19 juli 2013

barbecue F&C NL

Twee foto's van Trondur op het zonovergoten dakterras van Jitzes. Zowaar hadden enige mensen de F&C zonnebrandsmeersels nodig. Vlees inderdaad van de bovenste kwaliteit, vooral dat van de ex-Rabo collega van Jitzes van Friese koeien, maar ook de gerookte zalm van Carlo en de gebraden banaan smaakten heerlijk.

FED helpt beurs met lagere werkloosheid

Er is enig verband tussen de stijging van de S&P en de daling van de werkloosheid. Je kunt er niet alles op inzetten, maar in zijn algemeenheid kun je stellen dat de beurs meestal stijgt als de werkloosheid enige tijd daalt en ogekeerd

De laatste tijd zagen we een daling van 0,6% op jaarbasis van de Amerikaanse werkloosheid. Dat lijkt op een beursstijging van 10-15% te wijzen op jaarbasis


Recentelijk zagen we een iets te uitbundige stijging van de beurzen vergeleken met de daling van de werkloosheid door de succesvolle pogingen van de FED om de koersen harder te laten stijgen dan de fundamentals via QE. Dat kan de stijging vanwege een dalende werkloosheid wat kleiner maken dan in het plaatje staat.

werkgelegenheidsgroei en groei BNP en overheidsuitgaven

Ik had al eerder een plaatje laten zien met de groei van de wekgelegenheid in de FED en de economische groei. De conclusie was dat de groei van de werkgelegenheid wel erg hoog was vergeleken met de economische groei.

Als je een splitsing maakt ussen de groei van de private sector en de overheid, dan is een en ander al wat minder uitbundig.
Als de overheid steeds meer geld uigeeft aan werkloosheidsuitkeringen en andere crisiszaken, dan helpt dit de groei van de werkgelegenheid niet, integendeel, die groei van de overheidsuitgaven is een teken dat het niet goed gaat met de werkgelegenheid. De krimp van de overheidsuitgaven sinds 2010 is daarom helemaal niet zo'n slecht nieuws voor de groei van de werkgelegenheid.

Als in het bedrijfsleven de omzet zo krimpt als bij de overheid, dan regent het onstalgen. Zo niet bij de overheid. In de VS zitten er 650.000 mensne bij defensie die om de haverklap verlof (onbetaald) krijgen omdat Amerika te weinig oorlog voert in Afghanistan en Irak o.a. Als het beter gaat met de economie, dan is de verwachting dat deze mensen elders en beter betaalde baan zullen gaan zoeken. Maar voorlopig voelt men zich wel veilig/ prettig met zo'n baan met veel verlof.

Een en ander betekent wel dat als de economie gaat aantrekken vanwege minder krimp/geen krimp van de overheidsuitgaven dat de werkgelegenheidsgroei niet veel hoeft aan te trekken. Het peace dividend houdt tijdelijk ook banengroei tegen. De FED kan zich redelijk comfortabel voelen met een voorspelling van 6,5% in 2015, dat heeft meer kans om ongeveer uit te komen dan een cijfer voor economische groei op het ogenblik.

18 juli 2013

rente en inflatie

Woody Brock had gisteren een interessant verhaal over de rente. Zijn basisverhaal is dat de rente gestuurd wordt door de inflatie en de inflatieverwachtingen, maar dat er van tijd tot tijd afwijkingen horen te zijn. Modelonzekerheid en veranderende beleggingsvoorkeuren zorgen voor andere rentes dan je op basis van inflatie of economische groei zou horen te verwachten.

Ik ga daar een paar posten aan wijden. Eerst het verband tussen rente en inflatie in de VS. Het is populair de inflatie van het afgelopen jaar te nemen, maar je moet de verwachte inflatie nemen. Daar heb ik geen lange reeks van (inflatieswaps zitten maar zo'n jaar of zes in data stream en TIPS had je ook niet voor 2000). Wat ik dan maar doe is degerealiseerde inflatie van de voorgaande tien jaar te nemen. dat is trouwens echt wel een anker voor de verwachtingen. Natuurlijk zijn er afwijkingen, maar iedereen neemt ook mee wat de inflatie de afgelopen tien jaar deed voor de tienjaars rente.

Alleen naar die tienjaarsinflatie kijken is helemaal niet zo gek, de meeste jaren kon je dan toch wel redelijk zien wat de rente hoorde te zijn. Soms onderschatte je dan toch wel het inflatierisico dat gaandeweg in de economie was geslopen, zoals na 1965 (de inflatie ging niet terug naar het gemiddelde van de voorgaande tien jaar) . In het plaatje wordt een reële rente van 2,55% gesuggereerd, iets lager dan de 2,7% die Woody Brock noemt en de 3% van de Wet van Okun (de reële rente hoort de reële groei van het BNP te zijn).

Vanaf 2010 zie je dat de rente naar beneden duikt terwijl de inflatie daar geen reden voor geeft. De economie was niet meer in recessie, maar er waren andere redenen waarom de rente zo laag moest zijn. De FED beloofde geloofwaardig een korte rente van 0 voor een hele tijd en veel beleggers wilden geen onroerend goed meer en ook geen aandelen en alleen obligaties konden nog goed oen. Dat zorgde voor een veel te lage rente vergeleken met de fundamentals.
Toch zou ik niet verbaasd zijn als de tienjaars rente in de VS over een jaar of drie boven 4-5% staat.

De woorden van Bernanke: er valt nog heel wat te communiceren

Bernanke zei bij zijn getuigenis voor het parlement niet veel nieuws, weinig onverwachte dingen. Gezien de reacties van de beurs was het een non event.

(plaatje zerohedge)
Uit de woordenbrei komt inflatie naar voren, terwijl als je het verhaal las je meer gespitst was op QE, wordt de participatiegraad erbij gesleept als maatstaf of de werkloosheid te hoog was om de rente te verhogen (ja dat deed hij). Of hoe hij QE ging terugbrengen (dat begint duidelijk te worden: hij wil starten in september en op nul uitkomen half 2014).
Bernanke beloofde de aangeschafte leningen bij QE niet te verkopen, sterker nog, deze keer beloofde hij voorlopig terug te kopen wat er afgelost zou worden.
Verder sprak hij inderdaad veel over inflatie. Hij legde eigenlijk uit dat de inflatie nu te laag was, maar dat die behoorlijk gaat stijgen. Zo niet, dan kan dat reden zijn langer met QE door te gaan.

Bij beantwoording van vragen wist hij te melden dat het terecht was dat de hypotheekrente was gestegen gezien de verbeterde economie. maar als mocht blijken dat de gestegen hypotheekrente het herstel van de huizenmarkt echt bedreigt, dan gaat hij uit een ander vaatje tappen.

Bernanke wist onduidelijker te maken bij welke werkloosheid QE gestopt moet zijn. Dat hoeft niet per se 7% te zijn, zoals gouverneur Evans voorgesteld had en daarna als zoete koek is geslikt en niet door Hilsenrath is herropen. (N.B. de Hilsenrath bubbel om alles te spellen wat die man zegt schijnt ook een bubbel te zijn die over het hoogtepunt heen is) .
Ook is onduidelijk wanneer de FED de rete gaat verhogen, dat hoeft niet bij 6,5% werkloosheid te zijn.

Een en ander is data dependent. volgens Bianco betekent dit dat Bernanke zo snel als maar kan van QE afwil, maar zich laat afremmen als de beurzen te veel dalen. of juist wat extra gaat doen als de beurzen te veel stijgen.
Verder is het kletskoek dat afbouw van QE geen monetaire verkrapping is, maar ja, de FED wil ons het onmogelijke laten geloven. Leven we in Alice in wonderland waar je je voor je ontbijt zes onmogelijke dingen over QE en monetair beleid moet voorstellen?

17 juli 2013

Voorspeculaties bedrijfsbarbecue bij Jitzes morgen

Er wordt danig gespeculeerd, hoe morgen de barbecue bij Jitzes Noorman zal zijn op zijn dakterras en vooral ook is er enige vrees of deze blogger hun eventueel schaamteloos gedrag blow by blow zal publiceren.


Fijne koopavond, ijs en weder dienende, zoals Ruud dat altijd al zegt, zo gaan we die bedrijfsbarbecue F&C NL bij Jitzes tegemoet. Het weer lijkt prima te worden, sommigen denken zonnebrandolie nodig te hebben.

Nee, er zijn geen Oekraïense dames (http://beleggenopdegolven.blogspot.co.uk/2012/12/de-donderdagavondborrel-en-de-tijdgeest.html ), geen strippers, al werd er wel geïnformeerd of er een paal op het dakterras was waar dames hun kunsten konden vertonen. Ja, sommige heren kunnen nog werken aan een meer vrouwvriendelijk gedrag.

Wat is het aan te raden tenue? Rode broek, zonnebril, geen witte sokken?

Maar de speculaties gingen er natuurlijk vooral over hoe goed het vlees van die topslager uit de Pijp zal zijn en of de vis goed gerookt zal zijn en Rob en Ben zich uitgesloofd hebben met hun voorraad wijn.

16 juli 2013

De FED kan niet eeuwig geloofwaardig ongeloofwaardig zijn

zo maar wat overdenkingen
Vincent Reinhart van Morgan Stanley had een verhaal over de Taylor rule, de basisregel waarop het Amerikaanse monetaire beleid sinds 1994 is gebaseerd. De rente moet 2% zijn plus de inflatie plus wat de economie boven normaal doet (output gap, werkloosheid). Zoals de uitvinder van de regel Taylor het doet, is de korte rente nu te laag, maar zoals de FED beredeneert niet. Nu moet de reële rente extreem laag zijn en dan klopt het hele verhaal weer. Maar ondertussen is de basisgedachte dat de reële rente 2% moet zijn helemaal niet overboord gegooid. Alle FED-goeverneurs voorspellen 2% reële rente voor de lange termijn (dat is de korte rente, dan is de tienkaars rente is normaal 1% hoger en de 30-jaar rente kan nog eens een procentje hoger liggen). Dus op lange termijn wordt de korte rente echt wel 4%, zo niet hoger.

De korte rente is nu dus extreem laag en de markt vraagt zich af hoe lang dit nog zo kan blijven. Centrale banken doen hun best over elkaar heen te buitelen met héééél lang, nee niet zes maanden, nee geen twaalf maanden, geen twee jaar maar tien jaar te beloven: we gaan de rente niet verhogen. Echt niet, ook niet als de markt ons op de vingers tikt of nog erger de Duitsers of Chinezen.

Maar is dat geloofwaardig? Nee, natuurlijk niet. Centrale banken zijn gehoorzaam aan bepaalde theoretici zoals Woodford en in mindere mate Krugman die als stelregel voor het huidge monetaire beleid voor de centrale banken als de FED hebben dat  ze geloofwaardig onverantwoord ruim monetair beleid moeten blijven doen. Geloofwaardig ongeloofwaardig zijn dus. Dat kan per definitie niet oneindig lang goed gaan. Dat geloofwaardig ongeloofwaardig zijn is de basis van QE, anders kan het niet werken. 

Helaas, op zeker moment gelooft de markt het allemaal niet meer, er is te veel onzekerheid ontstaan.
Dat hebben we vanaf april zien gebeuren. Er is onzekerheid gekomen over QE en de reële rente kon kennelijk niet nog lager nu de FED meldde dat de risicoscenario's minder waarschijnlijk waren geworden voor de VS.

Bianco o.a. meldde al een hele tijd dat de FED een communicatieprobleem had, je kunt immers niet eeuwig doorgaan met QE omdat het de werkloosheid naar beneden brengt volgens jouw theorie: als  het voldoende lukt moet je er op zeker moment mee stoppen, bijvoorbeeld bij de door de FED gemelde 6,5% of als blijkt dat QE niet werkt of te gevaarlijk wordt dan moet je er helemaal als de wiede weerga mee stoppen.

Maar hoe vertel je dit de markt?
De markt is een ADHD kindje dat van het minste verkeerd uitgelegd woordje van de FED het totaal op zijn zenuwen krijgt. Het ene moment himmelhoch jauchtzend en dan weer zum tode betrübt. En dat allemaal bij een volatiliteit van de VIX die beneden normaal is en inderdaad uiteindelijk met minder gerealiseerde volatiliteit op de aandelenbeurzen dan normaal.
De reéle rente ging tegen de trend van de verwachte inflatie in. De aangegeven trends lijken overigens even gebroken.

beste inflatienieuws VS is geweest volgens o.a. Warren Hatch (McAlinden Research)

De laatste maanden zijn de inflatiecijfers behoorlijk naar beneden gekomen, waardoor de nodige centrale bankiers met de handen in het haar zitten. Ze willen juist minder aardig worden (FED) of staan onder curatele om niet aardiger te worden (ECB en Duitsland) of men gelooft daardoor minder dat ze de inflatie fors op kunnen jagen (Japan, zij zitten voorlopig nog het meest comfortabel, samen met Carney die eigenlijk mede is aangenomen omdat hij altijd geluk heeft en zo gaaat het nu weer: plotseling gaat alles beter in het VK terwijl hij daar part nog deel aan had).

De cijfers van de afgelopen dagen laten bijna overal een stijging van de gewone inflatie op jaarbasis zien en een afzwakking van de kerninflatie.
Zoals gewoonlijk kijkt men eigenlijk alleen naar wat er aan de hand is in Amerika.
En daar zie je volgens Warren Hatch toch duidelijk signalen dat de inflatie gaat stijgen.

De PCE-deflator staat nu 1% maar gaat richting 2% volgens de producentenprijzen (en gezien crude materials en intermediate dingen zijn de producentenprijzen nog niet uitgestegen). Import- en exportprijzen staan ineens een pietsje in de plus op jaarbasis. Veel van de daling van de kerninflatie is een vertraagde reactie op dalende grondstoffenprijzen en nu de olieprijs stijgt zal dit zo voorbij zijn (en ik denk samen met de FED dat de sterke daling  van de inflatie voor gezondheidzorg eenmalig is en er straks weer normale stijgingen komen; ook de huren zullen hun stijgende trend vortzetten (huren is 40% van kerninflatie), d.w.z. de kerninflatie gaat stijgen).
.Uit het gekriebel van Warren kun je lezen dat de diensteninflatie nog stijgt en de inflatie nog toonbaar houdt en dat de goedereninflatie over het laagste punt heen lijkt.
NFIB: eindelijk durft men (midden- en kleinbedrijf) nu de prijzen te verhogen

cartoons US student loans

groei China in tweede kwartaal te mooi om waar te zijn

De groei van het BNP was precies zoals verwacht, 7,5% op jaarbasis met 1,7% voor het tweede kwartaal van 2013 (in eerste kwartaal was dit 1,6%).
De export is teruggevallen en consumptie ook (al stegen de retail sales wel beter). een en ander werd geod gemaakt door investeringen. Die groeien nog steeds harder dan het BNP.
Ft Alphaville en Lombard Street geloven de cijfers voor geen cent.Dat investeringsherstel zo plotseling is verdacht. De deflator is ineens omlaag terwijl de CPI omhoog is, dat komt allemaal erg goed uit. En herziening van de exportcijfers? Nee, dt leidt tot te lage groei.
De plaatjes van Lombard Street Research laten een lagere groei zien, al is de consumptie hier wel OK.
Een en ander is wel nog steeds aan het leiden tot lagere consensusgroeiverwachtingen voor 2013

14 juli 2013

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De beurs vatte moed uit de bemoedigende woorden van Bernanke: ja minder QE, maar nee, geen stijging van de FED-rente tot half 2015. En dat gedoe oer werkloosheid: in tegenstelling tot wat vorige weken gesuggereerd werd, vindt Bernanke de te lage participatiegraad wel belangrijk. Zo belangrijk dat hij de rente misschien pas bij een duidelijk lagere werklosheid dan 6,5% gaat verhogen. Komende week legt hij zijn halfjaarlijkse getuigenis af voor senaat en congres en dan kan hij een en ander verder verduidelijken (maar de markt kan dan iets minder blij zjn)

In Europa blijft de situatie rond Portugal en Cyprus penibel, voor Griekenland komt er weer een zak met geld. Er wordt weer tijd gekocht. Ondertussen zijn de zuidelijke landen wel concurrerend geworden, maar Portugal lijkt daarmee maar weinig geholpen te zijn.

Er was niet veel economisch nieuws. In de VS stegen de initial claims voor werkloosheid 16.000, daalde het vertrouwen van midden- en kleinbedrijf NFIB iets, maar niet voor biijvoorbeeld werkgelegenheid. De producentenrpijzen stegen iets meer dan gedacht. Het consumentenkrediet steeg fors. Groothandelsvoorraden daalden iets, nog een reden waarom de economische groei in het tweede kwartaal laag zal zijn, maar geen verzwakking voor het derde kwartaal wordt verwacht. Het gebruikelijke overschot op de begroting in juni was groter dan gedacht.

In Europa viel de export van Duitsland tegen en de idustriële productie over mei eveneens.

In Japan stijgt de geldgroei voortvarend en ook de industriële productie zit aardig in de lift.

In China moest de minister van financiën zijn voorspelling van 7% groei in 2013 en 6,5% daarna herroepen. 7,5% is eenvoudig haalbaar wist hij een paar dagen later (vooral als je zelf de cijfers mag maken). Kredietgroei was redelijk, maar wordt geforceerd afgezwakt. Van de week komt het officiële groeicijfer, wat de hergefabriceerde exportcijfers ($75 miljard overschat) moet bevatten.

goed nieuws van de afgelopen week

De afgelopen week werd er alweer (zoals de anomalie voorschrijft) zeer enthousiast gereageerd op de verondersteld duifachtige wooren van centrale bankiers, deze week Bernanke, terwijl vorige week de eer naar Carney en Draghi ging.
Met de wind mee van een stuwmeer aan liquiditeit dat nog steeds aangevuld wordt (alleen de Peoples Bank of China doet niet mee) vindt men vaak dat de koerswinstverhoduingen wel wat hoger mogen zijn. vincent reinhart van Morgan Stanley vindt het verhaal van terugnemen van QE door Bernanke alweer oud nieuws.
Deze blies de hoop op meer QE weer nieuwe wind in door zich bezorgd te tonen over de lage participatiegraad. Nee, QE wordt een tandje minder, maar de markt moet beseffen dat men voorlopig nog niet van plan is de rente te verhogen vóór half 2015, misschien wordt het wel later dan half 2015. Maar dan moet de voorspelling voor economische groei en werkloosheid te laag blijken zijn geweest en dat is niet wat de markt nu denkt, getuige de winstverwachtingen.

Het winstseizoen is begonnen. Alcoa doet de aftrap en dat was niet zo slecht als gevreesd. JP Morgan/Wells Fargo was beter dan verwacht. Het is nog te vroeg erg veel over de winsten, omzetten en guidance te zeggen, maar inderdaad, men reageerde alsof men erg weinig van de winsten verwachtte tot nu toe.

Er zit geen schot in het debt ceiling debate in de VS, maar het helpt dat het overheidstekort in sneltreinvaart daalt, afgelopen maand was er een fors surplus.
(plaatje Scott Grannis via a dash of insight)

Het consumentenvertrouwen racet omhoog in de VS en dan kan de sector discretionary niet achterblijven, al is dat nog niet waar te maken aan dee omzetgroei in die sector.
Maar de beurs zegt dat dit gaat verbeteren. Ook technolgie zit weer in de lift, chartisten hoor je al neuriën bij diverse charts van bijvoorbeeld Amazon en Linkedin.
Het consumentenkrediet groeit weer als kool en dat helpt consumptie.

In Europa zie je verdere verbeteringen in de export, met de periferie veel goedkoper geworden en straks Duitsland weer vanouds op dreef. De autoverkopen lijken vanaf het dieptepunt weer aan te kunnen trekken in Europa. Maar vooral de groeiverwachtingen voor het VK vliegen nu omhoog.

In Japan zie je verbetering in de groei van de industriële productie en de geldgroei.

Tostradamus (plaatje Sensex) ziet ineens weer kansen voor India (koersmatig). De rupee is dan ook dermate door de grond gegaan dat IT weer extra concurrerend zou moeten zijn. India heeft betrekkelijk weinig last van de groeiafzwakking van China volgens LSR. De lagere goudprijzen helpen het tekort op de lopende rekening te verminderen. Her en der is men wakker aan het worden dat er iets moet veranderen, want de huidige stagflatie is niet nodig.





dematerialisering rukt op

Dematerialisering is een van de grote trends voor de komende decennia, Het plaatje van The Economist laat zien dat die trend al een tijdje begonnen is.
We hebben geen groe verzameling muziekplaten, elpees of dc's meer, het staat allemaal op een klein sticky met data. Straks willen we geen auto meer hebben, we roepen er eentje met de smartphone en die leidt ons digtaal zondeer chauffeur naar waar we naar toe willen. We willen steeds minder boeken, maar e-readers. We schamen ons papier te gebruiken voor de vergaderstukken, want je kunt toch alles zien op je ipad.
We werken meer met zonne-energie en windkracht.
De komende dceniia zullen deze trends naar dematerialisering doorzetten.

Hilsenrath: Fed neemt QE terug, maar rente niet eerder omhoog, precies als Hatzius voorschreef

Hilsenrath was op CNBC 
Wat zei Hilsenrath bij CNBC: de opmerkingen van Bernanke, notulen veranderen verhaal van FED niet:

De FED wil QE verminderen en gaat dat gewoon doen, september. Punt uit. De FED wilde eind mei helemaal niet signaleren dat ze de rente voor 2015 gaan verhogen. Dat is en blijft het evangelie.

De FED zit niet zo zeer in over de felle reactie van de aandelenmarkt, maar over die van de obligatiemarkt. De FED vindt het heel goed dat er wat  leverage uit de markt gaat door wat Bernanke vertelde eind mei. De lange rente was eigenlijk wel te laag geworden. Maar de FED moet toch vooral reageren op te lage inflatie en te hoge werkloosheid.

Hilsenrath werd stevig in de rede gevallen. Men gaf aan dat de FED een moeizaam opgebouwd arsenaal van reflatie in de asset market niet ineens wil verkwanselen, daar is de economie nog te zwak voor.

Er was nog iemand die 225.000 werkgelegenheidsgroei voorspelde en dat was zijn horror-scenario met helemaal het dak uit stijgende rentes.

Maar goed, die ja taper, nee rente niet omhoog voor 2015 was precies wat Hatzius (oppereconoom van Goldman sachs, misschien wel de meest gezaghebbende econoom in de wereld)  zei dat de FED moest zeggen http://www.businessinsider.com/hatzius-called-the-fed-move-back-in-june-2013-7 .
Bernanke was wel degelijk wat duifachtiger dan de notulen, omdat hij de discussie over de te lage participatiegraad weer oprakelde. Hatzius verdenkt Yellen ervan te gaan pleiten de 6,5% werkloosheid wat lager te maken en daarmee geloofwaardiger het einde van 0% rente uit te stellen.
Het thema van de opvolging van bernanke is belangrijk.
Yellen maakt volgens mij alleen maar een kans als ze de republikeinen kan overtuigen dat ze niet tegen elke prijs een veel te extreem royaal monetair beleid gaat voeren met alle bubbels van dien. Yellen gaat daarom niet tegenstribbelen tegen terugnemen QE. Vasthouden aan rente lang laag is een consistente gedragslijn en dat helpt ook republikeinen te overtuigen dat ze een niet te erge Dolle Mina is.