De tijdgeest is flink veranderd na 2016 (Brexit en Trump I) en 2024 (Trump II/ AI/SI).
Ik had gedacht dat na ongeveer 2020 door de vergrijzing en de schaarste van arbeid in het Westen zou leiden tot meer macht voor de factor arbeid en de overheid om alle uitkeringstrekkers (inclusief vooral pensionado's, zorgbehoevenden) te plezieren.
Onze interpretatie van de lange golf, de Kondratieffgolf was in die richting inclusief een pendule van de tijdgeest die naar conservatief rechts gaat. Dat laatste is uitgekomen, veel sneller en met veel meer moreel verval dan gedacht. Wie had gedacht dat Trump openlijk zo corrupt zou worden? Wie had gedacht dat Trump zo vijandelijk geachte dictators zo voor zou trekken op de oude bondgenoten het VK en Europa? Dat de zorgvuldig opgebouwde Pax Americana zo maar weg gegooid zou worden? Dat het ICC, het internationale strafhof, met totale minachting voor internationaal recht, vernietigd zou worden door de VS als steun voor bijvoorbeeld Netanyahu? Dat ICE zo maar met enorm geweld alles mag doen om immigranten op te pakken en uit te zetten? Dat Poetin zo veel steun krijgt buiten Europa om Oekraïne tot slaaf te maken?
De pendule van de tijdgeest was bijzonder lang in de richting van een zachtere wereld gegaan, met uitbreiding van rechten voor minderheden, minder discriminatie. Veel te lang om te passen in een Kondratieffgolf. Dat geldt overigens voor meer processen, zoals bijvoorbeeld de rente.
Nu is de keer geweest en gaat het richting een hardere samenleving die alle woke uitwassen moet gaan uitbannen. Oorlog wordt steeds normaler. Er zijn allerlei zondebokken die de oorzaak zouden zijn voor al het onheil in de wereld. Zo is er de uit de hand lopende discriminatie van transgenders, Joden, immigranten, etc. etc. Alles wat naar links ruikt is onvergeeflijk slecht, inclusief klimaatbeleid wat toch helemaal niet links of rechts is, maar bitter noodzakelijk (alhoewel, het leidt tot prijzen voor energie waarmee Europa wordt weggeconcurreerd en dat noemt men dus slecht links beleid)..
Zo'n keer in de tijdgeest komt als het in de ogen van te veel mensen slecht gaat en/of de veranderingen (door nu AI) veel te snel gaan en er een terugkeer noodzakelijk is naar zekerheid, conservatisme van uiteraard conservatieve waarden. Terugkeer van vasthouden aan religie en die goede waarden. Maar vergeet niet dat Jezus zo ongeveer de meest woke persoon was, die moreel aangaf dat je elkaar moet helpen, juist ook vreemdelingen, compassie, vrouwen en hun rechten moest respecteren (een van de belangrijkste redenen waarom volgens Pueyo het christendom zo hard groeiden, het was aantrekkelijk voor vrouwen en die overtuigden hun man etc.). Weg met corruptie. Gewoon aardig voor elkaar zijn en elkaar respecteren (gelukkig iets wat juist ook veel conservatieven goed doen).
Populisme heeft een enorme vlucht genomen. De sociale media staan volgens fake news dat met steeds meer overtuiging het oude denken van feiten en wetenschap in de prullenbak gooit. De feiten zijn niet meer waar, alleen de alternatieve feiten zijn belangrijk. Economische groei is een zero sum game. We komen niet meer vooruit en het voordeel van de een, immigrant, China, gaat ten koste van mij, niet zo hard werkende nogal ongeïnformeerde witte man. Niet alleen immigranten, maar ook babyboomers pakken alle mogelijkheden tot vooruitgang af. Men wordt armer dan de ouders. De feiten geven anders aan, milleninals en gen z zijn in reële termen weer rijker dan de vorige generaties, gemiddeld althans. Men is dus boos en het moet anders, Alleen mensen als Trump, Le Pen en AfD kunnen dat bieden, vindt men.. Bij de verkiezingen in 2024 koos 9 % van de grote consumenten van nieuws meer voor Harris dan Trump, maar voor de 14% die helemaal geen nieuws wenst te lezen kozen 14% meer voor Trump aldus Noahpinion. En dat geen nieuws willen lezen en daarmee de alternatieve feiten omarmen gaat niet weg, wat bijvoorbeeld de democraten in de VS ook zeggen
Ondertussen is AI opgekomen en het bijbehorende bedrijfsleven wordt door de rechtse populisten zoals Trump. De captains of industry die ertoe doen en waarmee Trump graag op de foto gaat (overigens vooral mensen geboren buiten de VS, zoals bij Nvdia, Microsoft, google etc., Musk, maar ze waren wel legaal) hebben de macht over AI, niet het congres. Die macht is gekocht (corruptie alom bij hoge LDP-politici). Het lijkt op hoe Japan rijk werd na 1950: het bedrijfsleven werd tot in het oneindige gepamperd en dat leidde tot geweldig hoge groei. Dat is nu ook de hoop, maar te gevaarlijk.
