samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Er was een moeizaam stijgende beurs op geruststellende woorden van Xi en meevallende winstcijfers (met name de grootbanken in de VS), Zuckerberg werd niet afgebrand in de senaat en daarmee Facebook koers omhoog, maar het vertrouwen van beleggers is wat zoek geraakt en dat raakt het algemene vertrouwen van consument en producent ook (zowel het vertrouwen van midden- en kleinbedrijf in de VS volgens NFIB als het consumentenvertrouwen daalden, maar staan nog steeds hoog). Aanvallen op Syrië en wegdoen van afspraken met Iran helpen het sentiment niet. Olieprijzen hierdoor hoger, ook door meevallende voorraadcijfers in de VS (al stegen deze wel).

Xi beloofde op zijn zakenconferentie Boao niets nieuws, maar men vond een en ander bemoedigend. China opent zijn automarkt wat meer en dat was iets wat Trump (terecht) erg dwars zat.

Powell en andere FED-leden gingen door met het geven van speeches dat de rente verhoogd moet worden. Uit de notulen van de FED bleek dat men in 2019/2 streeft naar een FED rente die iets boven de natuurlijke rente ligt (volgens Williams is dat nu 0,5% reëel, vroeger dacht men eerder aan 2%).

De inflatiecijfers in de VS waren ongeveer als verwacht. De kerninflatie was 0,2 vorige maand en op jaarbasis was er een stijging naar 2,1$ van 1,8% door het wegvallen van de enorme prijsdalingen voor telecommunicatie vorig jaar in maart. De totale inflatie daalde met 0,1% omdat de benzineprijs minder steeg dan wat daar seizoensmatig voor staat. De kerninflatie bij producentenprijzen steeg 0,3%, wel meer dan verwacht.

Het JOLTS-rapport oer de Amerikaanse arbeidsmarkt liet een gezond beeld zien, al lijkt de verbetering wel te stabiliseren. Het lijkt steeds meer op een normale cyclus.

Het CBO (central budget office) ziet de overheidsschuld in de VS (ex sociale fondsen) oplopen van 76% naar 94% in 2027, niet zo veel hoger dan de 91% die ze voor de belastingverlagingen voor ogen hadden (onder vele aannames, dit soort voorspellingen kwamen vaak totaal niet uit).

Wereldwijd is het economisch sentiment wat aan het verzwakken maar het mag nog geen naam hebben (plaatje Strategas van de Duitse Sentix voor de wereld). 

overpeinzingen

We hebben op de beurzen  twee dalingen gehad van betekenis sinds eind januari en vaak kot er nog een derde voor alle kommer en kwel voorbij is. Of dat nu weer gebeurt, is natuurlijk zeer de vraag. Charttechnisch rammelt het nogal wat, maar we zijn gewend geraakt aan meer volatiliteit, een FED die langzaam de rente verhoogt op langzaam stijgende inflatie, aan angst voor handelsoorlogen en ontslagen van Trump. Ondertussen is het winstseizoen over het eerste kwartaal begonnen en de zeer hoge verwachtingen worden tot nog toe niet beschaamd. Prima cijfers van de grootbanken in de VS en bij ons bijvoorbeeld DSM. Syrië lijkt goed te zijn afgelopen (beurstechnisch althans). Het bedrijfsleven koopt in de VS op grote schaal eigen aandelen in, o.a. via repatriëring van buitenlandse cash. 

Allemaal gunstig.

Wat bedreigt een nieuwe opmars van Wall Street?

-Het onderzoek van Mueller is Trump te gortig aan het worden en het begint nu trekjes van Watergate te krijgen, onwelriekende zaken van de familie Trump moeten met steeds meer gekonkel onder het tapijt geveegd worden.

-Guidance bij de winstcijfers kan op tegenvallers wijzen qua exportgroei (handelsoorlog), minder aftrekbaarheid van rentelasten, minder wegstoppen in belastingparadijzen, voorzorgsmaatregelen omdat we laat cyclisch zitten.

-Oplopende credit spreads/ Oplopende kansen op recessie in de VS over ongeveer 1-2-3 jaar in de VS.

-Te veel oplopende inflatie in vooral de VS, daardoor dreigen margedruk en een boosaardige FED

-Problemen vanwege de dure euro. Minder winst, minder export.

-Trump forceert toch een handelsoorlog, ook al proberen adviseurs dat te voorkomen. Electoraal spint Trump veel garen bij het aanpakken van China.

-Iets anders zoals Iran, terreur etc. Cyber war.

Bianco ziet een sterkere dollar. Dat zou goed kunnen nu het economisch nieuws wat tegenvalt in Europa en Japan en beter lijkt te worden in de VS. 

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Het financiële en economische nieuws werd de afgelopen week weer totaal overstemd door plotseling pessimisme, optimisme en pessimisme over de handelsoorlogen die Trump lijkt te willen gaan voeren met China. Overreactie op Trump, onderreactie op verslechterend economisch nieuws.  Importheffingen op $50 miljard uit China, nee $100 miljard extra. Niets aan de hand melden economisch adviseur Kudlow en minister van financiën Mnuchin, het is maar onderhandelingstactiek. China meldt zo niet te willen onderhandelen met agressor Amerika. Oog om oog, tand om tand en geen toegeven vanwege militaire overwegingen zoals Zuid-Korea deed. Ondertussen lijken wel vorderingen te zijn gemaakt met onderhandelingen over NAFTA.
Xi gaat wat zeggen op het Boao forum (het Chinese Davos) komende week over hoe China zijn markten meer gaat openen o.a.
De FANG-aandelen hebben het moeilijk. Cyclische aandelen ook, nu er meer aanwijzingen kwamen dat de PMI's hebben gepiekt wereldwijd. Samengestelde PMI industrie+ diensten wereldwijd ging 1,5 omlaag naar 53,3, de daling was groter dan verwacht.
FED's Powell meldde dit ook, terwijl hij de inflatie verder ('notably') zag oplopen. dat hielp vrijdag de stemming niet, ook niet dat Mnuchin Trump naar de mond praatte.

ISM manufacturing in de VS iets tegenvallend op zeer sterke 59,3, idem voor ISM non manufacturig op 58,8.
De terugval van de PMI's is duidelijker in Europa (uitzondering: Frankrijk) en Japan, maar ook daar nog mooie niveaus.

De groei van de werkgelegenheid in de VS was vorige maand slechts 102.000 volgens de eerste raming, met neerwaartse herziening van de vorige maanden met 50.000. Een en ander zou vooral komen door d extreem sterke groei in februari vanwege het weersherstel, een normale terugval dus. Initial claims voor werkloosheid liepen vorige week wel behoorlijk op. Werkloosheid bleef weer constant op 4,1%, de daling gaat langzamer dan gedacht ook al is de groei van de werkgelegenheid goed, op jaarbasis eerder iets aantrekkend. De loongroei was Goldilocks op 2,7% op jaarbasis.
Nieuwe orders waren goed, maar maakten de val van vorige maand niet helemaal goed. Allerlei andere high frequency cijfers wijzen op behoorlijke groei in de VS (vervoer over spoor 5% bijvoorbeeld). Autoverkopen waren goed. Na een wat zwakker eerste kwartaal wijst alles op hogere groei in de VS in het tweede kwartaal. Dat geldt niet voor Europa en Japan, waar men de groeiverwachtingen oor na het eerste kwartaal wat naar beneden aan het bijstellen is (nog niet zorgelijk).


Het pessimisme is toe aan het slaan onder de beleggers, met hedge funds die hun bèta flink verlaagden, particulieren die zich flink aan het ontdoen zijn van hun ETF's (cash levert eindelijk op in de VS, dat heeft men ineens liever) , het flink kopen van puts en beleggingssentiment surveys die op behoorlijk (maar niet extreem) pessimisme wijzen na record optimisme in januari. Vanwege de repatriëring van gelden gaan Amerikaanse ondernemingen in het tweede kwartaal meer eigen aandelen terugkopen. Tegen al dat pessimisme staat het grote optimisme van de meerderheid van strategisten, bankgoeroes (bij een laatste peiling bij Strategas was 71% bullish, zij dachten dat we de lows van het jaar voor de S&P gezien hadden)

Overpeinzingen: handelsoorlog, afzwakkende groei en winstverwachtingen die al heel hoog zijn: Trump is niet langer goed maar slecht voor beurzen

Begin februari moesten de beurzen onderuit omdat iedereen te euforisch was over winsten, inflatie, economische groei. De extreem lage volatiliteit moest op zeker moment gaan stijgen en dat veroorzaakte acties om het risico te verminderen via verkoop van risicovolle beleggingen zoals aandelen.

Halverwege maart was men het erover eens dat inflatie steeg, maar de zorgen iets overtrokken waren. Volatiliteit was gestegen tot normale niveaus. Winstverwachtingen zijn goed, maar de stijging voor één jaar vooruit stonden plotseling stil (op 158 voor de S&P500, alweer ruim een maand).

Koersherstel trad op, maar dat werd in de knop gebroken door Trump die protectionistische maatregelen aankondigde zoals hij al beloofd had in zijn verkiezingsprogramma, maar waar hij niets aan gedaan had, zoals elke president voor hem en de markt langzaam ging geloven dat ook Trump het bij woorden zou laten. Na de belastingverlagingen, het gedoe over Obamacare staan echter nieuwe handelsverdragen bovenaan de politieke agenda van Trump.

Eerst extra importheffingen op aluminium en staal. Dat was na afzwakking voor veel landen geen probleem van betekenis meer. Op de achtergrond doemde het onderzoek naar diefstal van intellectueel eigendom door vooral China op. Dat onderzoek gaf Trump c.s. legitimatie om te gaan dreigen met heffingen over $50 miljard aan importen uit China. Dat kon China niet over zijn kant laten gaan en men kwam met een lijst van 1306 producten waar eveneens $50 miljard vanuit de VS werd geïmporteerd.

Kudlow en Mnuchin begonnen van de daken te schreeuwen dat dit slechts bedoeld was als onderhandelingstactiek en dat we op veel minder drastische tarieven etc. zouden uitkomen. De beurzen veerden zo veel op dat we in Europa koerswinst hadden afgelopen week. Trump was verbolgen over die $50 miljard uit China en beloofde nog $100 miljard extra aan heffingen te gaan onderwerpen.

China boos en zei dat er helemaal geen onderhandelingen waren en dat op deze wijze er ook geen onderhandelingen konden komen.

De schrik op de beurzen zit er nu goed in en er is plotseling een bijna onverzadigbare vraag naar scenario’s voor de komende handelsoorlog.  Dat lijkt een overdreven reactie, maar je weet maar nooit bij Trump. Hij handelt om de verkiezingen te winnen, niet om de economie maximaal te stimuleren. Liever wat minder groei en meer vertrouwen van deplorables c.s.. Een fors deel van het Amerikaanse electoraat vindt het prachtig dat er eindelijk een president is die wat doet aan de unfaire handelspraktijken van China (afscherming eigen markt, gratis transfer van technologie door buitenland en exportsubsidies voor o.a. onrendabele staatsbedrijven). De populariteit van Trump stijgt behoorlijk. Hij heeft een punt met China, maar hij moet niet te ver gaan, alleen zorgen voor meer open gaan van Chinese markt, ze laten stoppen met gratis transfer van technologie (nu ook niet meer zo nodig) en flink verminderen van exportsubsidies aan onrendabele bedrijven.  Dat zal buitengewoon moeilijk zijn. China heeft veel te verliezen, zal de winnende economische formule van de afgelopen decennia niet in gevaar willen brengen. Zowel China als de VS hebben heel veel middelen om de boel totaal uit de hand te laten lopen. De VS lijken sterker te staan omdat ze zo veel meer importeren dan exporteren, maar China heeft nog enkele andere middelen: eventueel verkoop van Amerikaanse (lange) staatsleningen, manipulatie van de dollar en de yuan, o.a. via grondstoffen (hoe dit werkt is me onduidelijk, maar handelsoverschotten zouden kunnen worden omgezet in voorraden grondstoffen in plaats van dollars) en extra belasting heffen op Amerikaanse (en waarschijnlijk ook Europese etc.) bedrijven in China (de multinationals van de VS zitten zwaarder in China dan andersom).

Voor wat het waard is, Oxford Economics https://www.reuters.com/article/us-usa-trade-china/trump-threatens-more-china-tariffs-beijing-ready-to-hit-back-idUSKCN1HD0NW prikt een getal van cumulatief 1% minder groei in de VS en China bij een handelsoorlog en 0,5% voor groei in de wereld, uiteraard met heel veel slagen om de arm.

Het flinke koersherstel op woensdag kwam precies op tijd. De S&P was fractioneel onder het 40 weeks gemiddelde gesloten en als woensdag geen herstel zou opreden, dan zou er heel wat verkopen losbreken in het kader van stop loss. Op woensdag gingende koersen echter de hele dag omhoog in de VS, nadat de futures eerder in Europa en Azië verder gedaald waren, in de gevarenzone zaten.

Het lijkt op een succesvolle coup van het Plunge Protection Team, dat vrijdag in de wielen werd gereden door Trump. Op vrijdag sloot men ietsje boven het 40 weeks gemiddelde, maar maandag moet het Plunge Protection Team weer volop aan de bak om de koersen omhoog te praten. Misschien dat China met een positief geluid komt. Ondertussen maakt men vergelijkingen met 1987 en voor het eerst in jaren heeft dit enige geloofwaardigheid. Rationeel is dat allemaal niet, maar als men de mond vol heeft van het Bad Trump thema en ondertussen de FANG-aandelen imploderen, men cyclische aandelen in de ban doet, dan zitten we zo aan een 15-20% correctie ook zonder 1987 taferelen.

Duidelijk is dat het verstandig deel van het bedrijfsleven risico gaat terugnemen, minder eigen aandelen moet gaan inkopen, de balans moet verstevigen, met langer lopende leningen consolideren. Al was het alleen maar omdat we zo ver in de cyclus zijn. Sommige onheilsproften zoals Edwards zien ongelooflijke verliezen op ons afkomen met credits. Gelukkig komen zijn voorspellingen sinds 2009 bijna nooit uit, maar wat meer voorzichtigheid zou wel eens geen kwaad kunnen.

N.B. handelsoorlog is een thema. Dat krijgt steeds meer aandacht tot het overdreven wordt en te zwaar in de prijzen zit. Dat gaat meestal rap. Er is al veel pessimisme verdisconteerd, er is paniek. Het kan goed zijn dat heel de onrust over handelsoorlogen snel keert en er inderdaad een heel bescheiden pakket aan handelsmaatregelen komt bovenop een snelle nieuwe bekrachtiging van NAFTA. Dat zou rationeel zijn, maar niet voor Trump om dit al rond te hebben zo ver voor de verkiezingen.

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Van de optimismesprong van het vertrouwen van de Nederlandse consument was niet veel te merken op de beurzen. Men bleef bang voor handelsoorlogen en dreigend gereguleer van Facebook en andere tech, maar men werd (nog) niet banger, dus toch enige stijging op de nodige beurzen. Het sentiment is slecht, men koopt zich blauw aan puts en dat is vanuit contrair oogpunt gunstig.

(maar Strategas wijst er wel op dat de gemiddelde correctie in een mid term verkiezingsjaar in de S&P gemiddeld 18% is geweest)
Oplopende TED-spreads zijn nu geen probleem, dit in tegenstelling tot 2008 (hoopt men echt).Verstorende tweets van Trump over DACA, China, Nafta, Amazon etc., business as usual. Rustige beurzen dus naar de begrippen van 2018. De rente daalde iets verder.

Er was weinig economisch nieuws, dat breekt pas los na de paasdagen.
De inflatie lijkt rustig (zoals de PCE kerninflatie waar de FED streng naar kijkt), maar op jaarbasis gaan deze meer stijgen (door de dalingen een jaar geleden, de vergelijking wordt nu zeer moeilijk voor de inflatieduiven).
Beschikbaar inkomen steeg een mooie 0,4% vorige maand in de VS en men gaf slechts 0,2% meer uit. Dat is gebruikelijk na een belastingverlaging, eerst gaat men een beetje meer sparen en bedrijven moeten eerst bedenken waarin ze meer gaan investeren. Eerste kwartaal zwak, daarna twee betere kwartalen op zijn minst
De groei over het vierde kwartaal werd behoorlijk naar boven bijgesteld op 2,9%.
Initial claims voor werkloosheid daalden verder naar ongebruikelijk lage niveaus.
Hypotheekaanvragen namen weer toe waarschijnlijk door de rentedaling.

In Europa gaven de flash PMI's enige afzwakking aan van de groei.
Wereldwijd is er enige afzwakking van het groeimomentum, alleen in de VS ziet men weer wat opleving. Een en ander wakkert wel enige vrees aan of de zo veel naar boven bijgestelde winstverwachtingen wel gaan uitkomen. Als men meer gaat investeren en er meer loongroei komt, dan is dat meestal niet zo best voor de winstgroei op korte termijn.

Krugman: globalisatie heeft meer invloed op bepaalde sectoren en loonvorming dan hij en de meeste andere economen dachten.

Er wordt de laatste tijd heel wat afgeschreven over waarom de lonen maar niet harder willen stijgen terwijl de werkloosheid zo laag is. Een belangrijke factor is globalisatie. Paul Krugman schreef er over in zijn toegankelijke stijl

https://www.gc.cuny.edu/CUNY_GC/media/LISCenter/pkrugman/PK_globalization.pdf

en dat gaf stof tot nadenken. Opvallend is dat Krugman ineens globalisatie een flinke hinderpaal vindt in de loonontwikkeling. Als je veel handel drijft met landen met lage lonen en die arbeidsintensieve producten en diensten exporteren naar jou, dan gaat het slecht met de loongroei in de nodige sectoren.

Daar was men al langer achter, men geeft de eer van de voorgaande de analyse over handel en loonontwikkeling aan Stolper en Samuelson in 1941,  maar tot in de jaren 90 was globalisatie zo onbelangrijk dat men globalisatie in het geheel niet aan de kaak stelde als verzieker van de loongroei van laag betaalden. Hyperglobalisatie trad daarna op en daarmee allerlei nevenprocessen, zoals een flinke bijdrage aan de neergang van vakbonden en de opkomst van populisten als Trump.

Tot 1995 was er slechts een herstel van de omvang van de wereldhandel in verhouding tot het BNP tot het niveau van voor de crisisjaren dertig van de vorige eeuw. Protectionistische maatregelen toen hebben de wereldhandel langdurig zeer negatief beïnvloed en daarmee ook de economische groei. Vooral na toelating van China in 2001 tot de WTO ging het hard met globalisatie en kwamen we in ‘uncharted territory’. Economen hadden daardoor pas laat door dat snelle globalisatie ook zijn vervelende kanten heeft (want 1-2% van het BNP lijkt toch echt te weinig om het wereldbeeld denken te veranderen, zelfs bij 6% lijkt dat vreemd). Pas nu beginnen meer economen te geloven dat je niet zonder meer de geneugten van vrije wereldhandel moet preken en dat Trump het niet helemaal mis heeft met zijn strijd tegen globalisatie.

Het plaatje van Krugman laat zien dat de werkgelegenheid in de industrie in de VS in absolute zin pas na 2000 begon te dalen (in relatieve zin al veel eerder vanwege de flinke groei van de Amerikaanse beroepsbevolking). Het tekort op de handelsbalans liep hierop voor.

Krugman vindt uiteraard dat Trump alles verkeerd doet en dat je globalisatie anders moet begeleiden met beleid. Het tempo van globalisatie heeft gepiekt, veel erger wordt het niet voor de industrie. Protectionisme nu zorgt voor nieuwe verliezers, onzekerheid en uitstel investeringen/ nieuwe verkeerde investeringen (de hoofdbron van recessies).

Ik denk ook dat je zeer voorzichtig moet zijn met protectionisme, maar ik kan begrijpen dat Trump wat extra’s probeert uit te onderhandelen voor Amerika. Als het Amerikaanse bedrijven zo veel waard is (cadeau geven van technologie) om in China dingen te verkopen, dan is dat ook zo voor de nog grotere Amerikaanse markt. Protectionisme met mate (waar Kudlow, de nieuwe economische adviseur van Trump, op hoopt), want protectionisme is inflatoir en meestal slecht voor de winstmarges. 

Als, zoals het niet alleen aan Krugman lijkt, globalisatie ongeveer gepiekt heeft, dan heeft dat grote gevolgen voor de lange termijn: inflatie zal hoger worden, loongroei aan de onderkant zal iets beter worden ceteris paribus en winstmarges lager. Niet goed voor de beurzen, een hogere rente, maar misschien gaat het niet zo slecht met de ongelijkheid van inkomens als iedereen roept.

  

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Fors lagere koersen op de beurzen vanwege vooral een dreigende handelsoorlog van de VS met China. Gedoe over misbruik van data bij Facebook en slechte cijfers van Oracle zetten de technologiesector extra onder druk. Enkele grootbanken hadden het moeilijk onder dreigende sancties en meer geloof in dalende lange rentes en denk ik oplopende TED-spreads en dergelijke. De Powell-FED is niet zo aardig, koers stuwend, als de Yellen-FED.

(Trump is plotseling stil)

De olieprijzen lijken naar boven te zijn uitgebroken op meevallende voorraadcijfers in de VS en productieproblemen in o.a. Venezuela en Libië. De oliesector bleef daardoor redelijk liggen in het koersgeweld, wat niet gold voor defensieve sectoren als 'consumer staples' maar wel voor nutsbedrijven en onroerend goed. Dat zijn sectoren die profiteren van een lagere rente. Die daalde niet veel, daar zorgt de FED wel voor.

De eerste FED-meeting onder het bewind van Powell leverde de verwachte renteverhoging van de FED-rente op, de 'dots' van de rentevoorspellingen door de leden van de FED gingen omhoog, vooral voor 2019 en 2020. Powell deed zijn best in zijn eerste persconferentie door duifje te spelen, maar dit hielp de beurs niet omhoog. Hij zei o.a. dat de 'dots' niet zo belangrijk waren.

Het economische nieuws was goed voor de VS, meer nieuwe orders, een goede huizenmarkt, 0,6% stijging van de leading indicators,lage initial claims voor werkloosheid. Na een zwakke groei in het eerste kwartaal van circa 2% wijst een en ander op weer hogere (circa 3%) groei erna vanwege herstel detailhandelsverkopen en investeringsgroei.

De verwachte winst van de S&P een jaar vooruit is gestabiliseerd na forse opwaartse bijstellingen in de vorige maanden. Er is enige angst aan het ontstaan dat door de nieuwe belastingwetgeving het moeilijker is geworden te profiteren van de lage winstbelastingen in de 'tax heavens'. 

Trump beloofde niet alleen grote importheffingen op Chinese producten te gaan maken, maar ontsloeg weer volop. deze week zijn veiligheidsadviseur die vervangen wordt door de oorlogszuchtige Bolton (ons bekend van Joegoslavië) en zijn privé juridisch adviseur voor het onderzoek van Mueller (dat verkeerd voor de familie Trump dreigt af te lopen).

In Europa wijzen de cijfers steeds duidelijker op piekgroei. De IFO daalt nu al een paar maanden en dat wijst op minder hoge groei in Duitsland, maar nog steeds wel duidelijk boven gemiddeld. De ZEW index voor vertrouwen in de toekomst kreeg een dreun (beurssentiment weegt hierin zwaar).
Voorlopige markit PMI's daalden o.a. in Frankrijk en Duitsland.

De gemeenteraadsverkiezingen bevestigden dat op referenda altijd nee gestemd wordt en dat de versnippering over de partijen uit de hand aan het lopen is en verlies voor de gevestigde partijen.

handelsoorlog

Greg Ip (een voormalig doorgeefluikje van wat de FED nog meer wilde vertellen dan ze in hun speeches etc. verteld hadden aan de Wall Street Journal) neemt het op voor Trump in de komende handelsoorlog met China https://www.wsj.com/articles/china-started-the-trade-war-not-trump-1521797401

. Dat land speelt niet volgens de regels van het westerse kapitalisme via het te veel bevoordelen van de eigen ondernemingen en te erge bescherming van de eigen markt. De geforceerde transfer van technologie (ze noemen het intellectuele diefstal) om toegang tot de Chinese markt te krijgen is een ander voorbeeld dat het Westen (niet alleen de VS) dwars zit. Trump heeft dus een punt als hij stelt dat China meer volgens de kapitalistische regels moet spelen of anders gestraft moet worden.  Trump hoopt dat Europa ook gaat eisen dat ze meer volgens de regels gaan werken in China. Zo niet dan gaan Chinese bedrijven in bepaalde sectoren waar de toegang belemmerd wordt -omdat je enorme investeringen moet doen- veel grote Europese bedrijven vermorzelen rond 2025 (tech, farmacie, auto’s, vliegtuigen etc.; dit kan een belangrijke reden zijn voor een chaotisch neergangscenario rond 2025 op onze beleggingskaart).

De beurs is nogal van slag door die importheffingen op producten uit China, omdat duidelijk is dat hier een langdurige handelsoorlog moet komen om China te dwingen eerlijker te opereren. Dat wordt moeilijk, omdat China veel eenvoudiger maatregelen kan vergelden dan andere landen (bijvoorbeeld Japan of Latijns- Amerika, Afrika). China zit niet in de economische invloedsfeer van de VS en militair ook niet. China bezit zeer veel Amerikaanse leningen en andere bezittingen vanwege een langdurig enorm overschot op de lopende rekening, met name met de VS. Die dreigen ze te verkopen, maar dat is bijna onmogelijk op grote schaal zo lang het handelstekort van de VS met China gigantisch is (dit forceert Chinese aankopen van Amerikaanse beleggingen).

Xi denkt dat hij Trump gemakkelijk met een kluitje in het riet kan sturen via o.a. cadeautjes aan de familie van Trump en het ophemelen van Trump. Die strategie werkte heel goed tot op heden, maar is minder aantrekkelijk geworden voor Trump. Xi moet zeer zwaar gaan vergelden om te laten zien dat hij de sterke leider is.

 Een en ander kan toch betrekkelijk eenvoudig opgelost worden door die geforceerde transfer van technologie te stoppen, China heeft dat niet meer zo nodig, en de toegang tot China van Amerikaanse bedrijven te vergemakkelijken. China heeft veel te verliezen vanwege de enorm grote export naar Amerika. Maar oplossen van het conflict heeft tijd nodig en gedreig van Amerika om deze keer echt hard op te treden en niet te vallen voor de lobby van bedrijven die meer zaken met China willen doen.

Beurzen zien grotere onzekerheid, hogere inflatie, lagere winstmarges en iets minder groei van het BNP bij een handelsoorlog van grote omvang. 

Handelstekorten zijn helemaal niet slecht voor economische groei en in geval van de VS heel goed voor de winstmarges. Hoe nodig het ook is om China meer volgens de kapitalistische wetten te laten werken, beurzen hebben redenen genoeg om te dalen bij een grote, langdurige handelsoorlog.

Koersen omlaag op poppenschuimpjes (maar wel veel poppenschuimpjes)

Sinds 9 maart zijn de aandelenkoersen aan een tweede correctie begonnen in 2018.  De eerste was op waanzinnig overoptimisme over winsten, inflatie en monetair beleid. Inflatie zou permanent te laag blijven of toch niet. Angst over inflatie was de hoofdreden voor angst over het permanent royaal blijven van centrale banken.

De tweede is over monetair beleid, specifieke zorgen over bepaalde bedrijven en Trump. Allerlei redenen, die op zich geen koersdaling va betekenis zouden moeten veroorzaken.

De Powell-FED zorgde niet over oplopende koersen op dagen dat de FED aan het woord was, integendeel zelfs. Bij de Yellen- FED (en die van Bernanke en Greenspan) gingen de koersen op dat soort dagen zeer vaak omhoog. De eerste beoordeling van het besluit afgelopen woensdag was dat de FED niet zo streng was als gevreesd. De tweede beoordeling was dat de FED toch wel strenger was geworden over 2019 en 2020. Verder begon men zich zorgen te maken op het oplopen van de TED-spread en meer in het bijzonder de spread tussen LIBOR en OIS. Alom schreef men dat er niets aan de hand is. Het was de schuld van buitenlanders die lange leningen van de hand deden omdat de rentecurve minder steil is dan in Europa of Japan (valutarisico afdekken wordt dan te duur).

 Bepaald niet geruststellend en de Amerikaanse particulier bedient de verkoopknop voor ETF- en voor bedrijfsleningen, ook niet geruststellend.   

Bedrijfsspecifiek waren er enkele vervelende vuiltjes. Facebook lag zwaar onder vuur vanwege bedenkelijke verstrekking van data om o.a. verkiezingen te beïnvloeden. Oracle had slechte cijfers en die van General Mills waren zelfs beroerd. Enkele grootbanken worden aangepakt. Al met al reden genoeg om te vrezen voor een piek in de winstmarges, regulering van bepaalde tech.

Dan Trump. Tot deze maand waren de beurzen blij met Trump. Hij zorgde voor meer deregulering dan verwacht en meer belastingverlaging voor vooral bedrijven dan verwacht en de nare onderdelen van zijn verkiezingsprogramma waren niet gelukt (zoals Obamacare afschaffen) of niet uitgevoerd (zoals protectionisme).

Nu zit de markt in de maag met protectionistische maatregelen van Trump. Nu de belastingverlagingen erdoor zijn, is het treffen van handelsmaatregelen de eerste prioriteit voor Trump geworden. Hij heeft er nu de tijd voor en stort zich vol overgave op protectionisme. Bijna 100% van de economen is ervan overtuigd dat protectionisme de groei remt en zorgt voor hogere inflatie, maar onder kiezers is dat niet zo. Een meerderheid van de kiezers voor Trump lijkt voor protectionisme te zijn. Trump gelooft dit en gaat verder met het uitvoeren van zijn verkiezingsprogramma.

Trump startte met extra heffingen op staal en aluminium. Importheffingen voor China van grote omvang. Toch waren er op het protectionistische vlak de afgelopen week meevallers. Zo ongeveer alle grote staal- en aluminiumexporteurs werden gevrijwaard van de hoge tarieven. Het oordeel van de 301 commissie over de handel met China lijkt niet zo erg als gevreesd te worden. Het zou best kunnen (een wel erg optimistisch scenario) dat China alleen maar op moet houden met het eisen van gratis technologie in ruil voor vertraagde (want eerst moet men de nieuwe technologie meester worden zodat de lokale markt kan concurreren met westerse bedrijven) toegang tot de Chinese markt. Ook de toon in het debat over nieuwe voorwaarden voor NAFTA schijnt te zijn verbeterd (sinds Trump weet dat er geen groot handelstekort met Canada is).

De markt is gewend geraakt aan de vele ontslagen van Trump, maar nu benoemt hij toch echt vervelende mensen als veiligheidsadviseur, minister van buitenlandse zaken en (minder controversieel) economisch adviseur Kudlow. Deze is tegen protectionisme maar voor inzet hiervan voor betere onderhandelingsresultaten.  Er ontstaat een kliek rond Trump die zijn populistisch gedachtengoed beter ondersteunen.

Het Muelleronderzoek naar Russische inmenging in de verkiezingen en gedoe over Russische zaken door de familie Trump lijkt te gaan leiden tot meer problemen dan gedacht voor de familie Trump. De hoofdadvocaat van Trump hiervoor is teruggetreden afgelopen week en dat wordt als teken gezien dat de strijd van Trump tegen Mueller c.s. aan het verharden is en gaat leiden tot ontslag van Sessions (minister van justitie) en zijn hoofdsecondant Rosenstein. Dat zou bijzonder veel politiek gekrakeel veroorzaken (want dat lijkt obstructie van de rechtsgang).

Ondertussen maakt de markt zich minder zorgen over inflatie en men begint een beetje te twijfelen aan de groei. In Europa is deze duidelijk aan het toppen (IFO daalt etc.), maar in de VS waarschijnlijk niet. Een kleine terugval de detailhandelsverkopen zoals we nu zien gebeurt heel vaak in de economische cyclus en zegt weinig over de trend. De terugval lijkt gezond, de besparingen waren te laag geworden en herstel lijkt bijna zeker gezien het hoge consumentenvertrouwen, de groei van de werkgelegenheid en de stijging van de huizenprijzen. Daarnaast trekken de investeringen aan, al wijst de terugval van de geldgroei (door de verhogingen van de rente door de FED) erop at verdere groei niet helemaal zeker is. Per saldo verwacht ik na een wat zwakker eerste kwartaal (zoals de afgelopen jaren overigens bijna steeds gebeurde) enige kwartalen met sterkere groei. Ook met hogere inflatie, vooral ook nu de olieprijs naar boven lijkt te zijn uitgebroken. Dat is dan weer een grotere zorg voor de FED. Dat moet leiden tot meer angst voor de FED dan nu en dat maakt de beurzen nog steeds kwetsbaar. Het kan allemaal goed aflopen, maar er zijn wel erg veel obstakels op de weg komen te liggen. Daar kan men omheen, maar niet gegarandeerd.

Powell praat koersen omlaag duifachtig geachte verhoging van de rente

Als de FED spreekt gaan de koersen omhoog, dat is een van de grootste anomalieën geweest in de afgelopen decennia. Onder Yellen was dit ook zo, maar Powell kreeg het de afgelopen twee keer niet voor elkaar.De kleine koerswinst eerder op de dag ging teloor
De markt was bang dat de dots, de rentevoorspellingen van de leden van de FED,  in 2018 meer omhoog zouden gaan en de deur open zou zetten voor vier renteverhogingen in 2018, niet de drie die ingeprijsd is.
De FED voorziet meer groei en inflatie in 2018 en 2019.
Het verlies op de beurzen na het bekend worden van het rentebesluit kwam vooral door technologiesector.  Niet zo logisch. .

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Pas op de plaats/ kleine dalingen op de beurzen. Technische indicatoren voor de plaatjeskijkers noopten tot enige voorzichtigheid. De protectionistische maatregelen van Trump kregen de schuld, ook zijn voorliefde om mensen te ontslaan (Tillerson werd weggetwitterd en vazal Pompeo mag nu het buitenlands beleid richting de ideeën van trump buigen. Veiligheidsadviseur McMaster zou nu vooraan de rij staan van mensen die ontslagen moeten worden). Maatregelen tegen China naar aanleiding van een nog te verschijnen rapport over intellectuele diefstal door China en indamming van het grote handelstekort met China zijn angstdromen voor de beurs. Voorlopig is het niet zo ver, maar de industrials doen het even wat minder goed..

Na enige tegenvallende cijfers over de Amerikaanse economie lijkt de groei gewoon door te zetten. Consumentenvertrouwen en het vertrouwen van midden - en kleinbedrijf zijn goed genoeg om herstel van de retail sales met grote kans te gaan krijgen. Sterke groei van de industriële productie. de inflatiecijfers waren afgelopen maand volgens verwachting en men was bang dat ze hoger zouden zijn. ook producentenprijzen waren midden in de prik. Het Philadelphiafed survey, voorloper van ISM, was iets zwakker, maar nog steeds zeer sterk.
De lange rente kon hierdoor iets dalen. Zo lang bijna iedereen de inflatie manageable vindt, hoeft de rente niet zo veel te stijgen, al is men wel benauwd voor de nieuwe dots van de FED komende week.

De democraten wonnen met minder dan een neuslengte de congreszetel die vrijkwam in Pennsylvania, een district dat met 20% verschil voor Trump koos. De republikeinen lijken in november een flinke verkiezingsnederlaag te gaan lijden, maar het is nog zeer onzeker of ze de meerderheid in senaat en congres gaan verliezen. De opininiepeilingen gaan in die richting, maar op de beurzen gaan de Trumpaandelen nog steeds beter dan het gemiddelde.
Poetin heeft het gemakkelijker, die laat de oppositie niet et sterke kandidaten komen. En de Russen vinden het prima, want zonder Poetin kan het gedaan zijn met de huidige stabiliteit.

De lokale banken kregen hun nieuw stukje deregulering (SIFI weg).

In Europa was de industriële productie zwakker, terwijl die in China en de VS juist sterker was.

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De beurs raakte weer in Goldilocksstemming toen men protectionisme wel OK vond en de werkgelegenheidscijfers super waren. Ontslag van economisch adviseur Cohn omdat hij zich niet kon verenigen met de importheffingen verstoorde de beurzen slechts even. De renteverschillen van de VS met Duitsland namen iets toe nadat de ECB zich van de duifachtige kant had betoond en in de VS de groei lijkt aan te trekken.

313.000 groei van de werkgelegenheid in februari in de VS met opwaartse bijstelling van de vorige maanden. 61.000 groei in de bouw na het te koude januari. Toch geen daling van de werkloosheid en slechts 0,1% loongroei met neerwaartse bijstelling van de vorige maand (dat cijfer was de aanleiding voor de 10% beurscorrectie vorige maand). Participatiegraad steeg naar 63%. De gemiddelde werkweek werd 0,1 uur langer. Super Goldilocks allemaal (groei hoger, inflatie lager, volatiliteit lager).
Trump verzachtte zijn importheffingen voor ijzer en staal uit Canada en Mexico en praat met de EU onder dreiging van nieuwe maatregelen over te goedkope Europese auto's (die nog goedkoper worden door hun lagere staalprijzen).
Trump nodigde Kim Jung Un uit voor een persoonlijk gesprek, een groot risico want de voorbereiding zal aan de geringe kant zijn, maar het toont wel moed en heeft kansen.
Trump verzachtte de importheffingen op staal en aluminium voor Mexico, Canada en Australië.

ISM van de dienstensector was sterk(er dan verwacht, 59,5).
De handelsbalans verslechterde verder in de VS. In China verbeterde die.

In Europa daalde de samengestelde PMI diensten + industrie van 57,5 naar een nog altijd sterke 57,1. De industriële productie daalde in januari in Duitsland en Frankrijk.
In Italië wonnen de populisten (5 sterrenbeweging oppermachtig in het arme zuiden) en het zal niet meevallen een regering te vormen (dan weer nieuwe verkiezingen).
In Japan stelde Kuroda dat de monetaire politiek minder ruim zou kunnen worden in 2019 als het goed blijft gaan met inflatie en groei (vierde kwartaal opwaarts herzien van 0,1% naar 0,4%). In 2018 nog super ruim en daarop daalde de yen wat.

Overpeinzingen: Goldilocks terug, maar is ze bestand tegen rentestijging, Trump en inflatie

De Amerikaanse arbeidsmarktrapporten over de werkgelegenheidsgroei, werkloosheid en loongroei van afgelopen vrijdag waren Goldilocks. Hoge groei van de werkgelegenheid, maar geen daling van de werkloosheid en afzwakking van de loongroei (niet goed voor de werknemer, maar wel goed voor de winstmarge en het laag houden van inflatie).

Na vier maanden geen daling van de werkloosheid en veel hogere groei van de werkgelegenheid (200.000+) dan de geschatte normale groei van de beroepsbevolking (80-110.000) zou de werkloosheid toch horen te dalen, maar dat gebeurde dus niet. De participatiegraad van vrouwen en ouderen (omdat ze nu wel willen/ moeten werken) is aan het stijgen en daarmee is meer groei van de werkgelegenheid nodig dan 110.000 om de werkloosheid constant te houden.

De loongroei blijft daardoor lager dan de leading indicators voor loongroei aangeven. Waardoor dit komt is niet zo duidelijk. Een leidende theorie is dat de groei van de productiviteit te laag is en blijft omdat er te weinig geïnvesteerd werd met name vanwege de lagere verwachte demografische groei van de arbeidsmarkt. Het eindelijk fors aantrekken wereldwijd van de investeringen stemt nu eindelijk hoopvol.

Ik geef vooral de schuld aan de groei van de flexwerkers die bijzonder zwak staan voor loonsopslag.  Daarnaast zorgt het al dan niet geforceerd doorwerken van ouderen en meer vrouwen aan het werk ook voor minder krapte op de arbeidsmarkt. In Amerika krijgen andere factoren zoals de verdwijnende macht van de vakbonden en concentratie in de industrie een belangrijke rol toebedeeld. Als de werkloosheid maar laag genoeg is, zullen de werkgevers uiteindelijk toch hun werknemers moeten paaien met meer loongroei, maar dat proces gaat (nu nog) maar langzaam.

Goldilocks raakte maar heel even van slag door de protectionistische maatregelen van Trump om hogere importheffingen op staal en aluminium te heffen. Voor economisch opperadviseur Cohn was dit de druppel die de reusachtige emmer deed overlopen en hij nam ontslag, een kleine beursdaling voor enkele uren veroorzakend. Daarna kwam men tot de conclusie dat beperkt protectionisme helemaal niet slecht is voor de Amerikaanse beurs.. 

De beurs heeft geleerd niet te reageren op fratsen van Trump. Een ontmoeting met Kim Jong Un? Wat een goed en gedurfd idee. Onderzoek Mueller? Ach, wat minder invloed van de democratisch denkende kinderen van Trump is goed voor de beurs.

Hogere rente? Helemaal niet erg zegt Brian Belski (BMO Amerika)  https://www.usatoday.com/story/money/markets/2018/03/07/market-trends-bull-run-could-last-20-years-optimists-say/401610002/
We zitten sinds 2009 in een bull markt die wel 25 jaar kan duren (af en toe onderbroken door een recessie, maar de trend is omhoog). Trump zorgt ervoor dat winsten harder stijgen dan het BNP, de rente blijft laag en inflatie ook. Piketty kan nog meer boeken gaan schrijven over toenemende inkomensongelijkheid, want die trend is niet meer weg te krijgen.

Ik denk dat we dicht bij het omslagpunt zitten dat arbeid weer een groter deel van de koek gaat krijgen. In ons boek meldden we 2018, misschien 2020 als het omslagpunt. Dan krijgen beurzen het moeilijker omdat de inflatie en daarmee rente hoger wordt, de waarderingen vergeleken met de rente dan te hoog zijn en de winstgroei zal dan niet meer harder gaan dan de groei van het BNP.

SAMENVATTING FINANCIEEL ECONOMISCH NIEUWS VAN DE AFGELOPEN WEEK

Het herstel op de beurzen liep enkele deuken op afgelopen week door de 'hawkish' uitlatingen van de voorzitter van de FED Powell en door de protectionistische verhoging van de importtarieven voor staal en aluminium. China zal ier niet door in actie komen, hiervoor is de export van staal naar de VS te klein (niet i top tien van exporteurs van staal naar de VS). Dat zou andere koek worden als intellectueel eigendom extra belast zou worden. Er worden nu meer handelsmaatregelen verwacht, o.a. over importheffingen op Europese auto's. Vrijdagmiddag probeerden allerlei bobo's de markten te sussen dat er echt geen handelsoorlog komt, ook al begint Trump de smaak van het verhogen van tarieven te pakken te krijgen en dreigt aarts protectionist/ China hater Navarro promotie te krijgen.

Powells uitlatingen worden uitgelegd als dat een vierde renteverhoging in 2017 mogelijk is en dat je niet op twee maar drie renteverhogingen in 2019 moet rekenen. met angst en beven worden de nieuwe 'dots' van de maartvergadering afgewacht. De rente steeg aanvankelijk op deze uitlatingen, maar toen de beurs een knauw kreeg daalde de beurs weer. Protectionisme betekent meer inflatie en daardoor steeg de rente weer bij een zwakkere dollar.

Het economisch nieuws is goed, maar er komen meer aanwijzingen dat het gepiekt heeft wereldwijd. In Europa beveestigden de PMI's de flash PMI's en waren iets lager. In de VS was de ISM onverwachts sterker (60,8 +1,7), maar nieuwe orders en voorraden (na flink negatieve bijdrage in vierde kwartaal flink positieve bijdrage in het eerste kwartaal) wijzen toch erop dat er enige afzwakking komt. Ook de huizenmarkt (verkopen nieuwe huizen) had wat zwakkere cijfers en bij stijgende rente zal dat niet verbeteren.Het consumentenvertrouwen is ijzersterk en steeg weer.
Voor China verwacht iedereen een afzwakking door strenger toezicht op kredietgroei, maar hier valt nog weinig van te merken. de officiële PMi was iets beter dan verwacht.

Initial claims voor werkloosheid hadden het laagste cijfer sinds 1969 en gecorrigeerd voor de gegroeide bevolking was het relatief een all time low. Dit wijst op lagere werkloosheid en goede groei van de werkgelegenheid.
Beschikbaar inkomen steeg in januari 0,4% en na belastingen met 0,9% (dat is een schatting). Men denkt dus dat de belastingverlaging voor 0,5% extra inkomen zorgt. De (nominale) uitgaven stegen iets minder, 0,2% en daardoor kon de spaarquote herstellen van een gevaarlijk lage 2,5% naar een nog steeds lage 3,2%.
De kerninflatie van de consumptie-uitgaven in het BNP, PCE, steeg met 0,3% in januari, net als vorig jaar waardoor de kerninflatiemaatstaf waar de FED vooral naar kijkt op 1,5% bleef op jaarbasis. Maar op 3 en 6 maanden was er een geannualiseerde stijging van 2%. Meer dan 2% gaat het zeer beslist niet worden volgens Powell, al mag het wel (maar men zal de rente dan toch naarstig blijven verhogen). Diensteninflatie, autoprijzen lijken in de lift en huren stijgen met 3%. Hogere importprijzen. Inflatie kan hoger worden dan 2%.