Vraag naar goud stijgt snel, productie niet: India en China kopen zich lam

De Wall Street Journal had een artikel dat de vraag naar goud zo hard stijgt in China (China Gold Demand Skyrockets
http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704657704576149650272085270.html?mod=WSJASIA_hps).
Het artikel suggereert dat China India hard aan het inhalen is qua vraag naar goud door consumenten (juwelen), de tabel geeft anders aan. India is nog dominanter dan vroeger aan het worden voor de goudprijs. China is daarbij vergeleken een leuke sideshow. De rest van de wereld is onbelangrijk geworden voor de consumentenvraag naar goud.
De goudmodellen gaan uit van stijging van de goudprijs als de reéle rent in de VS te laag is. Die modellen zijn duidelijk verouderd: het draait er meer om of de reële rente in China en India te laag is en de inkomensgroei hoog, vooral in US $.
Voor de beleggingsvraag is de VS nog steeds heel belangrijk: de groei van goud ETF's (bijna alles van het deel precious metals in de middelste grafiek) is heel sterk. we hebben een korte periode van beperkte liquidatie gezien, nu gaat het weer omhoog op inflatieangst.

De wereldgoudproductie per jaar staat in de onderste grafiek (in miljoenen ounces van zo'n 30,1 gram)(bron: http://www.goldsheetlinks.com/production.htm). Die is wel aan het stijgen, maar niet genoeg vergeleken met de sterk stijgende vraag. Men verwacht een verdubbeling van de goudvraag van China in de komende tien jaar. Dat lijkt me een factor drie te laag. Voor India zal de groei niet zo veel lager zijn. Dat is niet mogelijk, omdat de productie te laag is, d.w.z. de prijs moet omhoog. Ergo de goudbeleggers wrijven zich in de handen en hebben al de meest prachtige bubbeldromen.

CIO's bij Morgan Stanley somber over China: koopsignaal?!

Dit is een deel van de jaarlijkse poll van Morgan Stanley in hun decadente vergaderoord Aspen. Amerikanen zijn begrijpelijk net als altijd somber op Europa, maar waarom ze zo veel ellende zien komen uit China getuigt in de termen van Sweder van Wijnbergen van een wereldvreemde onwetendheid op financieel gebied die alleen maar als verbijsterend incompetent omschreven kan worden.
Voor een deel heeft de suggestieve vraagstelling het pessimisme over China aangewakkerd. Nee, echt niet met meer dan 50% kans komt de volgende financiële crisis uit China als je horizon korter is dan vijf jaar.
41%, de grootste groep, ziet een huilperformance voor Chinese aandelen, dat biedt goede mogelijkheden om contrair te gaan.

Ik zou de kans dat China het in de eerste helft van dit jaar heel goed doet en daarna minder beslist niet op nul zetten. Ik hoor bij de lieden die outperformance van China in heel 2011 zien. Uiteraard had men de laatste tijd beter in Mongolië (plaatje MSE top 20) kunnen beleggen. Ook in 2011 zijn de koersen al weer meer dan 100% omhoog. Nu lijkt me beleggen in Mongolië wat te riskant te worden, maar wellicht kan het wat meer omhoog, een verzesvoudiging binnen 1-2 jaar van de koersen in een EM land is de nodige keren voorgekomen (en dan kan het natuurlijk makkelijk 50% omlaag).

Bank of England bekeert zich tot rentestijging, ECB doet straks ook mee

De Bank of England bracht heel wat mensen aan het schrikken met hun brief aan de minister van financiën Osborne dat ze om de inflatieverwachtingen te beteugelen en weer een pad richting 2% op te laten gaan de rente in overeenstemming zouden brengen met de marktverwachtingen. Dat kon niet anders uitgelegd worden dan dat de rente in mei verhoogd wordt. Door de krimp van de Britse economie in het vierde kwartaal waren er veel mensen die dachten dat de BoE pas veel later de rente zouden verhogen, want je doet dan toch wel heel onaardig tegen huizenbezitters en dat is gevaarlijk bij de huidige broze groei.

Mervyn King schrok weer van die plotselinge duidelijk veranderde interpretatie door de markt van een rentebeleid richting verhogingen, want dat is nogal een omslag. Hij zei daarna dat hij het niet zo stellig bedoeld had, dat zijn mening niet zo veranderd was en dat hij maar één stem heeft in het kapittel. Daardoor raakte de markt nog meer overtuigd van een renteverhoging.
In het plaatje van ASR kun je zien dat de Bank of England de beleggers voor het lapje aan het houden is: volgens de Taylor rule is de rente veel te laag en streeft men naar 4% inflatie en niet naar 2% omdat ze van de centrale banken het meest de academische studies omarmen dat de schuldenproblematiek (zoals die van het VK) alleen maar onder controle komt bij flinke inflatie (liefst 5-6%). De “Bond Vigilantes” moeten de Bank of England op het rechte spoor brengen door de BoE te dwingen de rente zo flink te verhogen dat de snode plannen om 5-6% inflatie te creëren mislukken.

Die renteverhoging van de BoE plaveit de weg voor de ECB en daarna ook voor de FED.
De notulen van de vorige vergadering van de FED brachten aan het licht dat ze nog steeds echt die $ 600 miljard voor aankoop staatsleningen zullen uitgeven, dat ze optimistischer zijn geworden over de groei, nog niet benauwd zijn over inflatie en de werkloosheid niet voldoende zien dalen richting normale niveaus (= 5-5,5% terwijl < 8% al lang gaat duren), dat zou betekenen dat een renteverhoging pas rond half 2012 kan komen) en dat er meer onenigheid begint te komen hoe streng het monetaire beleid moet zijn als die $ 600 miljard is verkwanseld (=de renteverhogingen komen eerder dan half 2012). De FED volgt meestal uiteindelijk slaafs wat de kapitaalmarkten voor de korte termijn inprijzen en dat kan ze bij de Jackson Hole conferentie eind augustus 2011 al tot het inzicht brengen dat ze de rente maar beter kunnen verhogen om de wraak van de “Bond Vigilantes” wat uit te stellen.

Taoïsme op de high tech toer

In Hongkong is een nieuwe kelderzaal aan de taotempel toegevoegd met de nieuwste high- techsnufjes. De benedenzaal is voor US $ 13 miljoen verbouwd tot een bidparadijs. Het kost een paar centen, maar dan heb je ook wat. De Wong Tai Sin tempel is ook bedoeld als toeristische attractie en je mag voor een tempeltoegang flink dokken (US $13 en als je een gebed naar de goden verzendt US $ 50). Je kunt dan je wensen e-mailen.
Men heeft in 2009 daar het e-mailgebed uitgevonden. Maar je kunt je gebed ook nog op de traditionele geschreven manier in de juiste doos versturen.
De 60 goden doen nu extra hun best en lichten nu mooi (elektronisch) op en blazen zelfs rookgordijnen (men wilde van de wierooklucht af).
De LED-verlichting is milieuvriendelijker dan al dat gedoe met kaarsen.
Alles gaat nu sneller. Eerst was er dat gedoe met 100 buisjes met geluksbriefjes handmatig schudden om de toekomst te voorspellen, dat duurde een hele tijd. De elektronische versie kan het in 3 seconden. Of dat ten goede komt aan de in eeuwen opgebouwde reputatie van de toekomst voorspellen valt te bezien. Maar je moet wat overhebben om technologische vooruitgang mogelijk te maken. De echte fundamentalisten kunnen overigens nog in het oude deel van de tempel terecht om hun tig wierookstokjes aan te steken.
Zo houd je de tempel vol (alleen al in de twee weken rond het Chinese jaar worden er al een miljoen bezoekers verwacht), terwijl onze ouderwetse kerken leeglopen.
Bron: WSJ: Taoism Goes High Tech (http://blogs.wsj.com/hong-kong/2011/02/14/taoism-goes-high-tech/)

Wetenschap zet verwachte opbrengsten aandelen steeds lager, brokers volgen

De beren zijn nog overweldigend in de meerderheid vooral als men wetenschappelijke berekeningen loslaat. Door de cijfers te kwellen van de laatste 110 jaar worden mensen als Dimson, Arnott en Asness nogal moedeloos voor de toekomst (om deze tijd van het jaar wordt er weer een jaar bij geüpdated en volgen brokers als Barcap en Credit Suisse de bijbehorende sombere analyses uitgebreid met demografische ellende als in de komende jaren die babyboomers eindelijk eens hun aandelen gaan verkopen). Developed world returns set to weaken was de kop en de conclusie van het artikel in de Financial Times (http://www.ft.com/cms/s/0/f3770702-3614-11e0-9b3b-00144feabdc0.html#ixzz1Dx1CnCC1) op basis van 110 jaar ellende in cijfers berekend door Dimson, Marsh en Staunton voor Barcap. 3% risicopremie voor aandelen zou al heel mooi zijn volgens Barcap. Credit Suisse is wat optimistischer met 3 tot 3,5%. Dat is maar een schim van wat het moet zijn volgens de constante van Siegel van 6 tot 7%.
De redenatie achter al die ellende is dat inflatie dicht bij nul zal liggen, groei BNP ook en daarmee winstgroei ook. O.a. Arnott zegt dat winstgroei altijd al minstens 2% achterblijft bij de groei van het BNP en dat door de uitzonderlijk hoge winstmarges dit verschil nu veel groter moet worden. Dat betekent dat de koerswinstverhoudingen ver onder het historisch gemiddelde moeten liggen. Koersen moeten daarom flink omlaag om aangepast te zijn aan de nieuwe realiteit (van het nieuwe normaal).
De bulls hebben een minder goed verhaal: het kan niet in een streep 100 jaar omhoog, dus ze verkopen kletskoek. Bullish zijn is eigenlijk een beetje dom, getuigt van weinig historische kennis. De laatste tweehonderd jaren gingen aandelen weliswaar flink omhoog, met opbrengsten als de constante van Siegel van 7% reëel aangaf, maar dat is nu achterhaald. In bijna elk land met uitzondering van de VS zijn aandelen wel eens met meer dan 80% gedaald in een korte periode. In heel wat landen zijn aandelen zelfs meerdere keren waardeloos geworden.

Zo ver de wetenschappelijk verantwoorde bearishness. Eerst is er volgens ons in de komende jaren (zij het veel korter dan 110 jaar) een heel goede kans dat aandelen het de komende jaren heel goed gaan doen, veel beter dan dat historisch gemiddelde. Zoals we in ons boek aangeven gaat het erom of de toekomst beter is dan wat verdisconteerd is in de prijzen. Meestal is verdisconteerd wat we de afgelopen tien jaar gezien hebben. Er is overdonderend wetenschappelijk bewijs dat het de komende vijf jaar ongeveer ook zo zal gaan als we in de afgelopen tien jaar gezien hebben. Alleen sukkels zoals ik zien nog niet dat we in tijden van het Nieuwe Normaal leven. Zoals ik al in een postje van enkele dagen terug meldde ziet bijvoorbeeld Morgan Stanley het nieuwe Normaal nog als basisscenario.
D.w.z. het zal veel beter gaan in de komende jaren dan men nu denkt, de winstgroei zal prachtig zijn (men berekent nu winstgroei op lage economische groei in het Westen en vergeet dat de multinationals heel veel afzetten in Emerging Markets waar de groei veel hoger is en ook dat voorlopig de groei van de wereldhandel en investeringen hoger is dan die van het BNP (dat betekent winstgroei gemiddeld harder dan groei BNP)) en de inflatie is geen echt probleem hetgeen ook wijst op bovengemiddelde koerswinstverhoudingen.
Er is misschien wel iets voor te zeggen om je te gedragen als een beetje dom en bullish te zijn. Een optimistische kijk maakt het leven gemakkelijker, dus weg met die somberheid.

Groei trekt aan in Nederland, maar de crisis verergert

De groei in Nederland was in het vierde kwartaal 0,6%, ofwel 2,4% op jaarbasis. Dat lukte ondanks het koude weer in december waardoor de groei in het VK 0,5% lager was en waardoor de groei in Duitsland en Frankrijk ook ietsje tegenviel.
In Frankrijk roept mevrouw Lagardere ondanks de tegenvaller meteen dat ze vasthoudt aan de prognose van (minstens) 2% groei in 2011.
In Nederland roepen we allemaal dat we in de ernstigste crisis zitten sinds 80 jaar en dat daarom de overheid zo fout bezig is. De werkloosheid is dan wel laag en de economie groeit, maar de situatie is verder ronduit rampzalig. Het wordt tijd alle buitenlanders terug te sturen naar huis zo begint nu toch wel de doorslaggevende opinie te worden want PVV/VVD beginnen te ruiken aan de meerderheid, gedoogd door SP, CDA, SGP.

Corne van Zeijl haalde in zijn column in IEX aan dat de ellende index op een laag niveau staat in Nederland en dat we eens op moeten houden met klagen. Maar zo zijn we Nederlanders niet, we zien een snelle stijging van de ellende die verder gaat verergeren door de oplopende inflatie.
Het Centraal PlanBureau houdt vast aan zijn voorspelling van 1,5%, terwijl we op het ogenblik eerder zo'n 3,5% aan het groeien zijn.
Ik weet niet waarom we in Nederland zo'n somber volkje zijn. We moeten maar fuseren met Portugal, die zijn ook al zo gelaten. Smartlappen en fado's, dat hoort bij elkaar.

De 90% bear market rally van Rosenberg in de vierjaarscyclus/ presidentscyclus

David Rosenberg van Gluskin Sheff is een perma bear en legt de beurscycli heel anders uit dan wij. Het gaat bij de huidige bear marktrally van 90% precies als bij de vorige bear market rally van 2003-2007.
De stijging van de koersen van 2003-2007 was gebaseerd op drijfzand: dat van roekeloze speculatie in huizen mogelijk geaakt door domme banken en andere kopers van hypotheken. De beleggingen van internet etc zijn gedaan voor 2000 en nu uitgewerkt. Dingen als de ipod, ipad, smartphone, Facebook zijn nuttteloze, onbelangrijke, zij het welleuke dingen dingen waarop je een hausse niet kunt bouwen. Rosenberg vergeet bij de huidige bear market rally de gunstige invloed van China en India, die immers totaal imploderen zodra de Amerikaanse en Europese economie dadelijk definitief in elkaar storten. De enorme opbouw van staatschulden, terwijl de consument nog steeds veel te veel schuld heeft en de banken nog steeds failliet zijn, maken een nieuwe val onvermijdelijk. De demografie is verslechterd en produceert nu gepensioneerden in plaats van nieuwe werkers. We zitten als je dit gelooft pas aan het begin van de Kondratieffwinter. Scheur je aandelen maar kapot en begin pas te kopen als de overheidstekorten zijn weggewerkt en er echte productiviteitsstijging is (niet de namaakproductiviteitstijging die je nu ziet in de VS en China). De enorme hulp van overheid en centrale banken is slechts uitstel van executie.

Voorlopig gaat een en ander meer als de traditionele presidentscyclus, maar dat kan een gebrek aan geduld zijn.

Basis: artikel No free lunches in debt-fuelled bear rally in de Financial Times (http://www.ft.com/cms/s/0/6563dda4-3845-11e0-8257-00144feabdc0.html#ixzz1E2jhuTWK)

Valentijnsdag op zijn Belgisch

Marleen Temmermans, Belgisch senator, heeft vandaag actie gevoerd dat vooral de Belgische partners van de onderhandelaars om tot een nieuw kabinet te komen een sexstaking moeten beginnen tot een nieuwe regering gevormd wordt. Ze heeft dat idee opgedaan in Kenia waarin na de grote gewelduitbarstingen binnen een week na afkondiging van de sexstaking van de vrouwen de problemen plotseling opgelost waren.

Kortom: Eerst formeren dan copluleren.
N.B. Marleen vond dat de actie maar 48 uur zou moeten duren. Anders heeft ze -ze is gynaecoloog- straks over negen maanden niet veel meer te doen.

Morning in America scenario rukt op

Morgan Stanley maakte vorige week een update van zijn scenariovisie. In de zomer van vorig jaar zag men alles nog somber in, men zag duidelijk de winter komen van de Kondratieffgolf. Nu in de winter ziet men ineens de lente naken.
Het Japanscenario had men vorig jaar opgeborgen en ingeruild voor het Nieuwe Normaal. Nu is men nog te beschroomd om het onzinnige Nieuwe Normalscenario in de prullenbak te gooien (och dat geldt ook voor het VBA-journaal dat een special aan het Nieuwe Normaal gaat wijden en te laf is om mijn suggestie: neem mijn verhaal over het einde van het Nieuwe Normaal op te nmen).
Vorig jaar ging men ook in op een andere nieuwe mode, Minsky cycli. Daar kun je je staartrisico kwijt. Men zag het allemaal prima gaan tot een Minskymoment komt en we opnieuw reddeloos verloren zijn. Daar gelooft men nu ook in.
Men ziet ineens meer brood in het Morning in Americasceanrio, iets dat men zich vorige zomer niet zou kunnen voorstellen. Het is een Goldilocksscenario met behoorlijk hoge groei en wat maar niet te veel inflatie. Natuurlijk ziet men nu nog meer in het Nieuwe Normaal, maar dat zal niet lang duren denk ik.
Zelf heb ik dat in de Beleggingsnota 2011 van F&C dit het dubbele herstelscenario genoemd. Net als na de recessies van 1990 en 2001 kwam er eerst een zwak herstel met daarna een afzwakking gevolgd door een nieuw herstel dat krachtiger was dan het eerste herstel. We hebben niet te maken met een dubbele dip naar beneden, maar een dubbel herstel naar boven. Dat had men ook kunnen verwachten als men onze kaart boven aan dit blog als richtsnoer voor de toekomst neemt.

Voedselinflatie als deel van de CPI per land

Bianco had vandaag in zijn newsclips vandaag een tabel met het gewicht van de voedselprijzen in de consumentenprijsindex per land.
Dat verschilt enorm per land, in rijke landen is het gewicht van coedselprijzen veel hoger.
In de tabel staat nog niet het nieuwe gewicht voor China, dat in zijn vijfjaarlijkse herziening van de gewichten het gewicht van voedsel met ongeveer 5% gaat verlagen, omdat de doorsnee Chinees nu hij zo veel rijker is dan vijf jaar geleden zo veel andere dingen koopt dan voedsel.
De bedoeling van Bianco met het plaatje was om uit te leggen waarom Bernanke het geen snars kan schelen dat de voedselprijzen exploderen: die zitten in de VS nauwelijks in de consumentenprijsindex, veel minder dan de doorsnee in de wereld. Indirect heb je natuurlijk nog de invloed van maïs op de benzineprijzen, nu het gewicht van maïs in de Amerikaanse benzine behoorlijk verhoogd is (niet 10, maar 15% mag nu worden toegevoegd) via de senatoren van de republikeinse plattelandsstaten in de VS.

La Niña en droogte China

Op het plaatje van buienradar kun je zien dat het veel warmer dan gewoonlijk is geweest in Noord Oost Canada/ Groenland maar voor de kust van Ecuador zie je een grote groene vlek, daar is het kouder dan normaal geweest. Die groene vlek is La Niña.
Het klimaat is de laatste tijd behoorlijk door de war. Een van de oorzeken is waarschijnlijk la Niña.

Het belangrijkst zijn de misoogsten in Rusland het afgelopen jaar en de huidige droogte in grote delen van China. De getroffen gebieden zijn goed voor 2/3 van de graanproductie in China (zie plaatje Watling). China zal nu op grote schaal moeten gaan importeren. Hier is al op vooruitgelopen bij de grondstoffenprijzen, maar het blijft mogelijk dat de graanprijzen totaal door het dak gaan vanwege de droogte in China. Zeker is dat niet, want de misoogst is vermoedelijk slechts tijdelijk en China wil extra van zijn voedselvoorraden die ze de afgelopen tijden hebben gekocht inzetten

China rukt op qua patenten

Chris Watling van Longview had een aardige tabel over het aantal patenten dat verstrekt werd wereldwijd in 2006 en 2010. Je ziet dan de enorme opmars van China en de krimp van de VS. Ook Zuid Korea valt op qua hoog aantal patenten.
Van de bedrijven is Panasonic de koploper met 2154 patenten in 2010, dan China's ZTE met 1863, drie is Qualcom en vier Huawei Technologies uit China.

Valentijnsdag Japanse stijl

In Japan horen de vrouwen op Valentijnsdag chocola uit te delen aan mannen. Dat doen ze aan hun collega's op het werk en aan vrienden, dat is de zogenaamde giri choco, aan hun geliefde de honmei choco en vaak ook aan de vriendinnen, de tomo choco. De honmei choco is het meest luxueus (zoals cadeaudozen Vermeulenbonbons, jammer dat mijn broer en zijn zonen die niet naar Japan kunnen uitvoeren) en de tomo choco het goedkoopst (maar die moet toch ook smaken, want daar mag ze zelf ook van eten).

De vrouw heeft dus het initiatief en dat is maar goed ook, van van de Japanse jeugd moet je het tegenwordig niet meer hebben (zie de post
http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/01/no-sex-please-we-are-british-young.html waarin 36% van de puberjongens zegt geen zin in sex te hebben). Chocola is goed om depressieve gevoelens kwijt te raken en daar grossiert Japan sinds 1990 in, dus de choco Valentijnsdag is een uitstekende oplossing voor Japan.

De Japanse middenstand heeft het in de jaren tachtig voor elkaar gekregen dat er een mannelijke tegenhanger kwam: de witte chocoladag op 14 maart. Dan moeten de mannen wat terugdoen voor de vrouwen. Een man moet ongeveer twee tot drie keer meer geven dan de vrouw (in plaats van chocola mag hij ook juwelen of iets dergelijks geven). Als hij precies even vel terug geeft dan wordt dat gezien als een teken dat hij met de relatie wil kappen.

Het plaatje is van NPR (http://www.npr.org/2011/02/11/133652769/a-whirlpool-of-passion-for-valentines-day-in-japan) van het resort in Hakone waar je ter ere van Valentijnsdag een duik in de chocola kunt nemen.

Municipality crisis zet niet door en is geen systeemrisico

Het blog Bespoke liet het bovenste plaatje zien: de particulier is weer municipality bonds aan het kopen, men laat zich niet langer bang maken door de huilverhalen van Merdith Whitney over de aanstaande eindeloze stroom van failissementen van Amerikaanse steden.
De omvang van de markt is groot ($3500 miljard), maar is geen systeemrisico, omdat banken en verzekeraars nauwelijks in de gemeente-obligaties beleggen (dat is ook logisch: ze zijn vrijgesteld van belastingen en daarom zijn het papiertjes voor de (rijke) Amerikaanse particulier). Het plaatje van Bank of America Merrill Lynch laat dat zien.
Omdat de obligaties in handen van rijke particulieren zijn is er wel politieke druk om noodlijdende gemeenten te helpen, al lijken de republikeinen dit nu te gaan afzweren.