Europa's roddeldiplomatie

Europa's innovatie: de belediging als diplomatiek wapen, zo noemde Follow the money het in navolging van Business Week. Ze namen bovenstaande kaart over van Business week (http://www.businessweek.com/magazine/europes-insult-diplomacy-11032011-gfx.html) (Spencer Bailey).

Er lijkt een hele beledigingsdiplomatie te zijn ontstaan (President Nicolas Sarkozy is een 'Mr. Bean', 'een dwerg' (volgens Cameron); Angela Merkel heeft een 'onneukbare dikke reet',En de euro? 'Een ramp die iedereen verneukt heeft'. Dixit Berlusconi. zo vertaalt Follow the Money).

Het stroomschema leert een en ander van de invloedssferen in Europa. Europa draait om Frankrijk, zo kun je zien in dit plaatje. Griekenland is helemaal niet belangrijk, Italië wel, nauwelijks onbelangrijker dan Duitsland. Het VK is ongeveer even belangrijk in de discussies als Luxemburg.

Huizenmarkt VS: nijpend tekort dient zich aan

Het aantal nieuwe huizen dat in de VS gebouwd wordt, is al geruime tijd erg laag vergeleken met wat er afgebroken wordt. Het vertrouwen is voorlopig erg laag en dat houdt herstel nog even tegen.
Voor de bouwsector moet de huizenbouw aantrekken. De gezinsvergroting door de recessie gaat omslaan en dan wordt de vraag een stuk hoger en daar kan bij het huidige aanbod van nieuwbouw niet aan voldaan worden: nijpende tekorten in sommige regio's zijn aan het ontstaan.
De plaatjes van Catalpa laten zien dat het aantal huizen dat nu in de VS gebouwd wordt veel te laag is. Het geeft een grote depressie aan, terwijl de bevolking groeit.
We zien nu al een hele tijd (52 maanden) dat de voorraden afnemen. Dat leidt bij een groeiende bevolking tot een extra vraag en dat betekent dat het niet meer lang gaat duren voordat men zich in de VS gaat realiseren dat nieuwe huizen tegen de huidige prijzen een wel heel erg groot koopje is.
De huizenmarkt is dicht bij het punt waar je flink prijsherstel kunt zien en dat zorgt voor heel wat minder zorgen of huizen nog wel iets waard zijn (=ja, huizen zijn flink wat waard als de bevolking groeit).

PIGS schulden aan Amerikaanse banken: Ierland en Spanje gevaarlijk

De exposure van Amerikaanse banken naar de PIIGS landen is vooral via derivaten en garanties: 550 miljard via derivaten/ garanties etc tegenover 175 miljard allerlei soortementen leningen, deposito’s directe beleggingen. FT Alphaville berekende dat die cijfers in het tweede kwartaal 586 miljard versus 180 miljard waren.
De BIS geeft nog 111 bladzijden voetnoten en dan nog weet je niet er goed wat de cijfers precies inhouden. D.w.z. s.v.p. voorzichtigheid bij interpretatie van de cijfers.
Amerikanen horen zich, voorzichtig concluderend, veel zorgen te maken over Ierland en Spanje, in mindere mate over Italië en Griekenland/Portugal is maar een beperkte exposure. Amerikaanse banken hebben veel minder exposure naar de PIIGS dan de Europese banken.

De Amerikaanse banken zelf rapporteerden in hun kwartaalverslagen wat in de onderste tabel staat. (deze 5 banken schrijven 97% van alle CDS-en in de VS)

bron: BIS data voor eind eerste kwartaal 2011 en FT Alphaville (http://ftalphaville.ft.com/?segid=70409)

Facebook slokt internet op als trends doorzetten

Het plaatje van het internetverkeer laat zien dat het internet eigenlijk aan het krimpen is, maar dat het Facebook verkeer nog steeds razendsnel toeneemt (is Facebook dan echt $ 100 miljard + waard?).
Dit soort trends kun je natuurljk niet lang doortrekken, maar de opmars van Facebook is wel opzienbarend, net als de afname van het andere internetverkeer.
We leven steeds meer een iLife in de Facebook tijd.

ING nu asymmetrisch goede kant op

Het plaatje geeft de procentuele verandering van ING per week aan. Dat is een onvoorstelbaar woest gebeuren sinds de kredietcrisis. Daarvoor was het een weduwen en wezenfonds. Nu is het een fonds waar je voortdurend je hart moet vasthouden.

In de kredietcrisis gingen die koersbewegingen asymmetrisch de verkeerde kant op (neerwaartse uitslagen veel groter dan opwaartse). Het afgelopen jaar zie je het omgekeerde: de uitslagen naar boven zijn groter dan die naar beneden. Dat geeft moed.

De afgelopen kwartalen heeft ING zijn risico bewonderenswaardig teruggebracht, grote opruiming gehouden onder zijn leningen aan Zuid Europa en de gevaarlijke Alt-A Amerikaanse hypotheken bijna helemaal geloosd.

De onderliggende winstgevendheid is nog steeds enorm. Maar als de lange rente verder daalt, dan blijft het levensverzekeringsgebeuren een angstige zaak (de gegarandeerde rente is dan hoger dan de rente waar je veilig tegen kunt beleggen).

Werkloosheid daalt in de VS

De groei van de werkgelegenheid volgens het grote establishment survey van 80.000 is niet erg hoog, maar gezien de omstandigheden toch OK. De werkgelegenheid in de vorige maanden werd 102.000 naar boven bijgesteld en daardoor stijgt het aantal gewerkte uren toch behoorlijk.
Je ziet economen nu al achter de oren krabben en de groeicijfers voor het vierde kwartaal omhoogduwen van een lage 1 of 2% naar midden 2%.

Het veel kleinere household survey, waaruit de werkloosheid wordt afgeleid vanuit een vaste kleine stekproef van 5000, had nog rozigere cijfers. Voor de tweede maand steeg de wergelegenheid fors en daardoor daalde de werkloosheid (dat is op zich vreemd als je alleen naar het hoofdcijfer van het establishment survey kijkt: voor een gelijkblijvende werkloosheid hoort de werkgelegenheid met gemiddeld ongeveer 125.000 te stijgen (deze maand steeg de beroepsbevolking met 181.000 volgens household survey)
Nog bemoedigender is de daling van de brede werkloosheid (inclusief degenen die niet actief zochten in het afgelopen jaar omdat ze toch geen baan kunnen krijgen) en de stijging van de participatiegraad (% mensen dat werkt). Deze partcipatiegraad daalde tot enkele maanden geleden fors (ten dele ook door al die babyboomers die met pensioen gaan) en lijkt uit te bodemen, te gaan stijgen zelfs.

(plaatje van Calculated Risk)

Goed nieuws krijgt weer de overhand (7 redenen)

1. Super Mario sprak het verlossende woord: 0,25% van de rente af. Hij stribbelt nog steeds tegen dat de ECB alles wat los en vastzit opkoopt van de periferie, maar misschien is hij begin 2012 al in voor een leuk pakketje quantitative easing
2. Helikopter Ben zit te dubben over aankoop van mortgage backed securities en is de drie lastpakken die de vorige keer tegenstemden even kwijt. In plaats daarvan is nu een superduif gekomen die nog veel meer wil verruimen (Evans).
3. Minder kans op een recessie in de VS: de autoverkopen stegen, de initial claims voor werkloosheid daalden tot onder de 400.000, de schattingen voor de maandelijkse retail sales verbeteren.
4. De approval rate van Obama gaat weer wat omhoog (economisch nieuws wat beter, aanpak herfinanciering hypotheken zonder dat congres dwars zit valt goed (afkeuren van banengroeiprogramma’s van Obama bevalt veel kiezers niet), republikeinse kandidaten voor presidentsschap maken elkaar wel erg zwart). Dat duidt op meer consumentenvertrouwen in de toekomst.
5. Het supercommittee dat het begrotingstekort moet terugdringen in de VS en vóór 23 november met voorstellen moet komen ter voorkoming dat de automatische piloot op de bezuinigingen in werking treedt, schijnt goede vooruitgang te maken zo meldt men. Democraten zijn te vermurwen tot verlagingen van sociale uitkeringen en republikeinen tot enige belastingverhogingen/ verlaging defensie-uitgaven. Dat moet ook, anders schraap je in geen velden of wegen $ 4000 miljard in tien jaar bij elkaar. Het lijkt overigens er nog niet op dat ze nu al meer dan $1200 miljard hebben gevonden.
6. China is zijn monetaire beleid al aan het versoepelen. Banken verstrekken te weinig krediet en krijgen opdracht meer in de buurt van het kredietgroeidoel van de overheid uit te komen in 2011. Rentes dalen. Inflatie daalt fors (luistert naar overheidsdienaren).
7. Moody’s heeft vanwege onduidelijke redenen besloten de AAA redenering van de VS te handhaven, ook al zou het supercommittee niet op tijd met een plan komen (daardoor staat AAA rating van Frankrijk ook even wat minder onder druk).

Er zijn uiteraard wat vuiltjes zoals Griekenland en de deleveraging van Europese banken die alles wat los en vastzit proberen te verkopen om aan de herkapitalisatie te ontkomen (men wil geen nieuwe aandelen uitgeven op 0,4 keer de boekwaarde).

Autoverkopen VS helpen ook groei in vierde kwartaal

De autoverkopen (light vehicles) in de VS waren voorlopig 13,26 miljoen in oktober, meer dan de 12,45 miljoen van het derde kwartal. Als de autoverkopen minstens op het niveau van oktober blijven, zoals men verwacht, dan draagr de verkoop van auto's opnieuw goed bij aan de groei van consumptie (en investeringen in transport) in het vierde kwartaal. Dit maakt het weer gemakkelijker om een groeicijfer van 2%+ te krijgen.
(plaatje van Calculated Risk)

100 miljoen drachme (EBay) voor $12,50

(Via Business Insider). De belangstelling voor oude drachmebankbiljetten is flink an het stijgen, vooral die uit het hyperinflatietijdperk.
Het sentiment om Griekenland te helpen begint te breken, laat ze maar weer hyperinflatie krijgen, zo hoor je steeds meer. Het EFSF is dan ineens niet meer blut en kan Berlusconi weer financieren.

David Brooks en de twee grote ongelijkheden in Amerika

David Brooks, de enigszins conservatieve columnist van de New York Times had een populaire column:The Wrong Inequality.
Men loopt te hoop (via occupy Wall Street) tegen wat hij blauwe ongelijkheid: tegen de 1% rijken die een steeds groter deel van het BNP voor zich opeisen. Die mensen komen vooral voor in de zeer grote steden in de blauwe(=democratisch stemmende) staten.
Die 1% bestaat voor 31% uit mensen die een eigen bedrijf hebben (of grote deelnames daarin), 16% dokters, 14% mensen uit de financiële sector, 8% advocaten, 5% ingenieurs, 2% sportlieden/ mensen uit de amusementswereld (en de rest).
Bijzondere prestaties worden de laatste decennia extreem veel beter beloond. Eigenlijk gebeurt dit niet alleen door prestaties maar ook door het efficiënt druk uit te kunnen oefenen, het kunnen gebruiken (misbruiken) van je macht.
In de zeer grote steden zie je dit soort superstars relatief veel en winkels en bedrijven springen hier op in door zo veel mogelijk aan deze lieden te verkopen. Daardoor groeit de economie van zo'n stad.
De andere 99% komt er vaak maar een beetje bekaaid af.

Daarnaast is er rode ongelijkheid, vooral in de rode (= republikeins stemmende) staten (maar je vindt dit natuurlijk ook in de blauwe staten) waar de grote ongelijkheid niet is tussen supersterren en de rest maar tussen degenen die gestudeerd hebben en de rest die niet verder is gekomen dan high school op zijn best. Ook daar zie je dat de universitairen een steeds groter deel van de koek opeisen en de rest het met steeds minder moet doen. In 1979 verdiende een academicus 39% meer dan het gemiddelde, nu is dat 75%. Opleiding loont steeds beter.
Die rode ongelijkheid is veel gevaarlijker dan de blauwe ongelijkheid volgens Brooks. Academici hebben een veel betere kans dat hun kinderen ook academici worden. Ze leven gezonder, produceren minder onwettige kinderen, scheiden minder vaak, roken minder, zijn minder vaak te dik, zijn vaker getrouwd. Ze spreken ook meer met hun kinderen (in amerika maakt men zich de laatste tijd heel druk dat je tegen jonge kinderen 3 miljoen woorden of zo iets dergelijks gezegd moet hebben, anders ben je geen goede ouder). De sociale ongelijkheid is nog groter dan de inkomensongelijkheid.

Brooks ziet de rode ongelijkheid als het falen, het wegzakken van de Amerikaanse middenklasse.

Macro Man: Monty Python takes on the CDS market

In navolging van de dead parrot sketch verzon de macro man de volgende sketch

(bron:http://macro-man.blogspot.com/2011/10/tmms-ex-product-sketch.html (via knipsels van Bianco)

“I wish to complain about this CDS what I purchased not half a year ago from this very investment bank”"Oh yes, the Hellenic Republic… What’s wrong with it?”

“It’s not paid out, that’s what’s wrong with it.”

“No, no, it’s just voluntary, look.”

“Look my lad, I know a dead product when I see one, and I’m looking at one right now”

“No, no, it’s not dead, it’s just voluntary.”

“Voluntary?!”

“Yeah… remarkable product, Sovereign CDS… beautiful name, innit?”

“The name don’t enter into it. It’s not paid out.”

“Nah, nah… it’s voluntary”

“Alright then, if it’s voluntary, I’ll ask it again… HELLOOOO ISDA! I’ve got a nice bid/ask spread for you when you pay up, ISDA CDS!”

“There it moved”

“No it didn’t, that was you pushing the market”

“I did not!”

“Yes you did! Helloooo ISDA!! IIIISSSSSDDDAAAAA!!! ISDA CDSSSS!!! PAAAAYYYY UUPPP!!! ISDAAAA…. …now that’s what I call a dead product.”

“No, No, it’ll pay next time.”

“Look, my lad, I’ve had just about enough of this. That product is definitely deceased, and when I bought it not half a year ago, you assured me that it would pay out when Greece defaults, and that it’s lack of movement was due to traders being tired and shagged out after a long night at Stringfellows”

“It’s probably pining for the Subords.”

“Pining for the Subords?! What kind of talk is that?! Look, why didn’t it hedge my bonds the moment they defaulted?”

“The Sovereign CDS prefers not to pay for voluntary defaults, it’s beautiful product… lovely name…”

“Look, I took the liberty of examining that contract, and I discovered that I had reason to believe that it hedges a default as it has ‘default’ in its name.”

“Well of course it’s got ‘default’ in its name, otherwise we wouldn’t have been able to sell it.”

“Look, matey… this product wouldn’t pay out if an asteroid the size of France hit Athens. It’s bleedin’ demised.”

“It’s not… it’s voluntary…”

“It’s not voluntary, it’s passed on. This product is no more. It has ceased to be. It’s expired and gone to meet its seller. This is a crap product. It’s a fix, bereft of value, my P&L’s in pieces. If you hadn’t have said it would pay out on default, it would never have traded. It’s gone down the toilet and joined the CDO unsellable. THIS IS AN EX-PRODUCT”.

Hedgefunds zagen gemakkelijke winst op korte Griekse obligaties

Christopher de Vrieze, die over staatsleningen schrijft voor de specialistische nieuwsdienst Debtwire vertelde bij de BBC hoe somige hedefunds trachten nog rijker te worden met Griekse obligaties.
Hedgefunds hopen op vrijwillige afschrijving van de banken van 50%, zodat CDS voorwaarden niet geraakt worden. Op korte termijn betekent dit dat Griekenland met de hulp van Europees geld aan zijn verplichtingen kan voldoen. Daar sturen hedgefunds op aan: op de korte looptijd eist men dan 100% terug en de inschatting is dat hun dit gaat lukken. Als je hun geld niet teruggeeft dreigt een ordeloze bende voor Griekse staatsleningen en dat is nog erger (men vreest tot in het extreme het chaotische faillissement van Griekenland). Men doet zo veel moeite dat CDS-en niet uitgeoefend worden, dat dit de consequentie is.
Het gevolg is dat hedgefunds zich te pletter aan het kopen zijn van korte Griekse obligaties. Over de rug van de banken en vooral Henk en Ingrid hopen deze hedgefunds nog rijker te worden dan ze al zijn. Het plannetje is niet risicoloos, vooral niet als de Grieken nee gaan zeggen in hun referendum tegen de euro of bij andere rare zaken. Het lijkt wel een gevalletje van moral hazard, maar wel voor de lefgozers.

ISM valt iets tegen, maar niet zo veel als GSAI aangaf

Zoals gewoonlijk laat ik het plaatje zien van het verloop van de ISM in de huidige herstelcyclus vergeleken met de vorige acht keer dat de ISM door de grond ging en er een recessie kwam en ging herstellen.
De ISM is de laatste maanden wat zwakker dan gemiddeld voor de cyclus en lijkt nog niet overtuigend terug te kruipen naar dat gemiddelde.

Je krijgt van te voren niet al te sterke aanwijzingen wat de ISM gaat doen via enkele surveys, zoals de Philadelphiafed (dat wees op een sterkere ISM) en de Chicago ISM (wees op iets zwakkere ISM). De Goldman Sachs Analyst Index kan ook een krachtige aanwijzing geven. Deze gaf opnieuw aan dat de ISM zou gaan tegenvallen, zie plaatje. En voor de komende een, twee maanden lijkt de ISM niet te verbeteren. De ISM viel tegen, maar lang niet zo veel als de GSAI aangaf. Het dwong me wel weer een weddenschap aan te gaan met mijn collega Jitzes dat de ISM zou tegenvallen vergeleken met de consensus. Mijn geloof in de GSAI werd voor de tweede keer danig op de proef gesteld, maar deze keer wordt ik wel beloond met een fles wijn.

De meesterzet van Papandreou: geen ochi tegen Europa

Tot verbijstering van bijna iedereen, Sarkozy voorop, wil Papandreou een referendum over de plannen van Europa houden. Hij deed dat op de dag van ochi, nee in het Grieks, ter ere van het nee zeggen van Griekenland tegen Mussolini in 1940 voor een vrijwillige aansluiting bij Italië.
Wetend wat Alexander de ondankbare wil, kan zo'n referendum volgens alle experts nooit gewonnen worden.

Maar zo dom zal Papandreou niet zijn.
Alexander de ondankbare mag nu nadenken of hij IJsland achterna wil zonder steun van Europa (met banksysteem Griekenland in drachmen gedecimeerd op zijn best) of pijn leiden onder leiding van Angela met steun (om de banken overeind te houden)

Dit referendum is een zeer gevaarlijk plan, maar kan een meesterzet blijken als het wordt aangenomen. Dit soort referendums wordt vrijwel nooit aangenomen, maar als je de referendumvraag maar knap genoeg stelt (en Papandreou mag dat), dan krijg je wel steun. Het verlaten van de euro betekent pensioenuitkeringen, banktegoeden in snel waardeloos wordende drachmen à la de vorige keer dat de Duitsers zich met Griekenland bemoeiden en Griekenland letterlijk halverwege de jaren veertig in vuur en vlam stond als bolwerk tegen het communisme. De nieuwe drachmen volgden elkaar in snel tempo op (nieuwe drachme=1000 oude drachme in jaren vijftig). Je had in de jaren veertig postzegels van miljoenen drachmes die in guldens gemeten niets waard waren (en nog steeds niets waard zijn).
De euro is daarom populair in Griekenland: het is een bron van waarde en goedkope hypotheken. Zo'n 75% steunt de euro.
Als je de vraag in het referendum gaat stellen: verlaten euro met wegvaging van koopkracht in de nieuwe drachme, of in de euro blijven, dan is een grote meerderheid voor blijven in de euro mogelijk.

Ondertussen dwing je de banken eieren voor hun geld te kiezen: als Griekenland nee tegen de euro zegt, zie je vrijwel niets van je leningen terug. 50% afschrijven is dan veel te mooi (net als de voorgaande 21%)en wordt herroepen voor iets à la 80-90%.
Griekenland is de nieuwe rupsje nooit genoeg.

Papandreou creërt met het referendum als het aangenomen wordt steun voor Griekenland in Europa en steun in Griekenland voor zijn beleid (ja tegen de euro is ja tegen de bezuinigingen). De oppositie is zich rotgeschrokken. Als zo'n referendum wordt aangenomen kunnen ze ineens wel inpakken: er komen dan geen verkiezingen die door hun met overmacht gewonnen worden.

Tsja, een meesterzet van Papandreou? Als hij zijn referendum intrekt dan kan hij daarvoor weer van alles uit onderhandelen? Ja, ik denk het wel

plaatje: omslagartikel van The Economist (Europes's rescue plan))