Monti show stopt: Italiaanse toestanden

Net nu de gokkers ineens niet meer geloven dat er landen in Europa de eurozone gaan ontvluchten voor eind 2014, zie bovenstaand plaatje voor de duikeling van de kans, hebben we weer Italaiaanse toestanden: Monti wil er mee ophouden en Berlusconi wil op zijn 76ste weer een nieuwe uitdaging aan als baas van Italië.

De rentemarkt had niet veel tijd nodig om de snode plannen van Berlusconi op zijn juiste waarde te schatten. Zo zitten we zo weer op de 7% die Berlusconi dwong op te krassen. Maar eerst de Italiaanse verkiezingen rond half februari. Daar kunnen de beren voorlopig hun hartje mee ophalen.
Het goede werk van Monti waardoor de Italianen tot ver na hun 65ste mogen doorwerken zonder dat parlementariërs hun vorstelijk salaris hoeven in te leveren en men er weer in ging geloven dat de schulden van Italië niet uit de hand lopen, al groeit de economie al decennia niet.
De kans is nu groot dat Italië weer onregeerbaar wordt, zo veel mogelijk hervormingen van Monti terugdraait.
De kans is gelukkig ook groot dat de gematigde Bersani van de centrumlinkse olijfcoalitie de nieuwe duce wordt.

Monti moet mevrouw Thatcher achterna

De markt verwacht heel wat van Monti, maar weet eigenlijk best dat men wonderen van hem verwacht. Monti moet Italië weer concurrerend maken en dat is een hopeloze opgave. De gevestigde machten zijn te veel gebaat bij de status quo. Baby pensionado's, bescherming van beroepen, niet al te strict belasting betalen, dat hoort allemaal bij de Italiaanse cultuur, zo vindt en.
Toch kan het niet langer zo. De productiviteit is de afgelopen tien jaar helemaal niet gestegen en zo verlies je heel veel concurrentiekracht tenzij je het Ierse pad van stevige loonsverlaging opgaat, iets dat niet kan in een land dat zo;n machtige vakbond heeft. De overheid blijft enorm groot, de bijna duizend parlementariërs kunnen maar niet besluiten om hun aantallen en salarisen enigszins te matigen.

Maar zelfs een pessimist als Ambrose Evans-Pritchard ziet lichtpuntjes. Monti heeft als eurocommissaris zeer machte lobbies een toontje lager doen zingen. Hij gaf tot boosheid van Amerika Microsoft een boete van € 500 miljoen, hij blokkeerde de fusie tussen GE en Honeywell, hij maakte Duitsland boos over de noodzaak om de subsidie aan de Landesbanken terug te brengen en hielp de Franse elektriciteitsmonopolies om zeep (http://www.telegraph.co.uk/finance/financialcrisis/8887513/Mario-Monti-needs-a-miracle.html).
De Italiaanse overheid is schatrijk met bezittingen van € 1800 miljard die bijna even groot zijn als de staatsschuld van € 1900 miljard. Bijna de helft zit in tamelijk eenvoudig te verkopen staatsdeelnemingen zoals ENI, ENEl, Finamechanica, hun PTT. Hij ziet dat Monti snel voor € 45 miljard gaat verkopen.
De Italiaanse particulier heeft een vermogen van € 8600 miljard, per hoofd veel meer dan de Amerikaan of Duitser en dat is vele malen meer dan de staatsschuld van € 1900 miljard.

Italië failliet: daar zijn ze veel te rijk voor

Eigenlijk zouden we heel blij moeten zijn met een hoge rente op Italiaanse staatsobligaties. Noord Italië is zo verschrikkelijk rijk, dat je wel helemaal van je lotje getikt moet zijn om te accepteren dat Italië ook maar een cent minder terugbetaalt dan ze beloofd hebben. Geen enkel groot land heeft zo veel bezittingen ten opzichte van zijn inkomen (ruim 7 keer tegen de meeste rijke landen vier tot zes keer). Dat komt voor een groot deel omdat onroerend goed in Italië veel te veel waard is, maar dat zal zo blijven omdat alle andere bezittingen te onzeker zijn geweest in de historie.
Noord Italië domineert de rijkdom van Italië, ook al krijgt de maffia in het zuiden vaak de meeste publiciteit.
Kortom, de Italianen zijn goed voor hun geld en als ze zo veel rente willen betalen op hun staatsleningen dan is dat een meevaller.
Het begrotingstekort is overigens nu al behoorlijk laag en met wat extra bezuinigingen al helemaal. We moeten de Italianen geen nieuwe geschenken geven, maar gewoon uitpersen met hoge rentes. Daar zijn ze rijk genoeg voor.

Zonder Berlusconi ook problemen voor Italië en dus zijn we verloren

Het vertraagde afscheid van Berlusconi, geëist door de vigilantes van de obligatiemarkt, pakte onverwacht slecht uit.
De stijging van de Italiaanse rente vanwege extra geëist onderpand van clearing house LCH bij handel in Italiaanse overheidspapiertjes was moeilijk te stoppen.
Zonder slag of stoot werd de 7% doorbroken en dat was toch het niveau waarop Italië verloren was, want toen dat met Griekenland, Ierland en Portugal gebeurde waren zij definitief afgesneden van de kapitaalmarkt en moesten ze nederig de grillen van het IMF en Merkozy accepteren.

Men neemt daarom als zoete koek aan dat we verloren zijn in de wereld. Italië is niet meer te redden, daar is gewoonweg niet genoeg geld voor in de wereld. Obama kan dus niet meer herkozen worden, want die is te pinnig om eventjes de helpende hand toe te steken. Laat staan dat Cameron iets doet, die heeft het alleen maar over Sarkozy als een of andere rare dwerg. Zonder extra stemrechten wil China het IMF niet geld cadeau geven en dat vertikt Europa/ Amerika. Dan maar liever failliet.

Dan die ECB, onder leiding van Super Mario. Die houdt zich nog steeds aan de strenge leer van de ontwerper, Otmar Issing. Read my lips, no quantitative easing, no moral hazard door die idiote Italianen oneindig te financieren. Het EFSF lijkt nog niet in staat om ook nog maar voor een lire aan Italiaanse staatsleningen op te kopen, dus waar was eigenlijk al dat gedoe in Cannes voor nodig. De boel is helemaal niet in Cannes en amphoras zoals werd gesuggereerd.

Ondertussen is iedereen stom verbaasd waarom aandelen nog iets waard zijn. Het gaat weer wat beter in de VS en ook in China gaat de overheid weer met geld smijten maar dit zijn toch vergeleken met Griekenland en Italië landen die volkomen onbelangrijk zijn?
De markt rekent erop dat men goed genoeg weet dat de wereld niet kan zonder de waardevolle Italiaanse en Griekse staatsleningen. Italiaanse staatsleningen afschrijven is zo'n vermogensverlies voor de wereld en het onmiddellijke faillissemenet van alle banken in de wereld is dan onafwendbaar as de ECB niet ingrijpt(de experts die dit wisten te vertellen op TV vanavond wisten zelfs te melden dat het niet meer uitmaakte bij welke bank je je geld had staan, ze zijn toch allemaal failliet,) (noot: dat maakt wel degelijk veel uit natuurlijk, de Rabo gaat pas als laatste failliet).

Kortom de, aandelenmarkt blijft op de been, omdat men nu hoopt dat Super Mario van zijn geloof valt en zegt alle Italiaanse staatsleningen te kopen net zo lang tot de rente onder de 5,5% komt. (5,5% is de maximale rente die Italië kan betalen volgens de experts van bijvoorbeeld Barclays).

Bidden voor Berlusconi: CDS boven 500 bp = meer margin voor Italiaanse staatsleningen?

Bianco stelt dat als de CDS spreads boven de 500 bp komt te liggen gedurende vijf dagen de clearing houses meer marginverplichtingen gaan vragen bij het speculeren in Italiaanse staatsleningen. Dan zou de hel losbreken. je kunt ook zeggen dath het dan moeilijker wordt om Italië kapot te speculeren.
Als de spread van Italië met Duitsland boven 4,5% komt, dan is ook een oekaze aan schrijvers van CDS premies op Italië voor bijstorting marginverplichtingen te verwachten.

Die arme Berlusconi. Hij is zonderling lang premier van Italië en heeft het economisch goed gedaan gezien de omstandigheden. Hij vergat te stimuleren na het faillissement van Lehman Brothers, waardoor Italië nog steeds niet failliet is en een van de kleinste overheidstekorten heeft in het Westen.Hij krijgt de ene na de andere bezuiniging tamelijk moeiteloos door het parlement. Als Berlusconi valt en er een of andere bevlogen olijftakpoliticus aan de macht komt, dan is het afgelopen met de geloofwaardigheid van Italië als land dat de hand op de knip houdt en de ideale schatkistbewaarder is van Europa (Draghi). Dus laten we bidden voor Berlusconi en Italië (maar het schijnt dat Berlusconi alleen maar gered kan worden door de door hem zo verafschuwde communisten (uit China), alleen dat gerucht al dat China geen concurrerende euro wil, zorgde voor ineens 1,5% stijging van de S&P500 vandaag na de aanvankelijke daling).

Italië te rijk om iets te hebben aan faillissement staat

Bovenstaande plaatjes van Morgan Stanley en Goldman Sachs laten zien dat Italië uitzonderlijk rijk is: men heeft gemiddeld heel veel bezittingen ten opzichte van het nationaal inkomen en het laat zien dat de Italianen een flink deel van hun eigen staatsleningen bezitten (niet zo moeilijk als je zo rijk bent). Italié kan dus betrekkelijk gemakkelijk heel wat staatsschuld financieren.
Waarom de Italianen zo rijk zijn is me niet duidelijk. Onroerend goed is bijzonder prijzig, vooral in de grote steden en vooral Noord Italië is altijd wel rijk geweest.
Omdat de Italianen zo veel van hun eigen staatsleningen bezitten is het niet zo aantrekkelijk voor Berlusconi c.s. de boel te laten klappen met staatsleningen. In andere PIGS als Ierland, Portugal en Griekenland is dat heel anders: als je daar de staatsschuld afschrijft raak je de eigen bevolking veel minder. Daarom is daar het animo om de staat failliet te laten gaan veel groter.

De Italiëgekte

Plotseling sloeg de rente op Italiaanse staatsleningen op hol vanwege onbezonnen uitlatingen van Berlusconi dat hij de extra bezuinigingen van zijn minister van financieën echt niet wilde doorvoeren. Nog geen week later is hij bekeerd tot het geloof van bezuinigen tot je er bij neer valt. De Italiaanse minister van financiën Tremonti was de meest betrouwbare minister van Italië, totdat ineens bleek dat hij gratis in een appartement van een van zijn (vermoedelijk nog corruptere) hulpjes woont, waar men normaal € 8500 per maand voor betaalt.

Plotseling draaide vandaag de speculatie op Italië onder niet bevestigde berichten dat de ECB voor een grijpstuiver aan Italiaanse leningen aan het kopen was. Men vond ineens dat het te gevaarlijk werd om op nog meer rentetstijging te speculeren. Een aanval op Italië kan immers niet lang toegestaan worden door de trojka.
De obligatiebeleggers en de Italianen in het bijzonder kregen het er wel benauwd van, want de tienjaarsrente steeg boven 6% op Italiaanse straks door Europa goudgerand gemaakte overheidspapiertjes. Als de rente gedurende meer dan tien dagen boven 7% komt, dan heeft tegenwoordig de vaste overtuiging post gevat dat het land verloren is en dat de toegang tot de openbare obligatiemarkt een van die gelukzalige dingen uit de goede oude tijd was, niet meer weggelegd voor een land als Italië (en daarna natuurlijk valt eerst Frankrijk want die maken er helemaal een fiscaal potje van).
Later op de dag vonden de speculanten het aantrekkelijker om Spanje aan te vallen omdat de deelstaten minstens twee keer zo veel schuld zouden hebben dan aangegeven en dat bosjes Spaanse banken niet door de stress tests komen eind deze week.
Als die stress tests gepubliceerd worden,zal dat vermoedelijk wel leiden tot enige opluchting nu een betrekkelijk grote ramp ingecalculeerd wordt, terwijl de banken enorm winstgevend zijn (steile rentecurve en weinig faillissementen doen wonderen voor bankwinsten). Ondertussen is men het er wel over eens dat bankaandelen waardeloos zijn als Italië failliet gaat en de beurs nam hier al vast een aardig voorschotje op, zo ondervonden aandeelhouders van o.a. ING.

In Griekenland en Portugal vinden heel wat mensne het prima als het land failliet gaat en overheidsleningen afstempelt. In Italië denkt men daar anders over,omdat de overheidsschuld voor een groot deel in Italiaanse hanen is en dat tot enormw elvaartsverlies leidt. Het overheidstekort van Italië is bovendien niet zo groot (ex rentebetalingen zelfs 0) en daarom nog controleerbaar.

Ratings Europa: Italië plotseling slechter

De ratings van de Europese staatsleningen zijn nog steeds hoog, al vinden de meeste mensen het een lachertje dat Portugal en Ierland door de meeste rating agencies als investment grade gezien worden. Spanje was overduidelijk de volgende in lijn die steun zal moeten aanvragen, maar sinds eind vorige week heeft Italië een overtuigende inhaalactie gedaan. Italië heeft veel meer staatsschuld, het overheidstekort van Spanje daalt beter en als Spanje de zwakke spaarbanken eens vol geld stopt, dan is het bankwezen ook weer gezond.
De moeilijkheden van Italië begonnen door corruptieverdenkingen van een compaan van de minister van financiën, de enige die moedig stand houdt tegenover Berlusconi met tot op heden overtuigende plannen om het overheidstekort in de hand te houden. Ook het bankwezen werd tot voor kort als sterk gezien, maar dat is niet meer het geval als Italiaanse staatsschuld te veel minder waard wordt. Banken gingen daarom in duikvlucht en ING als grootbezitter van Italiaanse schuld liep voorop met de daling.
Paniekreacties in Europa en acties van Otalië om elke 0,1% short positie van beleggers te laten melden hielpen niet echt (Italië moet laten doorschemeren dat de mafia het echt niet leuk vindt als hun staatsschuld te wardeloos wordt of het moet wat geld laten witwassen door burgers aan te moedigen staatsschuld te kopen).
Tal van hedgefunds hebben de smaak te pakken en gaan short Italiaanse staatsleningen.Dat is niet zo gemakkelijk omdat de markt van Italiaanse staatsschulden zo groot is. Maar zo lang ze steeds meer geprezen worden kunnen ze navolging krijgen en worden de problemen voor Italië erger. kortom, de tijd is rap dichterbij gekomen dat er een centraal uitgeefluikje komt voor Europese staatsschuld. Dan zijn de meeste probelemen over, omdat Europa veel minder schuld heeft dan de VS en het VK.
Ondertussen zijn de problemen van Italië ook een ramp aan het worden voor Nederlandse pensioenfondsen omdat de dertigjare swaprente in een paar dagen met 0,4% is gedaald, waardoor de waarde van de verplichtingen met ongeveer 6% is gestegen.

Tabel omvang staatsschuld per land

Bianco had de bovenstaande tabel van de staatsschuld per land. Japan is het land met de grootste staatsschuld en Italië staat op een oneervolle derde plaats. Nederland hoort hier nog wel duidelijk bij de G20. Griekenland staat in de top 10.
Het tekort van Italië is niet zo enorm groot op het ogenblik (ongveer evenwicht ex rentebetalingen).