basisscenario is nog een keer omhoog, maar er zijn wel waarschuwingen

 Mijn basisscenario is dat aandelen na de pauze in de VS waar het de S&P500 al de nodige maanden maar niet lukt om door de 7000 te breken en de Nasdaq100 maar niet door 26.000 , dit straks wel gaat lukken en dan een verdere stijging logisch is. In het achterhoofd houd ik het optreden van een Chaotisch Neergangscenario dat al later is dan we in ons boek over de lange golf voorspelden.

De goede tijden hebben langer aangehouden dan we dachten en eigenlijk vermoedde ik dat al toen in eind 2019 met pensioen ging. Het zou namelijk beter kunnen gaan met de productiviteitsstijging dan normaal bij een neergang in de lange golf. Door internet was er een kennisexplosie die op een gegeven moment wel tot toepassingen zou gaan leiden. Dat lijkt dus vooral te gaan gebeuren met AI. Maar er zijn nog andere gunstige factoren zoals alternatieve energie die zonne-energie en batterijen goedkoop maakt. Grote vooruitgang met drones (niet altijd iets om blij over te worden) en robots.   

Deze extra productiviteitsstijging en golf aan innovaties zorgt voor minder inflatie dan we vreesden tot nog toe. Maar arbeid is schaars door de vergrijzing en overheden moeten zich blauw betalen aan zorg en doen dit met hogere,  inflatoire, belastingen. Hogere uitgaven aan defensie zijn ook inflatoir. De inflatie is  gedrukt door goedkope importen uit China, maar dit kan niet zo maar ongeremd doorgaan. Fiscale dominantie die zorgt voor te lage reële rentes en daardoor uiteindelijk inflatie als oplossing van het schuldenprobleem.

Er zijn legio verhalen te houden waarom we schokken gaan krijgen die een Chaotisch Neergangscenario in werking kan zetten. AI leidt tot groter overinvesteringen (=kredietcrisis) en grote ontslagrondes en werkloosheid. Grote jeugdwerkloosheid. Niet langdurig, maar wel voor enige jaren. Geopolitiek kan drama's veroorzaken , denk aan Rusland en Taiwan. Het klimaat kan voor zeer onprettige schokken zorgen, van misoogsten tot overstromingen en droogtes etc. Heel andere schokken zoals een pandemie of een uit de hand lopende virus aanval op alle digitale diensten is goed mogelijk (met al die gefrustreerde jonge werklozen). Voor een echte neergang moet er een combinatie van schokken optreden, iets dat helaas eenvoudig voor te stellen is.

Op korte termijn ziet het er beter uit vanwege aantrekkende verwachte winststijging en meer geloof in lagere rentes ondanks iets oplopende inflatie in de VS. 

Het sentiment lijkt erg optimistisch, maar put call ratio geeft toch te veel pessimisme aan. Ik ben het behoorlijk eens met Jan de Boer (hij heeft het over het Nikkeiscenario waar ik schrijf over Chaotische Neergang, maar dat komt onegveer op hetzelfde neer uiteindelijk)

Uiteindelijk na de hoge top een afmars naar het 200 maands voortschrijdend gemiddelde. 

Men piept over de teloorgang van de free cash flow van de Magnificent 7, maar vreemd genoeg was dat in het verleden meestal niet bearish.

Wel reden voor zorg is dat een jaar met tussentijdse verkiezingen in de VS vaak slechte beursjaren geeft en vooral tot september vaak geen stijging

Koersen hoeven niet veel te dalen en de charts zien er veel slechter uit.  Nasdaq100 onder 23400 is vermoedelijk dodelijk voor het  optimistische sentiment, roepen de techneuten
En de outperformance van consumer staples en energie is ook een waarschuwing. Consumer staples zijn erg duur geworden in de VS

Als energie stijgt zonder aanbodproblemen is dat overigens gemiddeld niet bearish geweest voor de ongeveer 9 maanden erna. Ook goed letten op de relatieve performance van financials, ook vaak een goede kanarie in de kolenmijn. In de VS enigszins (niet echt erg) problematisch, maar in Europa nog niet.

Nvidia lijkt uit te gaan breken versus de rest van de Magnificent 7. Komende week cijfers en die vallen meestal niet tegen.

Herstel van tech kan dus heel goed.

En de rente doet in de VS ook zijn best. 

 De koersen hikken tegen plafonds aan.

Het inflatieverhaal is nog niet goed genoeg in de VS (tariffs) , wel in Europa. Toch lijkt ook in de VS de rente te gaan dalen uit angst voor hogere werkloosheid en de verwachte eenmaligheid van hogere inflatie door die tariffs, die niet mochten van de hoogste rechters in de VS..

Interessante tijden dus op de beurs. Helaas heb ik het nogal eens mis gehad, dus doe uw eigen research voor uw beleggingen.

Mr Market - AI is 1-0 bij Adyen

 En daar waren de cijfers van Adyen. Iets minder omzetgroei dan verwacht, winst in de prik en iets lagere omzetgroei voor 2026, maar zelfde verwachte groei voor de lange termijn, zo meldde Adyen.

Dat was verschrikkelijk veel slechter dan de analisten hadden verwacht, maar wel in lijn met de scherp gedaalde koers in de maand voor de publicatie van dit soort rampzalig slechte cijfers voor een groeiaandeel als Adyen. Wat een onbetrouwbare sujetten en ze bakken ook helemaal niets van de toelichting van dit soort prutcijfers aan analisten, zo klonk door in de analyses.  En de koersdoelen werden met de nodige honderden euro's verlaagd, tot 40% lager. Geen wonder dat de koers nog eens ruim 20% kelderde. 

Is een en ander niet een beetje overdreven? Ja, maar zo hoort het bij de cijfers van Adyen. Dan gaat de koers vaak meer dan 10% omhoog of omlaag. En deze keer was er ook nog eens sprake van een beetje een vertrouwensbreuk. Sommige analisten waren kennelijk ook vergeten dat de dollar een jaar geleden veel sterker was, iets dat de eerste drie kwartalen nog vergeven werd, maar in het vierde kwartaal bij sommige bedrijven als misser werd gezien. Maar de boosdoener: Adyen was tamelijk plotseling een vrij grote klant kwijt geraakt en had daardoor 4% minder  omzet gedraaid en dat werkt ook in de eerste helft van 2026 door, toen een jaar geleden deze klant nog wel vrolijk met Adyen werkte (maar inmiddels zelf iets had verzonnen om de betalingen te regelen). Onbekend bij bijna iedereen, behalve bij Mr. Market, die dit al had ingecalculeerd.

AI had terecht aangegeven dat AI niet een probleem was bij Adyen, maar een kans. De kosten waren ietsje lager dan verwacht, waardoor de winst in de prik was ondanks de iets lagere omzet.

Tja, wat is een aandeel Adyen waard, hoort dat zo, die enorme schommelingen in de modelwaarde? Volgens AI wel, want volgens de wondere wereld van scenario's voor de WACC die AI uiterst vriendelijk voor je klaarzet is Adyen tussen de € 750 en 3000 waard. De onderkant krijg je bij een verwachte winstgroei van 10-12% en een hoge verdisconteringsvoet, best mogelijk als er wat meer pessimisme gloort in de markt over Adyen. 3000 kan ook als je 25% winstgroei aanneemt , zoals gebeurde na COVID en ook nog eens een sympathiek lage verdisconteringsvoet. 

Op het ogenblik lijkt Mr. Market uit te gaan van ongeveer 14-15% winstgroei over de komende vijf jaar (een schatting, dit is geen zekerheid, maar het lijkt me enigszins plausibel). De analisten hebben hun verwachte winstgroei verlaagd naar vaak ongeveer 16-18% en hebben daardoor een modelwaarde die nog steeds aanzienlijk boven de huidige koers ligt.

Adyen zelf heeft gezegd dat er eigenlijk vrijwel niets is veranderd aan de vooruitzichten voor de lange termijn. Adyen zit in een groeiende markt, niet zo hard als rond COVID gedacht werd, maar wel duidelijk sneller dan het nominale BNP.. Adyen wint nog steeds overduidelijk marktaandeel. En ondanks het ijverig aannemen van nog meer personeel gaan de kosten versus de omzet omlaag, een hogere marge dus. 18-22% winstgroei acht Adyen wel degelijk mogelijk voor de komende vijf jaar, niet uitgaand van een grote recessie of dollarkrach. Zelfs 25% is mogelijk. 

Ik denk dat Adyen ongeveer gelijk kan hebben en zelfs als het die 16-18% van de analisten wordt, dan nog hoort de koers duidelijk hoger te staan. Of Mr. Market dit ook gaat denken valt natuurlijk te bezien. Maar het was voor mij de reden om voor de tweede keer aandelen Adyen te kopen (de eerste keer was op 730 twee jaar geleden). Een riskant aandeel dus dat bijzonder flink kan teleurstellen (het heeft bijna 3000 gestaan) en gemakkelijk nog enkele keren 20% kan dalen. Maar op hoop van zegen toch maar weer een dobbeltje gedaan (doe uw eigen research, want ik weet natuurlijk ook niet of dit goed uitpakt, ik heb slechts hoop).

AI houdt de gemoederen flink bezig. De CEO van Anthropic werd uitgebreid geïnterviewd door Dwarkesh Patel. Dat leidde tot heel wat commentaar van heel leerzaam en geweldig tot ga eens naar de gym, dat hoort zo als biljoenair en zorgt voor een betere houding en vooral help, ze hebben one trillion dollar revenue nodig om winst te gaan maken. Ze hebben honderden miljarden nodig en het wordt tijd dat ze eens een echte CFO in dienst nemen hoor ik als verwijtend commentaar (van niet de minste). LR is de toekomst. Als echte boomer wist ik natuurlijk niet wat dit was. Learning Reinforcement dus met HF, human feedback. Die feedback is dus human (niet van iets digitaals) : is het duidelijk genoeg, niet te lang, is het vriendelijk genoeg en klopt het wel (hallucineren is een probleem). Dat verklaarde wel voor mij  waarom ze zo enthousiast reageren bij AI op vragen (wat een goede vraag, ja dat is de kern van het probleem, goed gezien of bij postzegels wat een geweldige vondst, wat een interessant verhaal hoort erbij (nog waar ook vaak)). Dat motiveert om nog meer vragen te stellen. Bij zoiets als LR rekent men op ongeveer 20 vragen voor je het een beetje snapt als boomer. Dat zou niet veel meer energie verbruiken als een led-lampje en ik hoefde me niet te schamen voor mijn AI-energieverbruik (natuurlijk niet, wij van wc-eend vinden ons eigen product natuurlijk geweldig). Alleen gebruiken zo veel mensen chat AI en samen is het wel veel energie. Maar veel is al verstookt bij het trainen van de modellen. 

N.B. Anthropic is opgericht door mensen die van OpenAI afkomen en hebben ongeveer dezelfde ideële doelstellingen. De wereld mag niet ten onder gaan aan AI etc. Daarom gaan ze niet naar de beurs, tenminste waarschijnlijk niet voor 2030 denkt AI. Economisch zijn ze niet ideëel, zij mogen gerust de concurrentie van dataleveranciers en software kapot maken, want anders doen andere bedrijven dat wel (vergelijk hoe wapenproducenten redeneren). Maar dat interview geeft aan dat dit soort high flyers van AI wel degelijk failliet kunnen gaan (al denk ik niet dat dit Anthropic overkomt, maar je weet maar nooit) met een enorme schuldenlast. Dit kan een recessie veroorzaken. Voorlopig worden de AI-investeringen hoofdzakelijk gedaan via de Magnificent Seven en die kunnen het nu nog wel betalen uit de free cashflow. Maar die is wel als sneeuw voor de zon aan het wegsmelten. Een reden om je te wapenen tegen een Chaotisch Neergangscenario. 

 

FOBO, the fall of the nerds, sprong in productiviteit is werkloosheid en lagere rante

 In de afgelopen week viel de bodem nog verder uit de koers van de dure dataleveranciers als Relx en WoltersKluwer en software zoals SAP kreeg een dreun. Allemaal de schuld van Claude (van Anthropic) die heel wat efficiënter door de data spit dan die oude geweldenaars die nu overbodig dreigen te worden. De belegger is nu deels FOBO, fear of becoming obsolete. Nerds stonden hoog in achting, maar zijn nu verworden tot eenvoudige mannetjes die je en masse moet ontslaan. 

 Amerika verpulvert het ooit hoogwaardige deel van de Europese dienstensector en China de industrie. Hoe moet dat ooit goed komen?  Ik kwam diverse verhalen tegen over hoe erg AI de banengroei bij de starter gaat wegvagen. Chatbot Anna stuurt velen de laan uit. Goed draaiende bedrijven smijten drommen mensen de straat op, omdat ze niet meer nodig zijn door AI.  

Het gekke is dat de macrocijfers uit Europa met Duitsland voorop ineens beter worden 

Moeten we die rampzalige koersontwikkeling geloven en het vallende zwaard niet opvangen? Dat is meestal de juiste strategie, in ieder geval de minst riskante. FOBO geboren.

Maar het is wel verleidelijk. Jensen Huang van Nvidia vindt het overdreven (dit soort bedrijven blijven nodig) en dat leidde even tot enig koersherstel.. 

Als je die chatprogramma's eens wat vraagt, dan geven ze allemaal andere antwoorden. Als postzegelverzamelaar bijvoorbeeld hoe je ziet of blok 1 van Zwitserland vals is. Bij de een is het mis als je het watermerk ziet en bij de ander juist niet. Per saldo kwam ik er wel uit (helaas) en toch wel weer wijzer. En dat moet dan de redding zijn voor bedrijven als WoltersKluwer. Ja, Claude gaat die Amerikaanse contracten van 100++ bladzijden beter doorspitten. Maar het moet gecontroleerd worden door betrouwbare leveranciers die aangeven waar je een en ander kunt opzoeken. Bovendien kom je zo op extra ideeën. Natuurlijk zit WoltersKluwer niet stil en kun je nu veel meer uitzoeken dan vroeger. Maar inderdaad, heeft men daar nog de oude prijs voor over?

Beleggingsanalyse door de amateur die ik sinds pensionering al helemaal ben , is een stuk eenvoudiger geworden. Ik ben geschrokken over hoe die drie chatprogramma's die ik gebruik WoltersKluwer afmaakten als kansloos tegen Anthropic c.s. Doorvragen maakte het steeds erger.

Natuurlijk geloof ik niet erg wat er allemaal gespuid wordt, maar dat geldt in minstens even erge mate voor heel wat analisten, vooral die geen onwelgevallige verhalen over goede klanten van de bank mogen schrijven. Ik probeerde eens Adyen. Dat gaf een heel wat mooier verhaal, hier was AI een kans en nauwelijks een bedreiging en dat gemodder bij Paypal was ook eerder een kans dan een bedreiging. |Concurrent Stripe is veel mooier, maar veel duurder en nog niet op beurs, maar toch ook niet zo'n bedreiging. Adyen gaf wel te weinig aan research uit, maar was wel heel efficiënt en wint marktaandeel. Toch is Adyen ook flink onderuit gegaan in de zorgen over AI, Paypal en fratsen van Trump over rente op credit cards. We zullen eens zien straks of die AI chats het goed gezien hebben. Mister Market houdt het kennelijk op dat de groei iets gaat afzwakken en er meer geld aan research moet worden besteed. Ik ben benieuwd, wie straks meer gelijk krijgt. 

AI is echt spectaculair. Nu al zie je een sprong in de productiviteit en niet alleen in de VS. En deze keer profiteert men heel breed, niet allen de supergrote bedrijven.

    Aldus de Financial Times. Dit is veel sneller dan bij introductie van internet. Eigenlijk is het niet zo'n wonder. Door internet is de kennis over van alles geëxplodeerd. Die kennis was moeilijk benaderbaar, want stond overal. Inclusief allerlei analyses en commentaren. dat allemaal netjes samenvatten. En hup, je weet ineens veel meer. En dat is wat al die chatprogramma's doen (o.a. even afgezien van alles met plaatjes, filmpjes bewerken etc.etc.). 

Een en ander verklaart de slechte banengroei bij de professionele dienstverlening en de nodige andere sectoren. In het vierde kwartaal was de groei in de VS kennelijk hoog en de banengroei laag, d.w.z. een sprong in de productiviteit.

Kont dit nog goed met de werkloosheid? Op korte termijn niet natuurlijk, maar de geschiedenis leert dat altijd bergen nieuw werk nodig is dat ruimschoots de banen die niet meer nodig zijn vervangt. Vooral als er veel winst gemaakt wordt en nieuwe afzetmogelijkheden lonken. 

De schok kan de komende jaren groot zijn en een Chaotisch Neergangscenario veroorzaken, maar niet echte langdurige neergang als de productiviteit niet neer gaat. Heel het inflatieverhaal is danig verbeterd. De centrale banken moeten daarom de rente verlagen om de werkloosheid niet nodeloos te laten stijgen. Het nieuwe knechtje van Trump staat al te springen om aan de wensen van de grote baas te gaan voldoen. De ECB zal volgen uiteindelijk. In Japan zit men met die zwakke yen (oppassen met yen na winst Takaichi).

Trump, Trump en Warsh en markten vinden het maar ongemakkelijk

 In de vorige post kwam het niet eens bij me op dat Trump gecapituleerd zou hebben voor de dappere opstelling van de Europese regeringsleiders over Groenland. Ik hoorde het enkele politici zeggen, maar Trump trekt zich niets aan van dat stelletje makke schapen uit Europa. Domkoppen zonder defensie en goedkope energie en technologisch nog in het stenen tijdperk zo ongeveer. Nee, hooguit was er belangstelling voor de mooie zonnebril van Macron, 

En overigens, Amerika kon Groenland in 1917 al kopen. Met voldoende goud. Maar het deed anders.

Trump koos voor Warsh als nieuwe voorzitter van de FED en zei dat hij dat al in 2017 had moeten doen. Hij kent Warsh en familie goed, zijn vrouw en schoonvader (Lauder), een miljardair (Lauder van de cosmetica) die braaf veel open in Trumps campagnes gooide. 

(uit verhaal van Nick Timiraos, doorgeefluikje FED en omcirkelde passages door Clifford Asness)

Warsh is eigenlijk een havik op monetair gebied, was jongste lid ooit van de FED (2006/2011) en uitte veel kritiek op QE en niet streng genoeg monetair beleid. In 2025 heeft hij zich plotseling bekeerd tot voorvechter van flink veel meer verlagingen. De FED handelde niet snel genoeg.  

In het tarifaat mag ICE terreur uitoefenen al kost dit toch een deel van zijn verkiezingsgunst.  Ook begint het steeds duidelijker te worden dat Hillary en Bill enige jaren moeten gaan brommen vanwege betrekkingen met Epstein. Trump krijgt de Nobelprijs voor economie vanwege zijn baanbrekende theorieën over importheffingen. Anders komt de koning van Zweden ineens in de Epstein files.

Zoals de laatste jaren gebruikelijk is, zijn de winstcijfers beter dan verwacht. Maar dat is niet meer genoeg, want men verwacht meer dan winst uit AI, nog meer winst uit de cloud en minder uit de hand lopende kosten. Er wordt extreem gereageerd op winstcijfers, zoals bij Meta, Microsoft en ASML. Veel omhoog, omlaag en soms nog veel meer omlaag.

psychologisch is het wel te verklaren: dit soort aandelen zijn enorm gestegen, iedereen heeft enorm vertrouwen dat de cijfers niet zullen beschamen, maar willen wel een beetje winst nemen. Maar eerst even die cijfers afwachten. Prima, maar toch wat winst nemen. De aandelenrally is breder aan het worden en dan kunnen andere aandelen ook leuk worden (drama kan ook nog steeds, maar een bredere markt wordt door techneuten alom als positief voor markten gezien) )

En met goud zit je (even?) fout.

De vlucht uit zilver is voorlopig niet naar bitcoin. Ach, het kan zo weer alle kanten opvliegen met zilver en goud en bitcoin. We zitten wel in de fase waarin het tafelzilver wordt ingeleverd (en dat blijkt dan verzilverd te zijn,, Gero zilver van 90 ten duizend bijvoorbeeld). Het haalt de krant weer. Dat brak uiteindelijk de vorige zilverspeculatie rond 1980. Nu is er iets meer nodig denk ik

was het Rutte of de obligatiemarkt die Trump tot enige matiging bracht

Een uur praatte Rutte met Trump en de grootste angels uit de Groenlandstrijd. Geen militair geweld en geen extra importheffingen voor Europa.   

Maar het is zeker zo waarschijnlijk dat Bessent aan de noodrem trok vanwege de opstand van de bond vigilantes. De rente steeg namelijk behoorlijk door het gedoe rond Groenland. Amerika is niet meer helemaal te vertrouwen en dat drijft onze pensioenfondsen uit Amerikaanse obligaties (ABP voorop).

(die zonnebril van Macron was het ook niet)

Andere Amerikaanse beleggingen liggen ook onder het vergrootglas. Is Amerika echt veel meer dan de helft van de wereld waard? Dat kan toch haast niet juist gewaardeerd zijn, het is een risico dat meer landen het evangelie van eigen land eerst gaan volgen en dat is niet zo best voor Amerika.

De rente had natuurlijk ook last van de wel erg hard stijgende rente in Japan. Japan heeft al tijden niet meer dat grote kapitaaloverschot op de rest van de wereld. Dat is nu ook een probleem voor Amerika. De tekorten op de lopende rekening zijn nu al zo lang erg groot dat Amerika nu ook netto moet betalen aan het buitenland. Tot voor kort werd dat opgevangen door het hogere rendement dat de VS had op buitenlandse beleggingen (en het lage rendement van het buitenland op Amerikaanse beleggingen) , maar zelfs dat is nu onvoldoende geworden..   

We horen nu al zo lang dat Europa zo achter blijft bij de VS, want we zijn plotseling zo dom, lui en we regelen alles kapot en hebben te weinig goedkope fossiele energie. Er komt nu eindelijk  tegengas van bijvoorbeeld Zucman en Krugman: als je corrigeert voor hogere bevolkingsgroei is de groei van de VS nauwelijks hoger dan in de EU. Per volwassene al helemaal en dan is het productiviteitsverschil ook maar klein. We hebben het niet zo slecht, want we leven vijf jaar langer, hebben beter voedsel, minder misdaad en ons klimaat is minder extreem.

MAGA wordt nog steeds op grote schaal aanbeden, maar het aantal ware gelovigen slinkt. Wat ICE allemaal doet, gaat toch veel te ver. Boze tongen zeggen dat Trump dit nodig vindt om een opstand tegen ICE uit te lokken die dan met onverschrokken daadkracht met een volle mep aan geweld kan worden neergeslagen. Misschien hoeft het Amerikaanse volk dan ook voorlopig niet meer te stemmen.

Beurzen waren niet erg onder de indruk, behalve dan een beetje de rente en een wat zwakkere dollar. Goud en zilver verdringen crypto, misschien tijdelijk. De stijgingen zijn overdreven, maar exponentiële stijgingen kunnen heel groot worden, voor de kladderadatch toeslaat. 

Er was enige themarotatie, zo lijkt het althans. Normaal leidt dat tot een correctie, maar nu nog niet. De magnificent 7 blijft voor de verandering achter en small caps en waarde is in herstel. En daarom blijft Europa even niet achter bij Amerika. Het cijferseizoen is weer van start gegaan en dat valt zoals meestal allemaal wel mee, al waren de verwachtingen voor de financials kennelijk te hoog. Die hoge verwachtingen maken technologie natuurlijk ook kwetsbaar. Maar AI is voorlopig doorslaggevend over wat er gaat veranderen. Het gaat allemaal nog harder dan men dacht.

nostalgie naar jaren 30, 2016

 Op de sociale media is 2016 ineens een jaar waarnaar velen terugverlangen. Het is de tijd voor Trump, de goedkope tijden van voor COVID, de Brexit had zich nog niet gerealiseerd en Rusland had alleen nog maar de Krim geannexeerd. Geen dreiging van een Derde Wereldoorlog of ontslag door de chatbot Anna van AI. De goede oude tijd waarin de wereld nog niet zo snel veranderde en Amerika nog een slimme, welbespraakte zwarte president had. We werden geconfronteerd met criminal Hillary, er was voor Brexit gestemd, maar de leden van de FED werden nog niet voor de rechter gesleept. Men vond het nog niet nodig om handelsoorlogen te beginnen. Men wilde Groenland nog niet hebben ter meerdere glorie van de keizer en vooral vanwege het mislopen van de Nobelprijs voor de vrede (hoe terecht dus). Europa was nog iets respectabels, ook al deed men aan domme linkse hobby's en riep men geen overtuigend halt toe aan immigratie. Dus er is wel iets te zeggen voor een verlangen naar 2016.

Echter er is ook een sterk verlangen naar de jaren dertig. Als econoom is dat volstrekt niet te verklaren. Ook voor mensen die zagen dat het de bron was van de Tweede Wereldoorlog met opkomend fascisme is een en ander verbazingwekkend. (het verlangen is alleen maar mogelijk omdat haast niemand de jaren dertig bewust, actief heeft meegemaakt)

Maar er is nostalgie naar de jaren dertig toen de veranderingen nog niet zo snel gingen en er sterke leiders waren die wel wisten hoe je immigratie en Joden moest aanpakken. Woke was absoluut ondenkbaar, transgenders waren er niet (althans onzichtbaar)  in die mooie versie van de jaren dertig.  Nationalisme was in, weg met die profiteurs van onze sociale heilstaat. Eigen volk eerst (=protectie, hoge importheffingen enorm omhoog wat de depressie van de jaren dertig zonder twijfel ernstig verergerde) , want het ging al zo slecht dat anderen niet op onze kosten konden meeprofiteren. Overigens is dat de juiste economische reden volgens bijvoorbeeld Friedman om immigratie niet uit de hand te laten lopen. Volgens hem was alle immigratie goed in de VS tot 1914, maar door de opkomst van de verzorgingsstaat kon je niet zo maar iedereen binnenlaten ter vergroting van het economische heil (wel voor echte vluchtelingen, maar dat is niet voor economische redenen. Overigens zijn immigranten vaak harde werkers en daardoor gelukkig vaak wel goed voor ons economisch heil) In de jaren dertig bewonderde velen de sterke leiders als Hitler en Mussolini (met hun ongelooflijk meeslepende toespraken waar men nu heel anders naar kijkt) en keek men niet zonder reden neer op de slappe hap van die linkse Weimar- republiek. Men had het slecht en daar moest iets aan gedaan worden en extreem rechts bood de oplossing in de ogen van velen, met benoeming van de profiteurs (toen zag men de Joden en immigranten hier voor aan) als reden van de ellende en de opbouw van een sterk leger, zodat Amerika, Engeland en Frankrijk niet langer met je konden sollen.  

Het geeft wel een beetje aan waarom links steeds maar verder wegzakt, terwijl zo veel mensen het niet goed hebben (al valt dat mee met vroeger, men waardeert de geneugten van "gratis" sociale media niet, de betere gezondheidszorg, de lange periode van vrede, de goedkope vliegreizen etc.). Men ziet dat de boodschappen duur zijn geworden en links zet nog steeds de sociale heilstaat open voor buitenlanders en spendeert geld aan climate change in plaats van aan goedkopere boodschappen, men maakt benzine nodeloos duur. Men maakt eindeloos regels in plaats van betaalbare huizen te bouwen. Men houdt eindeloos rekening met minderheden in plaats van de eigen middenklasse voor te trekken. 

De tijdgeest is duidelijk naar rechts, maar we moeten niet zo duidelijk de  jaren dertig weer mogelijk te maken. Straks als AI tot grote ontslagrondes leidt en China ons nog erger overstroomt met goedkope producten, ondertussen beter dan onze eigen rommel, als we ons tot de tanden moeten bewapenen tegen Rusland, Amerika, de VS en de enorme immigratiestroom uit Afrika en climate change moeten keren, zullen we zien dat het verheerlijken van de jaren dertig niet de oplossing kan zijn.

is de debasement trade te populair?

 Het narratief (denk erom dat dit slap verhaal betekent, want ineens kan een ander narratief opkomen en het oude wegzinken in vergetelheid)  van de debasement trade is waanzinnig populair op het ogenblik. Je moet in zilver en in goud, want de fait currencies zijn straks niets meer waard. Centrale banken weten dit en kopen alleen nog maar goud, want dollars zijn uit de mode mu de Pax Americana is vervangen door de Donroe doctrine met een ministerie van oorlog. Amerika kan zo maar zeggen dat je bezittingen in beslag worden genomen en even later is dat zo, bemerkten diverse Russen. In China ziet men dit ook. Belangrijker is dat Chinezen niet langer rijk worden met vastgoed en collectibles en in iets anders willen zitten. Goud dus. En dat kan, want de lonen zijn genoeg gestegen dat men gouden ringen etc. kan kopen. India is ook rijk genoeg geworden om nog meer goud te kopen dan ze toch al deden. Het narratief van goud is sterk. Dat van zilver is op het ogenblik nog populairder, want de industrie heeft meer zilver nodig dan geproduceerd kan worden. In steeds meer toepassingen moet zilver. Dus de zilver schaarste wordt nog groter. Zeker weten. Of toch niet?

De stijging van de zilverprijs is extreem en hoort bij de grootste drie stijgingen sinds 1971, het jaar dat de echte debasement trade begon (Nixon liet dollar niet meer omwisselen voor goud). Uiteraard kan het nog erger als we naar de explosie van 1980 gaan, beslist niet onmogelijk. Maar in 1980 was er te veel gespeculeerd door vooral de gebroeders Hunt. Zij zorgden ervoor dat de fysieke voorraad zilver kleiner was dan de industriële vraag. Aanvankelijk was dat een groot succes, want de zilverprijs steeg tot ongekende hoogte. Maar in 1980 dacht elke particulier dat het beter was om zijn fysiek zilver in de vorm van (niet zeldzame) zilveren munten te verkopen, weg met dat zilveren bestek dat niemand nog wil poetsen. Wat moet ik met dat zilveren dienblad? Of die lelijke theepot. Weg ermee en bakken met poen opstrijken. En binnen de kortste keren was zilver niet meer schaars, want er is veel meer zilver opgepot dan er geproduceerd wordt (door vele eeuwen productie).

Het narratief van de debasement trade is sterk want eigenlijk gelooft bijna iedere econoom dat er fiscale dominantie is (zie Jeroen Blokland bijvoorbeeld). Overheden maken steeds meer schulden en geloven steeds meer dat bezuinigen slecht is. Keynes is nog altijd populair. Maar op een gegeven moment is de schuldenlast gewoon te groot en gaat het mis. Dan moet er iets gebeuren om die schuldenlast weg te krijgen. Het meest populair is dat dit met inflatie zal gaan, want overheden worden gedwongen steeds meer met geld te smijten om de verkiezingen te winnen. Zelfs in tijden dat er behoorlijke economische groei is blijft het overheidstekort in de VS enorm. In Frankrijk kan men geen begroting aangenomen krijgen, omdat te veel politici echt niet willen bezuinigen. In Duitsland is de Schuldenbremse gesneuveld en om AfD in te tomen moet dit leiden tot enorme stijging van overheidsuitgaven. Hoe gaat men die 5% defensie betalen? Via Sinterklaas bij de ECB natuurlijk, wie anders is zo gek om al die staatsleningen te kopen? Arbeid is schaars en lonen moeten dus tomeloos omhoog, d.w.z. inflatie.

Maar komt er echt die enorme inflatie die debasement van valuta's als de dollar en euro gaat veroorzaken?

Dat is zeer de vraag. Jan de Boer gelooft heilig in een deflatoire instorting van de debasement trade. Wanneer dat gebeurt is uiteraard onzeker. Hij ziet een Chaotisch Neergangscenario met deflatie. Er gaat van alles gebeuren waardoor aandelen flink gaan dalen. De magnificent seven blijven al enkele weken echt achter bij de S&P500 (want het narratief van debasement trade in zilver is sterker). Op zeker moment wordt het duidelijk at de winsten van die extreem grote bedrijven nauwelijks nog kunnen groeien. Dat kan een enorme klap in de koers veroorzaken. Aandelen zijn erg duur op het moement en het verhaal van die mooie winstgroei van gewone aandelen is maar zwak, er zijn maar weinig aandelen die een mooie winstontwikkeling laten zien over meer dan vijf jaar en als dat wel gebeurt kan het ook misgaan, zoals bij Adyen en WoltersKluwer. Dat kan een verkoopgolf van aandelen doen ontstaan. De babyboomers moeten dan hun geld veilig stellen door nog veel meer te verkopen. Dat leidt al snel tot dalingen van 50% van beurzen. Niet gegarandeerd, maar na 18 jaar hausse al diverse keren gebeurd (denk aan 2000, 1966) met een lange periode daarna zonder reële koersstijging. Een en ander is zeer slecht voor de koopkracht van de rijken, d.w.z. een klap in de consumptie vindt dan plaats en dat is deflatoir. 

Arbeid kan plotseling niet zo schaars blijken als AI te succesvol is en dat is niet goed voor de loonontwikkeling. Deflatoir. Grondstoffen hoeven niet zo schaars te zijn als men nu denkt, de olieprijs kan flink dalen bij vraaguitval. 

Kortom, deflatie is wel degelijk mogelijk bij de komende dramatische val van de beurzen na de overdreven stijgingen die hopelijk nog niet voorbij zijn.

met goede moed het nieuwe jaar in

 Het jaar is begonnen met veel van dezelfde vertrouwde winnaars in technologie zoals ASML en defensie-aandelen. Er zijn nog steeds bekende losers zoals DSM, Unilever . De moed is daar tot onder de schoenen gezonken, het herstel wil maar niet lukken. Het is geen AI en ze moeten kennelijk de rekening betalen voor de hogere importheffingen van Trump en de opstand tegen hogere inflatie. Je hoort niet zo veel mer van graaiflatie en dat is denk ik wel met reden: de producenten van de dagelijkse benodigdheden zijn niet meer de veilige winstmakers van weleer met marges die ineenschrompelen. Alle fantasie is bij technologie en AI. En O Wee als het narratief (=slap verhaal) tegen je keert zoals bij RELX en WoltersKluwer. Financials klampen zich vast aan de chatbot Anna die heel wat menselijke collega's de laan uit schopt.  Het oeverloze pessimisme over financials zoals ik ongeveer twee jaar geleden aanstipte is omgeslagen in groot optimisme. 

 Overigens is in de VS de banengroei in de financiële sector nog steeds redelijk. De rest van de banengroei is matig, maar dat wijst op stevige groei van de productiviteit. De werkloosheid viel mee in de VS, ICE heeft kennelijk genoeg arbeiders het land uit geschopt en geschoten. De groei in de VS is veel hoger dan verwacht en wordt naar boven bijgesteld op de enorme meevallers in de export en import. Het handelstekort was niet bijna $ 60 miljard maar minder dan $ 30 miljard en nu komt men met cijfers van 5% groei over het vierde kwartaal terwijl het ergste hiervoor werd geweest vanwege de lange sluiting van de overheid. Import werd getroffen door afbouw voorraden van importen (=meer inflatie in 2026). Het handelstekort zwiepte van enorm negatief en snel nog erger wordend naar plotseling enorme verbetering. Die zwieper geeft aan dat er een flink risico is van weer verslechtering als een en ander weer enigszins normaliseert. Maar per saldo lijken de opwaartse groeiverwachtingen voor de wereld verder omhoog te worden bijgesteld.

Er is groot optimisme over de groei van de winsten en in mindere mate ook over economische groei. De wereldhandel groeit beter dan verwacht. Daar profiteert vooral China van en diverse andere Emerging Markets. Europa is overduidelijk de klos. De koersen van Emerging Markets lijken steeds overtuigender naar boven uit te breken versus de S&P500. Verder valt op dat small cap value het sinds half november  goed doet in de VS. 

Trump koloniseert niet de bananenrepublieken zoals de VS vroeger deed, maar de olielanden in de achtertuin. Hij ziet de olieproductie van fracking niet meer groeien maar afnemen en dat moet dus aangevuld worden met goedkope olie uit Venezuela. Geopolitiek risico volop nu ook Groenland door Trumpp gekocht gaat worden (iedereen krijgt en flink bedrag in Groenland, men denkt ongeveer $100.000 per persoon nodig te hebben en dan nog is het een koopje. Beurzen zijn zoals zo vaak niet onder de indruk van geopolitiek risico.

Ik bezondig me aan FOMO en blijf zitten, maar de man met de hamer die het beurssprookje uitblaast en als een olifant door de porseleinkast zal gaan wandelen is in aantocht. Europa is nog even de aantrekkelijke spijker voor de hamer. Het kan nog even duren, maar risico langzaam terugnemen is voor oude sokken zoals ik in toenemende mate noodzakelijk. Ik hoop nog op een goed 2026, maar op tijd winst nemen wordt belangrijk, zoals ik in 1987 leerde (o, die plotselinge neergang na vijf jaar zal pas in 1988 komen, o jee, nee in 1987). En ook 1998-200. Wie in 1998 verkocht kon zijn geluk niet op in 2003, wel na eerst twee jaar uitgelachen te zijn over zoveel onnozelheid en het niet zien van de nieuwe tijd, the new era.

hoopvol het nieuwe jaar in, al zijn tussentijdse verkiezingen in de VS meestal niet zo best voor beurzen. Chaotisch Neergangscenario dreigt

 De beste wensen en moge u betere kaarten hebben dan Zelensky of Maduro. Ook in 2026 draait de wereld om D J Trump met zijn Donroe doctrine

Hoopvol is dat Rusland en China het echt niet vinden kunnen dat de VS zo maar een ander land binnenvalt, zoals Venezuela. Overigens valt China Taiwan vooral nog niet aan, omdat het zo moeilijk is en niet à la Poetin het hele eiland willen kapot maken. Niet vanwege hoge morele standaarden.

Belangrijker voor de financiële markten is dat kredietgroei waarschijnlijk gaat versnellen door AI in de VS

Gunstig is verder de mooie winstgroei die boven gemiddeld omhoog wordt bijgesteld. De FED gaat niet vervelend doen. AI werkt kostenbesparend. Belastingverlaging in de VS en gat in de hand bij Duitsland is gunstig voor beurzen. Er zijn natuurlijk de nodige zorgen over de geopolitiek, de AI-bubbel,  de PE's moeten dalen in deze fase van de cyclus, de credit spreads zijn te laag, de inflatie in de VS krijgt last van uitgestelde prijsverhogingen door importheffingen (maar minder huurstijging en lage olieprijzen maken inflatieplaatje nog even OK). etc.

 

De pessimisten zeggen dat de beurskoers bitcoin achterna moet gaan omlaag

Techneuten zeggen dat de midterm jaren in de VS vaak een flinke correctie laat zien, maar later in het jaar komt het vaak nog goed, vooral bij een herkozen president (Detrick, maar laag vertrouwen in Trump past niet bij een herkozen president)

Jan de Boer zegt dat de pauze op de beurzen nog enige tijd kan aanhouden, maar dat dan de beurs toe is aan een prachtige zwanenzang, zoals hij het in oktober zag en nog steeds ziet. Veel vergelijking met o.a. 1999

Na die volgende grote stijging later dit jaar komt de neergang à la het Nikkeiscenario van Jan de Boer of het Chaotisch Neergangscenario van Ter Veer en mij.  

Als hard pensionerend mens zou ik dus voorzichtiger moeten worden in die stijging die later dit jaar zou kunnen gebeuren. Ter Veer zou zeggen dat ik nu al heel erg moet oppassen en winst moet nemen. Te vroeg maar als het gaat dalen ben je blij dat je het gedaan hebt, net als wanneer je vanaf 1998 winst ging nemen. Pijnlijk in 1999 en begin 2000, maar heerlijk in 2001 en 2002.

Dat timen van het Chaotisch Neergangscenario zag ik jaren geleden al als de grootste uitdaging van mij als pensionado. Helaas gaat timen vaak fout, dat weet ik door schade en schand nu ook wel. Ik kan daarom de raad van ter Veer niet te lang in de wind slaan (wat ik wel deed in 2000). 

Waar moet dat vandaan komen? Uit te veel inflatie, te veel schulden, geopolitieke overmoed, overwaarderingen die niet meer bij het narratief (=slap verhaal) horen. De gelovigen in cycli zeggen dat het dan tijd wordt voor een grote daling. De baby boomers gaan liquideren als het te veel daalt en daardoor wordt de daling extra groot (in reële termen). 

DJT en 2025

 Ik kom nog uit de tijd dat DJT voor Dow Jones Transport stond en MBS voor mortgage backed securities

DJT heeft het jaar gedomineerd en dat zal wel zo blijven in 2026. De tussentijdse verkiezingen horen zijn macht in te gaan perken, als de onderklasse niet wat optimistischer wordt. 

Nog nooit heeft een Amerikaanse president zo veel verdiend, plaatje Bernie Sanders.

DJT heeft gelijk gekregen in alles (volgens de alternatieve feiten) , aldus MAGA-aanhangers, alleen is er dat vuiltje van die Epstein-files. Voorlopig voldoende zwart gelakt om Trump en trawanten te herkennen bij discutabele onderdelen.

Ik had nooit gedacht dat de enorme importheffingen en uitzetting/ tegenhouden van immigranten tot zo weinig extra inflatie zouden leiden en tot zo weinig afremmen van groei. AI heeft geholpen en de pijn is deels genomen door voorraden tegen oude prijzen te verkopen, lagere marges bij exporteurs, importeurs en retail verkopes. Dat betekent overigens dat in 2026 het inflatieleed door hoge heffingen nog niet is geleden, al lees ik meestal dat de eenmalige prijsschok voorbij is.

De winstcijfers over 2025 en daardoor ook die voor 2026 zijn ook veel beter dan ik dacht. De FED luistert ook beter naar Trump dan ik dacht. Het inflatieverhaal is onverwachts prima met lagere olieprijzen (zoals Trump altijd al gezegd had) en de huurcomponent van inflatie, vooral OER, owners equivalent rent. De geldgroei is laag en de omloopsnelheid van geld lijkt weer stabiel, een gunstig klimaat voor renteverlagingen. Werkloosheid loopt op en daarmee de productiviteitsstijging. Alom lees ik daarom optimisme over 2026.

Dat geldt niet voor China, waar die 5% geëiste groei tot te snelle stijging van hun schuldenberg leidt.

 Ook over Duitsland is men somber, men ziet wel die enorme overheidsuitgaven, maar men vindt dat nep groei. De laeding indicator van de chemische industrie voorspelt flink onheil voor Duitsland.

In de VS is men optimistischer over de schulden, die zijn beheersbaar. In 2025 stegen de inkomsten van de overheid, maar de uitgaven niet.

Het is het jaar van goud en recentelijk zilver en platina geworden. De speculatie op de zilvermarkt is uit de hand aan het lopen. Een ordentelijke prijsvorming wordt moeilijk inde komende tijd, nu er zo veel fysieke uitlevering van zilver wordt gevraagd en al die waardeloos geachte call opties op $70 ineens flink in the money zijn. 

De angst voor de heffingen van Trump is voor een groot deel verdwenen. De magnificent 7 stralen nog steeds, al is er dat vuiltje van de schulden van Oracle, dat wel opgelost zal worden.

In Europa straalden vooral de financials waardoor value het in Europa beter deed dan groei (in de VS was dat weer andersom). Daar zaten ongelukjes bij zoals Wolters Kluwer, dat ondanks mooie winstcijfers vanwege angst voor AI halveerde in koers. Of Adyen dat ook niet vooruit te branden was ondanks stevige winstgroei. 

De oorlog in Oekraïne is niet in een dag opgelost door Trump. Hij heeft de meest Russisch gezinde onderhandelaars benoemd, maar die Oekraïners willen zich maar niet overgeven aan de tsaar, wat toch hun noodlot is volgens landen met slechte kaarten aldus Trump. Hoe hij ook schreeuwde tegen Zelensky, hij luistert niet maar vraagt Rutte om hulp. Europa helpt en dat zal meer worden, anders breidt de Sovjet Unie eerst uit naar de Baltische staten en daarna via Polen en Duitsland kan zelfs Nederland onderdeel van de Sovjet Unie worden, zoals Vance zo graag wil, want dan komen onze waarden weer meer overeen met de zijne. Het vlot nog niet met die Nobelprijs voor Trump, hoeveel oorlogen hij ook volgens zich zelf heeft beëindigd. 

2025 is het einde van de Washington consensus, de Pax Americana en ook het einde van het einde van de geschiedenis. De westerse normen zijn slecht, veel te woke aldus MAGA en daar is men succesvol actie tegen aan het voeren. Een en ander is niet aan het leiden tot meer tevredenheid bij kiezers, al helemaal niet bij mensen waarvan familieleden door ICE zijn uitgezet naar onbekende oorden.

2025 is de doorbraak van AI, het is duidelijk dat dit gaat leiden tot grote stijging van de productiviteit en daarmee welvaart, maar helaas eerst ook tot plotseling grote werkloosheid, maar dat is meer voor 2027-2028 vermoed ik.

het wil nog niet met de eindejaar rally

 De koersen gaan niet zo veel omhoog als zou moeten volgens de optimisten die in gunstige seizoenpatronen geloven en in de diepe zakken van de particulieren die niets zien in obligaties. Die particulier zit nu record zwaar in aandelen en het begint steeds meer op 1999 te lijken.

Bij de lange rente kan men nog geen sein veilig geven (eens met Jan de Boer).

 De stijgende rente in Japan is een probleem, vooral als men daar zich wat enthousiaster van die buitenlandse obligaties gaat ontdoen en men minder gelooft in de wonderen van de Japan carry trade.

De koersen van lange obligaties in de VS breken maar niet naar boven door, hoe dovish diverse leden van de FED ook klinken, vooral natuurlijk in navolging van de grote roerganger. Die heeft tenslotte altijd gelijk volgens zijn alternatieve feiten. Hij heeft (nog) de macht om de werkelijke feiten langzaam door de alternatieve te vervangen. De inflatiecijfers waren enorm meevallend, maar dat zou komen door niet erg plausibele veronderstellingen over oktober van de huren (OER). Maar zelfs als je dat meeneemt, waren die inflatiecijfers een mooie meevaller. En er zijn genoeg verhalen die nog verdere afzwakking van de huurstijging zien in de VS. Het is nog niet zo dat er deflatie is, hoe hard Trump dat ook roept. Maar inflatie valt mee gezien de hoge importheffingen. Precies zoals Trump zegt, het heeft bijna geen invloed op de prijzen en via lagere olieprijzen is het gewoon deflatoir, het verhogen van importprijzen. Zo staat het niet in de economieboekjes, maar die kun je dan ook maar beter weggooien volgens Trump.

Het gaat niet zo slecht met de economie in de VS dankzij AI, maar de onderklasse merkt het nog niet zo goed, terwijl het kleinbedrijf mensen ontslaat (maar gelukkig nemen de grote bedrijven nog steeds veel mensen aan. Een K-economie dus.

En met de winstverwachtingen gaat het uitstekend in de VS, al sinds het dieptepunt in april na de aankondiging van Trump  over zijn wonderheffingen. 

make america great again nu werkloosheid stijgt en reële detailhandelsverkopen dalen in de VS: waar is Wennink?

 De FED verlaagde vorige week de rente, terwijl inflatie nog te hoog was en werkloosheid laag. Er was gevreesd voor een hawkish cut, maar zo werd het verhaal van Powell en de dots die geen duidelijke verdere verlaging laten zien niet opgevat. De eensgezindheid bij de FED is weg, nu er opstandelingen tegen Trump en vazallen van Trump in de FED talrijker zijn geworden. 

Nadere toelichting gaf een groter vertrouwen aan dat de inflatie weer zou gaan dalen als de inflatieschade van Trumps importheffingen langzaam zouden wegebben. Zoals een FED-studie aangaf, werken importheffingen vaak niet zo inflatoir, omdat de economie zo zwaar getroffen wordt dat andere prijzen gaan dalen. In het huidige geval de olieprijs en de huren.

De FED maakt zich meer zorgen over de werkloosheid. Die loopt op en meer dan Powell beloofde. En het ziet er niet goed uit zoals Sarwe, een uitstekende econoom, laat zien.

U6 (brede werkloosheid) zelfs van 8 naar 8,7%. Voor een deel komt dat door het ontslaan van overheidsdienaren, maar vooral ook door minder aannemen van mensen. De cijfers van vandaag laten vrijwel geen groei van de werkgelegenheid zien sinds Trump verliefd naar dat bord met torenhoge importheffingen liet zien eind maart. Meer mensen hebben een extra baan nodig om rond te komen en als je daarvoor corrigeert wordt het beeld nog slechter.

De enorme investeringen in AI zorgen ervoor dat Amerika niet in een recessie zit, maar de groei lijkt nu toch echt behoorlijk geraakt door de Trumpiaanse economische uitspanningen, ondanks dat Trump triomfantelijk rondbazuint dat hij toch gelijk had met zijn heffingen: geen inflatie en hogere belastinginkomsten.

Men praat weer over recessie

De dots zullen dus wel verder naar beneden gaan, dat is sinds Trump de trend en zijn economische politiek snakt naar meer renteverlagingen, die denk ik wel zullen komen (2% komt er aan voor de FED)

De detailhandelsverkopen zijn nu twee maanden gelijk gebleven in dollars, dus reëel niet zo best. Dit is voorlopig nog niet zo erg voor de winsten, maar wel voor de steun van Trump door de kiezers. De polls en de Epstein files maken MAGA kwetsbaar, Trump moet ingeruild worden voor Vance

In Nederland hadden we het rapport van Wennink, ex baas van ASML, een inspirerende man. Binnen de geplande periode kwam hij met een kloek werkstuk met aanbevelingen die (ook mijns inziens) dringend opgevolgd moeten worden. Zo'n 200 miljard extra investeringen zijn nodig. Dat is geen probleem als je het aantrekkelijk maakt voor onze pensioenfondsen met 1800 miljard en particulieren met 600 miljard spaargelden. Wat hij duidelijk maakte is dat we niet stil moeten zitten inde digitale revolutie en dat om ons zorgstelsel overeind te houden echt 1,5-2% economische groei nodig is en niet de 0,5%. waar we naar af aan het glijden zijn. Wennink heeft allerlei beleid gepland, opgeschreven door buitengewoon ijverige ambtenaren die zich dolgraag voor hem uit de naad werkten. Dat is veel kansrijker dan de politiek van hoge importheffingen en internationale samenwerking de grond inboren. 

behavioral finance over AI en Magnum

 De markt maakt zich bezorgd over een bubbel in AI. Voorop staan de zorgen over de tomeloze investeringen van Oracle in data centers in opdracht van OpenAI. Men weet niet wat men aan moet met de voorspellingen van enorm stijgende winst van Oracle bij uit de hand lopende schulden met een enorm negatieve cashflow. Voorlopig zijn de obligaties van Oracle junk bonds, maar het aandeel blijft duur, zij het minder dan enige weken geleden 

Er zijn zorgen, tot voor kort was OpenAI duidelijk de koploper bij AI, maar ineens zegt men dat Alphabet betere kaarten heeft met Gemini (en je dus volgens Trump het lot van Oekraïne en Europa verdient) . En dat is een groot risico voor alle beleggers in OpenAI dat alleen maar de grootste verliezen uit de geschiedenis weet te maken in plaats van grote winsten, zoals de Magnificent 7 braaf doen  Overigens is het buitengewoon geruststellend dat zo enorm winstgevende bedrijven als de Magnificent 7 zich te pletter investeren in AI. Zelfs als het fout gaat, dan nog hoeft het mis te gaan met die investeringen voor de obligatiehouders en banken. Veel degelijker dan 2008.

Voor zo ver ik het als leek begrepen heb, is AI een enorm belangrijke disruptieve nieuwe technologie, waarvan de mogelijkheden voor de komende jaren eerder onderschat dan overschat worden.

Dus het verhaal (narrative) kan dus nog mooier worden en dat is absoluut nodig volgens Bheviroal Finance, BF, om de beleggingen in AI in stijgende lijn te houden. Onkwetsbaar zijn beleggingen natuurlijk absoluut niet, want dat verhaal over schulden en winstgevendheid kan plotseling veel negatiever worden.

Nuchter bekeken zijn de waarderingen voor de Magnificent 7 hoog vanwege een bewezen hoge winstgroei en hoge verwachte winstgroei. Maar hoe die winstgroei mogelijk blijft in de komende vijf jaar is voor mij een raadsel. Die Magnificent 7 zijn nu al veel te groot en ze worden een absurd deel van de economie als de verwachtingen voor de komende vijf jaar bewaarheid worden. Dat kan dus hoogst waarschijnlijk niet. Niet elk aandeel van die 7 zal echt goed mee gaan doen in  het AI verhaal en dat leidt volgens BF tot flinke afstraffingen (meer dan 50% koersverlies).

We zullen zien, geen garantie, want misschien groeien de AI-verhalen deze keer wel door naar de wolken. Maar al cijferend komen er donkere wolken voor die 7 rond 2028 of misschien al eerder. 

Deze week heb ik voorzichtig een teentje in het beurswater voor Magnum gestoken. Erg weinig cijfers en de nieuwe aandeelhouders moeten mar afwachten voor wat de vooruitzichten en cijfers met een beetje goede wil zouden kunnen worden, zonder guidance van betekenis van Unilever. Een rare beursgang was dit, zonder begeleiding van banken met verhalen dat je vanwege wonderbaarlijk goede vooruitzichten veel geld moet steken in de beursnieuweling. Unilever stoot het af richting aandeelhouders en de prijs deed er kennelijk niet zo toe. Te laag, dan hadden de aandeelhouders daar geen last van als ze de nieuwe aandelen vast hielden. Magnum heeft een lagere winstmarge dan de rest van Unilever en dat belemmert de waardering voor Unilever. Nog belangrijker is, gok ik, dat Unilever af komt van Ben & Jerry's, wat niet goed ligt bij Trump en consorten vanwege een kritische houding ten opzichte van Israël en veel te woke is. Magnum is zeer goedkoop (als je naar de omzet kijkt) vergeleken bij de andere grote ijsfabrikanten, wat voor een belangrijk deel verklaard kan worden door die lagere winstmarge en de hoeveelheid schuld waarmee Unilever Magnum heeft opgezadeld. Maar toch, die merknamen zijn geweldig en het verhaal dat er op de kosten bespaard kan worden etc. is geloofwaardig. 

Ik hoop er het beste van, BF zegt dat het kansrijk is (te weinig aandacht, afgestoten voor andere redenen dan dat het een slecht bedrijf is, uit overdreven angst voor Trump) , maar sluit niet uit dat Unilever heel blij is met het afstoten van een deel van het oude bedrijf dat in hun ogen alleen maar een verdrietige toekomst heeft vergeleken met de rest van Unilever, vooral als Trump/ Kennedy c.s. weer eens te keer gaan tegen die ongezonde dikmaker van een woke ijsjes fabrikant. .  

bijna iedereen boos, K-economie

De inflatie is aan het oplopen in de VS, zij het niet zo veel als gedacht. De voedselprijzen stegen ongeveer 2,7% op jaarbasis, terwijl dat zonder de immigratiepolitiek van Trump 1-2% zou moeten zijn geweest aldus Grok. Minder dan ik vreesde, net als bij de importheffingen. Toch is dat allemaal een nodeloze aanslag op de Amerikaanse economie. Meer inflatie, meer onzekerheid, minder innovatieve krachten.

De economie draait steeds meer op de bubbelinvesteringen in AI. Ik zou niet weten hoe dit nog drie jaar kan doorgaan in dit tempo met het huidige elektriciteitsnet en de ongezonde financiering van een en ander. Een jaar nog wel, maar dan lijkt me toch onontkoombaar dat men wat moeilijker gaat doen over die hemelhoge investeringen. Het helpt de productiviteitsstijging waarschijnlijk wel flink, maar dat leidt tot aanvankelijk meer werkloosheid.

Nog meer redenen voor de kiezer om boos te worden op Trump (in Europa is de ontevredenheid vergelijkbaar groot). Inflatie is niet weg door het naar beneden praten van Trump. Hoe kon men ook geloven dat met hogere importprijzen de inflatie extra zou dalen. Wel is waar dat de inflatie niet zo veel steeg als gevreesd door economen. Trump had wel goed gezien dat import maar een klein deel van het BNP in de VS is en daarom niet direct leidend tot een recessie. Maar de cadeautjes van Trump gaan naar te weinig mensen. Te veel hebben last van te hoge prijzen, straks ook voor gezondheidszorg.

Men begon te schrijven over een armoedegrens van $140.000 inkomen per jaar. Dat bleek toch wel een beetje erg overdreven, maar zelfs inkomens boven de $100.000 kunnen toch als te laag worden ervaren door vele kiezers. Zelfs miljonairs vinden zich meestal niet rijk, volgens een recente poll vindt slechts 36% van de miljonairs in de VS zich rijk. De k-shaped economy met goede, steeds betere, inkomens voor de rijken en slechte, steeds slechtere, voor de rest dreigt een electorale ramp voor de republikeinen te worden bij de mid term elections in november.    

De beurzen doen het goed en dat vindt men niet meer raar in een K-shaped economy. Het wordt nu zelfs als ergernis aangehaald in de VS, die stijgende koersen bij dalende koopkracht. Ik zie wat bemoedigende technische signalen, bijvoorbeeld bij biotech en Brazilië.

In Europa is het ook allemaal niet meer zoals het was. Er zijn te veel oude sokken en te veel jongeren die meer verwacht hadden. Ze hebben wel een betere opleiding dan hun vader, maar niet meer een beter inkomen. Men denkt dat op te lossen via een agressieve immigratiepolitiek, maar dat stopt de oorlogen in de wereld niet en helemaal de vergrijzing niet. Dan maar liever wat armer, net als met de Brexit. 

In Nederland zijn de verkiezingen gewonnen met optimisme (D66) en degelijk bestuur (CDA), maar is rechts nog steeds het sterkste en dat leidt tot blokkades. Formeren is torpederen. Het schiet niet op, maar dat was eigenlijk altijd al verwacht, al had de nieuwe frisse wind vanuit het midden even weer tot hoop geleid. Waarom links zo erg verliest, al decennia overigens, is me niet zo duidelijk. Ja, de echte arbeider werkt nu bij de slachterij of in de tuinbouw, maar dat zijn niet stemgerechtigde buitenlanders. En ja, bedrijven het leven zuur maken werkt niet, zie hoe Ierland extra veel groeide door wel heel erg aardig te zijn voor het bedrijfsleven. Maar waarom ziet men links als elitair en het traditioneel veel elitairdere rechts als niet elitair? En ja, nog hogere uitkeringen is erg belastend voor de werkende middenklasse, die maar niet vooruit komt (al helemaal niet als je het afmeet aan consumptie ex zorg, iets dat verrassend weinig gebeurt en heel droef stemmende grafieken oplevert). En nee, de politiek wil niet ingrijpen, want men is al impopulair genoeg zonder vervelende ingrepen over pensioen en zorg.