Groei VS naar beneden, maar niet voor lang

Het economisch nieuws uit de VS valt de laatste tijd zeer tegen. Waar eerst volop vertrouwen was dat de groei in het tweede kwartaal zou aantrekken tot circa 4% in het tweede kwartaal (de werkgelegenheidsgroei was goed, de overheid geeft meer geld uit etc.), denkt men nu eerder aan 2%. De CAI indicator van Goldman Sachs wijst op 1,6% groei over de maand april en 1,6% in mei. Japan zou de schuld zijn van 1% groeiafzwakking en de hoge olieprijs ook zo iets, maar dan nog heb je niet verklaard waarom de groei maar 2% of lager zou zijn. De tornado's zijn ook een bron van tegenvallende groei en de huizenmarkt ook.

Op korte termijn is de groei dus zwaar tegenvallend, meer zoals het Nieuwe Normaal aangeeft. De reden is dan weliswaar meer het weer, Japan en de olie, maar het maakt de bewijsvoering moeilijker dat het Nieuwe Normaal niet geschikt is als leidende theorie voor waarom de groei in de VS tegenvalt.

De groei in de VS gaat gelukkig met goede kans na het tweede kwartaal weer aantrekken. De negatieve invloed van Japan slaat om (de lage voorraden auto's moet aangevuld worden bijvoorbeeld). Door de lagere olieprijzen gaan zorgen voor een duidelijk lagere inflatie die de koopkracht gaat helpen (vooral in het vierde kwartaal). Het beschikbare inkomen stijgt vrij behoorlijk (de werkgelegenheid groeit, de hogere inkomens groeien sterk). De huizenmarkt kan haast niet nog slechter worden, de hypotheekrente staat op all time lows. De kredietgroei trekt sterk aan, zoals het Senior Loan Officers Report aangeeft. Dat betekent dat de investeringen behoorlijk aan het aantrekken zijn. Het geld is er in ieder geval voor en de winstmarges zijn hoog en de rente laag, dus het is logisch dat het steeds beter gaat met de investeringsgroei. Daarmee zal de werkgelegenheidsgroei redelijk blijven.
Kortom 4%+ groei in de tweede helft van 2011 in de VS.

S&P500 oversold

De S&P500 begint oversold te raken. Een van de indicatoren is hoe veel aandelen onder hun 20-daags gemiddelde liggen. Strategas gelooft sterk in deze indicator.
Na 1 maand was de S&P in 67% van de gevallen hoger, na 3 maanden 94%.

De S&P500 heeft steun op het 150 daags gemiddelde (1287, nu dus) en het 200 daags gemiddelde (1250).

Zelf vind ik het percentage aandelen beneden het 50-daags gemiddelde een sterkere indicator, dat was vrijdag 30%. Echt oversold is het beneden 20%. Die 20% is nog niet bereikt omdat de defensieve sectoren (utilities, telecom, consumer staples, helath care zaten vrijdag boven 66% (zie blog Bespoke))zich heel goed gehouden hebben bij de recente dalingen.

Drakenbootdag in China (beurs dicht)

De Chinese beurzen (inclusief die van Hongkong en Taiwan) waren dicht vanwege drakenbootdag. Men herinnert op de vijfde dag na de vijfde maan van het jaar de zelfmoord van Chiu Yuan in 278 voor Christus, een geliefd dichter en minister die niet meer wilde leven toen een zelfzuchtige prins de macht overnam.
Hij pleegde zelfmoord door een zware steen om zijn middel te binden en in de rivier te springen. De vissers in de buurt konden hem niet redden en zijn lichaam werd nooit gevonden. Men ging woest met de peddels slaan om de vissen weg te jagen, zodat deze Chiu Yuan niet zouden oppeuzelen. Ook gooiden ze voedsel in de rivier zodat de vissen iets anders zouden kunnen eten. Die ceremonie herhaalde men jaarlijks. Nu eet men een soort rijstpuddingkje ter ere van die traditie.

Wat later werd er een draak bij verzonnen, die met rijstwijn bedwongen moest worden. Volgens de legende kwam een geest op zeker moment vertellen dat een draak de geofferde rijst opat. De rijst moest met rode zijden linten verpakt worden om de vissen weg te jagen. Men ging botenraces houden om de draken te verslaan en om het lichaam van Chiu Yuan te vinden. Die drakenbootraces worden tegenwoordig ook buiten China gehouden in o.a. de VS en het VK.

Kinderen moeten op deze feestdag proberen een ei rechtop te laten staan, iets dat op deze dag relatief eenvoudig zou zijn omdat de zon dan bijna rechtop zou staan (daarom noemen de Chinezen de dag het festival van de rechtopstaande zon).

bron: http://www.chinavoc.com/festivals/Dragonboat.htm

Meer vertrouwen in Obama is sterkere dollar?

Strategas had de bovenstaande grafiek. Hoe populair de president van de VS is, hangt erg samen met de sterkte van de dollar. De populariteit van de president (de approval rating) hangt sterk samen,is enigszins leidend op het consumentenvertrouwen.
De president heeft dat niet helemaal in de hand. Hij kan laten doorschemeren dat FED-gouverneurs niet worden herbenoemd, maar hij kan zich niet al te nadrukkelijk bemoeien met het beleid van de FED (want die hoort zogenaamd onafhankelijk te zijn), maar vooral, de president heeft geen invloed op de olieprijzen (hogere benzineprijzen zijn dodelijk voor de approval rating en consumentenvertrouwen).
Voorlopig lijkt het gepruts van de republikeinen met hun presidentskandidaat Obama en daarmee de dollar te helpen.

N.B. Na elke verkiezing is per definitie (anders deugt de verkiezingsuitslag niet) de nieuwe of herkozen president populair. Dat wijst op een sterkere dollar in 2013.

inflatie volgens olie output gap

Goldman Sachs (Hatzius c.s.) stelden vorige week hun groeivoorspellingen naar beneden bij en de inflatieverwachtingen naar boven. Hun zwartgallige denken was geen gevolg van een nieuw geloof in het nieuwe normaal, maar een nieuw geloof in de olie output gap. De Chinezen willen maar al te graag te veel voor hun olie betalen en de OPEC- landen verzetten zich hier niet tegen. Zo lang Kaddafi er nog zit, zal het met de olieproductie van Libië niet goed komen. Het Westen zal er daarom alles aan doen om Kaddafi te elimineren, want nodeloos de olieprijs opvoeren, daar staat de doodstraf op.
Goldman Sachs had als uitleg dat de inflatie zo steeg, terwijl de officiële output gap zo groot is (want werkloosheid torenhoog) dat je moest kijken naar de olie output gap. Die is niet gunstig en zeer inflatoir.
Dus de inflatieverwachtingen gingen in alle belangrijke landen omhoog, met uitzondering van Brazilië en India.

Paniek op de beurzen of toch niet?

Via the Pragmatic Capitalist dit plaatje van de risk appetite volgens Jonathan Wilmot van Credit Suisse. Deze indicator wordt veel gebruikt en geeft aan dat er een paniekstemming is op diverse markten (niet alleen aandelen, maar ook obligaties en bijvoorbeeld zilver), erger dan na de correctie van vorig jaar.
Dat is een aanwijzing dat de aandelenbeurzen omhoog moeten, net als de rente.
Dr. Copper (koperprijzen weer stijgend) bevestigt dat de wereld er niet zo slecht voorstaat als de laatste cijfers voor de werkgelegenheidsgroei in de VS en de ISM doen vermoeden.

Het probleem met de risk appetite is dat de volatiliteit van de optiemarkt (VIX) helemaal niet op paniek staat. De VIX staat laag (maar kan nog later), vooral een gevolg van de ruime geldpolitiek van de FED. De paniek is bevestigd door de daling van Wall Street op de zo ongever eerste dag dat de FED niet in de markt was om Amerikaanse statsschuld op te kopen (men gaat hiermee door op een laag pitje om de aflossende leningen weer aan te vullen).
Per saldo geloof ik Dr. Copper, maar de lage VIX geeft aan dat de beurzen ook weer niet zo veel omhoog zullen gaan (op Griekenland,herstel ISM non manufacturing, nu meevallende inflatie, doorgaande winststijging etc.)

China gaat ernst maken met sociale woningbouw

De woningbouw was het afgelopen decennium vooral geconcentreerd in de dure sector. In het komend vijfjarenplan is de sociale woningbouw aan de beurt.
De enorme speculatie in onroerend goed moet afzwakken (met nog wat reserve requirement rates verhogingen), maar dat lijkt minder te gebeuren dan wat zou gebeuren in de vijfjarenplannen. Speculeren in vastgoed is nu eenmaal aantrekkelijk bij zeer negatieve reële rentes.

De overheid heeft meer in de hand wat er moet gebeuren in de sociale sector. Helemaal zeker of het ook gaat gebeuren is het niet, want het is voor de locale overheden veel lucratiever dure huizen te laten bouwen op dure grond. Op het ogenblik is er een behoorlijke achterstand op de planning van sociale woningbouw.
Het is duidelijk dat er een enorme vraag is naar goedkope goede appartementen in vooral de grote steden. In Nederland denken we aan een bouwproductie van 50 duizend, in China heeft men 50 miljoen huizen in gedachte. De woningnood in China is nog groot, men woont nog met veel mensen in een huis.

Werkgelegenheidsgroei VS valt tegen

De werkgelegenheidsgroei van 54.000 in de VS viel tegen, zoals het ADP-rapport en de intial claims voor werkloosheid al aangaven. Te meer, als je rekening houdt met de 62.000 McDonaldsbanen die er door hun grote wervingsactie bijgekomen zouden zijn vorige maand.

Daar zijn twee schuldige sectoren voor: onroerend goed en de overheid.
Het plaatje van Bianco laat zien dat het banenherstel in de VS nog helemaal langs de onroerend goed sector is gegaan. Dat zal langzaam gaan veranderen, maar nu nog niet (eerst moet de Architecture Billings Index weer omhoog).
Ook de locale overheid blijft in grote getalen ambtenaren lozen.

Er is ook nog wat ongerustheid dat het birth/death model dat schat hoe veel mensen aan het werk komen door de creatie van nieuwe bedrijven, nog niet in de enquete (Establishment Survey) verminderd met de werkgelegenheidsverliezen door faillissementen. Dat zou de vorige maand 206.000 zijn geweest. Dat getal is denk ik niet te hoog geschat, in mei is dat altijd heel hoog (en in januari een enorme min).

Ondertussen viel de ISM non manufacturing, de barometer voor de dienstensector mee. Dat samen met het herstel in Japan moet zorgen voor betere banengroei in de VS. Pas als de bouw aantrekt is er hoge werkgelegenheidsgroei te verwachten.

Grieken boos over voorwaarden, beurs schiet omhoog

De Griekse beurs vloog met 4,4% omhoog vanwege de nieuwe 5 110 miljard die op zeer gunstige voorwaarden aan de Grieken verkwanseld worden (Wilders heeft een punt) voor het goede doel: het overeind houden van de Griekse banken en het uitstel van een wanbetaling op staatsschuld met bijbehorende bancaire problemen van Ierland, Portugal en Spanje (al is er weinig kans dat dat laatste land failliet gaat).

Bij Knevel en van der Brink werd de case van Griekenland met verve verdedigd. De Grieken zijn helemaal niet lui, ze zijn het enige land waar men 41 uur per week werkt en meer dan 2000 uur per jaar. Men gaat gewoon met 65 jaar met pensioen in de normale beroepen.
Het geld van Europa moet naar de burgers, niet naar de overheid, zo vindt men. Het is allemaal de schuld van de politci die deoor Duitsland en Frankrijk omgekocht zijn om veel te dure speeltjes voor de defensie te kopen. Die corrupte politici verborgen al die schulden en tekorten en de bevolking kwam daar pas achter toen het al te laat was (net als in al die decennia sinds 1830 dat de Griekse staat zijn schulden niet kon afbetalen, de Griekse burger is wel erg eenvoudig om de tuin te leiden).

Al die bezittingen die Europa als onderpand wil hebben, dat is een schande. In Nederland zouden we het toch ook niet goed vinden als we allerlei grond en andere staatsbezittingen aan de Duitesers zouden verkopen. Nou, daar hebben we helemaal geen moeite mee, we hebben mooie elektriciteitsbedrijven verkocht aan Zweden en andere hoogbiedenden. Maar Grieken vinden het een schande. Vooral als wat in handen valt van de Turken. Die ziet men alles kopen, alle havens etc (wel vreemd gedacht, zo veel geld hebben de Turken niet en ze kunnen het veel rendabeler in eigen land investeren).

Verder is er de standaard klaagzang van het pensioen van de 94-jarige schoonmoeder dat zo gekort werd. De korting van die pesnioenen is nog helemaal niets met wat er gebeurt als Griekenland geen nieuwe gelden meer cadeau krijgt van Europa. De overheidsbegroting moet dan in een klap in evenwicht zijn en daar passen geen hoge uitkeringen bij. Mocht Griekenland uit de euro stappen, dan gaan die pensioenen helemaal veel (80%?) omlaag.

Belasting betalen, dat is iets waar je in Griekenland niet over praat, dat lukt toch niet en dient alleen maar om corrupte politici aan hun trekken te laten komen. Iedereen is het er mee eens dat de rijken meer moeten betalen, maar als je te hard handhaaft verdwijnt al het geld uit Griekenland richting Zwitserland en denkt men verder van huis te zijn.

Eigenlijk is dat geld toestoppen een heel Griekse oplossing: vooruitschuiven van de problemen is wel zo prettig, vooral als je plausibel maakt dat je het de nodige jaren kunt doen. Dat laatste is overigens niet zo plausibel omdat Grieken zelf het hardste roepen dat ze niet solvabel zijn, hun schulden niet terug kunnen en willen betalen.

De Grieken vinden dat ze die steun van Europa moeten krijgen en wel tegen een zeer lage rente. Anders kan de Griekse economie niet groeien.
De pijngrens is in Griekenland overschreden, maar het is erg optimistsisch te veronderstellen dat er niet nog veel meer pijn geleden moet worden.

Citigroup Surprise Index maximaal negatief: keer op komst

Het economisch nieuws was aan het begin van het jaar maximaal verbazingwekkend goed in o.a. de VS volgens de Citigroup Surprise Index (plaatje van Bianco). Op zo'n moment pieket de rente en veelal ook de beurs.
Na die piek is een enorme val gekomen, dat laatste gekletter is veroorzaakt door de ISM en tegenvallende wrkgelegenheidsgroei volgens ADP cijfers.
Nu valt alles ongeveer maximaal tegen en zit je vermoedelijk dicht bij het voorlopige dieptepunt van de rente en hopelijk beurzen (men moet dan lief zijn voor Griekenland en in Japan moet men zijn beste beentje voorzetten, in China moet men weer auto's gaan kopen etc.).
De surprise index geeft wel aan dat men nog een beetje de groeiverwactingen verder naar beneden moet bijstellen. Ik had gehoopt dat men klaar was, maar dat is helaas nog niet het geval.
De beurs hoeft niet zo bang te zijn voor die bijstellingen, als men maar gelooft dat er snel herstel komt, made in Japan, zoals het eigenlijk wel lijkt te gebeuren. Brekebeen Kan beloofde af te treden, men moet nu van alle kanten met een stimuleringsplan komen en men kan het alleen maar met elkaar eens worden als men al elkaars plannen overneemt (Japan gaat een flink begrotingstekort krijgen). In juli moet dat klaar zijn en na augustus meoeten de yennen gaan vloeien.

Op korte termijn gaat men nog even QE3 inprijzen, maar dat lijkt weinig waarschijnlijk, al zal de FED niet zonder meer zeggen dat er geen QE3 komt.

Japanse regering promoot Hawai T-shirts als energiebesparing

In Azië was het meest gelezen artikel van de Wall Street Journal (http://online.wsj.com/article/SB10001424052702304563104576357073463476358.html?mod=WSJ_hp_us_mostpop_read#articleTabs%3Dcomments): Japanese Energy Strategy: Hawaiian Shirts.

Ook dit jaar stelt de regering in Japan voor om de airconditioning niet te laag te zetten richting 20 graden, maar hoger en je daarop te kleden. Dit jaar stellen ze voor pas bij 28 graden te gaan koelen en dat je Hawaii T shirts, sandalen verplicht zou moeten stellen als toegelaten werkkleding. Dat moet heel veel energie besparen.

Dat viel uiteraard niet zo goed bij de oudere Japanners, die toch aan de kleren de hiëracrchie willen zien. Zakenrelaties met een Hawaiishirtje tegemoettreden, dat ziet men niet zo zitten.
Ook de buikjes worden beter zichtbaar, dames voelen zich ook te veel bekeken.

Dit jaar is de campagne feller en wordt hij ook beter opgepikt door de kledingindustrie. Voor omgerekend € 150 heeft men een aardige koele uitdossing van Uniqlo, die voldoet aan de Super Biz Cool campagne van de regering.

BCA ziet Griekse obligaties misschien als beste koop van het decennium

BCA maakt een bullish case voor Griekse obligaties (alleen aan te bevelen voor de dapperen onder ons). Bij een default krijg je vaak 50-60% en als die default een tijdje weg is, dan is aankoop op 50-60% interessant.
De politiek heeft duidelijk gemaakt dat uitstel, pappen en nathouden de beste oplossing is. (Letterlijk: kicking the can down the road a viable solution, seen as the best resolution). Daarmee voorkom je ook de diepe wens van Portugal om zo snel mogelijk failliet te gaan en Ierland kan men dan met de beste kans van kamikazeacties afhouden.

BCA weet natuurlijk niet zeker dat Griekse obligaties zo'n goede belegging zijn, maar vergelijkt het met de situatie in 1998 ten tijde van de Aziëcrisis waarbj tal van landen (zoals Brazilië, Zuid Korea, Indonesië, Turkije (maar niet Griekenland, dat werd veel solvabeler geacht toen))cds spreads van 9%+ hadden zonder dat ze failliet gingen. Dat kan nu weer gebeuren als de wereldeconomie door blijft groeien en de Europese Unie met de kikvorstheorie (je wordt als steunende subsdiant van Griekenland langzaam gekookt in je steunsoep en vergeet daardoor uit de pan te springen) gedwongen kan worden tot het steeds maar geven van nieuwe steun (stoppen maakt alle vorige investeringen in Griekenland waardeloos, dus men gaat tegen beter weten maar door, waardoor Griekse leningen heel wat veiliger zullen blijken te zijn dan die volgens Pimco volstrekt waardeloze Amerikaanse staatsleningen)

ISM duikt naar trend

Al een paar jaar laat ik het bovenstaande plaatje zien, waarbij de ISM vergeleken wordt met wat er gemiddeld gebeurde in de VS bij een recessie waarbij de ISM ver onder de 40 dook.
Het herstel van de kredietcrisis volgde vrij goed het gemiddelde pad. Eerst wat teleurstellend zwak, daarna precie volgens het gemiddelde en de laatste maanden beter dan het gemiddelde.
Je kon aan dat gemiddelde zien dat de ISM aan een daling toe was. De aardbeving in Japan veroorzaakte een versnelling naar beneden. Er waren al voorwaarschuwingen voor de grote daling van gisteren (Phillyfed, ISM non manufacturing, stijging initial claims etc.), maar de daling van de ISM viel de beurs toch rauw op het dak.
De ISM is dan ook de beste barometer in de wereld voor hoe het met de industrie (en bedrijfsleven) in de wereld gaat.

De daling van de ISM kan nog een maand doorzetten, maar daarna kan de ISM weer stijgen. De industriële productie in Japan kletterde in maart 15% omlaag, herstelde 1% in april, maar vliegt volgens de surveys in mei en juni omhoog, waarbij in juli (of augustus) de productie ongeveer op het oude niveau teru zou kunnen zijn. Azië had hier veel last van en de rest van de wereld minder, maar toch genoeg. Alleen dat is al voldoende voor een herstel van de ISM. De onverdroten voortgaande stijging van de investeringen wereldwijd is de andere reden waarom de ISM gaat herstellen.

De VS is nog niet totaal verloren, overgeleverd aan de Nieuwe Normalen die zo graag alle hoop opgeven en dat als rationele verwachting meegeven aan de de optimisten die maar blijven weigeren het raam uit te springen. Een ISM van 53,5 wijst nog steeds op 3-3,25% groei in de VS. Er zijn nog wat factoren waarom in het tweede kwartaal de groei hoger moet zijn dan de ISM aangeeft en daardoor is nog steeds 3-3,5% groei in het tweede kwartaal mogelijk in de VS

Welke banken/ landen bezitten staatsschuld Griekenland/Portugal/Ierland

In de bovenstaande tabellen kun je zien welke banken zich volgeladen hebben met de schulden van Griekenland, Portugal en Ierland. De Bank of Cyprus heeft zo veel Ierse en Griekse staatsleningen gekocht dat heel Cyprus minder kredietwaardig geacht wordt (terwijl dat landje helemaal niet te veel schulden heeft).

De staatsleningen van Griekenland, Ierland en Portugal zitten vooral bij houders in het eigen land, zo laat de andere tabel zien. Maar je kunt ook goed zien waarom mevrouw Merkel wel te porren is voor wat extra hulp aan de drie topzondaars in Europa.
Maar het zijn toch Griekenland, Portugal, Ierland en Spanje die bijna heel de extra mogelijkheden om bij de ECB geld te lenen flink gebruiken ( 68% van de totale pot bij de ECB).