6 november 2015

Emerging Markets: diep genoeg gezonken?

Aandelen van de Emerging Markets doen het al jaren slecht. Dat komt overigens vaker voor. De tijden van under- en outperformance zijn wel vaker heel lang.
De koerswinstverhoudingen zijn nu een stuk lager dan die van de Developed Markets. Dat is in lijn met de winstontwikkeling.
 Het plaatje is van Minack uit een serie waarin hij plausibel maakt dat de relatieve winstontwikkeling van bijvoorbeeld healthcare en Amerikaanse aandelen ten opzichte van de rest van de wereld.
Ik denk dat Minack gelijk heeft dat relatief goede winstontwikkeling goed beloond moet worden, misschien zelfs nog beter dan we de afgelopen jaren gezien hebben.

Kortom, het wijst erop dat het met de waardering van aandelen van Emerging Markets pas wat wordt als de winstontwikkeling relatief goed is. Dat is nog helemaal niet te zien in de cijfers.
Maar er gloort hoop door de sterk gedaalde valutakoersen.
Zelfs voor het veel geplaagde Brazilië, dat last heeft van te veel inflatie en politieke schandalen en het moet hebben van grondstoffen.
Exportgroei leidt meestal tot extra winstgroei.
Als de inflatie inderdaad gaat dalen, wat inderdaad lijkt te gaan lukken, de prijzen in de dienstensector staan onder druk, dan kan die torenhoge rente omlaag. Dat zou de koersen moeten helpen.
En sommige PMI's van Opkomende Landen  lijken de goede kant op te buigen (Brazilië nog niet).

5 november 2015

Socgen: groei dividend= inflatie

De groei van het dividend in de VS is lager geweest dan die van het BNP. In tijden dat er dividendgroei veel hoger dan inflatie was, ging de S&P meestal flink omhoog.
Inkoop eigen aandelen gaat winstgroei niet zo veel helpen stelt Socgen. Dat is nodig om de opties te betalen aan de rijkste 1%.
De verwachtingen op lange termijn voor de stijging van aandelenkoersen is gewoon te hoog, zo stellen de aartspessimisten van Socgen.

3 november 2015

anti piketty pessimistische kaart van de Kondratieffgolf

In ons boek hadden we het ook over een pessimistische kaart van de Kondratieffgolf (2009). Ondertussen heeft zich dit in geen velden of wegen voorgedaan.
Je kunt de stijging van de Amerikaanse koersen ook anders uitleggen, pessimistischer dan Piketty doet. In heel lange periodes ga je dat reële rendement van Piketty gewoon niet halen, zelfs niet als je alles in aandelen belegt.
Bij een dividendrendement van 2% op de S&P500 heb e 3% reële koersstijging nodig en die was er langdurig niet in de VS.

In 1890 stond de reële S&P500 even hoog als in 1949. Er was 70 jaar lang gemiddeld geen reële stijging van de aandelenkoersen geweest in Amerika en dat in een tijd dat de Amerikaanse beurs bijna de beste beurs ter wereld was.
Daarna krijg je een periode van 50 jaar waar de reële koersen enorm stegen. Eest kwam dit door de gouden voorspoedjaren na de Tweede Wereldoorlog met groeicijfers voor de westerse landen die nooit daarvoor en daarna gehaald zijn.
Na de inflatoire ramp van 1965-1982 komt er een nieuwe glorietijd voor aandelen met sterk stijgende waarderingen en mooie winststijging door afbrokkeling van het aandeel dat arbeid op kan eisen van het BNP.
De periode 1950-2000 was heel bijzonder, dat vindt Piketty overigens ook, vooral 1949-1982 waarin de ongelijkheid van inkomens afneemt, een volgens Piketty ongebruikelijke zaak, alleen mogelijk bij torenhoge economische groei en die zit er de komende decennia niet in (al was het maar vanwege de demografie).

Het zou heel goed kunnen dat we sinds 2000 in een zeer lange periode zijn terechtgekomen met gemiddeld geen stijging van de reële S&P. Volgens de kaart boven aan het blog duurt die periode tot minstens 2035. Wie weet wel 50 jaar.
Eris natuurlijk wel hoop dat je wel meer krijgt dan het dividendrendement door de inkoop van eigen aandelen. Reken daar maar niet op stelt de club van pessimisten.

pauze op beurs als in 2011 of toch verder omhoog?

Heel wat beleggers vinden dat het wel mooi geweest is met de stijging van de beurzen. Op zijn best gaat het als in 2011. Yardeni doet het helemaal in de broek.
De gelijkenis met 2011 is vooralsnog heel groot. Als dat zo blijft dan is de koek voor 2015 op.

Matejka van JP Morgan is zoals gewoonlijk optimistischer (ook dan zijn collega's bij JP Morgan).
Centrale banken zijn lief en als ze dat niet zijn in december dan moet het zo geweldig veel beter gaan dan nu met de economie dat de beurs daardoor wel in hoerastemming blijft.
De problemen van China kennen we nu wel, voldoende wijst erop dat er niets aan de hand is. De yuan wordt zelfs sterker.

Het bullish sentiment is weliswaar niet meer zo laag, maar als je naar het plaatje kijkt, dan ga je toch al snel verdere stijging voorspellen.
De bèta van hedge funds is veel te laag, zij moeten nog heel wat aandelenexposure bijkopen. Dit was in het verleden een redelijke indicator om een stijgende beurs te verwachten.
De economische verrassingen gemeten via CESI, Citigroup Economic Surprise Index dreigen weer boven nul te komen en dat was de laatste jaren bijna altijd een voorbode van stijgende koersen.

De seasonals zijn nu gunstig tot mei. Matejka illustreert dit voor Europa


ISM daalt een fractie, maar beurzen stijgen toch

De ISM is lager dan mijn modelletje op basis van initial claims, retail sales en bezettingsgraad zegt. Ook de invloed van de beurs van Hongkong verklaart niet waarom de ISM slechts 50 is. Wat het wel verklaart is de gedaalde olieprijs die voor een sterke daling van olieinvesteringen en vervoer over spoor heeft gezorgd.
Gunstig is dat nieuwe orders stegen en de indicator voor voorraden verslechterde. nieuwe orders/voorraden schoot dus omhoog en dat is een (niet goed werkende) leading indicator voor de ISM.
Iedereen weet ondertussen overigens al dat het niet best gaat in de industrie. Daarom kan de markt er nog mee leven.
Het verband met de rente van de ISM en het voortschrijdend gemiddelde van de tweejaarsrente (die factor heeft een veel groter gewicht) wijst op een daling van de tienjaarrente.
In Europa vielen de PMi;s mee. Engeland met 55,1voorspelling 51,3 Frankrijk 50,6 , Duitsland 52,1 (51,6 gedacht), Griekenland 47,3 (+4), Italië 54,1 (53,1 gedacht), Eurozone 52,3 (52 was voorspeld)

In Azië was men minder blij. Australië 50,2 (was 52,1), China 49,8 NBS, Caixin 48,3, India 50,7, Japan 52,4, Korea 49,1 en Taiwan 47,8

1 november 2015

samenvatting financieel economisch nieuws van de week

De aandelenbeurzen bewogen nauwelijks op het rentebesluit van de FED en de lage economische groei in het derde kwartaal in de VS (1,5%). De FED liet heel beslist de ruimte open om eventueel de rente te verhogen in december. December is life heet dat in vakjargon. De markt schatte de kans op een renteverhoging in december duidelijk hoger in en op basis daarvan steeg de rente iets. De dollar werd sterker. De goudprijs daalde een beetje en de olieprijzen stegen wat.
Er komt een pauze in de koersbewegingen in november/december net als in 2011, toen er na een beurscorrectie in de zomer ook een sterk herstel in oktober was,  roepen sommigen.


De groei van de consumptie stutte de groei van het Amerikaanse BNP in het derde kwartaal, maar de voorraden drukten de groei met 1,5%. Door de meevallende handelscijfers over september was er vrijwel geen invloed van netto export op de groei.
De FED is data dependent en divers FED leden willen eerst cijfers zien dat de inflatie en loonstijging hoger wordt. Show me. De afgelopen week was er het cijfer van de Personal Consumer Expenditures inflatie waar de FED vooral naar kijkt. De kern PCE daalde van 1,4 naar 1,3%. Bij de loonkosten kijkt men vooral naar de Employment Cost Index, deze was 0,6% omhoog in het derde kwartaal, waardoor de stijging op jaarbasis beneden 2% kwam. Persoonlijk inkomen steeg slechts 0,1% in september. Het consumentenvertrouwen daalde iets. Niet bepaald cijfers die de FED aansporen tot een renteverhoging in december.
De groei van de werkgelegenheid moet dan verbeteren vanaf de 140-150.000 die we de laatste maanden zagen. Initial claims voor werkloosheid zijn de laatste weken zodanig laag, dat betere cijfers voor de groei van de werkgelegenheid mogelijk lijken, al wijzen andere factoren hier niet op.

Er kwam onverwachts een compromis in de VS om het schuldenplafond te verhogen via extra uitgaven aan defensie en uitkeringen van ongeveer $80 miljard in de komende twee jaar. De verwachtingen voor de economische groei in 2016 gaan hierdoor met ongeveer 0,2% omhoog.

In China heeft men de plenumvergaderingen die het politieke beleid voor het komend jaar vaststellen. De eenkindpolitiek werd officieel afgeschaft. Men was niet zo duidelijk over het doelcijfer van economische groei, maar het lijkt 6,5% te zijn.

De Bank of Japan versoepelde het beleid niet extra zoals ze aangegeven hadden, maar door de FED en ECB was er toch hoop ontstaan. De economische groei in Japan was zwak, maar het laatste cijfer van de industriële productiegroei was onverwacht sterk.

Diverse internetaandelen liepen flink op (linkedin, Alibaba, Baidu).



31 oktober 2015

overpeinzingen

Ik ben verrast dat men zo veel betekenis hechte aan de woorden uit het rentebesluit van de FED dat men in december ook over de rente gaat praten. Natuurlijk moest dat zinnetje erin, anders konden ze net zo goed meteen zeggen dat ze de rente nooit meer zouden verhogen. Je moet de optionaliteit open houden voor het geval de economie harder groeit dan verwacht met meer inflatie(dreiging) dan gedacht. De FED kijkt wel vaker wat zo'n extra zinnetje doet in de pers. Als men de uitleg van het moment niet tegenspreekt dan gaat de markt steeds verder peilen of de FED echt bedoelt wat men van een bepaald zinnetje uit het rentebesluit volgens de commentaren zei.
Men maakt nu uit dat zinnetje op dat de FED echt de rente wil verhogen in december. Dan moeten de economische cijfers heel goed zijn, enorme goei van de werkgelegenheid en meer inflatie dan verwacht.
De groei in het derde kwartaal in de VS was maar 1,5%, de Employment Cost Index steeg maar 0,6%, het persoonlijk inkomen slechts 0,1%.
de inflatie van de FED, PCE, ging omlaag en diie was al te laag (laatste cijfertje niet in grafiek)

Het bedrijfsleven zag geen omzetgroei en ziet geen omzetgroei in het komend kwartaal in de VS. De dollar is weer sterker geworden met opnieuw deflatoire druk.

Het is duidelijk dat er minstens drie tegenstemmers zullen zijn bij een renteverhoging. D.w.z. maximaal 7 voorstemmers en we weten dat Yellen eigenlijk ook de rente niet wil verhogen en Dudley ook niet.

Verder zie je dat wel erg veel mensen een beetje winst willen nemen na de koersstijgingen in oktober. De large speculators zitten nog totaal scheef, dus die zouden wel blij zijn met weer even wat dalende koersen. De wall of worry is nog heel erg hoog.  Het gaat niet goed met de winsten en vooral de omzetten, maar toch zie je dat de beurzen heel erg solide aan het stijgen zijn.

De olieprijzen willen nog niet erg omhoog, maar men begint voldoende pessimistisch te worden. Er blijven altijd beleggers die op olie geilen. Dat is permanent kennelijk, totdat er voldoende schone energie komt.
De koersen van oliebedrijven zoals Exxon, met een meevallende winstdaling van slechts 47% zijn bezig met een opmars.

Sam Zell verkocht een deel van zijn appartementen voor $ 5,3 miljard. Sam Zell, de gravedigger, heeft een naam hoog te houden als verkoper op het hoogste punt en kopen vanaf het laagste punt.
Misschien heeft hij deze keer ook gelijk, zo vreest men. Maar Zell is niet zo somber, hij heeft nog 3/4.

29 oktober 2015

China: zorgen ebben weg net als bij Griekenland

Het lijkt een beetje op Griekenland. Een hele tijd is de kapitaalmarkt alleen maar aan het piekeren hoe erg het mis is in Griekenland en dan schenkt men er ineens geen aandacht meer aan. De problemen van Griekenland zijn echt niet weg. Zoiets lijkt nu ook aan de hand met China. De wereld zou vergaan omdat China niet met 7% groeit maar met iets als 5%. Ineens heeft men het er nauwelijks nog over. Niet dat de groei in China aantrekt, maar men zit er niet meer zo mee. De yuan is behoorlijk stabiel tegen de dollar. Overigens niet zo verrassend bij zo veel valutareserves en bij pogingen van China om de yuan als reservemunt in de SDR te krijgen. Nu de FED niet doldriest de rente aan het verhogen is, is het al helemaal gemakkelijk om de yuan stabiel te houden. Men weet nu beter wat de problemen van China zijn en men ziet dat ze niet te erg zijn. Ja, de groei van de industriële productie zwakt af, maar consumptie groeit door. In totaal betekent dit minder groei en een minder grondstoffenintensieve economie. Maar de vraagschok die een negatieve voorraadcyclus veroorzaakte is bijna voorbij. Het bedrijfsleven en vooral de staatsbedrijven zijn te veel schulden aan het maken, er zijn meer slechte schulden dan de alleen officieel gepubliceerde, maar dat is al decennia zo en een en ander lijkt nog wel enige jaren ongeveer onder staatscontrole te kunnen blijven.
Capital Economics denkt net als bijna iedereen dat de groeicijfers wat overdreven zijn. Er zijn economen die een nog grotere aanpassing nodig vinden en er zijn er ook die een veel kleinere aanpassing nodig vinden.
 De bubbel in vastgoed. Woeste schommelingen, maar er lijkt weer enig herstel door de monetaire verruiming


de kredietbubbel groeit
De Chinezen kopen weer meer auto’s. De verlaging van de BTW zit nog niet in de cijfers, dus de komende maanden zal men wel nog betere cijfers zien.
aan China ligt het niet, die lage benzineprijs

zo zeker is het niet dat de FED de rente verhoogt in december


Jim Bianco legt uit waarom alle pogingen van de FED om de rente te verhogen tot mislukken gedoemd zijn:
 Remember how the Fed works – they ask the market’s permission to raise rates. As the chart above shows, the implied odds of a hike at the December went from 36% to 48% in the wake of the FOMC meeting. While this may seem like a coin flip, the market is unwilling to give the Fed approval just yet. The implied odds would need to be closer to 60% for this to be the case. The Fed will not move without the market’s permission.
Economists don’t understand this dynamic, which is why they have predicted a hike at every “presser meeting” all year. They have been wrong all year. Unless the probabilities get above 60%, and stay there, they will be wrong in December too.
The forward curve is not priced for a hike, so one 25bps hike could be devastating (see August for an example of a market that is pricing in a hike). The Fed knows this, which is why they have yet to hike.
We believe the market is in charge. Economists think market opinion does not matter."

En dan hebben we nog de ECB die in december gaat verruimen
en de geldmarktfondsen die in de week voor kerstmis moeten worden gemaakt om de rente echt omhoog te krijgen als de de rente verhoogt
nee, een schier onmogelijke zaak voor de FED zo'n renteverhoging. geen enkele westerse centrale bank kreeg het sinds de kredietcrisis langdurig voor elkaar

geen verhoging van de rente door de FED zoals de markt al dicteerde

Nauwelijks veranderingen in de tekst van het rentebesluit. De FED zat haar tijd een beetje te verdoen, deze vergadering was nergens goed voor.
Twee veranderingen trekken de aandacht.
In de eerste plaats probeerde men zoals men dat de laatste tijd beschrijft, dat de volgende vergadering life is, niet een vergadering die zonde van de tijd en moeite is.
 In determining how long to maintainwhether it will be appropriate to raise thise target range at its next meeting, the Committee will assess progress--both realized and expected--toward its objectives of maximum employment and 2 percent inflation.
De FED geeft hiermee aan dat ze ook de volgende vergadering over een renteverhoging zullen praten, suggererend dat een renteverhoging wel eens nabij zou kunnen zijn.


Verder was men veel minder bezorgd over desastreuze invloeden vanuit het boze buitenland vol vluchtelingen die zo is dagelijks overal op de tv is te horen  ieder kind zitten te belagen en volop verkrachten vanuit de luxueuze asielzoekerscentra, uitsluitend bevolkt door gelukszoekers, onze baantjes en woningen afpakkend,  die het om duistere redenen niet heel leuk vonden dat ze belaagd worden door de moordende en bombarderende troepen van Assad en de niet helemaal jofel handelende luitjes van IS die toch zo mooi in de here zijn.
 Men schrapte deze tekst uit het retebesluit: Recent global economic and financial developments may restrain economic activity somewhat and are likely to put further downward pressure on inflation in the near term.

Hilsenrath, tegenwoordig het doorgeefluikje van de FED aan de financiële pers, moest een en ander uitgebreid toelichten.
Hij maakte duidelijk dat de FED nog niet aan een renteverhoging toe is en ook in december nog heel wat zweetdruppeltjes via de Missisippi in de oceaan moeten stromen voordat men voldoende dapper kan zijn de rente te verhogen.
In de Wall Street Journal: “obstacles potentially stand in the Fed’s way. Officials noted in their statement that expectations for future inflation—as measured in bond markets—had receded “slightly” in recent weeks, a sign investors don’t expect a rebound in consumer prices soon.
Fed officials watch inflation expectations closely, because expectations can affect the prices individuals, businesses and investors actually demand for goods and services.
Fed officials said, as they have before, that they won’t raise rates until they become “reasonably confident” inflation will raise to their 2% objective after running below it for more than three years.
They also want to see “some further improvement” in the job market. “

Het is duidelijk dat de FED verslaafd is aan een 0% rente om zo de aandelenkoersen op te pompen en de schuldenmakers een hemelse trip te geven die naar meer schuld smaakt

27 oktober 2015

Atlanta FED: 1% groei en minder loonstijging

De Atlanta FED heeft plaatjes over de eeconomische roei in het kwartaal op basis van alleen de gepubliceerde cijfers die in de berekening van het BNP gaan en niets extra's. Dat leidde dit jaar tot de beste voorspelling wat de kwartaalgroei zou zijn. Nu wijst dit op ongeveer 1% groei voor het derde kwartaal
De consensus lijkt te hoog te zitten
Men zag eerst meer loongroei dan de gemiddelde cijfers, maar de loongroei lijkt af te brokkelen

25 oktober 2015

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Geen stapje terug op de beurzen na de toch wel groot aan het wordende koersstijgingen in oktober. Draghi wist voor de zoveelste keer de markt blij te verrassen, de Nederlandse pensioenfondsen verder verarmend. Hints op uitbreiding van QE in december, een nog negatevere rente op vrije reserves van banken en een historie dat het nog meer wordt dan de markt nu denkt, ook al pruttelt Klaas Knot nog zo tegen. Hij staat machteloos tegen het overwicht van de schuldenlanden in de ECB.
De ECB moest wel, anders zou de euro door de 1,15 schieten en zouden chartisten zich nog meer vol gaan laden met euro's. Draghi reageerde met zijn onderhand gebruikelijke shock and owe op het besluit van de FED de rente niet te verhogen in september en als het aan de amrkt/ Brainard/Tarullo ligt gaat het nog een hele tijd duren voor de rente verhoogd wordt. Een renteverhoging van de FED komende week wordt uitgesloten geacht door de markt.
De PBoC verlaagde rente en de reserve requirement ratio voor banken, aangevend dat men die (0,1%) meevallende groei van 6,9% in China niet vertrouwt.
De beurt is nu aan de Bank of Japan, maar daar hanteert men een andere logica (Abe wil geen zwakke yen,de BoJ ziet geen extra kredietgroei door extra QE, maar men moet wel voor extra groei zorgen), waardoor uitbreiding van QE geen uitgemaakte zaak is.

Het winstnieuws was bij enkele grote Amerikaanse technologiebedrijven heel behoorlijk en van negatieve guidance trekt men zich weinig aan: deze is niet erger dan de veel te grote vrees hiervoor.

De flash PMI's waren heel redelijk in Europa en Japan. China is er mee opgehouden dit cijfer te publiceren vanwege de grote negatieve reacties hierop in voorgaande maanden.
De groeiverwachtingen voor het derde kwartaal gaan nog steeds omlaag in de VS en misschien is mijn 1-1,5% te hoog. Een fors voorraadeffect, negatieve bijdrage netto export, dalende olieproductie en daarbij horende investeringen bij een groei van de consumptie van 3% of iets beter.


In de VS is men aan het marchanderen met het schuldenplafond ('debt ceiling') voor de Amerikaanse overheid. Die verhoging moet voor 3 november komen, anders kan de overheid niet meer lenen en aan haar verlichtingen voldoen. De democraten/ Obama willen niets geven en eisen een 'clean bill', zonder voorwaarden om het schuldenplafond te verhogen. Dit lijkt te gaan gebeuren met een kleine ophoging. Paul Ryan wordt de nieuwe 'speaker'van het congres en kan daarna tot een wat zinvoller pakket komen om het schuldenplafond voor ruimere tijd te verhogen. Het is positief dat zo'n zwaargewicht de hondenbaan wil hebben met al die fratsen van de Tea Party.

Het economisch nieuws was vorige week betrekkelijk goed in de VS: extreem lage initial claims voor werkloosheid (dat wijst op doorgaande groei van de werkgelegenheid), sterke cijfers van de huizenmarkt (sentiment huizenbouwers NAHBMI van 61 naar 64, vergunningen iets omlaag, maar housing starts omhoog). Leading indicators daalden vorige maand 0,2% (want beurs omlaag). De Chicago FED national index van 85 surveys werd weer negatief, bevestigend dat groei beneden trend is geweest.

De cijfers uit China bevestigden dat de groei aan het stabiliseren is, niet verder wegvalt vanwege de fiscale en monetaire stimulering. Detailhandelsverkopen +10,5% op jaarbasis, groei industriële productie 6,2% op jaarbasis (was 6,3%), MNI business indicator 55,6 (+4,3).



Waarom kan de beurs verder stijgen terwijl het economisch nieuws, winsten en omzetten tegenvallen


Na nog een flinke stijging van de beurzen vanwege de beloftes van Draghi zie je de mensen denken: dit is toch overdreven. Een paar weken geleden dachten we nog dat de beurzen in een bear markt moesten komen vanwege China, renteverhogingen van de FED, zieltogende grondstoffenfondsen met bijbehorende junk bonds en bijna al het economisch nieuws viel tegen.

Een beetje rebellie binnen de FED, reactie hierop van Draghi en China en ineens denkt men heel anders. De groeiafzwakking in China is niet voorbij, daar komt geen flink herstel. In de VS worden de groeiverwachtingen in snel tempo naar beneden bijgesteld (1% in het derde kwartaal is misschien niet eens haalbaar, 2,5% in het vierde kwartaal lijkt al veel) en ook in Duitsland/ Eurozone loopt het optimisme uit de voorspellingen. Iedereen wordt geraakt dor de zwakke wereldhandel in nominale termen. De consumptie is sterk, maar de groei van de industriële productie is verdwenen. In de Opkomende Landen gaat het nog steeds bergaf, met Brazilië voorop, maar uit Venezuela en Argentinië hoor je ook niets goeds. In Japan zal de groei ook in het drde kwartaal verstek laten gaan, opnieuw een kleine krimp.
De winstcijfers komen nauwelijks beter binnen dan de naar beneden bijgestelde verwachtingen, de omzetgroei valt tegen. De winstrecessie in de VS is een feit aan het worden. Winstverwachtingen hebben bepaald nog niet de opwaartse lijn te pakken gekregen.

De trend van de economic surprises van Citibank bijvoorbeeld is erg slecht in veel landen. Al heel lang valt het economisch nieuws tegen vergeleken met de verwachtingen in China en de VS. Het valt minder mee in Japan en de eurozone de laatste tijd.
Alleen de centrale banken lijken nog de koersen voort te stuwen. En het vertrouwen in een eindejaarsrally.
Die is al geweest, roepen de pessimisten
Maar zit er meer in het vat? Op jaarbais is de Amerikaanse beurs nog vrijwel onveranderd van de beginstand. Dat wijst niet op overmatige stijging.
Ik denk dat er toch behoorlijk wat koersstijging mogelijk is. Er is iets geknapt bij heel wat beleggers: het komt namelijk niet meer goed met de rente. Draghi wil Zuid Europa redden en de noordelijke pensioenfondsen/ verzekeringsmaatschappijen kunnen naar de maan lopen. NRC had dit weekend een artikel met als kop: hoe Draghi uw pensioenfonds sloopt. En zo is het.
Voor schuldenaren is de lage rente geweldig. Het aantal onderwaterhypotheken slinkt zienderogen in Nederland (en de zuidelijke markten), door de waardestijging vanwege betere betaalbaarheid van een huis door die lage rente.
Het subzero tijdperk duurt voort, de korte rente zet nieuwe dieptepunten die steeds verder onder nul liggen.

Als je rendement wil hebben, zul je veel meer risico moeten nemen. Als je ooit met pensioen wil gaan, dan moet je wel erg veel bij elkaar sparen als je maar 0% rendement haalt. Die 0% zit er zelfs niet in als de korte rente zo negatief is en vooral na belastingen gaat dat niet lukken zonder risico te nemen.
Dan maar risico nemen. Aandelen geven een hoger dividend dan de rente en laten winststijging zien, al is dat nogal eens met behulp van inkoop eigen aandelen. Junk bonds geven weer een goede rente, al doen ze helaas nu en dan wel hun naam eer aan.
Dan maar een hogere koerswinstverhouding betalen.
En dat net na een periode dat we moesten ondervinden dat er allrlei onvermoede risico’s zijn over China, Volkswagen, Glencore, Valeant etc. maar daardoor is de wall of worry dus te hoog geworden.

Verder moeten er meevallers komen die niet in de koersen verwerkt zijn.
Het meest voor de hand ligt dit te geloven op basis van veel royaler dan gedachte centrale banken.
Verder kan de winstgroei erg gaan meevallen. Dat was ook het geval na1986, de andere periode waarin de olieprijs duikelde zonder recessie omdat Saoedi-Arabië meer marktaandeel wilde. Op zeker moment trokken de olieprijzen wat aan en herstelden de winsten van oliemaatschappijen hierdoor en door draconische bezuinigingen. De kostprijs ging omlaag door de lagere producentenprijzen, de consumptie herstelde en er was een florissante winststijging alom in 1987/1988. Winsten kunnen dus mee gaan vallen met een beetje geduld. De verwachtingen hebben een dreun gekregen, dat helpt enorm om winsten te krijgen die beter zijn dan verwacht.
Er is veel meer somberheid over economische groei in de wereld gekomen. Vooral het optimisme over Emerging Markets is totaal verdwenen. Ook voor Amerika is men somberder, er komt maar geen hogere loongroei en de werkloosheid is nu zo laag geworden dat de groei van de werkgelegenheid moet afzwakken.
Vorig jaar dacht iedereen dat de lagere olieprijzen voor flink wat extra groei zouden zorgen. Nu ziet men het als de reden voor extra afzwakking van de groei. Dat is te negatief . De consument is op gang gekomen en de afzwakking van de wereldhandel in nominale termen door de lagere grondstoffenprijzen en voorraadcycluseffecten (In China/VS in eerste kwartaal, in Japan in tweede kwartaal en ook in de rest van Azië belangrijk) moet ongeveer voorbij zijn. Lagere valutakoersen zijn nu een bron van extra winst buiten de VS.

Kortom, qua macro wordt de vergelijking met 1987 in 2016 sterker. Inclusief de krach? Nee, niet zo waarschijnlijk zonder eerst 40% hogere koersen. Overigens niet uitgesloten als we nu in de AB-fase zitten van de vierjaarscyclus zou Ter Veer me voorhouden.

22 oktober 2015

de dalende participatiegraad in de VS

a.     Sommige mensen zijn al voor hun 30ste met pensioen.
b.    Zelfs boven de 80 willen mensen nog baan, terwijl ze die nog niet hebben
c.     21-55 zijn even grote cohorten
d.    Het grote doorwerken na 65 is begonnen 
ter vergelijking wat Mericle van Goldman Sachs vond:
Men ging langer werken naarmate men ouder werd, maar die trend is meer dan afgebroken.

(let op schaal: mannen worden sneller ouder naar verwachting dan vrouwen)


aDit betekent dat NAIRU veel lager is dan 5-5,2% die de FED nu hanteert. Brainard stelde dat de meerderheid van EFD gouverneurs gelooft in lager dan 5% (Fischer 4,9-5,3% op onderzoeken FED begin dit jaar).
Mericle (Goldman Sachs) vindt overigens van niet. Werkloosheid gaat door een en ander flink omlaag en dat is loonopdrijvend.
De daling van de participatiegraad bij 25-54 is ook heel onverwachts. Er leek stabilisatie sinds eind 2013.
Men wil geen baan meer.
In de kernlanden van de eurozone/VK/Scandinavië is de participatiegraad van 25-55 veel hoger dan in de VS
.
De trend leek zo stabiel voor 60-69-jarigen sinds 2010, maar in 2015 trad een nieuwe daling op. Dit was geheel tegen de verwachting in dat de participatiegraad voor 60-69-jarigen zou gaan stijgen, omdat de arbeidsmarktomstandigheden aan het verbeteren waren.


a





a