Groei werkgelegenheid VS trekt krachtig aan

Ik voel me net gekke Henkie met het melden van alleen maar goed economisch nieuws terwijl de beurs instort (dwz de beurs voorspelt neergang en dus slechte groei en stijging werkloosheid over enige tijd). Maar de realiteit is nu eenmaal dat er nu goed economisch nieuws loskomt terwijl de markt een self fulfilling catastrofe gaat afdwingen als de ECB niet ingrijpt.

Groei van de werkgelegenheid loopt wat achter op economische groei, dus de groei die je nu ziet is het gevolg van de mooie economische groei in de tweede helft van 2009. Die groei is beter dan na 2001 en daarom krijgen we nu een jobrich recovery in plaats van een jobless recovery. Zoals o.a. Hatzius van Goldman Sachs aangaf kon de banengroei pas op gang komen na een groei van de economie vanaf de bodem van 2% (niet geannualiseerd).
De groei van de werkgelegenheid gaat nog wat verder verbeteren volgens de groei van de uitzendkrachten (plaatje van calculated risk).

De mooie groei van 290.000 (zie plaatje Hendrik Jan), veel beter dan de consensus van 180.000 terwijl de groei van de vorige maand ook naar boven werd bijgesteld naar 230.000 (van 162.000). Het aantal gewerkte uren is mooi aan het stijgen, nog versterkt door de gemiddeld langer wordende werkweek.
De groei kwam tot stand via groei van 44.000 in de industrie (een hoog cijfer voor de economie), 66.000 tellers voor de volkstelling en een daling van 7.000 bij de overheid ex volkstellers (de lokale overheid moet fors stijgen in de kosten en neemt daardoor geen mensen aan).

Deutschland über alles

Somberheid is toe aan het slaan over Europa. Toch gaat het niet overal zo slecht in Europa. Er was veel zorg over de werkloosheid in Duitsland. Via korter werken werd de stijging van de werkloosheid bestreden. Iedereen dacht dat dit de groei van de werkgelegenheid jarenlang flink zou remmen. Het blijkt nu dat Kurzarbeit weer snel leidt tot normale banen. Het inkomen in Duitsland stijgt daardoor harder dan de werkgelegenheidsgroei/werkloosheidcijfers aangeven. Aan het plaatje van Benderly kun je een mooi V-herstel zien. Achteraf is Kurzarbeit dus een doorslaand succes geweest: 1-0 voor het Rijnlandse model versus het Anglosaksische model.

Industriële groei was afgelopen maand weer zeer hoog in Duitsland (+4% in 1 maand). Door de minder overgewaarde euro verbeteren de exportvooruitzichten zienderogen (voor Frankrijk en Italië zelfs meer dan voor Duitsland). Dit soort mooie cijfers zou normaal leiden tot meer optimisme en hogere rente.

Nu even niet, nu moet de beurs steeds harder vallen tot Weber c.s. Duitsland cum suis (waaronder Nederland) niet verder dwars zit met het wegwuiven van de nucleaire optie. We wachten af tot de ECB tot de nucleaire optie overgaat. Het geruchtencircuit laat de ECB nu € 600 miljard uitlenen aan banken tegen 1% om PIGS leningen (staats- en -bedrijfs) te kopen. Leningen uit dit soort landen zijn volkomen illiquide geworden en de ECB moet dat oplossen. Een bureaucratische organisatie als het ECB ziet dat wel, maar wil dit graag op bureaucratische wijze op zijn elfenderstigst oplossen. De kapitaalmarkt kan dit geduld niet opbrengen (de kapitaalmarkt is nu eenmaal sneller dan de overheidsmarkt) waardoor prijzen navenant erg moeten doorschieten (zoals we (ter Veer en ik) ook al uitlegden in ons boek).

paniek op wall street

Op zeker moment had de Dow Jones vandaag vanwege Griekenland het grootste verlies in punten ooit geleden (998). Steuns werden doorbroken en computerprogramma's kregen de smaak van het dumpen te pakken. Het gerucht gaat dat een handelaar/ computerprogramma trachtte een miljard aandelen Procter & Gamble te verkopen. Het zwaarste getroffen werd het aandeel Accenture dat van $ 41,82 naar $0,01 zakte (op blog Bespoke gezien) . Daarna trad herstel op tot $ 41,04. De markt heeft altijd gelijk volgens de efficiënte markthypothese, volgens de theorie moet er en goede fundamentele verklaring zijn voor het prijsverloop. Ik ben benieuwd wat men hiervoor zal zeggen: het rationeel verkopen door computers of iets dergelijks, waarin op de meest rationele wijze het gigantisch groeiende verkoopaanbod gezet werd tegen de niet bestaande vraag tegen koersen hoger dan $0,01. Het is duidelijk dat het aandeel Accenture na vandaag als het meest onveilige aandeel op de beurs gezien moet worden.

Ook de opmars van high yield is na vandaag technisch knock out. Als Spanje failliet kan -iets dat toch alleszins plausibel gemaakt is en gegeven het fanatisme waarmee computers verkopen toch beslist haalbaar als gevolg van self fulfiling prophecy-, dan toch immers elk high yield ook, want geen enkele high yield obligatie kan ook maar tippen aan de kredietwaardigheid van Spanje.

Men zocht de veiligheid van goud en vooral van de Japanse yen (95 eergisteren tegen $ en nu 88), de typische safe haven. Zelfs terwijl de Japanse overheidsschuld het meest uit de hand is gelopen. Maar Japanners repatriëren hun geld.

Het herstel van de beurs na de intraday krach was dan weer wel goed. Het leek wel een soort krach van 1987, maar dan nog sneller.
Het opdoemen van zo veel volatiliteit moet nieuwe verkopen uitlokken, zo lang de ECB het actief kopen van staatsleningen van PIGS niet willen bespreken.
Wel is nu bijna elk land (maar niet VS) volgens de trends van Bespoke twee sigma oversold (http://www.bespokeinvest.com/).

“The nuclear option” van de ECB nog niet besproken

De beurs ging aanvankelijk wat omhoog op het gerucht van het inzetten van de nuclear option door de ECB. Geruchten leiden de beurs tegenwoordig, niet de fundamentals. Als de beurs dan voldoende daalt, volgen de Fundamentals in een self fulfilling prophecy.

Trichet besprak bij toelichting van het rentebesluit vandaag de nuclear option van de ECB door te zeggen dat hij niet besproken was binnen de ECB (die uitlating was genoeg om de euro onmiddellijk onder 1,27 te brengen). De nuclear option betekent dat de ECB actief reeds geëmitteerde staatsleningen gaat kopen van diverse landen. Dat is nodig omdat nu hedgefunds vrij spel hebben om de staatsleningen van Spanje cum suibus naar beneden te zenden: er moeten steeds meer kopers gedwongen uit de markt (downgrades van de rating en risicobudget overschreden) en nieuwe kopers staan niet op. Zo lang hedgefunds hiervan overtuigd blijven gaan ze door met hun voor Europa zo desastreuze spel. Als de ECB zegt dat er nieuwe kopers opstaan (de ECB zelf of door ECB gesponsorde Europese banken), dan heb je een uitstekende kans dat de hedgefunds winst gaan nemen op hun lucratief spelletje de PIGS het ravijn in te duwen.

De ECB staat erom bekend niet erg snel te handelen. Weber heeft al gemeld mordicus tegen the nuclear option te zijn. Toch zal men moeten. De markten gaan net zo lang omlaag tot de ECB handelt (we zitten dus nog in fase 4 van de verliescyclus). Het hoeft ook niet via geld drukken te gaan, men kan de aankopen steriliseren door andere liquiditeit (repo’s) te verminderen. Nu liquiditeitssteun aan Spanje beloven is een stuk goedkoper dan in juli als de grote herfinancieringen van Spanje rond moeten zijn. Zo ging het immers met Griekenland ook: als men snel had gehandeld, was men er van af gekomen met € 30 miljard nu en € 40 miljard later, nu werd het € 110 miljard.

Wat treuzelen en het IMF moet weer in actie komen en flinke kapitaalverhogingen afdwingen bij zijn leden. Amerika zal klagen, China zal met genoegen zijn belang verder opvoeren in het IMF.

China stoomt door

China schakelt pijnloos over van investeren door de overheid naar investeren door het bedrijfsleven (zie plaatje van BCA)
De kredietgroei valt sterk terug, maar blijft toch rond 20%.
Oude industrieën als textiel krijgen geen nieuwe investeringen en de rest van software & equipment vult dat gat ruimschoots op.
Morgan Stanley had grafieken hoe enorm sterk de middenklasse groeit in China. Dat betekent dat de overschakeling van investeringen naar consumtie vermoedelijk ook gaat lukken.
We kunnen ons blijven verbazen hoe goed alles volgens plan blijft verlopen in China.
China begint zelfs zijn satellieten Hongkong en Taiwan mee te nemen in hun groeiplannen. Daar gaat het dus ook goed (men is in Hongkong net als altijd wat te enthousiast met onroerend goed).
BCA begint zeer enthousisat over Taiwan te worden (zie plaatje)
De beurscorrectie is nu ook zo ver gevorderd in China dat de koers/boekwaarde in China sinds kort weer lager is dan in de VS.

Morgan Stanley korte termijn somber, 12 maanden bullish

Morgan Stanley vindt dat de markt te optimistisch is en nog niet voldoende bewust is van de problemen van Griekenland cum suibus. De fundamentals van de markt zijn goed, hoge winstgroei en lage inflatie. Daarom moet de markt op wat langere termijn omhoog. Dat zegt zelfs Teun Draaisma die al eerder in mijn columns heeft gefigureerd, maar toen een slecht evangelie aanhing voor de wat verdere toekomst. Vooral Emerging Markets zijn nu 16% te goedkoop, terwijl ze in 2007 25% te duur waren. De enorme opkomst van het aantal middenklasse inkomens moet de markten gaan opstuwen. Momenteel zijn er even veel midde0nklasseinkomens in de VS en de Emerging Markets in totaal. De komende tien jaar gaat dat aantal in EM ruimschoots verdubbelen.

Op korte termijn houdt de markt onvoldoende rekening mee met de komende defaults van de PIGS. Defaults komen in klusters, dus valt Griekenland niet alleen. De markt ziet dat default voor Griekenland niet komen in de komende 12 maanden, maar daarna wel.
Voor zo'n default optreedt horen de koersen van staatsleningen gezakt te zijn naar 18 tot 60% en na het default worden de nieuwe koersen eerder iets richting 60-100% (na de beruchte haircut)
. Een default van Griekenland cum suibus zal wel enkele malen groter zijn dan de defaults van de afgelopen jaren (de grootste waren Rusland en Argentinië).
Bij een herstructurering à la Griekenland koop je tijd, maar der Untergang is niet te voorkomen.
Verder zijn er nog enkle andere schadelijke ontwikkelingen voor stijgende beurzen: de monetaire verkrapping door Emerging Maarkets en het te mooie economische herstel in o.a. de VS dat de haviken wakker moet roepen bij de FED: men moet de meest omvangrijke monetaire verkrapping aller tijden gaan inzetten volgens MS.

Mijn commentaar: dit verhaal ondersteunt dat grondstoffen veel in prijs gaan stijgen en dat een correctie op de beurs niet lang en groot behoort te zijn.

wereldherstel accelereert

De beurzen vinden het beter om maar in te storten op de Spaanse griep, maar het fundamentele nieuws is werkelijk geweldig.

Het senior loan officer report laat zien dat de Kredietcrisis verleden tijd is met aantrekkende vraag naar leninegn en aantrekkende appetijt van banken om leningen te verstrekken

Winstbijstellingen gaan weer naar boven terwijl de verhouding opwaartse/neerwaartse winstbijstellingen al heel hoog was (de afgelopen paar maanden zwakte het winstbijstellingsmomentum wat af)

IFO is op een niveau gekomen dat de Nederlandse werkloosheid binnen zes maanden hoort te dalen

Amerikanen consumeren weer als vanouds. Die nijver sparende Amerikaan is een fabeltje. 3.6% consumptiegroei in het eerste kwartaal en vooorlopig lijkt consumptie nog sterk te blijven.

De Amerikaanse overheid houdt hand op knip en daardoor gaat het goed met het Amerikaanse overheidstekort, terwijl de economische groei toch hoog blijft (maar wel minder hoog dan het geval zou zijn als lokale overheid in VS nog steeds gat in hand had)

Economische groei in China torenhoog, maar zwakt wat af. Inflatiedoelstellingen China liggen binnen bereik.

Global Leading Indicators van bijvoorbeeld Goldman Sachs accelereren weer (vanaf hoog niveau. ISM heel hoog in VS. Australische dollar sterk. export Azië sterker. etc)

Na acropolis now komt de Spaanse griep

De markt wordt overstroomd met geruchten dat na de redding van Griekenland de andere PIGS ook gered willen worden voor afgerond zo'n € 1000 miljard. Spanje zou al gevraagd hebben voor € 280 miljard. Dit soort geruchten zijn zeer hardnekkig en kwaadaardig. Het blog zerohedge http://www.zerohedge.com/article/containment-fails-european-cds-explode-market-looks-future-bail-outs-bank-runs maar ook http://www.ftm.nl/original/madrid-wankelt-onder-schuldenlast.aspx doen een flinke duit in het zakje om de paniek te vergoten.
De CDS spreads om Spaanse etc leninegn te verzekeren liepen 30 bp op (ofwel 19%).
De markt forceert kennelijk een oplossing voor de emissie van staatsleningen door de PIGS via een Europees doorgeefluikje, iets dat Duitsland altijd heeft willen voorkomen maar nu onvermijdbaar is geworden. Europese olijfstaatsleninegn zijn nu even doorgrondelijk geworden als de balans van Enron en dat heeft zijn consequenties.
We zijn kennelijk nog in fase 4 van de verliescyclus, het hulpplan voor Griekenland helpt nog niet erg.
We boffen erg in de wereld dat het economisch herstel ex PIGS zo goed aan het versnellen is en dat er geen echt inflatieprobleem is, anders zouden de kapitaalmarkten nog veel erger in paniek raken en veel meer besmetting veroorzaken.
Voorlopig lijkt het te blijven bij een Grieks drama en een flinke Spaanse griep. Als we dat Europese doorgeefluik van staatsleninegn krijgen zouden we overigens beter af zijn denk ik.

Chinese onroerend goed markt

China probeert met alle macht de speculatie in onroerend goed in te dammen. De onroerend goed prijzen zijn behoorlijk aan het stijgen, maar niet zo spectaculair voor een land waar de inkomens meer dan 10% per jaar stijgen. Er zijn uiteraard diverse gebieden waar de stijging te hard gaat, zoals op het eiland Hainan waar de prijzen het afgelopen jaar 53% stegen. In de topsteden waar de economische groei veel hoger is dan het gemiddelde in China, gaat de stijging ook hard.
In Bejing heeft de regering de afgelopen week een veiling van bouwland gestopt, omdat men te hoog bood. Daar denkt men de speculatie mee te stoppen. Wat effectiever kan de verhoging van de belasting op onroerend goed zijn, iets dat de lokale overheden zal helpen om hun tekorten te verminderen (die hebben tekorten, terwijl de centrale overheid een overschot heeft). De grafieken zijn van Natixis.

China is gewoon een land waar alles veel harder gaat. Watling had wat nieuws aangehaald van vorige week, waaruit dat weer eens bleek: Bayer scahtte dat de medische markt in de komende tien jaar gaat vertienvoudigen, China Air voert zijn investeringen dit jaar 50% op, Volkswagen investeert weer miljarden in China, de nieuwe wereldexpo gaat alle records breken qua kosten en bezoekersaantallen etc.

Griekenland: Trichet gaat helpen

Met het steunpakket gaat de overheidsschuld groeien van 133% nu naar 149% en als de groei van het BNP dan niet tegen zit kan vanaf daar vanaf 2013 de schuld gaan afnemen versus het BNP.
De moeite die Griekenland moet getroosten om op dit supergunstige traject te komen is haast niet op te brengen. Tussentijdse ontsporingen worden dus verwacht. Deze kunnen alsnog een restructuring veroorzaken op niet al te lange termijn waarbij men moet afschrijven op Griekse schulden.
Op dat moment zal de Griekse overheid vermoedelijk nog harder moeten ingrijpen, waardoor het toch niet zo aantrekkelijk is om het tekortreductiebeleid over boord te zetten.
Trichet had wat opbeurende mededelingen vandaag: wat de rating ook is, men mag Griekse leningen als onderpand bij de ECB aanhouden. Bovendien maakte hij een opening dat de ECB in de toekomst Griekse leningen mag kopen (toch een stuk minder gevaarlijk dan dat gewone banken deze gaan kopen). Hij zei gisteren volgens RBS “At this stage, we have absolutely no decision on the purchase of government bonds". Als Trichet “at this stage” in het verleden zei, dan stond het duidelijk ter discussie en was er verandering op handen. Tot voor kort was zo’n aankoop onbespreekbaar, het standpunt is aan het veranderen.

Is dit pakket goed genoeg? Komen we hierdoor van fase vier naar vijf in de verliescyclus? Bij de Kredietcrisis had je de combinatie TARP en actief kopen van leningen door centrale banken die het tij keerde. Bij Griekenland heb je nog niet die dubbelslag. Die is er pas als de ECB en/of banken actief leningen gaan kopen of als Europa een gezamenlijk fonds maakt dat staatsleningen uitgeeft aan alle PIGS.
Misschien is het nu afgekondigde pakket voldoende. Dat zou dan zichtbaar moeten zijn in een betrekkelijk rustige ontwikkeling van de rente op Griekse schulden (want in fase 5 is er onderreactie op goed nieuws, is de volatiliteit een stuk lager). Voorlopig is die rust er niet.

Cohen of Rutte ministerpresident?

In Vrij Nederland legt men in het artikel "kippenvel niet gewenst" uit waarom Rutte en droogstoppel Cohen het zo goed doen.
Dat zou komen omdat ze voldoen aan de wet van Te Velde: de politiek leider moet overeenkomen met het programma van zijn partij. Grote redenaars als Obama en Den Uijl doen het in Nederland niet zo goed. Bos was een prima redenaar, maar men vereenzelvigt zich nu niet met hem als PvdA-stemmer. Bij Cohen doet men dat wel. Bij Rutte gaat het de laatste tijd weer goed omdat hij niet langer de nadruk hoeft te leggen op het vreemdelingenbeleid (daar staat hij gewoon niet zo achter), maar achter hoe je de economie moet aanpakken en dat je moet bezuinigen. Dat ligt hem veel meer en dat straalt hij uit.
Cohen straalt uit dat je er samen uit moet komen en dat klopt beter met waar de PvdA voor staat. Bos kwam op als reactie op Pim Fortuijn die het onmogelijk maakte voor grijze muizen om op de voorgrond te treden en kon je plotseling omhoogvallen, zoals met Balkenende, Verdonk, Bos gebeurde. Nu zit de tijdgeest deze mensen tegen. Het economisch herstel is nog lang niet ver genoeg om economie op het tweede plan te zetten. Balkenende heeft natuurlijk wel kans als comeback kid, maar zijn houdbaarheidsdatum is verstreken. Het CDA puilt niet bepaald uit hoe je de toekomst wil zien. De houdbaarheidsdatum van Wilders lijkt ook wat te zijn vertsreken, maar ook hier weet je het niet: hij kan erg sterk in verkiezingsdebatten te voorschijnkomen.
De tijdgeest lijkt te dicteren dat Cohen en Rutte moeten winnen, maar als Cohen zo zwak voor de dag blijft koemn als de afgelopen week, dan gaat hij het niet maken.
De tijdgeest is normaal gesproken sterker dan wat foutjes van Cohen (men wil liever een bindende burgemeester dan een gladjanus als ministerpresident), dus voorlopig zet ik mijn kaarten nog op de PvdA als grootste partij bij de komende verkiezingen.

milieuramp zonder weerga?

De olieramp voor de kust van Amerika dreigt een grote catastrofe te worden. Men denkt dat men het oliespuiten (5000 vaten olie per dag) pas na twee maanden kan bedwingen. Volgens Bernstein is het slechtste scenario een schade van $12,5 miljard. De marktwaarde van de betrokken ondernemingen is veel meer gedaald (o, wat baalden zij op de convertible desk dat de laatste dag van de mand hun outperformance voor de maand verdween, omdat ze in alledrie de meest betrokken ondernemingen zaten).

De kaart laat zien dat er enrome milieuschade komt, omdat je bij maandenlang spuiten van olie alle natuurgebieden raakt. Vooral de visvangst van Amerika zal enorm getroffen worden. Als de stranden van Florida flink geraakt worden, kan de schade groter worden dan $12,5 miljard zegt men.
Omdat het warmer is dan in Alaska kan de schade vanwege o.a. verdamping nog meevallen vergeleken met de Exxon Valdez. Maar het stoppen van de boringen in de diepzee kan een dure grap worden voor o.a. Transocean.

Het zal flink gaan stinken in New Orleans en omgeving in de komende maanden. De ramp zit hem vooral in hoe lang het oliespuiten doorzet. Normaal is één keer een groot olieverlies en dat was het dan. Deze keer zal het een zeer langdurige zaak worden. De olie verbranden is zeer slecht voor de kooldioxide in de lucht en gaat stinken.

3,2% groei in VS in het eerste kwartaal

De groei in het eerste kwartaal van de economie viel met 3,2% iets tegen. Zelf had ik op 4% ingezet. Consumptie was goed met 3,6% en de bijdrage van de voorraden met 1,7% was zelfs iets hoger dan ik dacht. De tegenvallers zaten in de investeringen. Investeringen in software & equipment groeiden met 13%, maar dat was toch duidelijk lager dan in het vooraafgaande kwartaal (dat had ik niet verwacht). Ook de huizenbouw vile meer terug dan ik dacht en de investeringen in structures/ commeercieel vastgoed daalden opnieuw zeer fors, meer dan ik gedacht had. De overheid gaf 1,8% minder uit, duidelijk minder dan ik dacht.
De invloed van de extreme sneeuwbuien in februari krijgen van mij de schuld en ik hoop dat dit in het tweede kwartaal wordt recht getrokken: 5% groei moet mogelijk zijn.

Warren Buffett staat pal voor Goldman Sachs

Zoals verwacht verdedigde Warren Buffett Goldman Sachs op de aandeelhoudersvergadering van Berkshire Hathaway. Hij had geen medelijden met de slachtoffers van de beruchte dubieuze belegging die verkocht was aan IKB en verzekerd door ABN AMRO. Voora; ABN AMRO zah hij als suferds die geen recht op klagen hebben, zij moestentoch echt weten dat van alles en nog wat short ging tegen het duistere product en dat het verzekeren hiervan een beetje dom is wanner je er niet extra goed induikt.
De 100% verdediging van de top van Goldman Sachs was geen verrassing natuurlijk, gezien de grote beleggingen hierin door Buffett en de familieverbanden met GS en de zoon van Charlie Munger (de bejaarde belegger van Berkhiere Hathaway). Munger zei evenwel dat GS dit had mogen doen, maar dat het toch niet erg ethisch was.

Ik was verbaasd dat het aandeel GS gisteren zo veel omlaag moest op de aanklacht die toch niet bepaald onverwacht kwam. GS werd wel als crimineel afgeschilderd, maar dat had toch ook geen verrassing moeten zijn: dit proces moet nog lang duren en door GS als crimineel af te schilderen dwing je dit af.
Er begint nu toch wel gegronde angst aan het ontstaan dat de overheid met nodeloos geweld de investment banks aan het afbreken is. Als ze echt op deze manier blijven doorgaan, is dit erg slecht voor de financiële sector in de VS. De democratische kiezers vinden dit natuurlijk wel een goede zaak.

Ik heb de strip van Abstruse Goose (http://abstrusegoose.com/263) afgedrukt (gezien op blog The Big Picture)