winstgroei volgt hogere koersen. Bidenomics komt

 De opwaartse bijstellingen van de verwachte winst voor 2021/22 zijn enorm en nog steeds gaande. Men (inclusief ik) is verbaasd over de kracht van het V-herstel op de winsten. Nu al all time highs. Er zijn ineens overal knelpunten in de productie, dat lokt investeringen uit. Voorraden te laag, besparingen te hoog. Enorme groei dus.

Met die enorme groei komen ook de inflatiezorgen. Grondstoffenprijzen omhoog door op China lijkende groei in het Westen. De negatieve kredietimpuls wordt momenteel ongedaan gemaakt door de hoge westerse groei en daardoor storten de grondstoffenprijzen niet in.

De contouren van Bidenomics worden steeds duidelijker. Hij wil $6000 miljard extra gaan uitgeven aan grote investeringen in onderwijs, infrastructuur, klimaat, geld geven aan failliete meestal democratische staten. Prominent toont hij de negatieve bijdrage van de reële rente op de schuldenlast bij grootscheepse investeringen. Je moet als overheid investeren als de reële rente negatief is. Niet nog meer geld geven aan productieve bedrijven want die hebben al geld genoeg om te investeren. [dat is precies het omgekeerde van wat Reagan deed: de overheid had te veel geld weggehaald van productieve bedrijven en rijken en dat moest recht gezet worden. Dit recht zetten is doorgeschoten en nu roept de tijdgeest voor Bidenomics. Klimaatcrisis. Slechte Amerikaanse infrastructuur. Beter onderwijs.]

Bidenomics gaat leiden tot hogere lonen en belastingen voor het bedrijven en dat gaat in de winstverwachtingen van na 2021 komen. Nu nog even verdere stijging in 2021, maar dan minder hosanna. Minder subsidie van winsten dan nu het geval is. Koerswinstverhoudingen dalen daarom en dat lijkt to te blijven totdat men geruster is geworden om een niet verder verkrappen van het monetaire beleid en als men er meer van overtuigd is dat Bidenomics in de winsten voldoende is verdisconteerd.

De macrocijfers zijn nu wild, maar uiteindelijk toch bijzonder goed. Er is minder angst voor inflatie hoger dan 2,5% volgens de optiemarkt. Men vertrouwt op een terugval van de economische groei in 2022 en 2023 en daarmee zal inflatie weer normaliseren. Of dat gaat gebeuren bij zo veel fiscale stimulering en een FED die beloofd te veel en te lang door te gaan met stimuleren is de vraag.

Op korte termijn zien de beurzenminder inflatierisico, vindt men dat de Nasdaq even genoeg is gedaald en loopt men arm voor meevallende winstcijfers over het tweede kwartaal

overpeinzingen

 De rust is weder aan het keren op de beurzen. De inflatieverwachtingen lijken voorlopig te zijn uitgestegen en daarmee de rente ook. De rente was overigens al wat langer aan het stabiliseren. De aandelenbeurzen doen het ook steeds meer rustig aan. Ze zijn wat benauwder geworden over inflatie maar hebben meer vertrouwen in sterk economisch herstel en het succes van vaccinaties om het virus klein te krijgen, in ieder geval om de bezetting van het ziekenhuis te doen verminderen. De winstcijfers waren buitengewoon goed en de koerswinstverhoudingen zijn nu aan het dalen nu de koersen nauwelijks nog stijgen. Dat is normaal in de grote herstelfase van de recessie. 

De zorgen over inflatie zijn hoger dan we gewend waren. Biden wordt gezien als de anti-Reagan, strevend naar een grotere overheid en sterkere vakbonden. De uitkeringen zijn zo hoog dat men moeite heeft om slecht betaalde werkers te vinden. Er is een ongewone schaarste in deze fase van de cyclus aan werkers met de gevraagde capaciteiten, vaardigheden. Dat wijst op langdurig hogere loonstijging dan we gewend zijn geraakt.  Dat zorgt voor structureel meer inflatie, maar niet veel meer vanwege de verbeterde verwachtingen voor de productiviteitsstijging (er is veel groei in nieuwe sectoren met veel productiviteitsstijging). De huidige stijging van de inflatie lijkt daarom tijdelijk, durend tot minstens eind dit jaar. Hogere grondstoffenprijzen maken de inflatie erger, maar ook hier lijkt de grootste stijging achter de rug. China pikt het iet meer dat zo  erg te veel (in hun ogen) is gespeculeerd, vooruitgelopen door speculanten, op hogere grondstoffenprijzen. Uiteindelijk gaat men echt wel meer produceren en vallen de prijzen vast wel weer wat terug. De koperprijs en de hout (lumber) prijs lijkt even te veel te zijn gestegen.

De vooruitzichten voor langdurig hogere groei zijn danig verbeterd. De oude garde van Yellen en Biden zijn niet te stoppen in hun drang om zo veel mogelijk geld uit te geven aan straks infrastructuur. De consument spaart veel te veel en gaat straks minder sparen (maar nog een hele tijd meer sparen dan gemiddeld). De voorraden zijn uitzonderlijk laag vergeleken met de verkopen. Groei in de VS over het tweede kwartaal is door Goldman Sachs verlaagd tot slechts 10%. Barraud verwacht 6% groei voor Frankrijk in 2021. 

De centrale banken weten dat ze or stabiliteit moeten zorgen en voor een overmaat van liquiditeit op straffe van instorting van het financiële systeem onder de zware schuldenlasten die loodzwaar worden bij rentestijging. Dat zorgt voor twijfel aan de fiat munten en absurde stijging van crypto munten. Bitcoin zit in een voor bitcoin zeer nauwe range van $30.000-$42.000 maar kan daar makkelijk uitvallen als inflatie explodeert of Elon Musk voldoende twittert dan wel, meer waarschijnlijk, regelgeving komt die dollar en yuan als valuta waarmee je de financiële wereld controleert gaat handhaven. Amerika verbood het hebben van goud gedurende decennia in vorige eeuw, dat kan ook via regulering van crypto waanzin.

crypto correctie trekt beurzen omlaag

 Het rommelt bij de crypto munten. Elon Musk deed bitcoin in de ban vanwege het gigantische elektriciteitsverbruik en China maakt het extreem moeilijk om transacties te doen met crypto munten die zij niet als geld beschouwen, zeker niet als geld dat eenvoudig gecontroleerd kan worden. India denkt er ook ongeveer zo over.

Raoul Pal ziet dit als gezonde correctie, dat gedoe met die laser eyes gaf aan dat er hubris, overmoed was bij de kopers. Crypto werd de nummer een rage om te overwegen bij de asset allocatie. Hij ziet crypto nog steeds als de long term buy, maar velen zien het als de bubbel die moet barsten net als de Nasdaq in 2000 en de huizenmarkt in 2006 in de VS. De SPACS manie lijkt met de crypo munten naar beneden gezogen te worden samen met Tesla.

Waardedaling van de cryptomunten is een aanslag op de overliquiditeit en daarom een nieuw gevaar voor de beurzen (er is een steeds duidelijk positiever samenhang met aandelenkoersen bitcoin koersen). De aanslag op de liquiditeit moet vooral komen uit stijgende angst voor te veel inflatie die de FED aan moet gaan zetten tot het terugnemen van het tempo van QE (tapering). Die inflatie rijst even de pan uit, maar zal gaan terugvallen. Niet helemaal want er zijn wat nieuwe problemen: duurdere grondstoffen waarbij te weinig is geïnvesteerd voor extra productie, in sommige gevallen nodig voor het maken van elektrische auto's etc. Verder is er een groeiende mismatch van benodigde vaardigheden op de arbeidsmarkt die tot loonstijging gaat leiden. En ook proberen bedrijven de prijzen hoger te zetten om de verliezen uit de coronaperiode voor een deel goed te maken. maar of dit langdurig tot veel extra inflatie leidt? Het internet houdt de prijzen flink in toom.(zo ervaar ik nu ik diverse spullen op marktplaats probeer te verkopen. Is een ingebonden jaargang Katholieke Illustratie uit 1901 echt maar hooguit € 12 waard en dat met al die mooie foto's en mooie verzamelstripboeken van Lucky Luck echt minder dan € 3?)  

Er zijn een paar wolkjes aan de macro horizon vanuit China (de credit impulse, men knijpt krediet af nu de groei te hoog blijft) en dat zal af gaan stralen op de koperprijs, ijzerprijs. In de VS is de prijs voor lumber, timmerhout, zo ver opgelopen dat het de nieuwe productie van huizen hindert. En dus valt de prijs van luumber na een enorme stijging terug.

de week die was: correctie zet niet door want rente explodeerde niet verder

 De inflatiezorgen staan met stip op een. Hoe lang doet de FED of ze gek zijn en er geen inflatierisico is. Tijdelijk explodeert de inflatie en daarna valt die natuurlijk echt wel wat terug, maar het begint er naar uit te zien dat we op een structureel hoger inflatieniveau zitten. Niet veel hoger, eigenlijk op precies die 2% PCE core die de FED zo graag ziet zo is het meest plausibele scenario in mijn ogen.

Detailhandelsverkopen vielen ontzettend tegen (0 stijging) en ook de groei van de industriële  productie kon de voorspellers niet bekoren. Daardoor brak de rente niet naar boven uit. Dat was een pak van het hart voor de  bears en die zonden de aandelenkoersen donderdag en vrijdag in een mooi herstel.

Buy the dip van de tech lievelingen. Wie weet. De hypotheekrente blijft ontiegelijk laag. Men heeft te veel gespaard en men gaat langzaam weer aan de slag in de coronasectoren. het gaat goed in de VS, al is volgens de Trump aanhangers nu wel overduidelijk dat Biden Amerika zal doen laten instorten tot prehistorische niveaus met ongekende snelheid. 

Zelfs in Europa begint de economische groei flink aan te trekken. Idem in diverse Emerging Markets en daar moet en maar hopen op miljarden vaccins die door het Westen afgedankt worden. De groei in China dreigt flink te gaan afzwakken, maar toch wel hoog te blijven.

De VIX is flink afgekoeld, er is nog steeds volop monetaire stimulering en men moet nog beginnen met een discussie over hoe dat af te remmen via tapering. Na juni begint dat in volle hevigheid. Maar is dit alom bekende angstverhaal nu al reden genoeg voor lagere koersen?

tech is drek, goed nieuws is slecht nieuws en er is zo veel goed nieuws

 Ik heb een paar weken niet gepost. een goede vriend van me is overleden aan een overvloed aan kwalen en ik heb daar veel voor moeten regelen (crematie, ontruiming appartement etc.).

Vaccinaties zijn nu goed op stoom in veel rijke landen en dat begin je steeds beter te zien in de sterfgevallen en opnames op de IC, maar het aantal besmettingen is in veel landen nog te hoog en buiten de rijke landen vaak erg problematisch. Maar de economieën gaan steeds meer open, de wereldhandel herstelt. Er is te veel gespaard en er is volop fiscale en monetaire stimulering.  Die fiscale en monetaire stimulering is nu wel over de top. Men praat weer over een FED-rente van 4% over een paar jaar als de inflatiedreiging zo serieus blijft als die nu is. Bij ingeprijsde inflatieverwachtingen boven 2,3% begon men te praten over tapering, dat centrale banken minder leningen zouden gaan opkopen. Boven 2,6%, waar we dicht in de buurt aan het komen zijn, hoort de FED de inflatie niet extra te stimuleren en gaat men dus praten over tapering. 

De ISM's lijken hun top gezet te hebben en dat is meestal niet goed voor beurzen en risk appetite. Niet rampzalig overigens, zelden ontstaat dan een bera markt, maar wel vaak een correctie. Men neemt winst, nu dus op technologie, FOMO wordt ingeruild voor fear of going down. Kathie Wood is niet langer heilig. Dogecoins gaan op bevel van Elon Musk naar de maan. Bitcoins zijn te slome beleggingen, koop toch ethereum, anders krijg je die 90% daling nooit voor je kiezen. Die crypto coins gaan steeds meer op en neer met de beurzen en bieden dus niet de diversificatie waarmee geschermd wordt. Obligaties overigens ook niet meer. 

Iedereen ziet nu het inflatiegevaar. De koperprijs en andere grondstoffen zetten enorme nieuwe hoogtepunten. Meer inflatie op komst dus, maar het lijkt op tijdelijk veel meer inflatie. Wel lijkt er blijvend meer inflatie te komen dan we gehad hebben vanwege meer loonstijging, hogere belastingen en schaarste in bepaalde grondstoffen waarin de laatste jaren te weinig is geïnvesteerd en waarnaar de vraag is toegenomen.

Record flink lagere groei van de werkgelegenheid dan gedacht in de VS (maar toch torenhoog) zorgde voor hogere beurzen want dat betekent langdurigere fiscale en monetaire stimulering. Slecht nieuws is goed nieuws.

Interessant is of overheden nu flink door gaan met stimuleren nu het goedkoop kan, de werkgelegenheid helpt en zo noodzakelijk is vanwege de klimaatcrisis en het risico van technologisch achterop raken. Durven ze dat, dan zal de economische groei structureel aantrekken, iets dat ik een paar jaar geleden absoluut niet gezien had. Maar logischer is dat overheden zich weer bang laten maken voor hoge tekorten en dan de investeringen terugdraaien, precies verkeerd als men in beproefde economische wijsheden gelooft (zie bijv. groei China).

beurzen verder omhoog maar alle speculatie gaat over crypto

 Wat ben ik toch een sufferd. De grote Elon zei het al, je moest dogecoin hebben. Nu dus 30* hoger. Er zijn nu teenagers die met pensioen kunnen vanwege hun crypto beleggingen. Ze zijn boos op de asset managers omdat ze niet voor vol worden aangezien terwijl ze toch voor minstens 50 jaar klant kunnen zijn. Die domme Biden had een paar miljard in dogecoin moeten beleggen dan had hij heel zijn extra fiscale stimulering kunnen betalen. Fiat currencies zijn immers niets waard, want niet zo goed ondersteund door echte waarde als crypto munten.  Toch kruipt goud weer omhoog, toch iets barbaars in de ogen van vrypto biljonairs. Er was vandaag een rimpeltje in de koers van bitcoin vanwege hash rates door stroomuitval in China of door een verkopertje van 7 miljard aan bitcoin. Buy the dip riepen de crypto miljonaits vertwijfeld, waarom ben ik niet wakker gebeld om van de enorme koopkans op $50,.000 te kunnen profiteren. Ontslaan die incompetente luitjes. 

Coinbase ging naar de beurs mar bleek toch veel minder waard dan gedroomd, al is het natuurlijk wel bijna even veel waard als Goldman Sachs. Die hebben de regering in hun zak, maar bij Coinbase kunnen ze zelfstandig cryptomunten drukken en dat is meer waard dan die luie FED kan doen of zo'n pruts fiscale stimulering van $1900 miljard.

Al die wardestijig van cryptomunten leidt natuurlijk ook tot stijging van aankoepn van van alles, waaronder aandelen, huizen, auto's, dure dingen, extra pizza's tegen woekerprijzen.

Die was overigens wel goed voor een stijging van de detailhandelsverkopen van 10% in de VS vorige maand. I(nitia claims voor werkloosheid omlaag. Iedereen koopt weer auto's, huzien, alles wat ze maar te pakken kunnen krijgen. En ook voor wat inflatie, maar die was eigenlijk niet zo hoog als gevreesd. Iedereen had van te voren al zijn obligaties verkocht en moest toezien dat de rente daalde toen dat verwerkt was.

Beurzen uiteraard blij. Winsten eerste kwartaal vallen erg mee, omzetten ook. Halleluja. Avi Gilbert met zijn tienduizenden kapitaalkrachtige volgers weet het zeker: dit jaar gaat de S&P500 naar 6000. Misschien duurt het iets langer of is de stijging wat meer, maar het is duidelijk: The only way is up. Iedereen koopt zich suf aan aandelen en erspit geen geld meer aan obligaties, die spreidende risico's toch niet meer. Buy the dip nu aandelen nog zo veel goedkoper zijn dan Japanse aandelen waren in 1989.

hoge groei werkgelegenheid, extreem hoge ISM, hogere verwachte winstgroei

 Ik had niet verwacht dat men op basis van de fundamentals zou kunnen gaan verdedigen waarom de S&P500 hoger dan 4000 zou mogen staan in 2021. Maar het gebeurt. De ISM geeft aan dat de winstgroeiverwachtingen nog hoger mogen worden. Biden heeft wilde plannen om de economische groei nog meer te stimuleren na de $1900 miljard. Duizenden miljarden naar infrastructuur en dat gaat waarschijnlijk nog lukken ook, want het is nodig en populair en te financieren bij de huidige lage rente. Biden heeft haast, veel meer dan andere presidenten omdat hij weet dat na de tussentijdse verkiezingen in 2022 hij niets meer voor elkaar gaat krijgen en hij te oud is voor een tweede termijn. Misschien lukt het daarna wel omdat veel Amerikanen het prachtig vinden dat door Biden de economie zo hard is gegroeid.

Er is ineens van alles mogelijk, beter onderwijs en betere Obamacare, betaalbaar misschien. Gezondheidszorg is twee maal zo duur in de VS als in West Europa en dat hoeft niet, kan anderhalf maal worden met de juiste regulering (en lagere prijzen voor medicijnen en medische hulp).

Verwachtingen voor omzetgroei vliegen omhoog, over de winstmarge is men onzekerder omdat Biden de belastingen wil verhogen. Maar per saldo gaat het beter dan verwacht met de winstverwachtingen.

Er blijft voorzichtigheid geboden voor de beurzen want verwachte opbrengsten zijn laag als de ISM op zijn top staat (zoals nu waarschijnlijk het geval is) en als de economische verrassingen minder goed worden. Er gaat voorlopig naar men denkt nog veel geld uit de fiscale stimulering en de torenhoge besparingen naar aandelen. Bedrijven kopen weer massaal eigen aandelen in. Maar als de rente verder stijgt en de inkomensgroei afneemt dan gaat er minder geld naar aandelen zo vreest men. D.w.z. misschien moeilijke tijden na juli of sell in May dit jaar. 

loongroei houdt productiviteitsgroei niet meer bij sinds jaren 70: waarom?

 John Mauldin had afgelopen week een hele analyse dat sinds 1971 de loongroei de productiviteitsgroei niet meer bij houdt, terwijl dat van 1945 tot 1971 wel gebeurde. Waarom dat zo is, daar zijn in mijn ogen nog geen geode verklaringen voor.

Piketty heeft uitgebreid laten zien dat het samenhing met zeer hoge economische groei. Alleen dan neemt de ongelijkheid niet toe en loopt de loongroei mee met de productiviteitsgroei. Op lange termijn neemt de ongelijkheid echter toe omdat het rendement op beleggingen hoger zou zijn dan de nominale BNP-groei. dat laatste wordt door velen betwijfeld, nu de rente zo laag is en een gespreide portefeuille van obligaties en dure aandelen naar verwachting niet zo heel veel gaat opbrengen.

Een ander probleem is dat hoge groei en daarmee lage werkloosheid de laatste decennia niet meer leidt tot hoge loongroei. De Phillipscurve gaat niet meer op. Dat wordt nu alom geaccepteerd, ook door centrale banken die nu doorstimuleren ondanks lage werkloosheid. 

Het is niet duidelijk waarom die Phillipscurve nu niet meer verklaart wat er gebeurt, terwijl het toch een vorm is van vraag en aanbod: stijgende vraag en minder aanbod van arbeid zou toch tot hogere loonstijging moeten leiden. Nee dus, dat gebeurde steeds minder na 1981. De factor arbeid stond ineens zwak en het bedrijfsleven sterk en dat is nog steeds het geval. 

Voor een deel komt dit door globalisatie, dat steeds meer geïmporteerd wordt en zo de kosten in het Westen laag gehouden kunnen worden door grootschalige goedkope arbeid uit arme landen. Arbeiders die concurreren met goedkope arbeid uit de arme landen staan zwak met hun looneisen. Na 1981 is de macht van vakbonden veel afgenomen, maar waarom is mij eigenlijk niet zoduidelijk. Wel dat het geeburde en dat het een extra zet kreeg door het optreden van Thatcher en Reagan.

Voor een deel komt het ook door het relatief steeds goedkoper worden van investeringen. De prijs daarvan stijgt meestal veel minder dan de consumptieprijsinflatie. Kapitaal kan zo kennelijk een groter deel van de BNP-koek opeisen.

Mauldin geeft Nixon en Johnson de schuld. Nixon via het afschaffen van de gouden standaard waardoor inflatie niet meer onder controle kon worden gehouden. Johnson via bepaalde wetten die mensen met universitaire opleiding bevoordeelden. Hoe dat allemaal langdurig tot achterblijvende loonstijging moest leiden is me niet zo duidelijk. Wel is duidelijk dat het monetaire beleid na 1981 leidde tot disinflatie en daarmee tot veel snellere stijging van de waarde van bezittingen, assets, dan van de nominale economie. Maar waarom dat ook samenging met steeds lagere belastingen voor het bedrijfsleven? Landen die hiermee vooropliepen zoals Ierland deden het relatief goed, dat wel.

Rond 1970 zagen we in de westerse landen dat de Kondratieff-wind-mee van na de Tweede wereldoorlog ging liggen. Na 1965 ging het ineens veel minder goed met productiviteitsstijging. De infrastructuurinvesteringen waren gedaan. De inhaalinnovaties die waren blijven liggen in de jaren dertig en veertig waren geïmplanteerd.  

 In Europa zagen we dat de textielindustrie werd weggeconcurreerd door lagelonenlanden. We haalden veel gastarbeiders binnen na vooral 1965. Slecht voor de lage lonen in he Westen uiteraard en ook voor de winstgevendheid in het westen en daarmee productiviteit kennelijk.

In 1973 namen de olie-exporterende landen het niet meer dat de olieprijs zo goedkoop bleef. Dat gaf een relatief koopkrachtverlies voor de andere landen en dat voelden de lage inkomens het meest.

Maar de laatste jaren zijn de olieprijzen door fracking relatief gedaald en toch blijft de loongroei achter. Maar misschien is dat niet meer zo. Als je de statistieken maar goed door elkaar schudt zou het best wel eens kunnen dat men meer reële loongroei gaat zien, vooral sinds de belastingverlagingen van Trump. De invloed van de klimaatcrisis is nog onduidelijk. Wie gaat dat betalen? Worden de loontrekkers ontzien of juist niet? Men gaat meer lokaal produceren, deglobalisatie. Zou dat gaan leiden tot relatief redelijke loongroei?

Ik weet het niet en dat maakt bestuderen van waarom loongroei wel of niet productiviteitsgroei gaat bijhouden interessant.

 

toch weer hogere koersen

 Het lijkt allemaal maar niet op te kunnen op de beurs. Weer nieuwe hoogtepunten en zelfs de AEX schurkt tegen het all time high van 2000 aan. De chippers stomen ongelooflijk door, vol verbazing zie ik hoe de koersen van ASML etc. nog verder exploderen. Nijpende schaarste aan chips. 

Eerst leek Wall Street nog enigszins geschrokken van de plannen van Biden om de belastingen voor bedrijven te gaan verhogen, wat volgens Goldman Sachs tot 9% lagere winsten in 2022 zou kunnen leiden (of in 2023), maar vrijdag aan het eind was het plotseling weer hosanna. Er is natuurlijk excessief veel spaargeld door corona en daar komt nog een hele smak bij door de cadeautjes van Biden en Yellen. Er zijn nog dappere plannen om duizenden miljarden dollars uit te gaan geven aan infrastructuur en onderwijs, maar de republikeinen zullen dit wel gaan afremmen. Infrastructuur is populair maar niet voor klimaat, men zit er graag warmpjes bij straks. Er is nog enig zendingswerk nodig om voldoende republikeinen te overtuigen dat er toch echt geïnvesteerd moet gaan worden voor de klimaatcrisis. 

Ondertussen hoopt men in de VS dat herd immunity ergens rond mei-juli bereikt gaat worden. Dat gaat leiden tot veel consumptie en dan zal de voorzichtige schatting van de FED van 5-6% groei voor 2021 nog naar boven moeten worden bijgesteld. Dat is nu bina zeker (en dat had ik eind 2020 absoluut niet gedacht).

Zelfs in Europa gaat het beter, de voor de EU zo belangrijke Duitse IFO springt omhoog, vooral de verwachtingen. In Europa gaat het slecht met corona maar er gloort natuurlijk zelfs in de EU licht vanwege vaccinaties ook al gaat het veel te traag.

De dollar is sterk door al die hoge verwachte groei in de VS en de yuan is betrekkelijk zwak ondanks de nog sterkere Chinese groei. Enorm hoge prijzen voor ijzer en staal. Olieprijs weer in herstel ook al gaat men weer veel meer produceren in de VS en waarschijnlijk ook OPEC (Iran etc.) en Rusland.

De rente lijkt wat te stabiliseren vanwege meer aankopen van de FED dan beloofd, maar bij groei boven 6% lijkt de rente uiteindelijk toch weer verder te gaan stijgen straks. Dat gaat natuurlijk ook leiden tot meer inflatie, maar alom prijst men in dat dit slechts tijdelijk zal zijn, iets van een of twee jaar. Voor de beurzen hoeft dat niet slecht te zijn, vooral als de inflatie lager blijft dan 5%.

overpeinzingen: Nederlandse kiezers stemmen dure linkse hobby's weg en beurzen in kalmer vaarwater

 Bij de Nederlandse verkiezingen voor de Tweede Kamer leden de linkse partijen gevoelige nederlagen.  De rechtse partijen en het midden wonnen. Waarom links zo erg verloor is nog niet zo duidelijk maar volgens mij ligt het eraan dat mensen met lage inkomens zich de prioriteiten van links (meer geld voor klimaat en immigratie en cultuur) niet kunnen permitteren in coronatijden, ook al betekent dit rampspoed voor hun kinderen en vluchtelingen. Rechtse partijen zijn net als linkse partijen erg gul met geld voor zorg en dat is het enige wat zwaar telt bij lage inkomens. De proteststem tegen corona leidde tot onverwacht grote winst voor Forum voor Democratie met haar abjecte standpunten over o.a. racisme.

Er werd meer gestemd op vrouwen en de grote winnares Sigrid Kaag van D66 werd daarom meteen verguisd in met name de rechtse pers, zij had de linkse partijen in de afgrond gestort en het land is verloren met meer invloed van haar, zo vrezen zij. Daarom o.a.  is dus een grotere stem van vrouwen nodig.

En de partijen die voor Europa zijn wonnen flink. Het was voor de kiezer duidelijk dat immigratie het beste geregeld kan worden via Europa en dat meer handel broodnodig is voor een exportland als Nederland. Geen gedoe over de euro, landen in Zuid-Europa doppen hun eigen boontjes met extra staatsleningen tegen absurd lage rentes (dankzij o.a. de vrekkige vier die de kredietwaardigheid van de EU onaantastbaar hoog houdt).

Powell meldde dat de FED zo lang mogelijk door zal gaan met monetaire stimulering ondanks veel optimistischere groeiverwachtingen maar mede dankzij inflatieverwachtingen die zo laag zijn op middellange termijn dat er eigenlijk nog meer monetaire stimulering mogelijk kan zijn. De lange rente steeg daarop verder door, maar er zijn nu toch wel veel tekenen dat obligaties oversold zijn en de economische verrassingen snel minder positief worden (het goede economische nieuws gaat minder meevallen).

Er is een nijpende schaarste aan chips voor auto's en de brand in een grote Japanse chipfabriek voor auto;s (Renesas) maakt dat nog erger. 

Beurzen krabbelden iets op na beperkte dalingen vanwege het rentegeweld. Volatiliteit lijkt wat af te nemen. Er is in o.a. de VS een record instroom van gelden naar aandelen. Dat gaat ongetwijfeld verminderen, maar millennials hebben de smaak te pakken van structureel meer beleggen in aandelen. 

Van cryptomunten weet ik weinig af, maar ik denk dat er meer gereguleerd gaat worden. De fiat valuta's moeten machtig genoeg blijven om fiscaal beleid machtig te houden. Er zijn problemen met de veiligheid en bijvoorbeeld vragen of cryptomunten als tether wel voldoende gedekt zijn met dollarreserves. Het idiote energieverbruik van bitcoin is ook iets dat moet afnemen. Er dreigen ongelukken met cryptomunten die door kunnen werken naar de beurzen, nu ze zo veel waard geworden zijn. Voorlopig groeit het geloof in blockchain nog steeds voortvarend en dat betekent structurele instroom van institutionele beleggers die de prijzen van bitcoins opstuwen (totdat reglering dat te gevaarlijk maakt denk ik)

De olieprijs kreeg klappen. Beperkt nog maar, maar als men weer volop de oliekraan gaat aanzetten in de VS en enkele OPEC-landen dan kan de olieprijs verder omlaag ondanks de aantrekkende economische groei. Uiteraard kunnen de olieprijzen ook omhoog, want er is weinig geinvesteerd in nieuwe productie. 

 

beurzen rente bitcoin inflatie omhoog

 De rente stijgt maar door, al zou het me niet verbazen als deze op de huidige niveaus ongeveer stabiliseert. De $1900 miljard extra stimulering in de VS is nu ondertekend als wet door Biden. Dit zorgt voor een smak geld in de economie en er zou zo'n $400 miljard van naar de beurzen vloeien. Biden haalde zijn vaccinatiedoel van 100 miljoen in 100 dagen zelfs in 60 dagen en elke week worden ruim 2 miljoen nieuwe vaccinaties gezet in de VS. 

70% van de Amerikanen staat achter de enorme extra steun, zelfs ruim 40% van de republikeinen (en 25% van de VS vindt het veel te weinig). Biden gaat met veel elan van start. Buttigieg staat klaar met ambitieuze investeringen in infrastructuur straks. Niet slecht voor zo'n demente bejaarde als Biden volgens Trump.

Bitcoins stijgen maar dor op volatiele wijze uiteraard, maar steeds meer institutionele beleggers steke toch een teentje i het crypto water. Je moet toch meedoen met blockchain technologie. Of je volop mee moet doen met de NFT (non-fungible token) gekte valt zeer te bezien. Er is extreem veel geld mee te verdienen zo bleek uit de verkoop van een NFT van Beeple voor $ 69 miljoen. Het werkt via blockchain en er wordt bijgehouden wat er steeds mee gebeurt, de oplage is beperkt of slechts 1. Maar het is allemaal virtueel en de kunstwerken zijn ook op andere wijze te zien. Dorsey verkoopt zijn eerste tweet als NFT voor $ 2,5 miljoen. Sportmomenten zijn plotseling als NFT meer dan goud waard. Of postzegels, al zie ik de opbrengsten van Nederlandse zegels op Catawiki betrekkelijk snel stijgen (na bijn 40 jaar daling, net als de rente).

De AEX steeg 3,5% afgelopen week, maar de winstverwachtingen nog meer. 

In China gaat het wat moeizamer met de beurzen. Wat gaat de regering doen met die oppermachtige techreuzen? en met de monetaire stimulering nu de economische groei zo sterk is? 

Deze week verkiezingen in Nederland met een rechtse VVD die te veel naar links lijkt te zijn afgegleden. De rechtse partijen spinnen daar garen bij, al klaagt de PVV dat ze niet mee mogen regeren ondanks de vele stemmen die ze krijgen vanwege extreme standpunten over de islam en koran. Nou de NSB (wel veel en veel erger dan de PVV) mocht voor de oorlog ook niet meeregeren en dat was maar goed ook. De linkse partijen doen het ook niet goed in de peilingen. Meer aandacht voor klimaat slaat aan en og meer geld voor zor uiteraard ook. Maar dat bezuinigen van de SP via meer geld uitgeven door overheid leidt wel tot meer ambtenaren en daardoor  groei, maar geen houdbare groei natuurlijk.

overpeinzing: rente VS even wel genoeg gestegen anders dollar te sterk. risk appetite erg hoog

 

de grootste toppen werden gevolgd door flink dalende koersen. Het was in mijn werkzame leven zo ongeveer de meest toonaangevende barometer voor risico.

De Amerikaanse obligatiemarkt is extreem oversold. De FED is aan een soort operatie Twist begonnen zonder het aan te kondigen: men koopt haast alleen maar lange leningen op het ogenblik. Deels is dit te verklaren omdat men hoopt dat de plaatsing van een nieuwe 10 jaar staatslening een succes gaat worden. Ondertussen zien we de dollar naar boven uitbreken door de steile yield curve. Want dit suggereert dat na afdekking van valutarisico Amerikaanse lange staatsleningen een hoger verwacht rendement hebben dan andere westerse staatsleningen. De Amerikaanse rente kan niet eindeloos stijgen zonder dat de dollar meegetrokken wordt. En dat zet een rem op de rentestijging in de VS voorlopig. Die rem kan onvoldoende krachtig zijn zoals 1983-1984 leerde (ook toen was de Amerikaanse rente relatief erg hoog en de dollar enorm sterk en de rente steeg toch maar door).

De huidige situatie heeft overeenkomsten met de eerste helft van 1984. Na een enorme recessie van 1980-1982 met vanaf 1981 een enorme rentedaling kwam er een even enorm krachtig herstel. Begin 984 leek er even 7-10% economische groei te komen en de rente steeg daarop explosief. Daar hadden de aandelenkoersen niet van terug na de adembenemende stijging van augustus 1982 begin 1984. Die stijging was even spectaculair en onverwacht als die na maart 2020. In 1982 had meen een periode achter de rug met per saldo geen stijgende koersen sinds 1966 ondanks torenhoge inflatie. Er was in 1982 geen geloof meer in aandelen. In 1984 geloofde juist iedereen weer in aandelen en dat werd afgestraft. Niet lang en niet erg, nieuwe highs kwamen na half 1984 weer in zicht/ werden bereikt.

Rond 1984 was de inflatie in de vorm van stagflatie overwonnen en er kwam disinflatie. Dat zou nu wel eens andersom kunnen zijn. De inflatoire krachten zijn nog steeds niet groot afgezien van tijdelijk bij coronaherstel. Men stelt nu meer looneisen die minder in gevaar komen door een rem op de wereldhandel en door de nu lagere werkloosheid (die was torenhoog geworden in de recessie van 1980-1982).

Nu hebben we overheen die niet meer letten op overheidstekorten en daardoor heeft het vertrouwen in fiat currencies een enorme deuk opgelopen en duikt men op crypto currencies. Papieren geld is straks nies meer waard waarschuwen de crypto speculanten. Aandelen zijn dan nog steeds wat waard en gemeten tegenover de crypto wereld zijn er genoeg aandelen koopwaardig en goedkoop.

Bitcoin zet nieuwe hoogtepunten, maar blijft zeer riskant. De correlatie met de beurzen is hoog geworden. D.w.z. je krijgt via bitcoins waarschijnlijk geen bescherming op het ogenblik tegen grote dalingen op de beurs.

De Chinese beurs is de laatste weken erg volatiel geworden, veel te veel dalingen van meer dan 2% per dag. De staat probeert het risico te verminderen (dingen over aandelen opzoeken op internet wordt bemoeilijkt). De yuan stijgt even niet meer tegend e dollar. China is weer een risicofactor voor de beurzen.

Voorlopig lijkt de instroom naar aandelen vanwege veel fiscale stimulering en QE erg groot en dat moet de beurzen op de been houden en wie weet wel naar mooie nieuwe hoogtepunten brewngen.

de week die was

 

Markten werden steeds onrustiger vanwege de sterk stijgende lange rente. Volatiliteit ging omhoog, die van obligaties (MOVE) was aanstekelijk voor een hogere VIX, ondanks dat de gerealiseerde volatiliteit veel meer dan gemiddeld lager was geweest dan de VIX. En aandelenbeurzen gingen daarom omlaag, vooral door technologie en Tesla. Goud en goudmijnen eveneens in de versukkeling. China, India en Japan leden eveneens meer dan gemiddeld. Bitcoin omlaag. Oliebedrijven deden het wel goed en financials bleven gemiddeld goed liggen. Vrijdagmiddag was er enig herstel op Wall Street en vloog de rente omlaag. Chartisten vinden nu overigens plotseling wel dat diverse grafieken veel minder mooi ogen. Reddit etc. wist Gamestop en aanverwante aandelen weer enorm omhoog te krijgen en dat zorgde voor extra volatiliteit.

Powell wist de gemoederen enigszins te sussen in zijn halfjaarlijkse getuigenis voor het parlement  de Humphrey Hawkins Testimony, een belangrijk verslag van de FED aan het congres en senaat over hoe de economie er voor staat volgens de FED en wat de FED gaat doen. Volgens Powell is de Amerikaanse economie erg zwak door corona, de groei van de werkgelegenheid was de afgelopen drie maanden slechts 29.000 gemiddeld. Inflatie zal erg laag blijven, al komt er een tijdelijke opleving door extra lage coronaprijzen in sommige sectoren. De FED gaat daarom nog geruime tijd door met QE en verhoogt de rente niet in 2021 en naar het zich laat aanzien in 2022 ook niet. Er is nog een lange weg te gaan naar herstel werkgelegenheid.

Dit was een verrassend pessimistisch verhaal. De kapitaalmarkten zien veel meer groei en inflatie en denken dat de FED haar beloftes gaat breken in 2022.

De beurzen waren blij met het verhaal van Powell (want je kunt als FED niet zo maar terugkomen op wat je zegt bij een HHT), maar het is toch een risico: als het heel anders gaat met groei en inflatie, dan kan Powell (over enige tijd) roepen, ja maar het ging allemaal heel anders dan we dachten en dus gaat het komend monetair beleid ook anders dan we dachten.

De economische fundamentals waren de afgelopen week goed inclusief wat Powell wist te brabbelen en de steeds beter gedocumenteerde heilzame werking van vaccinaties (bovendien is in de VS het vaccin van ons Jansen goedgekeurd), maar het was niet goed genoeg meer om de beurs (vooral niet de peperdure lievelingen) overeind te houden vanwege de rentestijging, ook al zal de FED er veel aan doen om die binnen de perken te houden (en wat men vrijdagmiddag plotseling weer ging geloven en waardoor beurzen komende week wel eens zouden kunnen gaan stijgen, buy the dip roept men dan vast weer) [maar blijf voorzichtig! Bij dalende koersen op goed fundamenteel nieuws moet men vaak extra oppassen].

Persoonlijk inkomen vloog 10% omhoog in januari door de fiscale stimulering (de check van $600), maar ex fiscus was er een kleine daling.

Winstverwachtingen voor het komende jaar stijgen maar door, in behoorlijk tempo, zij het wel ietsje minder hard S&P 500 EPS Revisions Still Higher | Seeking Alpha. $174,11 voor de S&P500 nu (en dat was $167,25 eind vorig jaar).

Huizenprijzen stegen 1,1% in januari in de VS, meer nieuwe huizen werden verkocht dan verwacht, initial claims voor werklosheid veel lager dan verwacht, leading indicators een beter dan verwachte +0,5%, orders duurzame goederen +3,4%, ook beter dan verwacht, idem consumentenvertrouwen beter dan verwacht.

 De mRNA technologie zou wel eens kunnen leiden tot en vaccin tegen malaria, zo las ik. Maar ook dat Atlantische lucht en golfstromen veel zwakker is geworden en dat dit door lijkt te zetten (=strengere winters in Europa, meer hittegolven, meer grote stormen in het VK)

Zelfs Cathy Wood nu bang voor correctie door rentestijging

 

Het is nog steeds hosanna met de bijstellingen van de verwachte economische groei, maar men wordt daardoor tegelijk somberder over de rente: men ziet meer inflatie en sommigen zelfs veel meer inflatie door al die ineens geloofwaardige grote extra fiscale stimulering en mooie vooruitgang met vaccineren in de VS bij in elkaar schrompelende aantallen coronabesmettingen en uiteraard kan de reële rente dan ook omhoog (en ook de inflatieverwachtingen).

En ineens hoort men toch wat voorzichtigere geluiden over de komende winstbijstellingen: die zullen goed blijven, maar niet zo goed als we recent gezien hebben. Dat is gevaarlijk voor de beurs, want heel wat van de stijging was te verklaren uit betere fundamentals vanwege betere winstverwachtingen.

Een hogere (reële) rente tast de hoogte van wat men wil betalen voor verwachte winst aan. Ofwel, nog hogere rente moet leiden tot lagere koerswinstverhoudingen. Dat zegt zelfs Cathy Wood van ARK Investments en dat is de leidende goeroe van het moment. Haar fondsen hebben de afgelopen maanden een monstergroei gezien.

Al die rentestijging is aan het leiden tot meer volatiliteit op de obligatiemarkt gemeten via MOVE. Nogal eens leidt deze de VIX en dat zou slecht nieuws kunnen zijn voor de aandelenbeurzen.

Powell to the rescue roept men nu vertwijfeld. Er is een operatie Twist nodig van de FED, het overmatig kopen van leningen met lange looptijden, om de rentestijging aan de lange kant een halt toe te roepen. Hogere rentes met die zeeën van schulden, dat kan toch niet, in wat voor wereld leven we dat centrale banken dit zouden toestaan (op straffe van enorme verliezen bij juist ook die centrale banken op hun enorme portefeuille leningen bij een flinterdunne kapitaalbasis). Powell verhoort de meeste gebeden van die vertwijfelde beleggertjes die horen bij de rijkste 1%, want anders zou de economie te veel lijden. Een beetje geduld misschien.

En ondertussen zie je alles waarde verliezen in termen van bitcoins. Die zijn volgens Elon Musk nu wel wat duur aan het worden, maar het geloof in de nieuwe oppergod van de valuta’s is sterk gegroeid. Weg met dollars, goud en zilver, alleen bitcoins hebben waarde schreeuwen de echte gelovigen.

Heel voorzichtig suggereert men in onbetrouwbare kringen dat China wel eens een wat zwakkere yuan zou willen gaan nastreven, maar dat zou toch te erg zijn als China ons dat zou gaan aandoen. 

Maar wie weet, this time is not different, buy the dip