De onbesuisde oorlog van Trump in Iran blijkt zoals verwacht niet eenvoudig te winnen door het militair superieure Amerika en Israël.
Israël heeft met succes Amerika overgehaald om mee in te grijpen in Iran. Diverse verhalen doen de ronde, het meest plausibele in mijn ogen is dat Iran een exponentiële voorraad drones aan het opbouwen was die elke nieuwe militaire ingreep onmogelijk zou maken, je moest nu dus ingrijpen anders zit je over enkele jaren met een kernmacht die vanuit Libanon en Gaza Israël weg bombardeert.
Maar je kunt Iran militair haast niet verslaan. Het is te groot, te veel bergen etc., iedere militair weet dat het vrijwel onmogelijk is om Iran te veroveren zelfs met boots on the ground. Dat was ook niet de bedoeling van Trump, maar het was hem kennelijk niet voldoende duidelijk wat Iran kon terugdoen. Sluiting van de straat van Hormoez leek zoals altijd iets waar je mee dreigt, maar niet werkelijk doet. Ja, dus wel. En Teheran plat bombarderen, daar heeft de revolutionaire garde geen boodschap aan. Ga toch door, dan zijn we van die lastposten af.
Trump heeft het niet meer over regime change. Hij zegt dat hij verkeerd is geadviseerd en nu met de brokken zit. De olieprijs is omhoog geschoten en dat kan maanden langer duren dan gepland. met als gevolg catastrofaal verlies bij de verkiezingen. Trump heeft gefaald met inflatie, met die beautiful tariffs, lage benzineprijzen, groei van de werkgelegenheid, nieuwe oorlogen begonnen tegen beloftes in, ongekende chaos veroorzaakt . De kosten van gezondheidszorg exploderen voor een deel van de middenklasse door OBBA. En dat terwijl hij de sterke economie van Biden erfde met extra impuls van gigantische investeringen in AI. Alleen ICE is een succesverhaal met terugdringen van immigratie, maar die ondankbare hispanics pruttelen nu ineens wat tegen dat ook hun vrienden sinds vele jaren ook weg mogen uit het Amerikaanse paradijs. De belastingverlagingen voor de rijken gaan overigens wel de economie stimuleren via meer consumptie van die rijken.
Regime change zou overigens wel fantastisch zijn voor Iran. De Revolutionaire Garde eigent zich een steeds groter deel van de Iraanse economie toe, naar zo'n (AI) schatting nu 30% en snel groeiend. De opperste leider heeft enige tijd toegestaan dat de revolutionaire garde ongeveer de helft van de olie-inkomsten en niet 20% (want de export van olie gaat steeds meer via schimmige bedrijven en schaduwvloot, niet officiële instanties). De bedrijven van de garde en de opperste leider c.s. zijn onmetelijk rijk, met bezittingen in Iran, de UAE en Europa etc. van honderden miljarden dollars. Het grootste bedrijf van Iran staat onder toezicht van de opperste leider. Daarnaast zijn er vele liefdadige instellingen, bonyads die 7% van hun winst weggeven aan hun toegedane doelen. De garde leeft daardoor steeds meer in excessieve weelde en de rest van Iran in toenemende armoede (inflatie 40%+, steeds meer geld naar defensie voor de garde en steeds minder oliegeld naar het volk etc.).
De geestelijken van met name Qom en de opperste leider zijn nu helemaal terzijde geschoven door de leider van de garde, Dat proces is al vele jaren gaande en kreeg een impuls onder Ahmedinejad. Vahidi (sinds 1 maart officieel, daarvoor was hij eigenlijk ook al op de achtergrond) is de machtigste man van Iran. Hij bepaalt alles (zo lang hij de martelaarsdood kan vermijden). Het is gunstig voor hem dat de nieuwe opperste leider niet bij kennis is, het instituut van de opperste leider die alles regelt kan alleen maar doen wat hij wil. Hij en zijn kompanen drukten door dat de zoon van Khamenei de nieuwe opperste leider zou worden, tegen een eerder uitgesproken wens van zijn vader (2024 volgens o.a. NYT) en de regels van de islam (geen erfopvolging). De geestelijken moeten de garde moreel gezag geven, maar slagen hier niet meer in. Zij verkiezen hun eigen hachje boven moreel gezag en beroepen zich op de oorlogssituatie. Ondertussen zijn ze hun macht kwijt en zijn het amorele lafaards geworden (niet allemaal) . Het regime heeft enigszins de goedkeuring uit Najaf gekregen (essentieel voor moreel gezag opperste leider) , de andere zeer belangrijke Shiitische autoriteit, maar al Sistani is 95 en lijkt niet zelf die goedkeuring te hebben geschreven en die goedkeuring is op basis van oorlog, niet omdat zij de corruptie van de garde goedkeuren (integendeel) .
De garde heeft zo'n 190.000 leden met ongeveer 450.000 soortement reservisten. Het reguliere leger heeft 350.000 soldaten en er is ook nog marine (70.000 man). De garde is goed bewapend, het reguliere leger nauwelijks en daar deserteert men, omdat men niet zo graag het geprefereerde kanononenvlees wil blijven.
De garde is zoals verwacht strategisch aan het zegevieren vanwege hun asymmetrische mogelijkheden. Saoedi-Arabië heeft een enorm leger, maar weinig marine en kan zich niet verdedigen tegen aanvallen op de olievelden en moet zich alles laten welgevallen wat Iran doet op straffe van wegvagen olievelden en pijpleidingen. De UAE heeft als voordeel dat de garde al hun enorme bezittingen in de UAE niet willen weg bombarderen. En men heeft met succes duidelijk gemaakt dat ze iedereen moeten bombarderen zo lang Amerika en Israël niet de smaadvolle aftocht hebben geblazen. Nog steeds drones genoeg, die succesvol van alles raken behalve Amerikaanse doelen (op enkele uitzonderingen na). Iran mag schepen aanvallen in de straat van Hormuz, het internationale recht en de belangen van o.a. China en een te hoge olieprijs (belangrijkste voor Trump) verhinderen dat andersom tankers van de schaduwvloot van Iran mogen worden aangepakt (asymmetrisch).
Trump heeft tegen de verwachting in, niet zwichtend voor de dreigementen van Iran, Kharg gebombardeerd (goed voor 90% olie export Iran) . Maar zonder geloofwaardige dreiging van bezetting Kharg gaat Iran nooit de straat van Hormuz openen. Ik denk dat er niets anders op zit voor Amerika om Kharg te bezetten (dat kan onverwacht eenvoudig bij de nieuwe oorlogvoering van Amerika, maar in Amerika wil men daar misschien nog vele nachtjes over slapen, totdat de grote leider ingrijpt) , omdat Vahidi niet gelooft dat dit echt gaat gebeuren en dus niet zwicht voor dreigementen. Vahidi gelooft al helemaal niet in militaire escorte van schepen door straat van Hormuz door andere landen dan Amerika. Dan nog is regime change in Iran uiterst onwaarschijnlijk, zo lang de bevolking niet helemaal verhongert (het kan wel, nu de garde het reguliere leger zo vernederd heeft en zo overduidelijk zich te goed doet aan overdadige corruptie en Qom en Najaf gaan zwichten voor morele argumenten) . Maar de straat van Hormuz zou dan in ruil voor Kharg wel open gaan denk ik. En anders krijgen w)e maanden hoge olieprijzen en vermoedelijk impeachment van Trump (nu al vrij waarschijnlijk voor 2028 volgens wedkantoren). Ook is mogelijk dat we de militaire kracht van AI onderschatten en de revolutionaire garde harder geraakt wordt dan nu door hen voor mogelijk wordt geacht, maar dat is niet het basisscenario. Dat is pakken (of succesvol dreigen hiermee) van Kharg in ruil voor een open straat van Hormuz in mijn ogen.
Poetin is natuurlijk ongelooflijk blij met wat er allemaal gebeurt. Hij mag weer volop olie exporteren tegen een hoge prijs, zodat de economische neergang die net knellend begon te worden kan worden afgewend. De president van Polen heeft het aanbod van Europa om een enorme defensiemacht op te bouwen met Europees geld getorpedeerd. Polen zou dan te veel afhankelijk worden van Brussel, terwijl men in Moskou toch veel aardiger is. Poetin heeft nieuwe krachtige argumenten om de hulp aan Oekraïne te stoppen. Europa wil wel, maar kan nog steeds niet door Hongarije, Polen en Slowakije. Het is maar goed dat Oekraïne dankzij hem zo goed is geworden met drones