Beurs niet alleen omhoog door QE

Zo waar sloot de S&P500 op de valreep van het kwartaal op een all time high. Bijna iedereen schrijft dat toe aan de FED en QE in het bijzonder.
Dat is maar een deel van het verhaal. Economische fundamentals kunnen de hele stijging van de beurs verklaren. Een voorbeeld is het bovenstaande plaatje van Yardeni. It is the economy, stupid.

Het verband met intial claims voor werkloosheid alleen is al een goede verklaring van de stijging van de S&P50 in de afgelopen paar jaar.
Ook Benderly (van Applied Global Macro Research, het bureau dat voor de VS en de Amerikaanse beurs het beste voorspelde voor de juiste redenen) vindt dat de beurs helemaal te verklaren is met (zijn) leading indicators voor de economische gorie zoals het herstel van de huizenmarkt, herstel finale vraag in binnenland door net wealth, werkgelegenheidsgroei, opgespaarde vraag etc. Hij voorspelde vorig jaar ongeveer rond deze tijd (31 maart) dat de S&P500 een all time high zou bereiken beleggenopdegolven.blogspot.com/2012/03/blog-post.html .
Overigens wijzen de leading indicators van Benderly nog steeds op een stijgende beurs, van meer dan 10% op jaarbasis.

reële rente bubbel

De reéle rente is naar onwerkelijk negatieve niveaus afgedaald. We beginnen er al aan te wennen. we trekken er al de juiste conclusies uit: het wordt nooit meer iets met de reéle groei, de cultus van aandelen is begraven door de meest gezaghebbende obligatiegoeroes, kinderen krijgen het niet meer zo goed als hun ouders nu en vrije marktwerking moet verboden worden, alle banken zo snel mogelijk genationaliseerd en inkomstenbelasting hogere inkomens naar 75%. Met pensioen kan pas na je 70ste, want pensioenen zijn onbetaalbaar bij een rente van 1%.
Het plaatje hierboven laat de reële rente voor Duitsland zien. Die was tot 1980 relatief hoog in de wereld, maar nu is de reële rente op een bedroevend laag peil gekomen. Dat hoort alleen maar te gebeuren als de inflatie uit de hand loopt, niet bij lage inflatie. De afwijking van de reële rente en inflatie is na 1993 structureel naar beneden aan het gaan, maar nu lijkt me dat de trend te ver is gegaan.

Ook Benderly vindt dat de rente veel te lag is gezien de economische fundamentals in de VS. De rente reageert nog steeds op de economie en zal daarom flink gaan stijgen. 10-jaars rente van ongelooflijk hoge niveaus van 2,5% liggen in het verschiet, misschien nog wel hoger.

Bovenstaand plaatje is van Applied Gobal Macro Research (benderly).
Opvallend was in het verhaal hun sterke visie dat de ISM behoorlijk gaat stijgen in het komend half jaar, daar gaven ze een kans aan van 80-90%.

lagere olieprijs gaat consumptie helpen

Bovenstaand plaatje van Applied Global Macro Research (voorheen Benderly) laat zien dat rond september de reële retail sales aan horen te trekken in de VS (maar ook bij ons) vanwege de lagere olieprijzen.
Het verband tussen olieprijs en consumptie is minder sterk geworden volgens hen, maar de vertraging lijkt langer door te werken.

Blog Bespoke meldde fijntjes dat de chart van de olieprijs een deatch cross heeft gemaakt (50 daags valt onder 200 daags). Chartisten worden daar niet blij van, maar het signaal is verre van onfeilbaar.
Vooralsnog denk ik dat de olieprijs verder kan dalen op de slechte macro in Europa, China en nu even ook in de VS etc. Maar al die extra liquiditeit van de ECB kan een en ander natuurlijk stoppen.

Benderly; groei werkgelegenheid VS volgens surveys, blijft laag

De groei van de werkgelegenheid in de VS viel de afgelopen maand mee. Dat had eigenlijk niet zo hoeven te verbazen, zo vindt Benderly, want de groei was precies volgens het boekje van de surveys (ISM, help wanted, announced layoffs etc) en initial claims.
Volgens de macro indicatoren (te lage groei in het afgelopen jaar en redelijke productiviteitsgroei) blijft de groei van de werkgelegenheid nog enkele kwartalen laag, zelfs al krijg je 2% of iets betere groei.
Overigens is de groei van het inkomen in de VS behoorlijk stabiel op zo'n 4% en bij een dalende inflatie betekent dit dat er geen recessie aankomt.

Benderly: winstmarges VS stijgen door bij lage groei

Benderly heeft wat berekeningen gemaakt wat de winstmarge in de VS zou moeten gaan worden (in de macrostatistieken, d.w.z. dit is niet de winstmarge inclusief buitenlandse winsten).
Ook bij lage economische groei stijgen de winstmarges door tot niveaus van voor 1960.
De milde recessie die hij voorspelt is te optimistisch volgens de beren, met name het groeiherstel in 2013 is te optimistisch gezien de grote overheidsbezuinigingen die dan losbranden.
Maar toch, de winsten hoeven helemaal niet zo te dalen als nu is ingeprijsd, zelfs als er een periode van stagnatie komt zoals Goldman Sachs goed mogelijk acht (d.w.z. ongeveer 1% groei). Een verbeterende huizenmarkt maakt in de VS een zware recessie in 2013 overigens niet erg waarschijnlijk.

Waar komt die fraaie ontwikkeling van de winstmarge vandaan?
Er zijn drie zeer gunstige ontwikkelingen vor de winstmarges:
1. de arbeiskosten per eenheid product staan niet onder druk vanwege de lage loonstijging en doorgaande kostenbesparingen.
2. de rente die bedrijven moeten betalen is zeer laag (zelfs inclusief de gestegen renteopslagen voor kredieten) omdat de vijfjaarsrente absurd laag is.
3. er is zeer voorzichtig geïnvetseerd waardoor er weinig verkeerde investeringen gedaan zijn waarop afgeschreven moet worden en er weinig concurrentie is die tegen een afbraakprijs producten aanbieden.

Die drie ontwikkelingen gelden met hoge kans ook in 2012. De werkloosheid is te hoog voor uit de hand lopende loonstijgingen en de vakbonden zijn te krachteloos om kostenbesparing (=mensen eruit) tegen te kunnen houden.
De rente wordt gegarandeerd laag gehouden door de FED in 2012.
Er blijft voorzichtige geïnvesteerd worden.

N.B. als er wel een behoorlijke recessie komt in Europa en de VS, dan daalt de winstmarge wel (vooral in Europa), maar vermoedelijk minder dan 40%. Bij een lichte recessie hoeven in de VS de winsten maar hooguit zo'n 10% terug zo lijkt het.