goud en zilver weer in trek

Bernanke is een all time high aan het maken voor de goudprijs met zijn suggesties dat je oneindig dollars bij kunt drukken, terwijl de Aziaten niet meer weten waar ze met hun spaargeld naartoe moeten (BCA van de week: de spaar "glut" is erger dan ooit, iedereen in Azië puilt uit van het geld dat ergens naar toe moet (obligaties, aandelen, grondstoffen)).
Bianco had bovenstaand plaatje van de goud en zilverprijs samen met de groei van het aantal ETF-en.
Goud is de rust zelve in die charts.
Zilver is veel woester en de particulieren hebben onlangs en masse hun ETF-jes de deur uitgedaan. Toch is de zilverprijs na de eerste duikeling goed blijven liggen. Een en ander wijst er volgens Bianco op dat er veel vraag is naar zilver, zo groot dat een nieuwe stijging van zilverprijs weer goed mogelijk is (chartisten willen uiteraard dat de koersen uitbreken boven de range na de val).

Bianco stelde in zijn conference call gisteren: zilverprijs had last van verhoging margin requirements, niet van te hoge speculatie op futures markten

Margin hikes: als je dat vijf keer doet in tien dagen (zie plaatje)dan weten de handelaren niet meer hoeveel collateral ze aan moeten houden en dat maakt ze onzeker: de positie is voor de dag en niet voor de periode die men in gedachten had (normaal is dat margin requirements niet vaker dan eens per jaar veranderen).
De samenzweringstheorieën worden weer van stal gehaald: men wil de rug van de speculanten breken. Hiervoor gingen de samenzweringstheorieën juist de andere kant op, er waren rijke miljardairs uit China en Rusand die de zilverprijs richting oneindig wilden hebben.
De verhogingen van de margin reuirements bij futures op olie en benzine, daar is men ineens na de prijsknallers van zilver en olie ook heel bang voor. [Vooral benzine is buitengewoon kwetsbaar].
Dit gedoe met margin requirements was wel degelijk een factor in de dalingen volgens Bianco.
In 1980 brak dit de gebroeders Hunt ook.

Het was geen ongebreidelde speculatie van bepaalde partijen op de futuresmarkt, het was niet de particulier die zich totaal vollaadde met zilver ETF, nee het aantal ETF-jes op zilver daalde reeds een beetje en was de laatste maanden al niet meer gegroeid. De prijsstijging moet van de kant van partijen kopen die fysiek zilver (en goud) insloegen.

Mijn commentaar: Dat laatste is niet zo moeilijk bij goud en zilver. Al het goud in de wereld past in een kubus van 18 bij 19 bij 18 meter en de totale hoeveelheid zilver boven de grond is maar ongeveer zes keer zo groot als ik de zilversites (http://www.silverinstitute.org/supply_demand.php#supply) mag geloven door het grote industriële verbruik in de laatste tien jaar (er zit 16 keer zo veel zilver in de aardkost dan goud, maar er wordt geen goud verbruikt; er is dus echt schaarste aan zilver, maar het is wel een veilige voorspelling dat de zilverproductie in de komende jaren flink gaat toenemen).
De fundamentals van zilver zijn buitengewoon sterk, maar dat kan ook niet anders als de prijzen zo enorm stijgen. Het is wel vreemd dat men pas het afgelopen jaar vond dat die fundamentals zo goed waren. De kredietcrisis verborg het enorme verbruik boven de productie een tijdje en het begint nu duidelijk te worden dat dit verbruik een probleem is (zie de toenemende portie silver scrap in de tabel). Het oppotten van zilver zou in lijn kunnen zijn met de bijna laatste regel van de tabel implied net demand, dat is de laatste paar jaar de lucht in gevlogen.
Ondertussen is het monster van Loch Ness de kant op aan het kruipen, nu Bernanke gaat stoppen met QE2 en het monster vindt kennelijk, vooruitlopend op dat stoppen en na lezing van de artikelen van Bill Gross niets leuker dan het verkopen van grondstoffen en de opbrengst ervan op te potten in dollars en yuans.

zilver nu meer verhandelde ETF dan goud en zelfs soms SP500

De snel stijgende prijs van zilver zorgt voor heel wat handel in zilver. De tabel van Bianco laat de paar (23) dagen zien waarbij in aantallen het indexfonds, de ETF van de S&P500 (Spider), niet het meest verhandeld was. De afgelopen week was dat de ETF van zilver in maar liefst drie dagen.

Die enorme handel heeft niet geleid tot een duidelijk hoger aantal uitstaande zilverparticipaties, daardoor kwam de handel niet.Dat niet erg groeiend aantal participaties maakt het moeilijk de ETF's de schuld te geven van de hoge zilverprijs.

De totale waarde van de zilver ETF's is nog steeds veel lager dan die van de goud ETF's maar de handel in zilver is enorm.
Zilver lijkt in de blow off fase te zitten (zoals al eerder gesteld: dat kan betekenen circa 30% omhoog (eerst meestal) of circa 80% daling (daarna).

N.B. XLF is de tracker voor financials zoals JP Morgan. De hoge omzetten op sommige dagen waren kenmerkend voor de paniek van de kredietcrisis rond de banken.

Zilver: een bubbel ?!

Het plaatje van Bespoke laat zien hoe goed zilver het gedaan heeft vergeleken met goud en aandelen (S&P500).
De laatste dagen/weken beginnen steeds meer verhalen te komen dat zilver een bubbel is. Het is in ieder geval een zeer speculatieve belegging geworden. Ik denk dat zilver nu in de bubbelfase zit: men koopt het alleen nog maar omdat je het elke dag ziet oplopen in prijs. Je weet dat het al veel te duur is (minder dan 1/40ste van de goudprijs is duur), maar je wilt het laatste stuk van de rit omhoog meemaken. Je denkt er op tijd uit te kunnen stappen.

De Financial Times had als meest geemailde verhaal:Silver surge prompts conspiracy theorists (http://www.ft.com/cms/s/0/e67b2550-6bf3-11e0-b36e-00144feab49a.html#ixzz1KFhEGDQ1). Als zilver zo veel in prijs stijgt, dan moeten daar geheimzinnige kopers achter zitten, zo vindt men. In 1980 waren het de gebroeders Hunt en in 1998 Warren Buffett. Nu is er niet zo'n grote opkoper bekend en daarom probeert men er maar een te fantaseren. Het is wie weet wel iemand uit China of het meest gehoord,een Russische miljardair. Ook de oliesjeiks worden verdacht van het oppotten van zilver. De Peoples Bank of China zou de onverzadigbare koper zijn etc. Chinezen zouden zilver in plaats van koper als onderpand aanhouden bij hun speculatie in onroerend goed (en zilver).

In het verleden liep de zilverspeculatie vaak fout af. De gebroeders Hunt verloren 80% van hun waarde en 1999 was zo ongeveer het slechtste jaar voor Berkshire Hathaway.

In 1980 vond ik het fascinerend hoe die zilverprijs maar steeg. De gebroeders Hunt hadden met succes alle voorraden van de groothandel leeggekocht. Waar ze echter niet op rekenden was dat de particulier heel veel van zijn zilveren sieraden en munten ging verkopen om het te laten omsmelten. Ineens verdwenen al die surplus zilveren guldens en rijksdaalders. Ze zijn niet schaars geworden, daarvoor duurde de bubbel in 1980 te kort, maar fascinerend was het wel (en maar bieden op de muntenveiling op die zakken met vele honderden guldens en rijksdaalders). Zo is ook de prijsstijging van zilver nu fascinerend. Nu krijgen de mensen weer een gouden (herstel: zilveren) kans om van hun zilveren bestek af te kopen, het bestek dat ze toch al nooit meer wilden poetsen.

Zelden zie je zo'n sterk koersmomentum dat zo lang aanhoudt. Het verhaal van zilver was aanvankelijk ook heel goed: veel te goedkoop versus goud, nieuwe industriële toepassinge, mensen in India (en China etc.) gingen niet alleen goud maar ook sieraden van zilver kopen.
Maar zo'n stijging, dat moet een keer fout gaan. $ 50 per ounce wordt al geroepen, maar men vond $ 20 ook al duur. Zilvermijnen kunnen tegen een veel lagere prijs produceren, maar het echte aanbod moet toch weer van de particulier/ munten komen.

Pragmatic capitalist: upside zilver 30%, downside 80%

The Pragmatic Capitalist had vandaag een discussie over bubbels (http://pragcap.com/where-is-the-excessive-risk-right-now). Men zag bubbelachtige ontwikkelingen voor China, municipal bonds, zilver en Europese aandelen.

Hij onderbouwt de case voor zilver als bubbel het beste. Zilver kan nog best flink doorstijgen maar hij ziet het risico asymmetrisch: 30% upside en 80% downside. De koersontwikkeling van zilver lijkt erg op die van de Nasdaq eind jaren 90.

Zilver heeft heel wat karakteristieken van een bubbel, zo stelt hij: de fundamentals zijn ijzersterk. Uiteindelijk ontstaat een Ponzischema waarin iedereen koopt in de hoop het aan een ander voor nog meer te verkopen (maar eigenlijk weet je beter, dat dit niet lang kan goed gaan, maar je denkt dat het lang genoeg doorgaat om voor jou heel winstgevend te zijn)). Men krijgt overmatig vertrouwen (overconfidence) na hoge prijsstijgingen dat men het allemaal goed ziet, dat men een expert is (nu dus over zilver). Men ziet een Illusion of stability within disequilibrium".
Daarna volgt de ineenstorting.

Goud/zilver ratio naar 16?

Blog Zerohedge ziet goud/zilverprijs weer naar 16 gaan, zoals in de aardkost de verhouding is tussen de hoeveelheid goud en zilver. In de periodes dat men goud- en zilverstandaards had prikte men de goudzilverratio op iets tussen 16 en 40.
De reële rente geeft aan dat begin 2014/15 dit wel eens zou kunnen gaan gebeuren. (als dit zo zou gaan, dan kun je verwachten dat aandelenkoersen en korte rentes flink zullen stijgen)

Zelf denk ik dat als goud minder dan 40 keer de zilverprijs staat, zilver te duur is versus goud.
Goud is een verzamelobject. Hoe schaarser, des te waardevoller. Die relatie is niet lineair. Waarde maal hoeveelheid stijgt als het verzamelobject zeldzamer is, de hoeveelheid afneemt. D.w.z. de totale goudvoorraad hoort meer waard te zijn dan de totale zilvervoorraad.

Een deel van zilver is er niet alleen vanwege verzameldoeleinden zoals zilveren munten maar heeft industriële toepassingen in o.a. consumentenelektronica. Als dat een groot deel wordt, dan duwt dat de zilverprijs natuurlijk flink omhoog zoals nu het geval is volgens o.a. Middelkoop.

zilverspeculatie in ETF's rukt op

Bianco becommentarieerde wat cijfers over hoe veel er in commodity ETF's is belegd. Dat is ruim $100 miljard. Het meeste zit in goud ($55 miljard) en zilver ($13 miljard). Dat bedrag voor zilver is snel aan het groeien en is eigenlijk al relatief veel te groot.
Al die speculatie in grondstoffen heeft geleid tot prijzen die ver boven de productiekosten liggen, maar producenten durven vaak nog niet nieuwe mijnen in productie te nemen tegen hogere kosten dan de huidige, bang als ze zijn voor wegvallende speculatievraag (bijvoorbeeld omdat de rente oploopt en voorraden niet meer zo goedkoop te financieren zijn).

Goud zilver ratio en de reële S&P500

Sinds 1990 is er een sterk verband tussen de zilver/goud ratio en de reële S&P500.
De laatste maanden is door de sprong van de zilverprijs het verband enigszins verbroken. Misschien komt een en ander goed door een behoorlijke stijging van de S&P500 (of, minder waarschijnlijk, een flinke val van de zilverprijs).
De logica achter het verband is dat de zilverprijs harder stijgt dan de goudprijs als het goed gaat met de industrie (zilver heeft meer industriële toepassingen, recentelijk zijn er de nodige nieuwe toepassingen voor zilver gekomen).

N.B. Vóór 1990 was het verband tussen zilver/goudprijs en de reële S&P500 heel anders. Maar het huidige verband duurt nu al ruim 20 jaar, dat is behoorlijk en je moet niet te snel concluderen dat het verband nu definitief verbroken is.

(in het plaatje: slvcash (in cents)/ goldbln (in $) is de zilver/ goud ratio en S&PCOMP is de S&P500, uscp....f de consumptieprijsindex van de VS; S&Pcomp/uscp....f is de reële S&P500)

Goud, zilver of Dow Jones?

Het plaatje van intelligent bear (http://home.earthlink.net/~intelligentbear/com-dow-au.htm) laat over een flinke periode de Dow Jones gedeeld door de goudprijs zien. Op lange termijn stijgt de Dow Jones meer dan de goudprijs en bovendien krijg je nog dividend. Dus op de zeer lange termijn kun je beter in de Dow Jones beleggen dan in goud. Maar er zijn decennia dat je beter in goud kunt zitten. Sinds 2000 is de Dow Jones in een vrije val tegenover de goudprijs. Die val kan misschien stuiten op een niveau van 5 (dus bij een Dow Jones van 12.000 zou dat een goudprijs van 2.400 zijn).
Als de inflatoire krachten net zo groot worden als rond 1980 kan de stijging van de goudprijs nog groter worden. Voorlopig is dat zeer onwaarschijnlijk, gezien de hoge werkloosheid en betrekkelijk hoge productiviteitstijging en drang naar kostenbesparingen.
Bernanke moet komen aanzetten met een QE3 om hogere goudprijzen dan $2000 per ounce te krijgen, zo denk ik.

Door de start van monetaire verruiming fase 2, QE2, is er enorm veel aandacht voor de grondstoffenprijzen. Men vlucht naar goud en zilver.
De goudprijs zou fase twee van de Minsky cyclus verlaten hebben, waarna de explosieve stijging plaatsvindt. Dat dit nu ongeveer zou moeten gebeuren, klopt volgens het tidschema van enkele andere grote bubbels (zie plaatje). Volgens die theorieën kan de goudprijs nog enorm doorstijgen, maar fundamenteel zitten we al te hoog en als het Minsky moment aanbreekt dan valt de goudprijs hoogstwaarschijnlijk tot onder de niveaus van vandaag. Beleggen in goud is dus gevaarlijk en alleen aan te bevelen als Bernanke maar doorgaat met monetaire verruiming en de rente niet verhoogt.

De zilverprijs stijgt de laatste tijd nog veel harder dan de goudprijs. Vooral de afgelopen week was een recordweek, de particulieren kochten voor 523 ton zilver via ETF's. Zilver heeft allerlei toepassingen in de industrie en er worden veel zilveren munten gemaakt. Als het Bernanke lukt om de groei in de wereld aan te zwengelen met bijbehorende oplopende inflatie, dan stijgt de zilverprijs nog harder dan de goudprijs (normaal gesproken).

De Bank Credit Analyst vindt de goudprijs te hard gestegen en stelt dat het stokje is overgenomen door koper en daarna zeer binnenkort de olieprijs weer gaat gloriëren.
Dat zou kunnen, maar ik denk dat de komende maanden de zilverbubbel de beste kansen heeft. Pas dus op, goud is al gevaarlijk als belegging en zilver is nog veel gevaarlijker.