BNP Nigeria groeit 89% en wordt daardoor grootst van Afrika

Nigeria meet niet langer zijn BNP naar de normen van 1950/1990, maar 2010. Heel andere sectoren zijn belangrijk, zoals telecommunicatie, muziek, vermaak en financiële diensten en presto, ineens bleek het BNP 89% groter te zijn.
Daarmee werd het BNP van Nigeria het grootste van Afrika (en even groot als dat van België). Zuid Afrika moet ineens in het stof bijten, al is het BNP per hoofd nog wel flink groter,
Nigeria groeit veel harder, ook qua bevolking.
Men is er op uit om het aanzien van Nigeria te verbeteren en buitenlandse investeringen te lokken. Met ineens zo'n groot BNP is de case veel gemakkelijker. Schuld/BNP daalt van 19% naar 11%, ook een meevaller.
via http://www.ft.com/intl/cms/s/0/70b594fe-bd94-11e3-a5ba-00144feabdc0.html#axzz2yF647w61

Overigens zijn dit soort herzieningen heel normaal. Het Nederlandse BNP werd ook ineens een paar procent groter dit jaar vanwege het optellen van enkele zaken bij het BNP, zoals de VS vorig jaar al deed. Ghana werd met eenzelfde soort exercitie als Nigeria in 2010 ineens 60% groter.

Zimbabwe: staatsgrond versus commercieel boerenbedrijf

We hebben ons zitten te verbazen over het verschil 's nachts tussen Noord en Zuid Korea: Zuid Korea helder verlicht en Noord Korea pikdonker, daarmee het effect van de communistische heilstaat versus marktwerking illustrerend.
Bovenstaand plaatje is net zo'n voorbeeld: links staatsgrond en rechts een commercieel bedrijf voordat het onteigend werd. Daarna is het in handen van iemand die alleen de grond wil hebben, niet het als boerebedrijf wil exploiteren.
Dit veroorzaakte een instorting van de landbouwproductie en daarmee was er een aanbodschok in Zimbabwe die slechts goed gemaakt kon worden door een zich te pletter werkende geldpers met als gevolg hyperinflatie

plaatje van Imara bij hun voordracht over Afrika bij de VBA

Afrika komt op

De economische groei in Afrika blijft in 2012 beter liggen dan in de andere werelddelen. Afrika is daardoor niet langer het lost continent (die eer is overgenomen door Europa, alhoewle de meesten het nog wel het oude continent zullen blijven noemen).

Op diverse beurzen was er veel geld te verdienen (ook in Zuid -Afrika, de dominante beurs in Afrika). Egypte deed het het beste met +62% tot op heden dit jaar.

China heeft steeds grotere invloed

Afrikaanse leeuwen groeien als kool

The economist had afgelopen week specials over Afrika (Africa rising: After decades of slow growth, Africa has a real chance to follow in the footsteps of Asia).
Het afgelopen decennium lagen zes van de tien snelst groeiende landen in de wereld in Afrika. De meeste van die snel groeiende landen ("lions") zijn grondstoffenproducerende landen zoals Angola en Equatoriaal Guinea. Dat zijn kleptocatieën waar de bevolking maar matig profiteert van de hoge groei.
Daarnaast zijn er nog enkele landen die zonder grondstoffen van betekenis heel hard groeien zoals Ethiopië, Mozambique en sinds kort Rwanda. Deze landen kunnen weer geen genade vinden in de wereldpers vanwege hun vergiftigd politiek stelsel.
Andere landen met hoge groei zijn Ghana (olie voor de kust, goud, cacao etc.), Mauritius (al decennia het voorbeeldland van Afrika),Nigeria, Burkina Faso, Egypte en Marokko.
De opkomst van Nigeria met zijn enorme bevolkingsomvang en bevolkingsgroei is het belangrijkste.
De groeiende investeringen van China en de groei van de handel met de BRIC's zijn belangrijke redenen waarom de groei plotseling veel beter is.
De politieke omstandigheden zijn heel erg verbeterd sinds na 1990 dictatoriale regiemes in grote getalen zijn afgezet en Afrika minder corrupt aan het worden is.
In de komende vier jaar gaat het aantal middenklassers van 60 tot 100 miljoen in 2015. Men ziet voor Afrika sub Sahara 5,75% groei in 2012, ondanks de malaise in Europa.

Op de kaart van The Economist staat de groei afgebeeld. Per hoofd van de bevolking is de groei lager (ik heb wel mijn twijfels bij sommige van die cijfers, zoals te hoog voor Zuid-Afrika en Zimbabwe en te laag voor Ethiopië).

McKinsey: Groene Revolutie in Afrika op komst

In het artikel Four lessons for transforming African agriculture schildert McKinsey de kansen voor de Afrikaanse landbouw.
Landbouw produceerde tegenvallend weinig in Afrika in de afgelopen decennia ondanks of juist door falende ontwikkelingshulp, maar dat lijkt op een keerpunt te komen. Men moet zich à la China op high impact programma’s gaan richten. Ondertussen zou het helpen als de lanbouwmarkt niet zo beschermd werd in het Westen.

McKinsey heeft vier adviezen: als eerste de reeds genoemde high impact projecten; geef meer aandacht aan de eindafzetmarkt voor de landbouwproducten; regel eeen duidelijke rol voor de private sector; en denk aan de implementatie vanaf de start.

Ze halen Liberia aan als traditioneel chaosland waar allerlei donorlanden allemaal hetzelfde soort projectjes aan het doen zijn, zonder dat het geheel goed bestuurd kan worden. Men vergeet de benodigde wegen aan te leggen etc.

Marokko doet het beter de laatste jaren door te concentreren op gewassen die veel opbrengen zoals citrusvruchten en tomaten.

Ook Ethiopië zien ze als een succesverhaal, met meer nadruk op sesamzaad en snijbloemen in het afgelopen decennium, via samenwerking met de regering nu snel groeiende exportproducten.

Het Braziliaanse model om de bread basket van Afrika te worden is ook door enkele landen binnengehaald (inclusief de benodigde infrastructuur, productonderzoek (zaden voor droge gebieden, watermanagement) en plannen voor herstel van de gronden) (Mali: graanproductie moet 60% omhoog in Sikasso gebied)

De landbouwcorridor Mozambique/Malawi/Zambia is op aan het komen.

Ontwikkelingshulp regelt de verkoop van de boer zijn waren op de markt onvoldoende. De tussenpersonen moeten goed kunnen functioneren. Alleen met versterking van de private sector kan al die inspanning van de overheid kan het beleid de landbouwproductie flink op te voeren niet succesvol zijn.
Maar in tegenstelling tot vorige decennia zijn er nu talrijke voorbeelden van successen. Marokko heeft met succes de moderne variant van de kolchoze ingevoerd: een staatsboerderij met alle hulpmiddelen die boeren kunnen huren en bij kunnen aansluiten.

In de komende 40 jaar moet de voedselproductie in de wereld met 70% stijgen en vlees zelfs 74%.
Afrika moet en zal hierin vooroplopen. Landbouw brengt nu $280 miljard op in Afrika, $500 miljard in 2020 en $880 miljard in 2030 (volgens McKinsey).De infrastructuur van Afrika zal verbeteren, de juiste landbouwwerktuigen, kunstmest etc, dat zal allemaal uiteindelijk goed geregeld worden.

zonnige toekomst Afrika (2)

Onderstaand verhaal is gebaseerd op studie van Societe Generale (African acceleration; October 2010)
Afrika is vaak opgegeven als werelddeel en ook om erin te beleggen. De laatste paar jaar zijn er gelukkig wat fans van Afrika gekomen.
Structureel liggen de zaken nog niet goed en zal de groei benden die van China, India, Indonesië en nog wat landen in Azië en Peru liggen.
De corruptie is nog hoog en qua governance scoort Afrika slecht. Alleen Zuid Afrika en Ghana scoren redelijk op governance.

In ons oorspronkelijk boek dat dubbel zo dik was hadden we ook een hoofdstuk over politiek en de Kondratieffgolf. We behandelden daarin het Afrikanisme als stelsel. Het stamhoofd had te veel macht en werd omgekocht. In ruil daarvoor moest hij dan wel zijn eigen dorp voortrekken bij de bouw van scholen etc. Je ziet zelfs Zuma dat nog steeds doen in Zuid Afrika. In het Afrikanisme is het slecht zaken doen voor het Westen. Dat is een structurele waarschuwing bij beleggen in Afrika: corruptie/ Afrikanisme kan leiden tot rampen.

Het ontwikkelingsverhaal van Afrika is de laatste jaren in veel landen belangrijk verbeterd, omdat men gezien heeft hoe goed de opkomst van de middenklasse en een goede overheid voor een land is. In sommige landen is daardoor plotseling een veel betere groei gekomen. Naast enkele grondstoffenlanden als Angola gaat het ineens ook veel beter in Nigeria (en dat is doorslaggevend in de beoordeling of het beter gaat met Afrika), Ghana en Marokko/Algerije/Tunesië. Ook in Egypte en Uganda gaat het beter. In de meeste Sahellanden/ Ethiopië gaat het ook beter, maar men is daar nog steeds zeer, zeer arm. Rampspoed is er in Congo, Zimbabwe,Sudan en Somalië.

Het groeitempo loopt buitengewoon uiteien in Afrika, zoals te zien is in het plaatje.

In Zuid Afrika gaat het gezien de grondstoffenrijkdom en de betere opleiding betrekkelijk matig. De consument heeft er te veel schuld.

Afrikaanse aandelen zijn niet goedkoper dan andere Emerging Markets aandelen (zie plaatje) en dat zou wel moeten gezien het hogere politieke risico en de iets lagere groei. Er zijn wel allerlei kansen. Ik denk dat aandelen van landen als Ghana en Marokko het erg goed zullen doen. Met een beetje geluk zal ook Nigeria opkomen. Egypte kan het ook redelijk doen (al heb je met al die op toerisme gerichte bedrijven in handen van christenen wel het risico dat haat tegen christenen de Egyptische beurs weer eens doet dalen). Zuid Afrika heeft heel wat interessante bedrijven, maar als geheel lijkt het niet zo aantrekkelijk.
Daar Zuid Afrika 87% van de marktkapitalisatie is (zie plaatje) mis je bij belegging in Afrika volgens de marktkapitalisatie wel het gemiddelde Afrikaverhaal en vooral de mogelijke opkomst van de Magreblanden, Nigeria/ghana en Egypte.

De pluspunten van Afrika zijn de grondstoffen, vooral de agrarisiche productie kan flink uitgebreid worden, de goede demografie, de opkomst van de middenklasse (zelfs Walmart gelooft er nuin de met de recente overname van de supermarktketen Massmarkt) het ongeloof in goede groei in Afrika vooral in selectieve landen, infrastructuurinvesteringen (tegen heel aantrekkelijke condities in o.a. Zuid Afrika). Als zonne-energie rendabel wordt (en dat kan binnen vijf tot tien jaar denk ik), dan kan de Sahel ineens heel aantrekkelijk worden.

Minder hongerige tijden voor grootste deel Afrika

Als je naar de grafieken van Wikipedia en IFPRI kijkt, dan springt de honger van Afrika (en India en omgeving) naar voren.
In Afrika en India is er de afgelopen jaren flinke vooruitgang geboekt, vooral ook in kwetsbare landen als Ethiopië. Vooral Ghana en Tunesië hebben veel vooruitgang geboekt in de afgelopen twintig jaar.
Maar er is ook achteruitgang: vooral in Congo, Zimbabwe en Sierra Leone.
Per saldo dus wel flinke vooruitgang, maar het blijft ongemakkelijk als rijke westerling dat er nog steeds zo veel honger geleden wordt.

zonnige toekomst Afrika (1)

Onderstaand verhaal is gebaseerd op studie van Societe Generale (African acceleration; October 2010)
Afrika groeit de laatste jaren heel behoorlijk: sinds 2001 met 4,9%; dat is 1,5% beter dan het wereldgemiddelde geweest.

Socgen stelt dat Afrika de beste demografie heeft met bijbehorende groei van middenklasse (eindelijk), de beste vooruitzichten voor groei grondstoffenproductie van alle continenten (zowel olie als zonne-energie als voedsel). Opleidingsniveau en corruptie blijft nog wel een probleem (en honger (wel minder ex Congo en Zimbabwe)).
Afrika is gemiddeld helaas wel wat duur qua aandelenwaardering.

Het overzichtsplaatje laat zien dat alleen de grondstoffenlanden rijker zijn dan China. Weinig mensen weten dat Equatoriaal Guinea het rijkste land is van Afrika (maar nog wel volkomen onderontwikkeld).
Zuid Afrika is het belangrijkste, maar een matige groeier. Nigeria en Egypte doen het van de grote landen de laatste tijd wat beter. Ghana is de starperformer samen met Tunesië, Mozambique en Angola in economische vooruitgang