16 mei 2011

Domenique Strauss Kahn: complottheorieën gaan er in als koek



Het gedrag van superman DSK, het verguisde opperhoofd van de IMF en tot gisteren gedoodverfde winnaar van de Franse presidentsverkiezingen is zo verwerpelijk en onverklaarbaar, dat er onmiddellijk tal van complottheorieën verzonnen worden (bijvoorbeeld: http://www.businessinsider.com/plot-dominique-strauss-kahn-complot-2011-5).

Het NRC noemde al enkele van de belanghebbenden bij zo'n complot:
1. De UMP, partij van Sarkozy: hij zou dat al weken van plan zijn, zo zei DSK zelf eerder al. Het belangrijkste bewijs hiervoor is de eerste tweet van UMP militant Pinet, binnen 14 minuten, voordat het bekend kon zijn via de poltie. Het commentaar van een UMP lid: het ging zoals we voorzien hadden.
2. De Parti Socialiste, waar Francois Hollande een appeltje te schillen heeft met DSK en nu zelf presidentskandidaat kan zijn.
3. DSK heeft het zelf in scène gezet. Hij wordt overtuigend vrijgepleit en kan dan als slachtoffer van lynchende Amerikanen (hier zijn Fransen zeer gevoelig voor) een heel populaire kandidaat zijn in Frankrijk.

Er zijn nog meer kandidaten
4. Binnen het IMF wilde men hem een lesje leren
5. De Grieken wilden van hem af en uitstel krijgen
6. Diverse Europeanen willen verhinderen dat DSK sinterklaas speelt voor Griekenland, Ierland en Portugal.
7. De CIA heeft opdracht DSK uit te schakelen sinds hij zich sterk maakt de dollar te vervangen door een andere (IMF)wereldvaluta

Kortom DSK is een man met vele vijanden.
Zijn zaak is zwak met zijn voorgeschiedenis van diverse vrouwen die door hem aangevallen zijn.
Hij is in paniek gevlucht, liet zijn mobieltje achter en de vrouw in kwestie was totaal overstuur. Hij voelt zich duidelijk ongenaakbaar als schatrijk man, zonnekoning van het IMF en bijna van Frankrijk.

Hij heeft ook wel punten die vreemd zijn: welke meid gaat er poetsen in een hotelkamer als de gast nog aanwezig is, DSK is niet zwaar beschadigd/ bekrast door de vrouw die zelf zegt zich flink verdedigd te hebben, hij kan een escort girl gemakkelijk betalen, hoe kon zo snel DSK tegengehouden worden terwijl vrouwen meestal tergend langzaam geloofd worden met hun verhaal

Ach, het is gewoon leuk allerlei complottheorieën te verzinnen en je af te reageren op dit abjecte gedrag. Occam's razor theorie zegt dat je de meest simpele theorie moet geloven: het is DSK naar het hoofd gestegen en hij is voor de zoveelste keer in de fout gegaan met vrouwen.

15 mei 2011

lange golf van winstmarge volgens BCA


BCA ziet de winstmarges verder stijgen, zoals de lange golf aangeeft. Zij komen op die manier ongeveer tot dezelfde datering als wij.
De winstmarges worden extra hoog door globalisering/ zwakte vakbonden waardoor lonstijgng laag blijft. De rente blijft hierdoor ook laag, wato ook gunstig is voor de winstmarge. Een lage dollar helpt de winstmarge ook.

BCA had verder nog een tabel waruit bleek dat na de piek in de winstmares de aandelenmarkt na een en twee jaar gemiddelde 14 en 27% hoger stond.

BCA waarschuwt dat je met de winstmarges moeilijk de beurs kunt voorspellen, geloven in mean reversion van winstmarges kan tot slechte timing leiden. De dollar vinden ze ook belangrijk, waarbij een sterke dollar als bijna dodelijk voor bull markten gezien wordt. De dollar is overgewaardeerd versus de munten van veel opkomende landen, maar ondergewaardeerd versus de euro en yen.
Per saldo ziet een en ander er goed uit voor de beurs en kan de bull markt vermoedelijk volgens hun tot minstens 2012 vooruit.

koper oversold, maar China importeert veel minder koper dan gedacht


De commitment of traders analyse van Bianco van de futures markt laat zien dat koper (en ook zilver) oversold is. Dat is in nog geen velden of wegen het geval bij de euro en olie, de veel te grote long posities worden nu zichtbaar afgebouwd, maar hebben nog een flinke weg te gaan.

Of de koperprijs (en daarmee de economische vooruitzichten in de wereld) echt gaat stijgen is de vraag. De trend van de koperimporten van China is stevig omlaag (zie plaatje Bianco).

In de Financial Times ( http://www.ft.com/cms/s/0/7d1b0734-7c5f-11e0-b9e3-00144feabdc0.html#ixzz1M7yDNG9g) stond een bullish verhaal over koper en China (Signs of spring in China’s copper market). Het lijkt erop dat China het goed heeft aangepakt, in december vorig jaar gas terugnemen met koperaankopen en nu misschien weer een acceleratie. In Sjanghai is koper zwaar in backwardation (het meest sinds mid 2009) en dat betekent meestal dat de voorraden eindelijk flink aan het afnemen zijn (maar nog steeds aan hoge kant zijn).
De prijs van koper is in Sjanghai behoorlijk hoger dan in Londen en in het verleden betekende dit vaak een stijging van de koperprijs.

Buren nog steeds populair bij Songfestival, toch won Azerbajdzjan




Bij het stemmen op het Songfestival ben ik altijd benieuwd of je kunt voorspellen dat landen op hun buren stemmen. Dat is elk jaar het geval, dit jaar was geen uitzondering. Nederland werd in de voorronde allerlaatste en kreeg alleen veel punten van België. Natuurlijk gaf Cyprus 12 punten aan Griekenland (dat 0 punten van Turkije kreeg), Roemenië en Moldavië gunden elkaar 12 punten, Ierland en Engeland bleken goede vrienden en de voormalige republieken van Joegoslavië verdeelden onderling de buit. Scandinavië was een hecht bolwerk, waar Nederland tracht bij aan te sluiten (10 en 12 punten naar Zwedene en Denemarken). Rusland begint zijn greep op zijn buren kwijt te raken, zelfs Wit Rusland gaf geen 12 punten.
Azerbajdzjan (echt zo'n naam voor het groot dictee eind december) heeft niet zo'n goede relatie met zijn buren, maar won uiteindelijk toch.
ADHD liedjes scoorden wel maar toch net niet genoeg, en tienermeisjes hebben onverwachts onvoldoende op Zweden gestemd.

Google had een site waar je kon zien hoe druk alle liedjes opgezocht werden en dus dachten ze dat Duitsland zou winnen. Dat is net als bij de wereldkampioenschappen voetballen, men corrigeert niet voldoende voor het aantal mensen dat in een land woont en zijn chauvinistische oordelen loslaat, waardoor de Engelsen elke keer verbaasd zijn dat ze niet winnen.

Uit de bovenstaande kaarten, zoals die van de NRC, kun je zien dat het voor een balkanland veel gemakkelijker is om te winnen dan voor bijvoorbeeld Italië of Portugal.

14 mei 2011

Wall of worry niet weg: Grantham en Comstock

Jeremy Grantham van GMO had zijn kwartaaloutlook in tweeën geknipt, eerst het aardige verhaal over grondstoffen dat ik al de revu heb laten passeren en daarna het tweede deel, waar hij stelt dat je best wel eens de komende 41 maanden geen cent koersstijging kunt krijgen in de VS. De vierjaarscyclus leert volgens hem dat je alleen in de periode oktober tweede jaar presidentscyclus tot mei in het jaar voor de presidentsverkiezingen in aandelen moet zitten en dat je in de andere periodes gemiddeld niets verdient (daar ben ik het natuurlijk niet mee eens met deze cyclus, al lijken we, als we in de fase FG zitten, voorlopig niet al te veel te gaan verdienen met aandelen). Grantham vindt aandelen te duur (S&P500 zou 920 moeten staan), je hebt geen wind mee van het sell in May fenomeen, de winsten en schulden zitten boven de normale stand etc.
Grantham verontschuldigt zich dat hij vaak te vroeg is met zijn waarschuwingen, maar wie geduld had zat de afgelopen decennia overwegend uiteindelijk goed bij GMO.

Comstock Partners hebben acht redenen om aandelen in de vuilnisbak te doen (http://www.businessinsider.com/8-ominous-signs-of-a-market-top-2011-5):
1. de absurd hoge schulden van consument en overheid; 2. het eind van QE2; 3. fiscale bezuinigingen van dramatische omvang komen er aan;4. de ongelooflijk verschrikkelijke problemen van de Europese overheden; 5.China stort in onder de maatregelen tegen de uit de hand lopende inflatie; 6. de wereldwijde problemen vanwege de aardbeving in Japan; 7. de groeiende onrust in het Midden-Oosten; 8. het economisch herstel is toe aan nieuwe fiscale stimulering die er niet gaat komen.
De technische factoren zijn sinds 18 februari ongunstiger aan het worden.
Kortom, Comstock heeft geen nieuwe redenen gevonden waarvan de markt nog niet wakker ligt.

Obama wordt alleen herkozen als werkloosheid volgend jaar daalt


Het plaatje van Catacalpa Capital (via Business Insider) laat zien dat na de Tweede Wereldoorlog de president alleen maar werd herkozen als de werkloosheid daalde en elke keer dat de werkloosheid steeg ze verslagen werden. Vanwege het geringe aantal waarnemingen is de ware statisticus niet overtuigd, maar de logica spreekt zo overtuigend dat je als president weet dat je alles moet doen om meer mensen aan het werk te krijgen in het verkiezingsjaar, anders word je zelf ook werkloos.
Sinds Nixon zie je dan ook de presidenten hier fors op inzetten. Soms zit het gewoon tegen zoals bij Carter die tegen de tweede oliecrisis aanliep waardoor hij niet genoeg kon stimuleren of bij Bush senior die het landsbelang liet prevaleren en ondanks dat zijn lippen iets anders hadden beloofd de belastingen ging verhogen.

Obama heeft als hindernis dat hij de belastingen volgend jaar niet kan verlagen, maar de werkloosheidsdaling heeft vermoedelijk genoeg momentum, zeker als de bouw weer gaat aantrekken. Als de bouw niet aantrekt volgend jaar, dan hebben de republikeinen een kans.
Daarbij heeft Obama ook nog de steun van $$&, die een license heeft om de werkloosheid te killen met het drukken van geld, QE3 of QE4 als het nodig is.
De bookmakers geven voorlopig de republikeinen weinig kans, vooral als eeen ongeleid projectiel als Donald trump gaat meedoen.

Groei eerste kwartaal in Europa hoog, maar pessimisten zien toch eind van Europa nabij

De groei in het eerste kwartaal in Europa wordt geschat op 0,8% (3,2% op jaarbasis. Duitsland maakte het het bontst met 1,5% (6% op jaarbasis) (dit was overigens wel in overeenstemming met de IFO), Frankrijk kwam uit op 1% terwijl men toch zeker dacht te weten dat dit minder dan 0,6% zou zijn (maar Parijs is booming) en Nederland had een iets tegenvallende groei van 0,9%. Dat laatste maakt de groeivoorspellingen voor heel 2011 (1,5-1,75%) van het CBS en de regering wat aan de lage kant, zelfs als de groei in het tweede kwartaal terugvalt. Ik heb in vorige posten over de groei van Nederland gesteld dat deze 2,5-3% zou worden in 2011 en volgens de modellen van Goldman Sachs 3,3% (ook al komt Goldman Sachs officieel niet verder dan 2,5%).
Gezien de hoge olieprijzen en het voortdurend aanpraten van crisis en slechte tijden met als gevolg een bijbehorend laag consumentenvertrouwen en lage consumptiegroei zou de groei in Nederland wel eens beperkt kunnen blijven tot 2,5%.
De economische groei valt mee omdat export en investeringsgroei hoger zijn dan de consensus denkt.
Zelfs de groei in Spanje was positief.
De pessimisten klampen zich vast aan de ellende in Griekenland die besmettelijk is, de slechte huizenmarkten ex Parijs (zo'n gehucht is volkomen onbelangrijk voor een economie als Frankrijk) en de komende nieuwe instorting van de markten nu QE2 voorbij is en de VS failliet gaat omdat de debt ceiling niet verhoogd wordt.
De euro was er zowaar weer een beetje sterker van, terwijl het toch duidelijk moet zijn dat de groei in Europa nu gaat terugvallen en in de VS gaat toenemen.
Voorlopig houd ik vast aan het algemene label voor economische groei in Europa: Europa, Duitsland locomotief

13 mei 2011

Bianco stelde in zijn conference call gisteren: zilverprijs had last van verhoging margin requirements, niet van te hoge speculatie op futures markten



Margin hikes: als je dat vijf keer doet in tien dagen (zie plaatje)dan weten de handelaren niet meer hoeveel collateral ze aan moeten houden en dat maakt ze onzeker: de positie is voor de dag en niet voor de periode die men in gedachten had (normaal is dat margin requirements niet vaker dan eens per jaar veranderen).
De samenzweringstheorieën worden weer van stal gehaald: men wil de rug van de speculanten breken. Hiervoor gingen de samenzweringstheorieën juist de andere kant op, er waren rijke miljardairs uit China en Rusand die de zilverprijs richting oneindig wilden hebben.
De verhogingen van de margin reuirements bij futures op olie en benzine, daar is men ineens na de prijsknallers van zilver en olie ook heel bang voor. [Vooral benzine is buitengewoon kwetsbaar].
Dit gedoe met margin requirements was wel degelijk een factor in de dalingen volgens Bianco.
In 1980 brak dit de gebroeders Hunt ook.

Het was geen ongebreidelde speculatie van bepaalde partijen op de futuresmarkt, het was niet de particulier die zich totaal vollaadde met zilver ETF, nee het aantal ETF-jes op zilver daalde reeds een beetje en was de laatste maanden al niet meer gegroeid. De prijsstijging moet van de kant van partijen kopen die fysiek zilver (en goud) insloegen.

Mijn commentaar: Dat laatste is niet zo moeilijk bij goud en zilver. Al het goud in de wereld past in een kubus van 18 bij 19 bij 18 meter en de totale hoeveelheid zilver boven de grond is maar ongeveer zes keer zo groot als ik de zilversites (http://www.silverinstitute.org/supply_demand.php#supply) mag geloven door het grote industriële verbruik in de laatste tien jaar (er zit 16 keer zo veel zilver in de aardkost dan goud, maar er wordt geen goud verbruikt; er is dus echt schaarste aan zilver, maar het is wel een veilige voorspelling dat de zilverproductie in de komende jaren flink gaat toenemen).
De fundamentals van zilver zijn buitengewoon sterk, maar dat kan ook niet anders als de prijzen zo enorm stijgen. Het is wel vreemd dat men pas het afgelopen jaar vond dat die fundamentals zo goed waren. De kredietcrisis verborg het enorme verbruik boven de productie een tijdje en het begint nu duidelijk te worden dat dit verbruik een probleem is (zie de toenemende portie silver scrap in de tabel). Het oppotten van zilver zou in lijn kunnen zijn met de bijna laatste regel van de tabel implied net demand, dat is de laatste paar jaar de lucht in gevlogen.
Ondertussen is het monster van Loch Ness de kant op aan het kruipen, nu Bernanke gaat stoppen met QE2 en het monster vindt kennelijk, vooruitlopend op dat stoppen en na lezing van de artikelen van Bill Gross niets leuker dan het verkopen van grondstoffen en de opbrengst ervan op te potten in dollars en yuans.

12 mei 2011

Chinese inflatie en Griekse protesten drukken grondstoffenprijzen (en euro)


Na een bemoedigende start gingen de grondstoffenprijzen uiteindelijk toch onderuit. Omdat de inflatie in China te hoog was volgens de cijfers van gisteren (door de grondstoffenprijzen) denkt men dat China de rente meer dan gedacht gaat verhogen, wat slecht is voor de vraag naar grondstoffen door China. Het is een beetje kromme redenering van de markt, maar die te hoge Chinese inflatie zorgt ondertussen wel voor lagere grondstoffenprijzen.

De verhalen over Griekenland worden gewelddadiger. Het is weer de tijd om flink te gaan demonstreren en brandbommen te gaan gooien. Het journaal (nieuwsuur) liet duidelijk zien dat we in Nederland en Duitsland stapelgek zijn om nog nieuw geld naar Griekenland sturen (de Grieken willen gewoon niet betalen, betalen de tol op hun wegen niet meer, vinden hun belastingen te hoog), al vinden de Grieken wel dat ze er recht op hebben, alleen moeten we het niet naar de Griekse regering/ banken sturen maar rechtstreeks in de zakken van de armere Grieken stoppen. Als we dat niet doen dan dreigt er wat. Het kleine Griekenland doet dan binnen twee weken de euro instorten, zo denken ze. De euro is niet berekend op crisis en het niet genoeg geven van geld aan Griekenland zal snel landen als Duitsland en Nederland doen inzien dat de schuldencrisis hun gaat overmeesteren. Als men wel met geld over de brug komt, gebeurt de ineenstorting volgens de Griekse experts ook. Er is ook in Griekenland algemene consensus dat de rijke Europeanen niet veel geld terug zullen zien van wat ze aan Griekenland uitlenen. je moet dat zien als een soort belasting. Het geld dat je aan belasting betaalt zie je ook niet meer terug. De Noord Europeanen moeten er gewoon nog even wennen dat ze Griekenland wat meer moeten subsisiëren en dat ze dat geld natuurlijk niet terugzien, want het is een soort belasting. Ondertussen zie je dan beelden van Grieken die hun tol niet meer betalen op hun nieuwe tolwegen, het soort infrastructuur dat Griekenland eventueel wel wil omruilen tegen afgestempelde staatsschuld. De Griek heeft geen zin meer te moeten lijden om de schulden af te betalen. Hij wil in ieder geval geen belasting betalen. De rest van Europa moet daar maar een voorbeeld aan nemen. Republikeinen in de VS ondersteunen overigens dit idee, dat vooral de mensen met hoge inkomens niet zo veel belasting meoeten betalen (ze zorgen immers voor veel werk omdat ze veel consumeren en mensen aan het werk houden). Waar blijft Wilders, waarom zegt hij niet dat we knettergek zijn om maar een euro extra steun aan Griekenland te geven?

Uiteraard is de euro zwak op dit soort nieuws, zowel hoge Chinese inflatie maakt de euro waardeloos als de goedbedoelde opvoedkundige opmerkingen van de Grieken.
Een sterkere dollar, daar moeten grondstoffenhandelaar spontaan van braken. Dat gebeurde gisteravond dan maar weer en zilver ging zo'n 7% onderuit. Olieaandelen konden een en ander ook niet waarderen.

Het plaatje van Bespoke laat zien dat de dollar onder het 50-daags gemiddelde aan het komen is en als dat wat overtuigender wordt dan komen er meer angsthazen die van hun eurotjes afwillen.
Wat een rampspoed, een dollar die niet waardeloos wordt!

Economische groei belangrijk voor stijging aandelenbeurs



De laatste tijd waren er weer allerlei artikelen dat er geen verband is tussen economische groei en de aandelenbeurs. Het zeer lage verband tussen economische groei en beurzen zoals gevonden door Elroy, Dimson etc in hun boek dat cijfers over groei en beurzen van de nodige landen sinds ongeveer 1900 heeft bij elkaar gesprokkeld, is het ultieme bewijs.
Uiteindelijk gaat het erom of en en ander beter gaat dan verwacht, zo zeggen ter Veer en ik in ons boek, en niet of de groei hoog is, (het misverstand noemen we dat in ons boek).

Toch is er wel degelijk verband tussen economische groei en beurzen. Het belangrijkste is dat je niet in aandelen belegt als er een recessie aankomt. Maar een goed voorspellen van de economische groei in de komende twee kwartalen kan heel lucratief zijn. Het is bij lange na niet het enige dat de beurs bepaalt, maar het is wel een belangrijke factor.

Het onderste plaatje laat zien dat op lange termijn na 1950 de S&P500 ongeveer even veel gestegen is als het nominale Amerikaanse BNP.

Macro economen hoeven niet te wanhopen: een goede voorspelling van het BNP is goud waard voor de aandelenbelegger.

10 mei 2011

Inflatie opkomende landen daalt, maar is nog wel te hoog




Vanaf half 2011 zou de inflatie in de meeste opkomende landen echt moeten gaan dalen. Voedselprijzen gaan waarschijnlijk omlaag, zo denkt iedereen.
De inflatie is nog wel boven de doelstelling van de meeste centrale banken en daarom is de korte rente in veel gevallen nog niet uitgestegen.
Het verband tussen output gap en inflatie lijkt niet erg sterk.
Stijgende kerninflatie is nog een probleem in Brazilië, Turkije en Indonesië.
De inflatie in China zal nu al gaan dalen volgens Capital Economics. Ook de inflatie in India gaat omlaag, maar blijft voorlopig wel boven het doel van 7%.

bron: Capital Economics

Nu vergeleken met wat er gebeurde na 1907, 1973 en 2003




Plaatjes van the chart store/the big picture

In ons boek hebben we gesteld dat de kredietcrisis het meeste leek op de paniek van 1907 en het koersverloop ongeveer gelijk zou kunnen zijn. Dat is verrassend goed uitgekomen. Ondertussen zijn we zo ver na de kredietcrisis dat het wel erg toevallig zou zijn als de gelijkenis doorzet.
Het herstel van de kredietcrisis lijkt ook erg op dat van na de eerste oliecrisis.
Zelf heb ik nog de vergelijking van de wereldindex aandelen (in plaats van de S&P500) van na maart 2003 vergeleken met na maart 2009.

Eigenlijk pas sinds kort beginnen er afwijkingen te komen. Het koersherstel na de kredietrisis is het sterkste van allemaal, alleen dat van na de krach van 1929 na 1931-32 is sterker.
Gezien de lengte van het herstel na maart 2009 is een pauze wel iets dat logisch zou zijn (of een daling). Voorals nog ziet de economie er nu beter uit dan na 1975 en 1909

The reformed broker: plan B: geen grondstoffen en midcaps maar healthcare en utilities


De grondstoffencrash van vorige week schudde het klassement van wat de beste beleggingen in 2011 waren goed door elkaar. In 10 dagen tijd verloren energieaandelen hun voorsprong op andere sectoren en nam healthcare de fakkel over.
Hij is ook erg gecharmeerd van logge large tech als Cisco en Microsoft.
Small/midcaps zouden nu ook in de vuilnisbak moeten.
Ook Strategas gelooft niet meer in de Russell 2000, waarvan de breedteindex nu er bleekjes begint uit te zien.
Het wordt tijd voor saaie aandelen zoals Pfizer.
Ook megacaps vinden grote brokers weer interessanter worden, die zijn relatief zelden zo goedkoop geweest. Aandelen waar jonge analisten al jaren niet meer in geïnteresseerd zijn zoals Pfizer raken weer in.
Die plotselinge liefde voor slome, veilige aandelen zoals telecom, nutten en gezondheidszorg komt voort uit de vermeende groeiterugval tot lage, wel positieve, slome niveaus in de komende kwartalen. Ook goede merken worden weer populair. Strategas had als topgroep de aandelen Abercrombie & Fitch (ANF), Coach (COH), Polo
Ralph Lauren (RL), Starbucks (SBUX), Tiffany (TIF)
Ik ben wel wat positiever op de economische groei, maar je koopt wel waarde met de hiervoor genoemde aandelen en met het lijstje van merken ook best wel aandelen met avontuur erin.

Inzetten op de vorige winnaars zoals de cartoon van plan A zou wel eens even slechter kunnen zijn. Uiteindelijk winnen de olieaandelen wel weer, want dat zijn prima waardeaandelen voor de lange termijn met hun hoge dividend en waardevolle olievoorraden.

9 mei 2011

Nederlandse pensioenfondsen houden Europese 30jaars rente laag



In Duitsland ligt de swaprente nauwelijks boven de rente op 30-jaars staatsleningen, in de VS ligt de lange swaprente tegenwoordig duidelijk onder de rente op staatsleningen. Dat verschil wordt voor een deel verklaard door de te grote vraag van Nederlandse pensioenfondsen naar 30+ looptijden voor de swaprente en deels door de kennelijk betere debiteurenkwaliteit van de Duitse staat dan de Amerikaanse staat.
In de VS is de yield curve veel steiler dan in Europa. Voor een deel komt dat op conto van Bernanke (0% rente) en Trichet (1,25% rente) en voor een deel weer door de nederlandse pensioenfondsen die te veel lange leningen willen hebben om hun renterisico te matchen met de looptijd van hun verplichtingen. Buiten Nederland vindt men dit niet nodig, daar heeft men een heilig geloof in aandelen of in een constante reële rente.