8 juni 2013

Werkgelegenheidsgroei OK, langere QE maar wel taper in september

Het werkgelegenehidsgroeicijfer van 175.000 vorige maand in de VS volgens het grote Establishment Survey behaagde de aandelenbeleggers. Het is te hoog om de start van de verlaging van QE af te wenden in september (Hilsenrath riep het voor de zekerheid maar weer eens een keer), maar het was ook weer niet zo goed dat QE in gevaar komt. Het lijkt er zelfs op dat QE (in de vorm van mortgage backed securities) nog in heel 2014 kan doorgaan (als Yellen aan de macht komt).

De werkgelegenheid in de industrie nam 8000 af, wat in overeenstemming is met een ISM beneden de 50. Er waren weer 3000 ambtenaren minder door de sequester, maar lokale overheden namen weer aan waardoor de totale daling klein was. De sector business service groeide weer prima en dat is gunstig, in lijn met de diensten ISM van boven 53.

De groei van de werkgelegenheid lijkt heel constant en is nog lang niet terug bij af, reden genoeg voor QE.

Het veel kleinere en volatiele Household Survey gaf namelijk aan dat de werkloosheid iets was gestegen omdat de beroepsbevolking weer behoorlijk aan het groeien is. Men zag 420.000 groei van werkgelegenheid maar een nog grotere groei van het aantal mensen dat werkt en werk wil hebben, dus de werkloosheid steeg om de Goldilocks reden.

De participatiegraad verbeterde iets en dat was ook een opluchting. De stijging is nog nauwelijks waarneembaar, maar het is een stijging en mogen er nog vele komen.

7 juni 2013

Hoogtepunt vierjaarscyclus kan zijn geweest

De tegenvallende ISM samen met niet aflatende geruchten over et einde van QE(ternity) in september maken de S&P heel kwetsbaar. De S&P is wat te veel gestegen versus de fundamentals, o.a. vanwege ontluikend optimisme over Japan en oneindige QE aldaar. Sinds Abenomics wel erg volatiel aan het worden is en de rente in de VS ook een volatiele vlucht neemt is die extra waardering op basis van optimisme over  Japan misschien iets voorbarig.
De economische groei in de VS lijkt niet te verbeteren en dat kan aanhouden tot diep in het vierde kwartaal. Daarna komt er verbetering, maar hebben belegers zo veel geduld?  Bezwijkt de markt onder de lawine aan winstwaarschuwiningen voor het tweede kwartaal (normaal een contrair signaal)?
De trend van de S&P (hier volgens het vierjaarsgemiddelde, gecentreerd) is sterk omhoog. Misschien via de groene lijnen, heel misschien via de blauwe lijnen. Met zo'n sterke trend omhoog hoeft de correctiedoor de vierjaarscyclus niet zo groot te zijn, net als in 1994 of niet zo heel lang te duren, net als in 1998.
N.B. De vierjaarscyclus is de afwijking van de lange trend; als deze trend fors omhhog is, hoeft de correctie niet zo erg te zijn.
N.B. ik kan het helemaal fout hebben met het neerzetten van H, geen garantie.
N.B. commentaar is welkom

6 juni 2013

we zouden de FED veel meer erkentelijk moeten zijn voor het ruime monetaire beleid



America owes a lot to Bernanke

 Ik ben het behoorlijk eens met Martin Wolf. Zonder The Great Experiment van monetaire politiek van vooral de FED was de wereld in een depressie als de jaren 30 terechtgekomen. Men heeft niet alles perfect gedaan, verre van dat zelfs, maar veel minder doen zou rampzalig zijn geweest. De ECB heeft zelfs te weinig gedaan. De nodige Europese politici en de Tea Party doen er alles aan om alsnog in een Great Depression te komen.

De huidige rentestijging is een teken dat de monetaire politiek eindelijk begint te werken en dat de economische groei eindelijk wat normaler kan gaan worden (eens met Gavyn Davis voor de afwisseling).

 Alles wijst erop dat de economische groei in de VS weer gaat aantrekken op de huizenmarkt, herstel vertrouwen door hogere net wealth, de energierevolutie en meer iLife en andere technologische innovaties. Als dit gebeurt, betekent dit victorie voor The Great Experiment.

 Wolf stelt dat de brede geldhoeveelheid in de VS maar 0,7% hoger is in 2013 dan in 2008. Dat is monetaire hongersnood, niet idioot overdreven opkloppen van de geldhoeveelheid door de FED. De inflatieverwachtingen zijn laag, onder controle.

Niet alles is koek en ei volgens Wolf, het tekort op de lopende rekening is te groot in de VS en het bedrijfsleven investeert te weinig. Dat laatste kan overigens nog goed komen. Ik ben overigens maar wat blij dat het eerste niet zal gebeuren, want dit hindert de groei in zowel de rest van de wereld als in de VS (aannemend dat de VS creatief blijft met Apple etc).

 Maar mensen zouden zich volgens Wolf beter moeten gaan voorstellen dat er scenario’s zijn met een happy ending van de kredietcrisis en hoe die eruit zien. Er is gebrek aan inlevingsvermogen voor de betere scenario’s, gebrek aan fantasie. Daarmee ben ik het helemaal eens.

 

Toch beginnen steeds meer mensen te stellen dat QE met de bijbehorende financiële repressie van veel te lage rentes een ramp is.

  1. Net als in Japan worden allerlei zombiedebiteuren op de been gehouden, men schrijft de slechte schulden te langzaam af. De te lage rente forceert slechte investeringsbeslissingen of verhindert investeringen (Gross http://blogs.marketwatch.com/thetell/2013/06/04/bill-gross-and-the-wounded-heart-of-financial-markets-a-grim-diagnosis/ carry is de steeds schaarser wordende zuurstof voor de credit markt). We krijgen straks een gigantische rekening gepresenteerd. Er worden nieuwe bubbels geblazen, die na uiteenspatten weer tot enorme economische schade zullen leiden. Schuldenproblemen oplossen met meer schulden is niet geloofwaardig. Spaarders worden gestraft. Pensioenopbouw wordt te duur.
  2. QE helpt de economische groei niet, alleen de rijkste 1% profiteert, de rest heeft er eerder last van
  3. Uiteindelijk gebeuren er akelige dingen met de inflatie. Het geloof hierin wordt met de dag kleiner, maar je zult zien dat straks Friedman uit zijn graf opstaat en ons allemaal meesleept naar de monetaire hel.
Daardoor wordt de angst gevoed dat men heel graag de 1937-fout wil maken met het te vroeg terugtrekken van monetaire en fiscale steun aan de economie. Men is ook bang dat door andere zaken alsnog The Never Ending Great Depression van de 21ste eeuw zich voort blijft rollen. Heel wat mensen zijn bang dat een prutser als Bernanke die de grootste credit bubbel aller tijden niet zag optreden nieuwe bubbels wel effectief kan bestrijden.

 In Europa heeft men vol overgave de politiek van Hoover verheerlijkt zoals bezongen door Archie en Edith Bunker, met Merkel als grote profeet. Rutte/ Dijsselbloem zijn trouwe navolgers van het austerity experiment (pruttenomics) met als gevolg dat de Nederlandse economie aan scherven ligt.

We leven boven onze stand volgens de nodige mensen (niet ik). We moeten de tering naar de nering zetten en net als Zuid Europa accepteren dat hier zo’n 20-30-40% lagere welvaart bij hoort. IJsland is het stralende voorbeeld van het walhalla dat je dan tegemoetlacht over een paar jaar.  Die aanpassing kan beter maar snel gebeuren via zo veel mogelijk bezuinigen, veel hogere pensioenpremies, veel lagere pensioenuitkeringen en veel hogere zorgkosten en snel dalende huizenprijzen via steeds hogere hypotheekrentes/lagere inkomens. Via meer bezuinigen gaat het proces sneller en komen we eerder bij de heilstaat van pruttenomics. We hebben het ook met 30% minder nog best goed, vooral als we de SP de welvaart laten herverdelen wat zonder SP te erg zou zijn voor de zwakkeren bij pruttenomics.

technisch beeld aandelen verslechterde

http://www.stocktradingtogo.com/2013/06/05/sttg-market-recap-june-5-2013/?utm_source=feedburner&utm_medium=feed&utm_campaign=Feed%3A+Stocktrading101+%28StockTradingToGo%29


Voor de tweede dag een negatieve analyse: STTG denkt dat het stijgingskanaal is gebroken: op naar de groene lijn. Misschien komt dat pessimisme door de daling op dinsdag, de eerste keer in 2013 dat de beurs op dinsdag daalde (een recordlange reeks van 20 dinsdagen werd gisteren gebroken). Als aanhangers van McClellan golven menen ze wel dat de markt erg oversold is en drie dagen zo maar kan stijgen, maar toch. Het neerwaartse kanaal moet gebroken worden.

De commitment of traders analysis van de futures posities van handelaren laat zien dat de sterke handen (commercials, hedgers) nu extreem short zitten en de speculators extreem long. Dat betekent dat de (large) speculators flink hun posities moeten afbouwen, hetgeen drukt op de koersen.

Er wordt gehakt gemaakt van de nodige winnaars van het afgelopen jaar, zoals rentegevoelige sectoren als utilities, homebuilders maar ook Tesla/ Solar City/ Biotech.
De S&P moet eerst uitbreken boven de negatieve trend. Misschien is de euforiefase van de vierjaarscyclus gebroken.

Emerging Markets goed voor 75% van groei in wereld



http://im.ft-static.com/content/images/0a536f8a-cd42-11e2-90e8-00144feab7de.img
Misschien overschat men de groei in China en onderschat men de groei in de VS in de komende jaren. Je ziet in het plaatje Europa van het toneel verdwijnen door de zeer slechte groei.

De FT Southeastern shift: The new leaders of global economic growth


 http://www.ft.com/intl/cms/s/0/b0bd38b0-ccfc-11e2-9efe-00144feab7de.html#axzz2VLVm9gDE had een verhaal dat China en India goed zijn voor 50% van de groei in de wereld in de komende jaren. Net nu de groei in China zo afzwakt de laatste jaren en dit door lijkt te zetten (6%?) en ook in India de groei niet eens meer 6% is (maar misschien herstelt dit bij een nieuwe meer hervormingsgezinde regering)   Twee quotes gaven het belang van China aan tegenwoordig:
Jim O’Neill, the recently retired chief economist at Goldman Sachs, likes to use a stark comparison for the shift. Annual growth of 8 per cent in China, he says, is now as important as 4 per cent growth in the US. It is quite a contrast from 1980 when China was growing even faster but was a relative minnow. In 1980, 10 per cent growth in China was less important than 1 per cent of any US expansion.

Richard Dobbs, a director of McKinsey Global Institute, says: “China’s economic urbanisation and transformation is happening at 100 times the scale of the UK, the first country to urbanise and industrialise and around 10 times the speed ... and so China’s industrial revolution has 1,000 times the momentum of the UK’s industrial revolution”.


De BRIC's stomen ook op als deel van de wereldhandel.

deflatie was helemaal niet slecht voor reële opbrengst van aandelen

Plaatje Uit: Credit Suisse Global Investment Returns Yearbook 12 (de cijfermassa voor 19 landen van Dimson, Marsh & Staunton van 1900-2012)
Ik ben opgevoed met de wijsheid dat deflatie slecht is voor de opbrengst van aandelen. De deflatiejaren na 1929 waren geen feest voor de aandelenbezitters, de Japanners kijken niet met genoegen terug op de deflatoire periode na 1990 en aan de kredietcrisis hebben we ook geen goede herinneringen als aandelenbelegger.
Inflatie van zo'n 1 tot 3%, dat was het mooiste.

Die wijsheid wordt niet gestaafd door de cijfers (net als die 30% regel voor de stijging van de S&P op jaarbasis; deze keer dreigt de top op ongeveer 29% te zijn gekomen en dat betekent een genadeloze afstraffing van de regel voor de cijferaars). Het bovenstaand plaatje laat zien dat aandelen gemiddeld altijd een mooie reële opbrengst hadden en dat er nauwelijks een verschil was van -26% tot +2%. Daarna neemt het wat af, vooral vanaf 8%.
Inflatie is overigens slechts een heel zwakke voorspeller van de aandelenopbrengst.

5 juni 2013

Overheidsbezuinigingen nu slecht in Europa

We zien in de wereld allerlei experimenten met economisch beleid. In Amerika hebben ze eerst het overheidstekort uit de hand laten lopen en nu is men ineens het tekort zwaar aan aan het pakken, maar dit gebeur pas na heel wat jaren en is in overeenstemming met de presidentscyclus: in het eerste jaar na de verkiezingen moet de maximale pijn genomen worden. Dit jaar doet men dat wel heel letterlijk: fiscal cliff met hogere inkomstenbelastingen, extra heffingen voor Obamacare en sinds kort daaroverheen de sequester, de kaasschaaf over niet noodzakelijke overheidsuitgaven zoals tegenwoordig defensie. Een en ander leidt tot neerwaartse herziening van de emissie van nieuwe staatsleningen van $ 120 miljard. Geen wonder dat de FED denkt wat minder te kunnen kopen per maand. $10 miljard minder lijkt wel een minimum.

In Europa met Nederland voorop vindt men dat de economie eerst moet krimpen , zodat men daarna beter kan groeien (eens met Jaap van Duijn vanmiddag dat dit tamelijk absurd is). Eerst stevig bezuinigen, want we leven boven onze stand. Dijsselbloem bevestigde vanavond weer eens dat dit de beste strategie is: eerst door de grond en daarna een gering herstel, zo leert Merkel ons dat het beste is. We hebben niets geleerd van de jaren dertig, ook al weten we nu wat er gebeurde toen we extra gingen bezuinigen en Keynes uitlegde dat dit niet winnend is (en we zitten in een vergelijkbare situatie met een gebrek aan vraag terwijl het aanbod geen probleem is, heel anders dan rond 1980 toen Keynes verguisd werd omdat er een aanbodprobleem was terwijl de vraag werd aangejaagd, wat tot stagflatie leidde; nu denken de politici dat dit nog steeds het geval is). We zien dit overduidelijk gedemonstreerd met de VS dat herstelt en Europa dat wegzinkt onder de heilzame krimp zoals bewierookt door mevrouw Merkel en de heren Kamp en Rutte. Pruttenomics neemt een grote vlucht in ons land. Het verzet groeit overal in Europa, maar nietige landjes als Nederland geloven niet dat ze iets verstandigs kunnen doen. Alles lekt weg naar het buitenland. Dijsselbloem ziet om onduidelijke redenen de huizenmarkt herstellen zonder iets te doen aan de te hoge hypotheekrentes. Men moet gaan zorgen voor een duidelijk stimuleringsbeleid dat de vraag aanjaagt met overheidsinvesteringen, veel nieuw geld voor onderwijs en R&D.
We zien steeds meer muiterij tegend e Merkeldoctrine en dat is maar goed ook.

4 juni 2013

goud versus de S&P

Vanmiddag hadden we de Kondratieffgroep van het VBA. Ik diepte bovenstaand plaatje op dat ik bijna twee jaar geleden o.a. liet zien bij eenzelfde bijeenkomst. Goud leek toen erg al duur ten opzichte van de S&P (of de S&P goedkoop, waarschijnlijk beide).

Iets later kwam inderdaad het dieptepunt. De nodige keren waren de trends van goud versus de S&P zeer langdurige trends. Er lijkt nu een keer te zijn gekomen. De nieuwe trend lijkt nog pril. Aandelen lijken beter dan goud (maar dat kan komen omdat goud in prijs daalt).

3 juni 2013

Amerika wordt land van Emma en Sophia's

http://farm6.staticflickr.com/5449/8875875151_ba2c5121a2_o.jpg
Sophia en Emma waren vorig jaar verreweg de meest populaire meisjesnamen. Mary (populairst van 1800 tot 1861) en Emily (1995-2007) zijn kennelijk uit.
http://farm8.staticflickr.com/7284/8876491128_f43a97f0e9_o.jpgBij de jongens was het minder duidelijk. Jacob, Mason en William waren populair. Ik dacht dat Paul populair was, maar kennelijk ben je nu modern met Jayden.

bron:  http://bigthink.com/strange-maps/610-would-smell-as-sweet-geo-popularity-of-given-names

Club van pessimisten ziet hogere geëiste risicopremies en andere ellende

Het is duidelijk dat de volatiliteit aan het stijgen is. Er zijn nieuwe onzekerheden: gaan de centrale banken stoppen met QE en werkt QE wel voor de beurzen?
Meer liquiditeit hoort voor lagere volatiliteit te zorgen. Maar sinds Kuroda helemaal door het dolle heen is, vliegt de volatiliteit omhoog en de Japanse rente explodeerde. Door al die volatiliteit mocht de Japanse beurs stevig omlaag en nu stijgt de yen weer. De volgens de yen 10% overgewaardeerde beurs half mei lijkt naar een onderwaardering van 10% toe te gaan.


Al die onzekerheden en volatiliteit, daar hoort een hogere geëiste risicopremie bij. De reële rente stijgt, maar door een vervelende reden. Daardoor gaan obligaties en aandelen eendrachtig samen naar beneden. De VIX staat veel te laag in de ogen van de obligatiebeleggers.

Er is veel te veel onverschilligheid, geen angst meer. De wall of worry is nog maar een paar centimeter hoog. We leven in een rare wereld. Eerst gingen de beurzen in bubbelachtige stemming voor defensieve aandelen tomeloos omhoog, nu dreigt een daling waarbij de cyclische aandelen defensief zijn (en Italiaanse, Spaanse obligaties). De rente stijgt terwijl de inflatieverwachtingen dalen.

De FED kocht de laatste 8 maanden 75% van de nieuwe emissies aan staatsleningen en 100% van de MBS-en en toch vliegt de rente omhoog (het was ook veel te weinig volgens Krugman).

 QE kan wel eens in een heel kwaad daglicht komen te staan bij de kiezers: alleen maar goed voor de rijkste 1% en die moet maar eens flink gepakt worden (made in Frankrijk).

 Door al die rentestijgingen dreigt het herstel van de Amerikaanse huizenmarkt averij op te lopen.

 De ISM laat het zien: de sequester begint te bijten, het geld is op, men kan de besparingen niet nog meer verlagen dan al gedaan is. De vraag valt tegen, de voorraden hopen zich op.

 In China stelt men de verwachtingen al een hele tijd neerwaarts bij. De regering geeft te kennen de economie niet fiscaal extra te gaan stimuleren. Weg is dus die 7,5% groei of hoger.

ISM veel lager dan beurs aangeeft

Het modelletje op basis van initial claims, retail sales en bezettingsgraad zag de daling niet aankomen.Ik moet iets anders gaan verzinnen, denk ik.
En de beurs ook niet. Als men mer gaat somberen over QE kan er ongeveer het verschil tussen de blauwe en rode lijn van de koersen af (en dan kan er nog overshooting komen). Vooralsnog kan een en ander nog meevallen als de ISM gaat stijgen en de initial claims dalen.

2 juni 2013

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Er begint meer volatiliteit in de markten te komen. De Japanse beurs moest nog een keer flink terug (daarna moest het ambtenarenpensioenfonds melden dat ze geen aandelen gingen verkopen, dat ze niet gingen rebalancen ondanks de gestegen koersen) en obligatiemarkten kregen het behoorlijk voor de kiezen. De markt maakt zich zorgen over quantitative easing. In Japan ziet men dat de rente niet meer onder controle is en aan heel Abenomics wordt getwijfeld. Abe moet nu laten zien dat hij kan hervormen, maar de impopulaire maatregelen staan op een laag pitje tot de verkiezingen voor het hogerhuis.

In de VS hangt men aan de lippen van Hilsenrath: gaat men QE al snel (september is consensus aan het worden) minderen ("taper") of komt dit pas in december? Dat zal van de cijfers voor de economische groei afhangen. De groei van het eerste kwartaal werd 0,1% naar beneden gereviseerd door nog minder overheidsuitgaven dan gedacht, alleen al goed voor een druk van 1% op de groei. De huizenmarkt zorgt voor extra groei, maar de hogere hypotheekrente doet de groei geen goed (aandelen onroerend goed daalden daardoor fors), de spaarquote van de consument kan haast niet nog meer omlaag. De intial claims voor werkloosheid geven aan dat de werkgelegenheidsgroei redelijk (ongeveer 150.000 tot 200.000) kan blijven. De ingeprijsde inflatieverwachting staat nog steeds (volatiel)  onder druk, dit maakt een flinke stijging van de rente niet zo waarschijnlijk, vooral niet als de groei voorlopig niet echt boven de 2% uitkomt, zoals het geval lijkt voor het tweede en derde kwartaal. Personal income was onveranderd vorige maand en de bestedingen namen nominaal met 0,2% af door o.a. lagere benzineprijzen. Het consumentenvertrouwen (o.a. University of Michigan) schoot omhoog, pending home sales stegen een beetje en de huizenprijzen wat meer.


Bovenstaand plaatje van Scott Grannis laat zien dat ook al koopt de FED de laatste acht maanden 75% van wat er uitkomt aan nieuwe staatsleningen en alle nieuwe MBS, dan nog kan de rente flink omhoog. Daardoor zitten coryfeeën als Gundlach en Gross met de handen in het haar en rekenen ze op rentedaling.

In Europa waren retail sales (Duitsland)  en consumptie (Frankrijk) weer negatief in april. In Japan stegen de retail sales wel, ging men meer bouwen. Ook de bonussen gaan straks flink omhoog en dat zal voor meer optimisme en consumptie zorgen.

In China daalden de leading indicators en lijkt het nog niet goed te gaan met de industriële productie (Kortom: een ruimer monetair beleid moet in aantocht zijn, waardoor de Chinese beurs het nog redelijk doet).



Veel schuld niet altijd slecht (Reinhart Rogoff iets voorbarig)

Bovenstaand plaatje van Kimbal Miles en Yichuan Wang
laat links zien wat er gebeurde in het verleden als een land een bepaalde hoeveelheid overheidsschuld had, dit is hetzelfde plaatje als de gecorrigeerde versie van Reinhart Rogoff. Overhiedsschuld is geen goede voorspeller van economische groei in de komende jaren.
Het plaatje rechts laat zien dat lage groei in de voorafgaande jaren wel een goede verklaring voor de hoeveelheid overheidsschuld. Ooraak en gevolg lijken dus andersom te zijn aan wat reinhart Rogoff beweren.

Het verhaal van Miles en Wang is ronduit vernietigend voor de analyse van Reinhart/Rogoff, niet alleen door het nog eens bewerken van de cijfers maar vooral ook de nuchtere kijk op wanneer schulden goed  (dan wel slecht) zijn.

Alleen onder bepaalde omstandigheden is 90% staatsschuld erg slecht. Die bepaalde omstandigheden doen zich overigens wel ongeveer voor in Europa en Japan (de hoop is dat Abenomics zinvol investeert, hervormingen doorvoert).

  1. De hoeveelheid schuld ten opzichte van het BNP is slechts onder bepaalde omstandigheden een voorspeller van lagere groei
  2. De politiek is een belangrijkere factor: corruptie, bescherming van gevestigde belangen of prikkels voor bedrijfsleven, goede investeringen overheid
  3. Waaraan wordt geleend geld besteed: aan de drie goede doelen (1. R&D, bepaalde infrastructuur, 2. belastingverlaging/ kredietverlening voor meer private investeringen.  Student loans(maar nu…),3. SWF (Singapore), zou ook kunnen zijn belastingvrijstelling voor Nederlandse pensioenopbouw); dit laatste punt betekent dat de netto schuld veel lager is dan de bruto schuld (zoals in Nedrland, Japan, Italië)
Zelf denk ik verder ook aan:
  1. Zit het land in een catch up fase: dan zijn veel meer investeringen nodig en mag er meer schuld zijn
  2. demografie in lijn met hoeveelheid schulden?
  3. maken de bond vigilantes het leven onmogelijk, dan is duidelijk dat te veel schuld slecht is (d.w.z. ja voor Zuid Europa, nee voor Japan, VK en veel EM).
  4. Het maakt veel uit of je in je eigen valuta leent, buitenlandse schulden zijn veel sneller een reden voor de bond vigilantes om in te grijpen. Ook bij een gouden standaard gaat een en ander veel eerder mis.
 
    Een en ander houdt in dat je als overheid niet zo benauwd hoeft te zijn voor een overheidstekort, mits je maar goede schuld maakt via investeringen die nuttig zijn. 
    Overigens moet je bij een slechte demografie en een bubbel op de vastgoedmarkt heel wat meer oppassen met schulden maken. De economie aanzwengelen via de bouw is vaak een goed idee, maar daarvoor moet je wel de bouwsector niet te groot laten worden (zoals in Spanje). In Nederland zou je bijvoorbeeld meer in de seniorensector kunnen bouwen.

 

1 juni 2013

Japanse smaakmakers naar beneden

Enkele aandelen die het heel goed deden in de afgelopen maanden doen het ineens een stuk moeilijker. Voorop ging Fast Retailing in de rit omlaag, bekend van het merk Uniqlo. Dat is al jaren een egweldig aandeel dat bijna 10% uitmaakt van de Nikkei dow Jones en de hoofdreden is voor de betere performance van de Nikkei dan de Topix.
Dan heb je nog Mitsubishi Estate dat grote delen van het hartje van Tokio bezit en heel veel profiteerde van lage rentes met hogere inflatieverwachtingen en vooral hoop op hogere prijzen voor vastgoed. Mitsubishi is al wat langer minder hihi (in de jaren 80 zei men als men in Japan belegde dat het ging van je Misubishi hihi en Yamaha haha). Mitsubishi Estate heeft last van de hogere rente en nu die daalt valt het weer mee met de koersbeweging van Mitsubishi Estate.
Een andere smaakmaker is de Bank of Japan. Al die QE was aanvankelijk goed voor de koers, want alles wat men kocht steeg in waarde, gefinancierd met steeds waardelozere yens. Amerikaanse staatsleningen, japanse aandelen en obligateis, het was allemaal even geweldig vergeleken met die dalende yen.

Je zou het niet zeggen aan de dreun in de koersen van de Japanse beurs, maar het economisch nieuws was heel zonnig. De industriële productie steeg 1,7%, meer dan verwacht, de kerninflatie was hoger dan verwacht, Europese bedrijven en Apple verhogen hun prijzen flink, ongeveer 10%, door de waardedaling van de yen. De bonussen gaan flink omhoog, voor het eerst sinds begin jaren 90 en dat is goed nieuws voor de koopkracht. De overheid gaat flink bouwen om wat beter tsunamibestendig te zijn.

Het grote overheidsfonds belooft de beleggingsrichtlijnen aan te passen waardoor ze geen aandelen hoeven te verkopen bij forse koersstijgingen. Er dreigde dus een enorme verkoop van aandelen en die is afgewend. Men gaat niet kopen. Dat was genoeg voor een flinke stijging van de Japanse futures in de VS, maar hier bleef in Japan vanmorgen weinig van over.
 
Ineens vindt men dat Abenomics in gevaar is, een enorme mislukking dreigt te worden. Dat is vooral praat buiten Japan en reden voor lagere koersen buiten Japan. Het economisch nieuws verbetert, maar beleggers raken de kluts kwijt omdat het kompas van QE ineens doldraait.