goed financieel economisch nieuws van de afgelopen week, ISM, China

Voor de Nederlandse pensioenfondsen die zo vurig hopen op een hogere rente waren de uitlatingen van de Amerikaanse FED gouverneur Lockhart, in het midden tussen havik en duif en daarom de mening van het midden vertolkend over hoe hij van plan was te stemmen in september als manna uit de hemel:“there is a high bar right now to not acting, speaking for myself”

 De lange rente vervlakte verder op lagere inflatieverwachtingen door lagere grondstoffenprijzen. Dat laatste is goed nieuws voor de consument, maar beurzen denken daar de laatste tijd wat anders over, wie weet genuanceerder.

De Amerikaanse belegger zit te trillen als een rietje. (zie CNN fear and greed http://money.cnn.com/data/fear-and-greed/). Die angst zit verdisconteerd in de prijzen en dat is gunstig.  

Men vindt het macro nieuws niet zo best, maar dat zijn vooral cijfers over juni en over juli lijken er wat betere cijfers te komen. 1% productiegroei in China en 0,8% in Amerika. ISM non manufacturing steeg naar bijna record hoogte in de VS en als je niet beter zou weten, zou je denken dat Amerika op weg is naar 5% groei in het derde kwartaal http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2015/08/ism-non-manufacturing-wijst-op-sterke.html (en misschien weten we het inderdaad niet zo goed en rakende Amerikanen weer in een ouderwetse stemming van shop until you drop; de autoverkopen lijken er al een beetje op ).

Initial claims voor werkloosheid versus de omvang van de beroepsbevolking waren de laatste tijd nog nooit zo laag. Dat wijst op doorgaande groei van de werkgelegenheid en dan hoort de loongroei uiteindelijk te verbeteren, zodat de Amerikanen de Griekse stranden wat beter gaan bevolken.

Het senior loan officer report wijst op lievere banken en een hogere ISM. Nieuwe orders nu ook, na de opwaartse herzieningen.

Morgan Sanley had een verhaal dat hun indicatoren voor juli veel beter waren als juni en meer op het sterke mei leken, zowel de huizenmarkt als investeringen als het starten van nieuwe bedrijven was heel sterk.

 De groei in China lijkt na de inzinking begin 2015 het ineens toch een stuk beter te gaan doen getuige relatief goed te vertrouwen cijfers over de elektriciteitsproductie en industriële productie.

overpeinzingen: S&P, rente, macro, olie

De S&P500 doet sinds de FED gestopt is met bijkopen in het kader van QE vrijwel helemaal niets. Volatiliteit lijkt vrijwel verdwenen. De VIX overschat zelfs de volatiliteit.

Toch heerst er boven gemiddelde angst op de beurs (bijvoorbeeld CNN’s fear and gread index staat bijna maximaal in de fear zone). Apple daalt ernstig en de mediabedrijven gingen afgelopen week ook op de mesthoop.

Er zijn wat akelige thema’s geweest zoals Griekenland, een krach in China, het oprukken van IS, Oekraïne, maar daar ligt de belegger op het ogenblik allemaal niet echt wakker van.

De daling van de grondstoffenprijzen met hun desastreuze uitwerking op de energieproducenten is nu de grootste kopzorg, gevolgd door een mogelijke stunt van de FED, mocht deze overgaan tot renteverhoging en de daad bij het woord voegt en alle geldmarkt een torenhoge rente van 0,375% gaat bieden, daarbij heel wat liquiditeit weg drainerend.

Bij pensioenfondsen zou men heel blij zijn met renteverhogingen. Even leek het de goede kant op te gaan met de rente na 20 april, de FED put zich uit in bewoordingen dat ze de rente gaan verhogen, maar de kapitaalmarkt is de boel weer aan het saboteren. Ja, de korte rente stijgt in de VS, maar de lange rente stuitert in elkaar. De lagere grondstoffenprijzen indiceren deflatie, lagere inflatieverwachtingen dus en lagere economische groei en daarmee een lagere reële rente. Het verschil tussen lange en korte rente is de belangrijkste lang voor lopende leading indicator. Als die een dreun krijgt, kan de FED de rente maar heel weinig verhogen, minder dan de drie renteverhogingen die op de rol staan voor 2016 volgens de futures.

Het macro nieuws is niet al te best. De groei in Emerging Markets is verdwenen, alleen nog wat in China (maar veel minder dan gehoopt) en India en verder is het veelal een droevig verhaal. In de eurozone vallen de cijfers wel weer wat mee. De wereldhandel groeit niet. Een en ander hindert de groei in zelfs de VS. In de VS waren de cijfers over het eerste half jaar tegenvallend. Recentelijk zie je wel weer hoopvolle ontwikkelingen in de dienstensector (ISM non manufacturing bijna op record hoogte), investeringen buiten de energie/materials sectoren en je ziet vooruitgang op de vastgoedmarkt. Huren stijgen en verhinderen deflatie op het ogenblik in de VS. De lagere olieprijzen hebben nog geen groei gebracht in de wereld. Alleen Japan en Europa lijken te profiteren, alhoewel dit voor een belangrijk deel ook komt door de zwakke valuta. Amerika zou moeten profiteren als netto olie-importeur, maar dat gebeurde nog niet.

De lagere olieprijs sinds half 2014 blijft maar verrassen.  Men was zo gewend geworden aan hoge olieprijzen na 2005 dat men dacht at $100 per vat normaal was. Sinds 2008 kan de wereldeconomie dit echter niet meer dragen, het is te veel. De doorgaande groei in China hield de vraag hoog, maar niet hoog genoeg. Sinds half 2014 gaat het overduidelijk niet goed met de vraag. Het aanbod reageerde zoals gewoonlijk met de nodige vertraging op de hoge olieprijzen, o.a. met horizontal drilling en fracking. Met het aanbod gaat het dus de laatste tijd veel beter dan verwacht. Vooral in de VS is de olieprijs meer toegenomen dan de grootste optimist enkele jaren geleden voor mogelijk hield. De kentering kwam door onderschatting van Saoedi-Arabië van de ernst van de situatie in 2014. Ze hadden er genoeg van de productie te beperken en andere landen zonder tegenprestatie meer laten produceren zoals Rusland. Zij produceerden gewoon door en zelfs meer. Iedereen verwachtte dat de olieproductie in 2015 door de veel lagere olieprijzen fors zou gaan dalen. Nee, men produceerde gewoon door, zelfs meer. Met die extra olieproductie probeert men de gedaalde olie-inkomsten op peil te brengen, maar dat werkt zoals altijd averechts.  Omdat na 2009 de olieprijs zo hoog bleef, er voortdurend een premie nodig leek vanwege geopolitiek risico, iedereen de piekolieverhalen geloofde met de daaraan vastzittende steeds hogere kosten om olie te winnen, bleven de speculanten maar doorkopen. De olieprijs zou immers snel veel gaan stijgen, de productie in Amerika zou fors dalen, Saoedi-Arabië zou tot inkeer komen. Niets van dat al, erger nog, Iran kwam ook nog eens met extra olie op de markt en andere landen ook, zoals Brazilië. In Saoedi-Arabië begint men nu ook de smaak te pakken te krijgen van horizontal drilling en daar stijgt de productie ook. De marginale olieproducent moet uit de markt verdreven worden, maar dat lukt maar niet. De rijke maatschappijen in Amerika zitten op vaak wat dure olie, maar kunnen de lage olieprijzen opvangen uit de variabele kosten van hooguit $45. De arme producenten hebben vaak goede bronnen en kunnen tegen $40-55 totale kosten produceren (aldus Goldman Sachs).   Ondertussen puilen de olie-opslagplaatsen uit in de VS. Er kan bijna geen druppel meer bij. Als dat straks echt niet meer lukt, gaat de prijs nog verder achteruit vreest men. Dat is overigens de vraag, want de lage benzineprijs heeft geleid tot eindelijk meer vraag in de VS, men rijdt ineens veel meer. De olieprijs overdrijft vaak. Deze keer is geen uitzondering. Maar olieprijs lang onder $40 in de VS? Niet erg kansrijk denk ik.

Hilsenrath moet rente omhoog praten, bij renteverhoging al in september hoort dit ook te gebeuren

Fed gouverneur Lockhart schokte de rentemarkt met zijn opmerking dat hij gaat stemmen voor een renteverhoging in september tenzij er iets geks gebeurt (there is a high bar right now to not acting, speaking for myself”  ). Zijn mening is ongeveer het gemiddelde in de FED, dus in de FED heerst er wel een stemming om de stof van het rentewapen af te gaan poetsen.
Hilsenrath schrijft nu enkele keren per week dat de FED de rente gaat verhogen, ook als de economische cijfers niet meezitten. Te lage stijging van de loonkosten volgens de Employment cost index? DeFED kijkt er doorheen. Te lage groei van de werkgelegenheid? Hilsenrath meldt dat de FED desondanks wil volharden in haar snode plannen om de rente te verhogen.

Hornbach van Morgan Stanley heeft wat zitten rekenen aan wat het voor de rente tot vijf jaar betekent als de rente in september wordt verhoogd in plaats van december en wat als de markt ineens een ander tempo ziet dan drie verhogingen per jaar.

Mike is de periode tot de eerste renteverhoging volgens de futures markt. Die periode is gestaag aan het afnemen in de afgelopen jaren, maar de markt ziet nog enige tijd om te gaan, tot december.
Poke geeft het tempo aan dat de markt inprijst van de verhogingen. Die trend is dalend en nu is het 3 per jar.
Hornbach voorspelt al jaren een stijgende rente en wordt steeds wanhopiger. Waarom daalt de rente toch? Zelfs vandaag daalde de rente terwijl de groei van de werkgelegenheid mooi was en de brede werkloosheid daalde en de lengte van de gemiddelde werkweek (een leading indicator) steeg en er kleine opwaartse herzieningen waren in de voorgaande maanden. De oleiprijs krijgt nu de schuld.

In bovenstaande tabel van Hornbach (Morgan Stanley) zie je bijvoorbeeld dat de vijf jaar rente bij 3 verhogingen per jaar bij eerste verhoging in september toch duidelijk hoger staat dan bij eerste verhoging in december zoals de markt nu inprijst.
Nog wat manipulatie van de FED via Hilsenrath in de Wall Street Journal en de gebeden van Hornbach worden verhoord: verhoging in september en dan dus die hogere lange rente.
Tenzij de olieprijs verder door de grond gaat, dan gaat alles mis, deflatie en toch weer uitstel, whatever Hilsenrath ook roept.

ISM non manufacturing wijst op sterke groei in de VS

Bovenstaand plaatje laat het verband zien tussen ISM non mnuafacturing new orders en de kwartaalgroei in de VS zien. Als je de gewone ISM in de recessie erbij gooit, dan wordt de verklaring van de groei niet beter. De ISM new orders van de dienstensector verklaart zo'n 45% van de kwartaalgroei in de VS en dat is het sterkste verband met welke economische indicator ook in de VS.

We hadden de afgelopen week ook de gewone ISM. Die is belangrijk vanwege zijn verband met de reële rente en de winstgroei.

De gewone ISM was iets zwakker dan gedacht.

De ISM geeft in combinatie met de lage korte rente nog steeds aan dat de 10-jaar rente kan dalen.
De 10-jaar rente gelooft echter de praatjes van de FED dat ze de rente gaan verhogen, whatever it takes en is daarom hoger dan het voorspelde verband met korte rente en ISM

FED verhoging september: geldmarkt wordt wakker

Net blogde ik dat de geldmarkt nog niet reageerde op de uitlatingen van de FED, of er is ineens wel een beweging zichtbaar. Volgens de methode Bloomberg stijgt de kans op een renteverhoging met sprongen.

Bianco heeft uitgelegd dat de stijging van de afgelopen dagen vooral komt door de berekening van Bloomberg, die volgens Bianco onjuist is.

De stijging komt vooral door uitlatingen van FED gouverneurs Bullard en lockhart inclusief het instemmende commentaar van Hilsenrath. Powell zegt dat een renteverhoging echt nog niet beslist is. Hilsenrath moet als doorgeefluikje van de FED melden dat de mening van Powell niet veel verschilt van Lockhart en dat september wel degelijk op tafel ligt.

De FED is een media offensief begonnen om een renteverhoging in september er door te drukken, bijna onafhankelijk van wat de data zeggen

IS maakt renteverhoging in VS mogelijk

De groei in de VS is de laatste jaren slechts 2%. Zonder de negatieve invloed van de overheidsuitgaven zou dit 3% zijn geweest.

de laatste tijd wordt het verschil met en zonder overheid kleiner. IS dwingt tot meer overheidsuitgaven en lokale overheden beginnen nu ook meer geld uit te geven.

plaatje Minack
3% groei komt dus in zicht en daarmee de renteverhogingen van de FED

FED dreigt rente te verhogen in september, maar geldmarkt reageert dan nog niet

Bianco maakt een behoorlijke U-turn voor zijn voorspelling van de FED-renteverhoging door de opmerkingen van Lockhart (en Bullard). Die zegt dat de economie totaal moet instorten wil hij niet voor een verhoging van de rente stemmen in september. En hij wordt gerekend tot het basisblok van stemmers in de FED dat samen voor hetzelfde stemt.

Bianco houdt het ineens voor mogelijk dat de FED de rente in september al verhoogt en niet op zijn vroegst in december. Overigens gelooft hij niet dat de depositorente hierdoor zal stijgen, daarvoor gaat men niet wild genoeg te werk met enorme reverse repo maatregelen van de nodige triljarden. Dat zou de S&P te veel naar beneden brengen. Dus de FED verhoogt de rente en de geldmarkt gaapt en zegt de korte rente blijft gewoon nul.

Waarom ik de mening van Bianco zo hoog heb? Hij had de laatste jaren gelijk voor de juiste redenen bij de rente. De rentedaling hoorde bij een tegenvallende groei en een FED die zo lief mogelijk probeerde te zijn. Bij aandelen was hij wat te pessimistisch maar niet altijd, bij de olie- en goudprijs de laatste tijd behoorlijk goed.

Gisteren betoogde hij nog vol vuur dat de FED de rente niet durft te verhogen, want men wil de aandelenkoersen zo veel mogelijk opkloppen. Al vele jaren prijst de markt veel te veel stijging in van de FED-rente. Dus als de markt al weinig rentestijging inprijst, dan moet je in de startblokken zitten veel minder rentestijging in te prijzen. De markt zit ver onder de dots van de FED

(plaatje: de sliertjes van de ingeprijsde FED rente liggen bijna steeds boven de echte FED rente)

Bernanke zei het al, financiële stabiliteit is belangrijk. Het enige wat de FED kan doen om de groei te bevorderen is de aandelenkoersen oppompen. Dat helpt de groei. Bij elke daling van 10% van de aandelenmarkt is de FED dus in paniek.

Een beetje bijkleuring kan geen kwaad. Het is zo lang geleden dat de FED het in haar hoofd haalde zo iets vreselijks te doen als verhoging van de rente, dat een hele generatie obligatiehandelaren dit nog nooit hebben meegemaakt (een generatie als portfoliomanager duurt minder lang dan een generatie bij normale mensen). De meeste handelaren kunne zich zo iets raars als een verhoging van de rente eigenlijk niet meer voorstellen. Het is een soort rare fantasie, maar het kan toch niet, een rentestijging. We zitten vast in een periode van financiële repressie, erger dan het Nieuwe Normaal, van Secular Stagnation, het einde van de productiviteitsstijging, met de nakende instorting van China voor de deur. Griekenland is een bodemloze put. Tot in lengten van dagen moeten die vrekkige Duitsers en Nederlanders de Griekse economie met 10% van hun BNP steunen. Ergo, de ECB zit in het jaar 2100 nog te werken met negatieve rentes tot meerdere glorie van straatarme rentenierende Grieken.

En toch, de FED gaat de rente verhogen. Misschien niet in september maar dan toch wel in oktober of december. Men gaat echt de geldmarktfondsen een rente aanbieden die nog hoger is dan 0,25%. De Amerikaanse groei is boven potentie, de werkloosheid is echt te laag en de rente is al te lang 0% geweest. 

Het wordt een totale afgang voor de FED, de geloofwaardigheid krijgt een enorme knauw als de FED de rente niet gaat verhogen. Men heeft al betoogd dat het goed is om snel te beginnen om zo de rentestijging langzamer te laten verlopen.

loonstijging VS niet zo laag als ECI zei

http://bonddad.blogspot.nl/2015/08/bls-actually-excluding-incentive-pay.html
De Employment cost index (ECI) houdt niet goed rekening met bonusbetalingen en andere zaken volgens the bonddad. Dat was de reden waarom de employment cost index zo zwak was in het tweede kwartaal. Als men hiervoor corrigeert, dan was er geen afzwakking van de loonstijging.

De Amerikaanse rente kreeg een optater door de uitzonderlijk zwakke groei van de employment cost index. De commentatoren rolden over elkaar heen dat dit de genadeklap was voor de FED, die kon nu door dit soort data toch de rente niet gaan verhogen? Ze zijn toch niet gek zou Louis van Gaal zeggen?
Kennelijk weet men bij de FED beter hoe de ECI in elkaar zit dan de commentatoren,getuige bijvoorbeeld het commentaar van FED gouverneur Bullard die zei dat je je niet van de wijs moet laten brengen door de lage stijging van de ECI en dat hij van plan bleef om te stemmen voor een renteverhoging in september.

Goldman Sachs (bovenstaand plaatje) was het met de analyse van de bonddad eens: de ECI cijfers stonken een beetje vonden ze

De loonstijging en inkomensstijging in de VS liep in het tweede kwartaal wat uit de pas met de daling van de werkloosheid (u3)  inclusief de brede werkloosheid (u6)

bron Minack

een en ander is wel in lijn met de plotselinge daling van het consumentenvertrouwen van millennials (22 punten, terwijl de rest van de bevolking juist meer vertrouwen kreeg). Millennials krijgen nog steeds geen loonstijging.

zijn aandelen te duur? Met als maat historie na 1990 niet.

Zijn aandelen duur? Ik heb een plaatje laten zien dat GMO vindt dat aandelen tig procent te duur zijn.eigenlijk vinden alle traditionele waarderingsmodellen waar de rente niet in zit dat aandelen te duur zijn. Meestal ongeveer iets als een sigma (d.w.z. iets als 14% op basis van de lage volatiliteit van aandelen vandaag de dag, getuige de VIX)
Alleen de koerswinstverhouding (PE) in relatie tot de inflatie geeft aan dat aandelen niet te duur zijn, onafhankelijk van de rente. We hebben de regel van 20, dat PE plus inflatie 20 moet zijn. Die oude regel is een beetje aangepast dat de som 21 moet zijn, zie plaatje. Ik heb nog wat data mining gedaan (regressieanalyse) en het verband tussen inflatie en koerswinstverhoudingen bekeken. De gemiddelde inflatie van de voorgaande vijf jaar was nog belangrijker dan de inflatie van het moment, vooral voor de periode tot 1987.

Over het algemeen kun je zeggen dat aandelen sinds 1990 behoorlijk duur zijn. Als je accepteert dat die periode nog niet afgelopen is, dan is er geen reden te beogen dat aandelen op historische basis zo duur zijn. Weg met de CAPE, price to book, voor de cyclus gecorrigeerde winsten etc., weg met ons PROBIT model dat de afgelopen decennia zo succesvol was. Misschien niet. Maar zo lang de wereld zo vol schulden zit dat de centrale banken geen normale rentevoet mogen voeren is er toch wel wat te zeggen voor die hoge waarderingen sinds 1990. De risicopremie van aandelen versus obligaties lijkt hoog, zeer hoog.

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Griekenland moddert voort. Tsipras lijkt er de wind weer onder te krijgen om de vreselijke maatregelen door de keel gegoten te krijgen.  Men blijft door onderhandelen, maar de markt ligt er niet wakker van. De Chinese beurs wordt nog steeds af en toe bevangen door grote dalingen, maar er treedt ook herstel op. Never figt Xi+Peoples Bank of China, al lijkt het nu niet helemaal kansloos.
De grondstoffenprijzen zijn nog steeds aan het dalen en men wordt banger dat dit slechte economische groei inhoudt.
De winstcijfers waren wisselend. Per saldo geen grote koersbewegingen op de meeste beurzen.

Het macro nieuws had een mooie IFO in petto, een stijging en dat geeft doorgaande 2%+ groei aan in Duitsland (en daarmee ook in de Benelux).
In de VS viel de groei over het tweede kwartaal met 2,3% een beetje tegen, maar de groei over het eerste kwartaal werd herzien van -0,2% naar 0,6%. De deflator van het BNP ws in het tweede kwartaal met 2% onverwacht hoog. De arbeidskosten (employment cost index) stegen  0,2%, veel minder dan de verwachte 0,6%. De nodige economen verplaatsten daardoor hun schatting voor de eerste renteverhoging van de FED van september naar december.
De FED maakte met de toelichting op het rentebesluit niet duidelijk dat ze de rente in september gaan verhogen, maar wel dat ze de rente ooit gaan verhogen. Wanneer is data dependent (en men beloert nu de economische cijfers als in de tijden van Volcker toen men elke week met angst en bevende geldgroei cijfers incasseerde, te hoog was toen vreselijke stijging van de rente) De omstandigheden op de arbeidsmarkt zijn flink verbeterd en er is slechts 'some 'improvement nodig om de rente te verhogen. Dan moet de economische groei niet geraakt worden door China of Europa (beide onwaarschijnlijk) en moet er enig verhaal te maken zijn dat de PCE inflatie richting 2% gaat op termijn (de laatste cijfers over arbeidskosten en grondstoffenprijzen wijzen hier niet op).

Het consumentenvertrouwen viel iets tegen in de VS (in Frankrijk en Italië ook). Initial claims voor werkloosheid stegen iets, maar bleven extreem laag. Pending home sales daalden onverwachts iets. Nieuwe orders verbeterden en dit geeft een aantrekken van de investeringen in het derde kwartaal aan na de kleine daling in het tweede kwartaal (door de energiesector; wereldwijd is er voor $200 miljard door oliemaatschappijen in de ijskast gezet door de lage olieprijzen).

In Japan blijft het meeste economische nieuws vriendelijk, al zal er in het tweede kwartaal geen groei zijn geweest. De arbeidsmarktparticipatiegraad steeg er. Vrouwen krijgen meer werk (de participatiegraad in Japan kan veel omhoog (overigens kan dit ook Griekenland redden als daar werkgelegenheid geschapen wordt).

goed nieuws van de afgelopen week

Motley Fool had tien trends om de zomer op te vrolijken http://www.fool.com/investing/general/2015/07/31/10-quick-topics-to-brighten-your-summer.aspx als antigif tegen Grantham met zijn tien trends om je zomer te verpesten.
Enkle daarvan

initial claims gecorrigeerd voor de omvang van de arbeidsmarkt staan op een all time low in de VS. Verdere verbetering mogelijk dus voor de werkloosheid.

Het aantal huishoudens neemt weer toe. Dat is overigens in lijn met de demografie, die in de VS nog sterk is en blijft.

Het aantal hartinfarcten neemt sterk af.
De medische revolutie schrijdt voort:
succesvol vaccin tegen ebola
verhaal in the Economist dat een middel van Eli Lilly Alzheimer een beetje vertraagt
daarbij aansluitend:
obesitas bij Amerikaanse kinderen is ineens enorm aan het dalen

http://bonddad.blogspot.nl/2015/07/sorry-doomers-theres-still-no-sign-of.html [a recession]

Het verband tussen de benzineprijs en economische groei is niet erg sterk. De terugval van de groei in 2012 kun je er goed mee verklaren, maar waarom hielp het de groei niet na half 2014 (nu zegt men de investeringsterugslag in de energiesector en ongeloof in laag blijvende olieprijzen die aanzetten tot meer sparen)? Komt de stimulering nog? Dat is niet onmogelijk. De consument zag de laatste maanden weer hogere benzineprijzen, maar die moeten weer omlaag. Alom is er nu meer geloof in langdurig laag blijvende olieprijzen.

Misschien dat de consument wakker lag van de FED en de hogere hypotheekrente. De FED heeft de laatste maanden duidelijk gemaakt de rente heel rustig te gaan verhogen en geen recessie wil forceren (d.w.z. men gaat de rente niet verhogen tot boven het niveau van de 10 jaar rente). De hypotheekrente lijkt daarmee laag te blijven.

De trend van het consumentenvertrouwen is nog goed in de VS, maar de recente cijfers waren wat tegenvallend. De arbeidsmarkt is nog steeds aan het verbeteren, zoals de zeer lage initial claims voor werkloosheid aangeven.

De nieuwe orders groeien weer en daarmee lijkt het zwakke tweede kwartaal gevolgd te gaan worden door een iets beter kwartaal.

employment cost index stijgt minder snel: minder kans op stagflatie

http://bonddad.blogspot.nl/2015/07/the-q2-stall-in-labor-costs-and-part.html
 in de aangehaalde blogpost wordt uitgelegd waarom de employment cost index zo veel harder is gestegen dan de algemene loonindex. Helemaal goed kom je er niet uit, maar volgens de bonddad new deal democrat ligt het aan een andere mix tussen lonen van voltijd medewerkers en part timers. Die laatste krijgen minder loonstijging. De ECI werkt met een vaste verdeling en de algemene loonindex niet. Het aantal part timers is weer aan het stijgen en dat drukt de gemiddelde loongroei.

Al met al was de 0,2% stijging van de employment cost een flinke afremming ten opzichte van het vorige kwartaal met 0,7% stijging. Er was 0,6% verwacht. De employment cost index is een van de belangrijkste statistieken waar Yellen naar kijkt. Dan is er meer dan anecdotal evidence over de invloed van de loonstijging op de inflatie.
Het laatste lage cijfer maakt een verhoging van de rente in september minder waarschijnlijk. Maar ook stagflatie.

alle beleggingen overgewaardeerd (GMO), wijst dit echt op lage opbrengsten komend jaar?

http://uk.businessinsider.com/investors-are-ignoring-bear-market-signs-2015-7?r=US&IR=T

Volgens GMO zijn bijna alle beleggingscategorieën schandelijk overgewardeerd. Mean reversion drukt het verwacht rendement dan enorm.

Ik ben het niet helemaal eens met GMO, maar de waardering van de meeste beleggingscategorieën is zo hoog geworden na al die financiële repressie, QE, dat je niet te veel moet verwachten.

Ik heb wat regressieanalyse losgelaten op waarderingsfactoren en fundamentals als de rente, inflatie en werkloosheid en dan gekeken of dit de afgelopen 30 jaar de stijging van de S&P500 enigszins voorspelde een jaar vooruit.

Zoals te verwachten viel, gaat dat niet heel erg goed. Er is wel enig verband met enkele variabelen, maar daarmee kon je achteraf maar een beetje mee voorspellen. Het verband van de afgelopen 32 jaar zal de komende jaren slechter worden, zo gaat dat helaas (de gevonden regressiecoëfficiënten zijn niet stabiel) en de voorspelling uit het plaatje hieronder zal verslechteren in de komende jaren.

Het dividendrendement was de afgelopen decennia de beste voorspeller (ook daarvoor overigens), beter koers versus boekwaarde of de koerswinstverhouding. De inflatie voorspelde wat en de daling van de werkloosheid ook. Rente niet. 

Aandelenmarkten doen het gemiddeld beter als het dividendrendement hoog is en de misery index (hier inflatie plus stijging van de werkloosheid) verbetert. Een en ander wijst op redelijke opbrengsten komend jaar, tegen de mean reversion problemen van overwaardering in. Overigens was de stijging van de S&P (blauwe lijn) de laatste jaren niet zo veel hoger dan wat voorspeld was, in de periode rond 2000 was dit heel anders. Dit wijst niet op enorme overwaardering, niet in de mate die GMO aangeeft.

Allemaal zonder garantie natuurlijk.Na 2018 voorspelt onze kaart een lange periode van matig tot slechte opbrengsten van aandelen, omdat dan de aandelenkoersen te veel gestegen zijn en vooral omdat er een eind komt aan de periode dat het bedrijfsleven in de watten gelegd wordt en de werknemer maar mot inleveren (met alle nare gevolgen van dien voor de winst en inflatie).

S&P500 sinds 1964

Hierboven een plaatje van de S&P op logaritmische schaal, niet in reële termen.
Sinds 1974 lijkt er een constante trend te zijn, met te hoge koersen in 1987 en rond 2000.
Na 2007 zien we een enorme val en zijn we nog niet terug naar de oude trend. Het kan zijn dat dit alsnog gebeurt, wie weet voor 2018.

Misschien blijven de koersen in het Nieuwe Normaal, blijven we structureel onder de trend

Want we gaan allemaal met pensioen en als je dan ook geen schulden mag maken en de productiviteitsgroei wegvalt, dan komen we verder onder de trend na 2018.

De S&P is u aan het dalen ten opzichte van het vierjaars gemiddelde. Af en toe gebeurde dit zonder dat er een bear markt kwam. Als er geen recessie komt, dan is een verdere flinke daling niet vaak opgetreden. Maar de S&P staat hoog ten opzichte van het vier jaars gemiddelde.