17 oktober 2014

de weegschaal van voors en tegen een bear markt

+ geen recessie in de VS (=geen bear markt van 20%+ nodig)
+ geen einde van ruim monetair beleid
+ doorgaande winstgroei in de VS, hoger dan de nominale groei van het BNP
+ geen paniek in China
+ cijfers over augustus waren overdreven slecht en zullen iets verbeteren over september
+ olieprijs helpt groei, houdt recessie weg in Europa
+ small caps blijven relatief goed liggen, industrials ook
+ 179 flash crashes gisteren, blow off rente laat capitulatie zien
 

-          Griekenland zakt weg
-          De lange trend omhoog is gebroken, trending omhoog maakt plaats voor mean reversion naar lagere koerswinstverhoudingen
-          Deflatie dreigt in Eurozone,
-          Lage olieprijs zal investeringen scherp negatief gaan beïnvloeden (energie is 31% van de investeringen)
-          Lage grondstoffenprijzen wijzen op lage groei.
-          Nominale groei wordt naar verwachting lager, hierdoor wordt verschil met korte rente lager


Chart 1: VIX tripled in the last few weeks & is extremely far from its mean

Dit wijst op goede kans spoedig een bodem, niet altijd meteen.

16 oktober 2014

verwachte winstgroei nog goed

Heel belangrijk voor de omvang van de huidige correctie op de beurzen is of de winstgroeivoorspellingen het gaan houden. Die van de oliemaatschappijen krijgen natuurlijk een tik, maar de rest, dat hoeft niet. Tenminste als er geen recessie komt en dat heft het IMF er wel goed ingespampt: er is bijna 40% kans op recessie in Europa. Nu is dat gelukkig wel te veel nu de olieprijzen zo veel dalen, de rente laag blijft en de consumptie een rugwind krijgt.

In de VS ziet er er nog beter uit. Daar is de verwachte winstgroei aan het versnellen. Dat krijgt een beetje last van de sterke dollar en de olieprijs, maar toch, met wat extra kerstinkopen wordt het nog wel wat.
Uiteraard, mits er geen recessie komt, maar dat lijkt onwaarschijnlijk voor de VS.

update vierjaarcyclus


Het wordt hoog tijd voor G. F en dan komt GH, de overdrijvingsfase van de beurs (laatste waarneming was S&P 1880).
Waar moet die explosie van optimisme vandaan komen? Men ziet doorgaande extreme monetaire stimulering via de ECB, BOJ, PBOC die de stabilisatie van de FED ruim opvangt. De economische groei en winstgroei is hoger dan gedacht. Duitsland herstelt. De lagere olieprijs zorgt voor 1% extra groei. Toch komt de ECB met (meer) QE. De VS krijgt escape velocity van 3%. Inflatie blijft te laag, al stijgt olieprijs wel straks. Opkomende landen herstellen. Rusland sluit vrede met Oekraïne op basis van de status quo. AQR is zo prachtig dat banken weer geld gaan uitlenen in Europa. De FED belooft de rente gaan verhogen in stapjes van 1/8% in plaats van ¼%.
Na de correctie van de S&P tot onder de trend zou je dan de sprong tot ver boven de trend moeten krijgen. Niemand voorspelt het, maar het zou kunnen.

capitulatie of moeten we wennen aan het nieuwe normaal van dalende koersen

Josh Brown geeft het op, de goede tijden zijn voorbij http://thereformedbroker.com/2014/10/15/there-she-goes-my-beautiful-world/
Eindeloze tijden dat goed nieuws goed was en slecht nieuws nog beter, het is voorbij. Iedereen, de Duitsers voorop moeten maar op een houtje gaan bijten en zelfs de rijkste 1% gaat buitengewoon getroffen worden.
 Ja, natuurlijk Griekenland kan zijn schuld niet terugbetalen, dat was al lang duidelijk, maar je kon er als speculant een tijdje van op aan dat ze het ten minste nog een tijdje zouden uithouden voordat de markt het gevaarlijk zou gaan vinden. Vandaag ging Athene tegen de grond.

Vandaag is het zo'n dag waarvan je denkt: is dit capitulatie.
De begeleidende foto's bij de verhalen op Business Insider lieten allemaal ontploffingen zien met grote rookwolken à la 9/11. De koersen trokken daarna weer wat aan en weg waren de meest rampzalige plaatjes, maar de kopjes van de posten waren nog wel van het de wereld is aan het vergaan (7 reasons why stocks plunged, Morgan Stanley: prepare for the used car acopolypse, ebola why it is such a uniquely terrible virus, etc.)
De Dow was op zeker moment bijna even veel punten omlaag als op Black Monday 1987. Daarna kwam het herstel. http://www.businessinsider.com/why-us-stocks-recovered-on-wednesday-2014-10


Die retail sales van de VS, -0,3%, het is om te braken, maar de vorige cijfers zijn flink naar boven bijgesteld.

(plaatje Doug Short http://www.advisorperspectives.com/dshort/commentaries/Retail-Sales-Monthly-Revisions.php die uiteindelijk tot de conclusie komt dat je niet af moet gaan op het eerste cijfer over de retail sales)

1 cent lagere benzineprijzen, goed voor $1 miljard lagere benzineverkopen op jaarbasis in de VS, is slecht voor groei retail sales maar , moeten redding brengen voor de andere retail sales. 25% lagere olieprijzen hoort toch goed te zijn voor 1% extra economische groei.

En die Russen, waarom kopen ze nou niet die mooie Volkswagen. En Ebola, bij de huidige stijging van het aantal geïnfecteerden halen we 2016 niet meer. De Islamitische staat rammelt aan de poorten van Bagdad en straks valt de Westerse wereld ook onder aanvoering van al die hemelse maagden.

Gundlach zei gisteren dat wereld van de FED zou instorten bij een lagere tiejaar rente dan 2,2%. Dat gebeurt dus al binnen één dag. Men is er bij de FED vandaag ook achter gekomen dat lagere grondstoffenprijzen tot lagere inflatie, zelfs ook kerninflatie, leiden. Het geduld van de pensioenfondsen die snakken naar wat meer pensioenwardige rentes wordt danig extra op de proef gesteld, nu het geduld van de FED weer is toegenomen.

15 oktober 2014

overdrijven we de economische neergang: cijfers over september beter

In augustus zagen we ineens enorme zwakte na grote sterkte in juli. Het weer was in veel landen extreem: veel te heet, kod, nat of droog. Daardoor zijn de uitslagen vermoedelijk verergerd. Autoverkopen waren een voorbeeld van flinke uitslagen. In september wordt enige beterschap verwacht.
De industriële productie raakte ook van slag, vooral ook in Duitsland.
De industriële productie raakt verder van salg als de productie harder groeit dan de verkopen. Dan krijg je een voorraadterugslag (Kitchin). Dat is op het ogenblik niet het geval.
D.w.z. je kunt enig herstel in september verwachten. Over oktober zijn we nu weer bang gemaakt, dus zo goed zal het herstel in oktober niet zijn. Maar een en ander is geen reden om totaal van de kook te raken.

langer doorwerken in de VS


Dit zagen we goed in ons boek, maar dit was niet genoeg om de val van de inkomens te voorkomen. 10% werkt nu extra door, maar 80% is toch echt met pensioen. 10% heeft veel meer inkomen, maar 80% heeft een lager inkomen. Die 80% wint.
Voor beleggingen geldt de leeftijd waarop je je beleggingen begint af te bouwen. Dat is niet 65 jaar maar was 70,5 jaar en die leeftijd gaat de komende jaren nog wat stijgen. We lijken in de VS nu ongeveer op 72 te zitten.
Doorwerken gebeurt meer omdat men het wil dan dat het moet. De stijging van de leeftijd waarop men met pensioen gaat is de laatste twee jaar veel gestegen.

14 oktober 2014

Gundlach en Faber en de beurs, rente, grondstoffenprijzen

Gundlach, definitief de koning van de vastrentende beleggers nu Gross van zijn troon is gestoten, wist vandaag te vertellen dat de rente nu op een bodem is aangeland en de S&P zijn top voor het jaar gezien heeft. Alibaba zette de top van de speculatie http://www.cnbc.com/id/102086498. Maar als de tienjaarsrente onder de 2,2% duikt, dan moet de FED in actie komen. De dollar blijft sterk, al speculeert men nu wel heel erg op stijging.


Marc Faber had ook een interview  http://shortsideoflong.com/2014/10/another-marc-faber-interview  Hij is  altijd bearish (nu want een sterkere dollar betekent dat het slecht gaat met de liquiditeit in de wereld) en daarom altijd wel in de stemming om wat goud bij te kopen, maar hij zag toch ook wel wat andere kansen. Voor de korte termijn vond hij alleen goudmijnaandelen goedkoop en diverse grondstoffen. Tarwe, sojabonen, maïs zijn veel te veel in prijs gedaald en ook suiker kan het pad van koffie gaan volgen. Aandelen van Hong Kong waren te veel gedaald en bij een verdere 10% daling wordt hij wild enthousiast. 10 jaar staatsleningen VS vond hij helemaal zo slecht niet. Op langere termijn vindt hij India geweldig, nu zit hij long Indiase banken. Het gaat slecht met de Chinese economie en die gaat maar 4% groeien, maar dat is al verdisconteerd in de prijzen. De euro hoort zwak te zijn maar de daling is veel te hard gegaan en iedereen, inclusief de duvel en zijn grootmoeder zit al short euro. Het sentiment over Europa staat op een 17-jaars dieptepunt. Kortom, de euro moet weer wat herstellen en de beurzen ook.
koersen geïndexeerd op 100 per 1 januari 2014
In de Wall Street Journal stond een positief verhaal over goud Asian Market Hubs Move Into Gold


S&P zakt onder 200 daags gemiddelde, VIX schiet omhoog

http://www.advisorperspectives.com/dshort/updates/Current-Market-Snapshot-141013.php
Er was enige hoop dat het 200 daags gemiddelde zou houden, maar dat lukte niet. Daarmee is ook de uptrend (in logaritmische schaal) sinds 2009 doorboord, maar slechts fractioneel. Een iets dikkere lijn trekken en het is niet gebeurd.
De VIX is omhoog geschoten, maar beslist niet in de paniekfase.
Dat is een beetje een probleem, niemand is nog erg in paniek, dat is niet zoals bodems gemaakt worden. Het stikt nog van de bulls. Maar er is ook geen reden voor enorme paniek. De VIX hoort overigens laag te zijn vanwege extreem ruim monetair beleid in de wereld en vanwege de hoge winstmarges van het bedrijfsleven die niet bedreigd worden. Grote schokken veranderen dit, maar dat lijkt niet het geval.
Wel hoor je dat ter ere van de IMF vooruitzichten iedereen zich een crisis aan aan het praten is. Poroshenko die een akkoordje lijkt te hebben gesloten met Poetin maakt nog geen indruk op de beleggers.
ook het winstseizoen over het derde kwartaal laat de beleggers nog koud.
Men is nog te erg geschrokken van de slechte cijfers over industriële productie over augustus in o.a. Duitsland na de mooie juli cijfers. Autoverkopen deden rare dingen, maar lijken in september te herstellen. September lijkt weer wat beter te worden.

Een en ander lijkt nog niet op een echte capitulatie, maar je ziet wel de nodige aanwijzingen dat de daling wat overdreven begint te worden. De olieprijs bijvoorbeeld, maar ook het percentage van de S&P dat nog boven het 50 daags gemiddelde staat of de McClellan indicator.
Je ziet vaak zwakte op de beurzen van half september tot half oktober. Daarna hoort er herstel te zijn tenzij er een recessie komt en een recessie is hoogst onwaarschijnlijk in de VS.

12 oktober 2014

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De slechte economische cijfers van Duitsland en zwartgalligere vooruitzichten van het IMF voor de wereldeconomie zorgden voor slechte beurzen. De rente zocht naar nieuwe dieptepunten hierdoor en door duifachtigere notulen van de FED dan gedacht. Daar dacht men over heel andere dingen dan het verwijderen van 'considerable time' uit de verklaring, maar aan de negatieve invloed van de sterke dollar op de inflatie en groei. De renteverhogingen worden weer wat verder weg in de toekomst gedacht en gaan meer met een slakkengangetje.
Draghi zit steeds meer in zijn maag met de verder dalende inflatie, al helemaal nu de olieprijzen zo gedaald zijn en Italië begonnen is aan een soort interne devaluatie. De dalende inflatieverwachtingen in Europa doen zich nu ook voelen in de VS, al zal het daar wel loslopen, mede door een groeiend aantal aanwijzingen dat de (reële) loonstijging versnelt.

Er was weinig economisch nieuws. In Duitsland daalden de orders en de industriële productie (4%) en de export over augustus daalde maar liefst met 5,8% (mede door speciale seizoeninvloeden die in september enigszins zullen worden teruggedraaid). Daardoor vrezen steeds meer mensen dat Duitsland in een recessie zit. De roep om meer fiscale stimulering wordt luider en Merkel wil iets in die richting doen bij tegenvallende economische groei.
In het VK daalde de RICS van 39 naar 30 en dat geeft een afkoeling van de huizenmarkt aan (vooral Londen).

In de VS steeg het aantal vacatures (jolts job openings) en zette de dalende trend van de initial claims voor werkloosheid langzaam door. Consumentenkrediet groeide minder sterk, maar de hypotheekaanvragen voor de aankoop van een huis stegen (en de komende maanden lijkt dat verder te gaan stijgen). Groothandelsvoorraden stegen 0,7% in augustus bij een omzetdaling van 0,7%. (vooral energie). Importprijzen daalden opnieuw (niet opzienbarend gezien lagere olieprijzen en sterke dollar).

Het winstseizoen gaat de komende week echt van start. Er zijn iets meer winstwaarschuwingen dan normaal geweest, maar dat is een contrair signaal.

goed nieuws: waarom we tevreden kunnen zijn en ons meer moeten gaan richten op meevallende winstcijfers over het derde kwartaal

De notulen van de FED en de speech van Dudley, de na Yellen en Fischer meest  toonaangevende FED bestuurder maken duidelijk dat de FED nog lang een zeer ruim monetair beleid zal moeten voeren. Ja, het gaat beter dan verwacht met de werkloosheid en de Amerikaanse economie valt mee, maar er zijn nog te veel risico’s om een minder ruim monetair beleid te gaan voeren. De inflatie is te laag en het wordt steeds moeilijker voor centrale banken om het wegglijden naar beneden van de inflatieverwachtingen tegen te houden. De FED ziet dat steeds duidelijker en de sterke dollar is een nieuw risico voor te lage inflatie en voorkomt een te sterke groei in de VS. Nee, men wil de fout van te vroeg verkrappen uit 1937 niet nog een keer maken. Inflatie moet eerst wat duidelijker gaan stijgen voor je ook maar kunt denken aan normale verhogingen van de rente. De notulen gaven volgens Bianco aan dat de FED alleen nog maar op inflatie stuurt en zich niet in de war laat brengen door lagere werkloosheid. De lonen zullen iets gaan stijgen, maar lagere importprijzen, lagere olieprijzen en hogere productiviteitstijging kunnen zelfs voor een dalende inflatie zorgen. Obamacare zorgt kennelijk voor lagere stijging medische kosten (en daarmee arbeidskosten uiteindelijk) en daardoor is de huurstijging de enige belangrijke reden waarom de inflatie niet daalt in de VS.

De afgelopen weken hebben we een typische september/begin oktober terugslag op de beurzen gezien. Men moet de voorspellingen voor het jaar in overeenstemming brengen met de feiten tot dan toe en daardoor moest het IMF lagere groeivoorspellingen laten zien. De nieuwe voorspellingen laten helemaal geen extra somberheid zien, maar de pers bracht een en ander naar buiten of de wereld langzaam aan het vergaan was.

Het IMF vindt dat de wereldeconomie meer gestimuleerd moet worden (wie niet, er dreigt echt geen te hoge inflatie als er meer groei komt), is altijd extra bang dat de Opkomende Landen het te moeilijk krijgen en ziet een rol voor het Westen weggelegd om meer te consumeren en om meer in ontwikkelingslanden te investeren. Ze gaven aan dat bij de huidige rente meer investeren in infrastructuur een free lunch is. Ook dat is een waarheid als een koe. Amerika heeft heel veel extra investeringen nodig in te erg afgetakelde infrastructuur en ook in de eurozone heeft de bouw nodeloos veel te weinig te doen. Gewoon de EIB fors geld uit laten lenen voor infrastructuur met dat als onderpand en spreek dan af dat dit niet telt voor het begrotingstekort en schuld/BNP en presto, weg is de eurocrisis. [overigens: infrastructuur wordt via boekhoudregels nu aantrekkelijker gemaakt voor verzekeraars als langetermijnbelegging]

Gewoon wat meer QE en je hebt een nog zwakkere euro en daardoor een beetje extra inflatie. Even die Duitsers de oren wassen, maar die zijn er ook aan toe na al die slechte economische cijfers.

De lage olieprijzen helpen overigens de groei in de Eurozone en de VS en dat roept een halt toe aan verhalen dat de economische groei steeds verder verslechtert.
 
Overigens lieten al die nieuwe berekeningen van het IMF zien dat de Chinese economie op koopkrachtpariteit gemeten nu groter is dan de Amerikaanse. In dollars gemeten nog lang niet, maar toch, het is een teken dat de Opkomende Landen nu gewichtiger zijn geworden op de economische weegschaal dan het Westen.

 
De groei in de wereld is daardoor , door de Opkomende Landen zo’n groot gewicht te geven, China voorop, niet lager dan in de jaren tachtig of een groot deel van de jaren negentig.

11 oktober 2014

Cardiff

Na twee dagen Bristol trokken we op reisje door Zuidwest Engeland van Bristol naar de overkant van het water, Cardiff. Dat is de hoofdstad van Wales (pas sinds 1955).
Vroeger was het een belangrijke haven voor steenkool, heel belangrijk aan het begin van de Industriële Revolutie. De familie Bute werd er ongelooflijk rijk mee  (eerste generatie)  en zij (tweede generatie) knapten het kasteel van Cardiff voor ongelooflijke sommen gelds op. De derde generatie kon de onderhoudslasten niet meer opbrengen en net voordat ze een enorme belastingaanslag zouden krijgen gaven ze het kasteel in een zogenaamd gul gebaar weg om faillissement te voorkomen.

Het oude kasteel

Het nieuwe kasteel. Er zitten allerlei speciale zalen in die voor een fortuin zijn aangekleed.
de arabische kamer.
Nu wordt het kasteel bijna overschaduwd door het millennium dome, het enorme stadion voor voetbal en rugby.
 
en van het kasteel kun je naar de haven varen over de rivier de Taft om daar bijvoorbeeld de Dokter Who experience te ondergaan (waanzinnig populair in het VK, niet in Nederland)
 

Eurozone holt ineens richting deflatie; Vernet (Goldman Sachs)


bron: Inflation persistence: a double-edged sword

De Club van Pessimisten heeft er weer een paar leden bij. Albert Edwards blijft natuurlijk niet te kloppen, maar Pierre Vernet zorgt voor concurrentie.
Wat heeft hij gedaan om mij en ongetwijfeld de ECB de stuipen op het lijf te jagen? Hij heeft een soort nieuwe inflatiemaatstaf ontwikkeld voor het structurele deel van de consumptieprijsindex die men bij Goldman Sachs beter vindt dan de kerninflatie. Inflatie verandert niet zo maar, die hangt erg af van wat hij in het verleden is. Alleen de wilde ontwikkelingen van de energie- en voedselprijzen onttrekken zich hieraan. Maar er zijn onderdelen van de CPI die veel meer samenhangen met wat het in de vorige periode was dan andere. Bepaalde delen van de kerninflatie laten een veel hardnekkiger, persistent patroon van stijging en daling zien. Als dat deel van de inflatie hard naar boven of naar beneden tendeert, dan ontstaat er al snel een inflatieprobleem.
Dat is op het ogenblik aan het gebeuren. Een flink deel van de inflatie, zelfs een steeds groter deel, is harder naar beneden aan het tenderen. En dat is nogal plotseling gebeurd, in een paar maanden tijds. Het is Draghi beslist niet ontgaan, vooral ook omdat het met name gaat over de Italiaanse inflatie.



Als je Vernets verhaal over persistance of inflation leest, dan raak je er bijna van overtuigd dat deflatie onontkoombaar is in de Eurozone. Ineens is het inflatieplaatje enorm verslechterd. Als de euro niet snel een enorme dreun krijgt, is deflatie de logische uitkomst van tegenvallende macro in Duitsland en enorm peristent dalende prijzen van een steeds groter deel van de Eurozone CPI. Italië lijkt de interne devaluatie gestart te zijn en de prijzen moeten dan zo’n 15 tot 40% dalen om weer echt concurrerend te zijn.
 

9 oktober 2014

Bianco en de sterke dollar


Het is allemaal de schuld van de FED. De dollar prijst in wat de markten denken dat de relatieve omvang van de balansen van de centrale banken zal gaan worden. Men loopt er een beetje op vooruit. De FED stopt met de uitbreiding van de balans en de ECB gaat er weer mee beginnen. Daardoor is de euro zwak.

Blijft dit zo? De FED heeft al een paar keer gezegd dat men stopt met QE, maar als de S&P met zo’n 12-15% daalt, dan begint men weer.

De FED vindt dat ze moeten stoppen met QE, omdat ze nu denken dat extra QE niet meer helpt, het gaat niet voor extra banen en inflatie zorgen.

De forward guidance is weg, want de FED weet zelf niet wat ze gaan doen en er bestaat ook niet veel overeenstemming over. Men heeft al geventileerd dat QE de markten verstoort (vooral Stein zei dat vroeger, tegenwoordig Lacker).

De FED heeft tegenwoordig maar één doel, het mandaatdeel over de werkgelegenheid is weg. De verandering van de laatste tijd is dat men nu alleen nog maar naar de inflatie gaat kijken. Pas als die uit de hand loopt gaat men de rente verhogen. Als de werkloosheid te laag wordt vindt men hier wel een nieuwe indicator voor uit die aangeeft dat de arbeidsmarkt toch ruim is.

Zit de aandelenmarkt met die sterke dollar? De 110 bedrijven in de S&P die goed aangeven dat ze omzet in het buitenland hebben, gingen nauwelijks extra omlaag op de sterkere dollar. Dat hoort ook, want de effecten zie je pas echt over 2-3 jaar. Maar als de dollar sterk blijft, dan ga je wel effecten zien.



Bianco ziet nog steeds maar ongeveer 2% groei in de VS. Je zult opnieuw zien dat iedereen te optimistisch is. Men roept al jaren dat het binnen zes maanden echt beter zal gaan. Ja echt, dat gebeurt deze keer ook niet. De FED wil de rente gewoon niet verhogen, men is te bang voor dalingen van de beurs. Als men de rente naar zo’n 1-1,5% verhoogt, dan zou de economische groei wel eens hoger kunnen worden, maar dan gaat de aandelenmarkt op zijn snufferd.

Ajax kampioen qua financiën


Eindelijk is Ajax eens ergens in  Europees kampioen: qua financiën.

FT: Ajax and Arsenal come out on top in European financial league


Men had niet genoeg cijfers om Barcelona, Real Madrid en Chelsea te beoordelen