bereikt meer
5.de militaire en economische kracht van de spelers.
  
De Grieken scoren heel goed op punt 2. Syrizia heeft een duidelijk verkiezingsmandaat en Athene staat in brand als ze niet fanatiek genoeg zijn. Om punt drie te verzwakken is Varoufakis Europa ingestuurd om de coalitie van eurozonelanden te verzwakken. Er is immers veel sympathie voor de ellende van Griekenland en landen als Frankrijk en Italië willen dolgraag minder bezuinigen.
Vooralsnog heeft de combinatie Schaüble/Dijsselbloem de gelederen van de eurozone nog gesloten weten te houden. Daardoor moesten de Grieken even slikken en toegeven in de eerste ronde.
Veel zal afhangen of Dijsselbloems positie niet wordt ondergraven door anderen die zijn baantje willen of door landen die graag Schaüble in het stof zien bijten. Dan winnen de Grieken ook veel.
Economisch staat Griekenland zwak, maar men kan de militaire kaart spelen: men wil absoluut geen Russische vloot in de Griekse wateren.

Punt 1 is het belangrijkste. Kan Griekenland plausibel maken dat een Grexit erger is voor de eurozone aan verliezen en risico's dan een afschrijven op Griekse leningen. Dat lijkt plausibel.  Maar de andere landen in de eurozone kunnen plausibel maken dat ze electoraal verloren zijn als ze echt toegeven aan de Griekse eisen. En vooral lijkt de ECB samen te spannen tegen Griekenland. Daardoor konden Dijsselbloem c.s. succesvol dreigen: doe wat wij zeggen anders vernietigen we jouw banken.
Toch gaan de andere punten vermoedelijk de doorslag geven.

18 februari 2015

Griekenland komt goed, maar wat als er een Grexit komt

tja
Griekenland. Hoe gaat dat aflopen. Mijn collega in Londen had een uiterst simpele scenarioanalyse:
EU politicians
EU economy
Greek politicians
Greek economy
Take Troika conditions
+
0
---
-
Compromise / extend
-
+
+++
++
Grexit
---
-
--
---

Dat maakt eigenlijk alles duidelijk. Twee scenario's zijn  volkomen onlogisch: Griekenland doet keurig wat de Trojka zegt en Grexit. De consequenties daarvan zijn zo erg voor de spelers dat men alles zal doen om hier niet op uit te komen.
Varoufakis was een economie professor die onder andere les gaf in game theory. Het prisoners dilemma zegt dat je uit moet komen op het compromis. Maar als je niet enorm vertrouwen in elkaar hebt, dan kom je uit op het rampscenario.
Varoufakis is gestart met een 'charmeoffensief' om er goed bij de desbetreffende landen in te rammen dat ze hun geld dat ze uitgeleend hebben aan de vorige corrupte Griekse regeringen voor een groot deel kwijt zijn. Ze moeten redden wat ze nog kunnen en dat kan niet via een Grexit. Dan krijgen ze vrijwel niets terug.
Dat is natuurlijk niet zoals de andere Eurozonelanden het willen hebben. Dijsselbloem stelde keurig dat Griekenland even de voorwaarden zoals opgelegd door de Trojka moesten navolgen, zoals elk ander eurozoneland ook het liefste zou willen. Schaüble riep nog vertwijfeld dat tsipras die Varoufakis moest wegsturen en vervangen door zo'n lieve corrupte diplomaat van vroeger die al honderden miljarden had losgepeuterd bij de slachtoffers in de eurozone.   
Dat gaat Tsipras natuurlijk niet doen. Hij moet natuurlijk wel eerst het ultimatum van Dijsselbloem laten verlopen, anders zondigt hij tegen het plan van Varoufakis om de eurozonelanden duidelijk te maken dat ze hun geld kwijt zijn. Tsipras moet de good guy spelen die zich verontschuldigt dat hij zo naar moet doen tegen Duitsland, maar dat hij dit moet doen vanwege het kiezersmandaat dat hij gekregen heeft. Hij kan niet anders. En doet dus ook niet anders. Maar hij wint bij elk compromis om minder rente te betalen en minder af te lossen. En dat gaat dus ook gebeuren. Gewoon de schuldencrisis oplossen door nog meer schulden te maken. Dat beproefde recept wil overigens maar niet lukken na 2008 en ook nu moet je  verwachten dat deze oplossing heel wat jaren (1000 lijkt me wel inzichtelijk als schatting voor de Duitsers) gaat vergen.

Wat gebeurt er als er echt een Grexit komt, waar Duitsland mee dreigt. Een veel aan mij gestelde vraag de laatste tijd. Dat weet ik natuurlijk ook niet precies. Er is niets officieel geregeld voor een land dat de euro verlaat. De ECB stopt uiteraard met het geven van krediet en dat zorgt voor waarschijnlijk onoverkomelijke problemen voor Griekse banken. Een run op de banken is rationeel, maar zou wel eens te laat kunnen zijn. In Argentinië bleek men ineens een deposito in peso's te hebben in plaats van Amerikaanse dollars, zoals wel was afgesloten. De Grieken zullen met terugwerkende kracht ineens drachmes hebben, eventueel zacht gekoppeld aan de roebel  Het bedrijfsleven met schulden in euro's, dollars etc. zal failliet zijn. De overheid zal ineens een overschot op de begroting moeten hebben, want men staat dan niet meer in de rij om de Griekse overheid al te veel te financieren (dat is onzeker overigens, Poetin heeft een groot hart om een vloot in Griekenland neer te kunnen leggen en China wil de zijderoute in Griekenland wel een stimulans geven). Er komt in ieder geval een periode van grote onzekerheid die vervelender zal zijn voor de Grieken dan voor de IJslanders toen hun banken omvielen. de Grieken komen er wel weer boven op, maar zonder Grexit gaat dat vast gemakkelijker. Syrizia heeft eigenlijk ook wel het mandaat om van de rijken een offer te vragen via belastingtarieven die ineens veel hoger zijn. Toptarieven na de Tweede Wereldoorlog van 90% waren heel normaal om de wederopbouw te financieren. Dan gelooft zelfs Schaüble dat hij zijn geld terug krijgt en ook Wilders zal dan beginnen te twijfelen of al zijn geld weg is.

10 februari 2015

Griekenland, episode 7: Wie geeft toe: Europa of Griekenland?

De schade voor Europa is groot, als men toegeeft. Andere landen kunnen maar op verkeerde ideeën gebracht worden. Podemos etc. 
Overigens heeft Spanje minder bezuinigd dan ze eigenlijk zouden moeten, Griekenland moest  veel meer bezuinigen. Je ziet nu een veel beter economisch herstel in Spanje, terwijl de problemen in Spanje toch heel groot waren: een volkomen uit de hand gelopen bubbel in onroerend goed, die zorgde voor grote waardedalingen, verlies rijkdom en een arsenaal aan werkloze bouwvakkers. Minder bezuinigen dan is voorgeschreven, dat is denk ik wel voor elkaar te krijgen zonder dat Schaüble/ Merkel ontploffen.

Griekenland uit de euro is het einde van het banksysteem, een enorme neergang van de economie. Daarna uiteraard herstel (vergelijk IJsland). Zelfs Tsipras en Varoufakis zeggen dit.
Een en ander pleit voor het scenario van een compromis op het allerlaatste moment voor een zo klein mogelijk deel van het probleem. Kick the can down the road. daar is Europa heel goed in. Van het blikje is nog maar weinig over, zo veel trappen heeft dit te verduren gehad.

Vorige week zagen we eerst Tsipras zijn onderhandelingspositie weggeven: hij zei: nee, we gaan niet uit de euro en we gaan niet de staatsleningen afstempelen. Blijdschap alom op de beurzen.
Toen kwam het ‘charmeoffensief’ van Varoufakis. Onmiddellijk bleek dat geen enkel land een cadeautje wilde geven.

Dus moest er uit een ander vaatje getapt gaan worden. Tsipras zei dat hij zijn verkiezingsprogramma moest uitvoeren. Flinke verzachting van de lasten door de overheidsschulden aan het buitenland en weg met die bezuinigingen en hervormingen. terug met alle ambtenaren, lagere belastingen. Sinterklaas is er een kleine jongen bij. Niets gevaarlijker dan politici die doen wat ze beloven (zoals Bush deed met het binnenvallen van Irak). Griekenland gaat gewoon niet doen wat die Duitse ellendelingen eisen. Nee, ze moeten eerst maar eens de oorlogsschade van € 162 miljard terugbetalen (volkomen onduidelijk hoe men aan dit bedrag komt, anderen reppen over € 10 miljard en dan rente over rente tegen Griekse rente..). 
De schulden aan Griekenland moeten verzacht worden, waarschijnlijk met langere looptijden en aan de groei van het BNP gerelateerde betalingen.
Dat kan. Al piept Greenspan nog zo hard, Europa vindt het goedkoper om steeds maar weer noodverbanden aan te leggen en dat gebeurt dus waarschijnlijk. Tenzij Tsipras echt 100% van zijn verkiezingsmandaat wil uitvoeren, dan is Grexit onvermijdelijk. 

enige links
http://www.bloombergview.com/articles/2015-02-09/tsipras-lays-out-part-of-the-road-map-for-greece (el Erian)
http://www.ft.com/intl/cms/s/0/8fd55736-ae0a-11e4-919e-00144feab7de.html?siteedition=intl#axzz3RIKFLzps

27 januari 2015

Syriza wint verkiezingen en Europa ligt er niet (meer) wakker van

Waar men op de beurzen zo bang voor was is gebeurd: Syriza wint de verkiezingen. Een links bij elkaar geraapt zooitje van o.a. maoïsten en trotskisten en andere linkse groeperingen dat luid en duidelijk verkondigde de overheidsschuld niet terug te betalen behaalde 50% van de zetels. Vooraf werd gedacht dat Syriza niet de meerderheid zou halen en geen coalitiepartner zou kunnen vinden.
Wel dus.
En de Europese beurzen gingen toch omhoog, de Griekse ging maar 3% omlaag, veel minder dan de nodige dalingen in aanloop van de verkiezingen.

Het probleem van Griekenland is dat de rijken niet genoeg belasting betalen. Op de Nederlandse TV wist een scheepsmagnaat trots te vertellen dat hij graag met de nieuwe regering ging samenwerken , maar belasting betalen is tegen de grondwet en dus had hij geen greintje vrees dat hij iets extra zou moeten bijdragen aan de oplossing van de Griekse misère. Het Griekse volk heeft anders beslist. Ik denk dat Syriza de juiste partij is om enige belastingmores bij te brengen bij de rijken. Natuurlijk gaat dit maar heel minimaal lukken, al sinds de Romeinen weet iedere Griek dat belasting betalen slechts voor de dommen is.

Er is wat oppositie aan het ontstaan in Europa dat Griekenland al zo enorm geholpen is. De schuld is hoog, maar de rente daarop is best op te brengen. De rente op de staatsschuld kost 2,6% van het BNP per jaar, nauwelijks meer dan de 2,2% van Frankrijk.http://marginalrevolution.com/marginalrevolution/2015/01/an-awkward-question-about-greece-and-the-eurozone.html#sthash.ssUod510.dpuf. Ja,  de staatsschuld is 175% van het BNP, dat is te veel. Maar men zal toch iets op de schulden moeten betalen. Het precedent dat men schept door schulden van het IMF en de ECB afschrijven is enorm. Andere landen zullen volgen en dat is het einde van bijstand van het IMF en dat is nodig zelfs onder de verschrikkelijke voorwaarden waarop dit gebeurt. Een land moet weten dat het niet op de oude voet door kan gaan met schulden maken. Dat is pijnlijk, maar na enkele jaren is de les geleerd. Griekenland groeide weer en dit wordt in de waagschaal gesteld.
De markt is gaandeweg steeds optimistischer geworden dat er toch te onderhandelen valt met Griekenland. Een renteconcessie bij de huidige rentestanden moet niet een te groot probleem zijn.
Met € 25 miljard lijken de wensen van Syriza te vervullen te zijn. Dat is een lage prijs voor het voorkomen van het klappen van de eurobubbel. Wat minder overheidsbezuinigingen moet kunnen, dat is ook gegund aan Duitsland en Frankrijk in het verleden.

30 december 2014

Waarom bleef de markt zo kalm op het nieuws dat Griekenland naar de stembus moet

Griekse verkiezingen zijn onvermijdelijk geworden na het falen van de regering hun kandidaat als president gekozen te krijgen. De Europese beurzen gingen nauwelijks omlaad, de euro ging niet door de grond.
 Waarom bleef de markt zo kalm? Syriza wordt waarschijnlijk de grootste partij en krijgt zo 50 zetels bonus, waardoor het moeilijk wordt een regering zonder Syriza te vormen. De leider Tsipras begint wel enig water in de wijn te doen door te stellen dat Griekenland in de euro moet blijven, maar blijft vasthouden aan een programma dat Grexit onvermijdelijk maakt. Hij zal waarschijnlijk meer water bij de wijn moeten doen, maar hij denkt sterk te staan in onderhandelingen met Europa om de bezuinigingen en hervormingen die door de strot geduwd zijn zo veel mogelijk ongedaan te maken. Als een echte Wilders kan hij roepen: Willen jullie meer of minder ambtenaren? Meer? Daar gaan we voor zorgen. Minder belasting? Geen probleem. Hogere minimumlonen? Uiteraard een goed idee. Te hoge, ondraagbare schulden afstempelen? Dat moet toch, de banken moeten maar dokken. Zo bekeken is het een wonder dat mensen nog op een andere partij stemmen dan Syriza. Niet iedereen gelooft in wonderen. Maar voor de zekerheid verkoopt men toch maar aandelen van banken en Griekse leningen.
Er is nu een primair overschot op de begroting (overschot ex rentebetalingen), waardoor buitenlands kapitaal minder nodig is. Bij economische groei kun je hoop houden dat je je leningen aan Griekenland nog voor een deel zult terugzien.
In de eurozone denken nu veel mensen dat een grexit wel kan en populisten in Spanje, Italië en Frankrijk niet aan de macht zal brengen. Men wil bewust op een nieuw Lehman moment aansturen. De markt acht dit kennelijk onwaarschijnlijk. Tsipras bluft, hij kan niet af van die Trojka. Je kunt het vergeten niet schulden terug te betalen aan het MF.

Wat zou het een verrassing zijn: Syriza wint verkiezingen niet; op het laatste nippertje wil de kiezer toch kiezen voor de zekerheid van het economische herstel onder de oude machten boven de gouden bergen van Syriza. De kapitaalvlucht uit Griekenland neemt weer enorme vormen aan, want banken kunnen de cadeautjes van Syriza niet aan en mensen laten hun centjes niet bij een bank staan waarvan de beurskoers nauwelijks van nul is te onderscheiden. Daardoor komt er voldoende steun voor Samaras. Hij wordt toch weer de grootste.

Het andere scenario is dat het zo snel fout loopt onder Syriza dat Samaras Griekenland weer snel moet redden, voor het einde van het jaar misschien al. Dat is het scenario waar Samaras lijkt op in te zetten.


Het basisscenario blijft dat Syriza de verkiezingen wint, net niet de meerderheid krijgt en heel veel water bij de wijn moet doen, waardoor een grexit wordt voorkomen. Griekenland krijgt wel meer ruimte voor een meer stimulerend beleid door o.a. zachtere voorwaarden voor de vele staatsleningen die men heeft, zoals latere terugbetaling (pas in het jaar 2100 wellicht, tenzij door een wonder de Griekse economie de komende jaren flink gaat groeien). 

6 december 2014

Een overwinning van Syrizia in Griekenland is een angstdroom voor de markten


Greek yields tumble even as election fears rise

FT fasttrack. Hierboven hun uitgeknipte email van een analist van Capital Group die de angsten over de -waarschijnlijke- verkiezingsoverwinning van Syriza treffend verwoordde. Voorlopig daalt de Griekse rente nog op de hoop dat Draghi QE gaat inzetten om de Grieken pijnloos van hun staatsleningen af te helpen, maar het is wel de greater fool gedachte: het gaat nog even goed en dan verkoop ik net op tijd voor het fout gaat. Een niet bepaald aan te bevelen beleggingsstrategie die bijna altijd uiteindelijk fout afloopt.

15 mei 2014

Plan Z: het scenario van de Grexit


Deel 2 van de zeer interessante serie van Peter Spiegel in de Financial Times over de eurocrisis.


Inside Europe’s Plan Z: How the euro was saved


 
Grexit kwam in de Van Dale als belangrijkste nieuwe woord in 2012. Maar je hoort er niets meer over. Vreemd toch, dat je zo snel de zorgen over Grexit achter je laat, aan het vergeten bent. De situatie was in 2011 en vooral 2012 uitermate kritiek. Griekenland stond letterlijk  en figuurlijk in brand, ging economisch totaal door de grond. Europese banken dreigden een opdoffer van jewelste te krijgen door de Grexit die dan ongetwijfeld navolging zou vinden. Dan had plan Z uit de kast gehaald moeten worden

 Inside Europe’s Plan Z

Het plan om de Grexit door te voeren. Zo zwaar geheim gehouden, dat zelfs Merkel het niet gezien had. Maar het was er wel, gedetailleerd, hoe je een nieuwe valuta in Griekenland moest invoeren, kapitaalvlucht voorkomen (Cyprus maakte handig gebruik van de plannen) en nog veel meer.

Dat die run op de bank er niet kwam (of beter gezegd: slechts in beperkte, controleerbare mate) in Griekenland was een wonder. De ECB had bij een echt grote bankrun niet voldoende te hulp kunnen komen, omdat er voor die hulp onderpand nodig was van banken en dat onderpand was er in volstrekt onvoldoende mate.

Syriza had bijna de verkiezingen gewonnen en dan zou Grexit waarschijnlijk niet meer te voorkomen zijn geweest.

Er was een dominokamp in de Europa en het “infected leg”- kamp. Schäuble zat in het laatste kamp. Snij Griekenland af van Europa, stop niet nog meer geld in die bodemloze put, niet nog meer moral hazard.

Merkel werd half 2012 overgehaald het dominokamp te kiezen. Er kon in Europa nooit overeenstemming komen hoe Grexit zou gaan. De kosten van Grexit waren onmogelijk te schatten.

Barroso heeft een veel belangrijkere rol gespeeld dan ik dacht. Hij deed eigenlijk het zware werk (na Grexit was immers Portugal aan de beurt) om Samaras te overtuigen dat hij moest luisteren naar de wensen van de plannen van IMF/Europa en haalde hem over die minstens een jaar uit te voeren. Samaras moest ophouden met tegenstribbelen, betere voorwaarden eisen.
Dat moest Samaras aan Merkel gaan vertellen, zei Barroso.

Maar Merkel besloot op eigen kracht onder de redenering dat niemand wist hoe erg Grexit zou worden het een te groot risico was (Lehman failliet laten gaan vanwege moral hazard bleek achteraf niet zo’n wijze beslissing) en dat Griekenland oneindig geholpen moest worden. Ze ging zelf in oktober naar Griekenland om dat te vertellen. Ze werd niet als heldin binnengehaald zoals zou moeten, maar als naziwijf. Toch ging het vanaf dat moment de goede kant op met de eurocrisis. Iets eerder al, Draghi had zijn whatever it takes speech al gehouden en dat werkte vooral omdat Merkel hem onmiddellijk onvoorwaardelijk steunde.