19 mei 2017

Trump business as usual, buy the dip

De democraten roken bloed, kregen hun speciaal onderzoek naar Russische inmenging in van alles en nog wat, maar zijn voorlopig nog geen stap verder gekomen richting impeachmeant van Trump.
Comey bevestigt het gelijk van Trump om hem te ontslaan. Hij laat Trump bungelen, terwijl hij toch ook krachtig had kunnen bevestigen dat Trump hem dwarsboomde bij het onderzoek naar Flynn of had kunnen zeggen dat Trump alleen maar interesse toonde in het onderzoek, dat hij slechts hoopte dat het snel tot niets zou leiden. Dit overkwam Hillary ook. De ware Trumpaanhanger zou zeggen dat de baas van de FBI aan machtsmisbruik deed/doet.

De wedkantoren zagen de kansen voor impeachment van Trump snel stijgen, maar niet ver genoeg om aan te tonen dat het wedpubliek echt rekende op impeachment.
Impeachmeant is een zeer langdurig, ontwrichtend proces dat zelden leidt tot impeachment. Trump zou dan echt iets ergs gedaan moeten hebben en daar lijkt het voorlopig nog in de verste verten niet op. Er kunnen natuurlijk nieuwe zaken rond Trump gaan spelen die misschien wel ooit echt ernstig zijn, maar de nu aangegeven aanleidingen lijken hier niet aan te voldoen. In ieder geval niet op korte termijn. het onderzoek naar Russische inmenging zal naar men zegt meer dan een jaar duren. Dit is aanleiding voor allerlei mensen bij justitie/FBI om te zeggen dat ze niets kunnen zeggen over Trump en Russische inmenging.
Na de eerste paniekverhalen, komen er nu de sussende verhalen:
Don’t underestimate Trump – Washington Post http://wapo.st/2qyb77J
· The 25th Amendment? Forget It – WSJ http://on.wsj.com/2pZGB4d
· Considering impeachment? Slow down. Washington Post http://wapo.st/2pS7s65
Bob Mueller may wind up rescuing Trump’s presidency – NY Post http://nyp.st/2pSl80T

Ondertussen blijft Trump zeer impopulair bij de meerderheid van de bevolking. De nodige republikeinen zijn hier zeer verontrust over en zien dat als groot gevaar voor hun herverkiezing. Diverse tegenstanders van Trump hopen daarom dat de republikeinen Trump als een baksteen zullen laten vallen en Pence naar voren zullen schuiven. Dat is echter zeer onwaarschijnlijk.
Wat wel waarschijnlijk is, is dat die (terechte) zorgen over herverkiezing de druk zullen opvoeren om politieke successen te gaan bereiken op economisch vlak. Er is nu meer kans dat de republikeinen zich verenigen om belastingverlagingen er door te krijgen, Obamacare te herzien en fikse infrastructuurinvesteringen op gang te gaan zetten.

De markten lijken de nieuwe schandalen rond Trump te gaan behandelen als business as usual. Net als bij zijn verkiezing gaat men eerst heel negatief reageren en dan komt men er op terug (en misschien grijpt men het verhaal op meer kans op reflatie wel aan voor nieuwe all time highs van de S&SP en Nasdaq).
Opvallend is hoe erg men van zijn stuk raakt van een bijna 2% daling van de S&P en vooral ook hoe hard er van alle kanten geroepen wordt: 'buy the dip'
Bijvoorbeeld https://www.iex.nl/Column/263771/Snelcursus-Buy-the-Dip.aspx. (leuke column overigens, inclusief de commentaren). Arendjan Kamp probeert iedereen te bekeren tot de strategie van buy the dip. Deze is sinds maart 2009 zeer winnend. Maar als de echte bear markt komt en je drie keer bij dalingen van 10% bijgekocht hebt, dan ga je je diep ongelukkig voelen. Wie weet komt dan een huilende Arendjan Kamp bij Pauw uitleggen dat hij een beetje dom is geweest en nu ook inziet dat de wereld echt vergaat. Koop dan de dip.
Hoe verder je komt in de bull markt, des te gevaarlijker wordt dat buy the dip kopen.
We hebben nu een dip achter de rug van bijna 2%. Die is koopwaardig in een bull markt. Maar beter is het bij sparen voor het pensioen om van tijd tot tijd los van dips bij te kopen en naarmate je ouder wordt te zorgen voor meer cash en/of gewone vastrentende waarden. En dan niet extra cash inzetten om een minidipje te kopen maar pas bij een echte bear markt die al een tijd bezig is, wanneer je onderbuikgevoel zegt dat je absoluut niet moet kopen en mee moet huilen met de rampverhalen van de experts bij Pauw.

17 mei 2017

Trump een beetje dom, met een kinderhand die snel gevuld is, de do nothing, push over president

Trump zorgt nog steeds in zijn eentje voor ongeveer de helft avn het nieuws in  de wereld. Dat is nog nooit iemand voor zo lang gelukt.
Hoe ernstig de feiten ook zijn, het heeft geen enkele invloed op de aandelenmarkten.
Hij neemt wel heel erg onbesuisd besluiten. Hij mist de Maxima die hem beschermd tegen die foute uitlatingen. Ivanka doet haar best, maar is zelf geen haar beter dan haar vader.
Democraten zijn maar wat blij, spelen erg boos te zijn, maar beginnen nu toch echt een goede kans te krijgen in 2018 het congres terug te winnen.
Rechters hebben het er maar druk mee om zijn presidentiële besluiten ongeldig te maken. Vriendjes beschermen tegen onderzoeken van de FBI, dat is eigenlijk an alle tijden.
Door al die fratsen is zijn politieke macht niet erg groot. Hij krijgt weinig voor elkaar, is een do nothingpresident.
De laatste dagen lees je meer over regeringsleiders die Trump als een gevaarlijk kind zien met duistere krachten, maar met een kinderhand die gauw gevuld is. Even wat extra aardig zijn tegen Trump c.s. en je krijgt alles voor elkaar (China, rusland, Mexico zijn in hun nopjes). Zij zeggen dat Trump een push over president .
Republikeinen zijn nu toch een beetje boos geworden, want die verhalen over de teloorgang van het congres in 2018 liggen niet goed.

De Israëli zijn geschokt, maar zij wisten in januari al dat Trump een flapuit was waar je geen vertrouwelijke dingen aan moest toevertrouwen. Ze zijn uiteraard boos over het verklappen van hun wijsheden aan Rusland, maar ze moeten verder met bescherming van de VS.

Voorlopig loopt alles nog goed af voor Trump. Hij was gerechtigd tot het ontslaan van Comey, van het verklappen van top geheime documenten, zijn familieleden zijn onbezoldigde adviseurs van de regering. rare zakenrelaties met duistere zakenmensen/ Russen, het is allemaal niet genoeg om hem echt te raken.

14 mei 2017

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Opnieuw extreem weinig beweging in de aandelenmarkten. De Hangseng wist de 25.000 te doorbreken en de Indiase Sensex 30.000. Europa profiteerde licht van goede winstcijfers , Macron en afnemende angst voor verkiezingen in Italië. Ongeveer record lows voor de VIX en gerealiseerde volatiliteit. Na de rentestijging van de vorige week (goed voor een vermogensverlies van $306 miljard) nu minieme rentedaling (goed voor een winst van $30 miljard). De olieprijzen herstelden iets na de val van de vorige weken.

De retail sales in de VS waren +0,4% (0,5-0,6% verwacht, maar inclusief opwaartse herziening maart viel het toch nog mee; sinds 2016 is de trend toch eigenlijk iets te zwak; dit en het 'death by Amazon'- virus zorgde voor verdere instorting van de koersen van de retailers ex Amazon).
De producentenprijzen stegen iets meer dan verwacht, maar de consumentenprijzen minder (0,2% en kerninflatie slechts 0,1%).  Samen met de retail sales zorgde dit voor minder geloof in reflatie.

Draghi werd aan de tand gevoeld door Nederlandse parlementariërs. Draghi verweet de miljoenen Nederlanders die op hun pensioenrechten gekort worden dat ze niet voldoende meevoelden met de noden van de geld aan vrouwen en drank over de balk smijtende Zuid Europeanen. Die moeten geholpen worden en dan komt er van zelf meer inflatie en een hogere rente.
Goede economische groei in de EU (Duitsland Q1 2,5% geannualiseerd) en minder angst voor deflatie vergroten echter de druk op Draghi voor een minder ruim monetair beleid.

Trump had genoeg van de fratsen van FBI-reus (2,03m) Comey, officieel vanwege slechte afhandeling van de e-mailaffaire van Hillary en eiste onvoorwaardelijke gehoorzaamheid. Geen onwelvoeglijke suggesties over Russische hulp bij de verkiezing van Trump/ dubieuze relaties volgens Zembla van Trumps zakenimperium met enige Russische boeven. Trump zou zich naar velen zeggen zich erg graag van zijn veiligheidsadviseur McMaster willen ontdoen. Trump heeft een trouwe achterban die het prachtig vindt als het establishment geschokt is door zijn acties. De vergelijking met Nixon wordt getrokken, maar loopt toch mank en de andere toen benauwende omstandigheden zoals een wankelende criminele vicepresident Agnew, Vietnam spelen nu niet. We raken gewend aan controversiële besluiten van Trump. Dit beïnvloedt de groei- en inflatieverwachtingen niet en de beurs ligt er daarom niet van wakker.
Het is niet uniek. Maduro in Venezuela ontsloeg zijn minister van gezondheidszaken nadat ze allerlei feiten over hoe slecht het ging met de gezondheid in Venezuela openbaarde.

De groei in China was iets te hoog in het eerste kwartaal en wordt daarom iets afgeremd. dat zie je in zwakkere handelscijfers en een hogere rente. Lagere metaalprijzen en daardoor minder inflatie van producentenprijzen. Consumentenprijzen +1,2% op jaarbasis (laag door 3,6% daling voedselprijzen).

omhoog toch de weg van de minste weerstand bij Goldilocks?

Yardeni noemt het een Seinfeld market: nothing is happening. En misschien is dat wel de beste beschrijving van de markt. Trump wordt omschreven als de do nothing president op economisch gebied. In Europa is er allerlei onrust, maar uiteindelijk gebeurt er niets. Macron wint, Brexit is nog niet rampzalig, Italiaanse verkiezingen worden verder vooruit geschoven.
China is een meester in het dempen van de groei-uitslagen.
Geen geweldige economische groei, ook al is het sentiment erg goed en wordt er wat meer geïnvesteerd, maar vooral ook: geen tegenslagen waarvan we de afgelopen jaren er zo veel hebben gezien (de eurocrisis met Griekenland en de periferie, de tsunami in Japan, plotselinge daling nominale groei in China met bijbehorende neergang in de wereldhandel, fiscal cliff plus tapering van de FED in de VS, Rusland op annexatiepad, ellende in Midden Oosten (in Syrië erger dan business as usual), coruptie in Latijns Amerika (business as usual)),
Goldilocks groei en dat geldt ook voor de inflatie.
De olieprijs is hersteld, genoeg voor meer winst voor schalie-olieproducenten en hun kredietwaardigheid, maar de recente dalingen zorgen over enige maanden weer voor stabiele lage inflatie. Voedselprijzen zijn bezig aan een verbazende daling (meer dan de grondstoffenprijzen aangeven). Goed voor druk op inflatie op korte termijn. En daarmee goed voor de koopkracht en consumptie.
Vooral in China zorgt dit voor meevallende groei.Dit is een belangrijke reden waarom men deze keer niet zo benauwd is voor te veel terugvallende groei in China. De huizenmarkt is nu zelfs goed in de kleinere miljoenensteden.
Na Goldman Sachs bezingt JP Morgan ook de lof van de Phillipscurve: alive but not yet kicking. Zij vinden een zeer significant verband tussen (kern)inflatie en output gap , al is het veel zwakker dan vroeger (output gap 1% te laag is 0,12% meer inflatie, dan duurt het nog wel even voor PCE kerninflatie 2,5% is). Iets hogere inflatie dus, Goldilocks inflatie dus voorlopig.


Yardeni tekent het 40-weeks gemiddelde erbij. Een tijd terug meldde ik dat pas bij een stijging boven 12-13% van dat gemiddelde de markt echt overbought was. Dat is niet gehaald, ook in maart niet.
En nu zitten we al een tijdje in een peridoe waarin de S&P stabiliseert en allerlei andere indices heel voorzichtig wat overtuigender nieuwe highs zetten.
Maar het gaat allemaal heel langzaam, met record lage volatiliteit.
VIX onder 10%, dat komt zelden voor, het is een afwijking van bijna drie sigma van normaal. De vorige keren waren dat eind 1993/begin 1994 (daarna gewoon stijging van de S&P, maar de obligatiemarkt crashte) en eind 2006/begin 2007 (de S&P steeg nog een tijdje door, maar de huizenmarkt was aan de crash begonnen in de VS). Geen duidelijke aanwijzing voor de S&P zou je zeggen.  Misschien zie ik een crash over het hoofd van wie weet de olieprijs, maar voorlopig zie ik niet waar de crash is begonnen. De obligatiemarkt zou het meest logisch zijn, maar centrale banken en demografie sputteren nog tegen.
Dr. Copper zegt dat China snel op moet houden met hogere rentes. het komende 19de congres overigens ook, dan moet alles rozegeur en maneschijn zijn voor Xi.


Wat betekent dit voor de aandelenkoersen? De S&P500 zit al maanden in een nauwe range. het leek eerst erop dat er eerst een uitbraak naar beneden nodig was richting 40-weeks gemiddelde voordat er een nieuwe stijging kon komen. Nu zien we dat vele andere beurzen al naar boven zijn uitgebroken (Europa, Nasdaq en eigenlijk ook Japan en de nodige Emerging Markets).
Zo zoetjes aan wordt het tijd voor de S&P om de zonden van Trump te vergeven en toch maar het opwaartse pad te kiezen. Op richting 13% boven het 40-weeks gemiddelde?
[uiteraard geen garantie, beleggen blijft gevaarlijk en vol teleurstellingen]

13 mei 2017

inflatie VS, Japan goedkoop

De kerninflatie was met 0,1% opnieuw zeer laag in de VS. Op jaarbasis zwakte de kerninflatie verder af. Ook die van de mediane inflatie volgens FED Cleveland zwakte af.
Er zal wel meer inflatie gaan komen, maar inflatie lijkt nog steeds lager te blijven dan gevreesd werd op basis van de lage werkloosheid en aantrekken van de wereldwijde groei die tot meer wereldinflatie zou moeten leiden en dat straalt ook af op de VS.
zorgen dus over te lage inflatie, bijvoorbeeld http://cepr.net/blogs/beat-the-press/more-evidence-of-inflation-spiraling-out-of-control-core-without-shelter-at-0-8-percent?

Alle reden voor de FED om het rustig aan te blijven doen.
Dat zorgt voor hoge waarderingen in de VS.

FT Alphaville https://ftalphaville.ft.com/2017/05/12/2188550/us-stocks-too-expensive-consider-japan/ meldt dat Japan nu toch wel erg goedkoop is geworden vergeleken met de VS op basis van berekeningen van Aswath Damodaran
grotendeels komt dit doordat het bedrijfsleven in Japan steeds meer spaart, cash aanhoudt en niet meer investeert. Overigens is dat maar goed ook, anders zou de schuldenpositie van de Japanse overheid onhoudbaar worden. de ouderen zijn zo oud dat ze ontsparen en het overschot op de lopende rekening daalt daardoor. Via Abenomics en te veel sparen van het bedrijfsleven zit het toch nog snor met de kredietwaardigheid van Japan. Er wordt daar nog steeds heel wat af gespaard, al is het niet langer door mevrouw Watanabe en consorten, maar door de bedrijven. Die dneken al die cash odig te hebben als de yen weer te sterk wordt en daardoor de winsten op de tocht staan. De Bank of Japan probeert duidelijk te maken dat de yen goedkoop zal blijven en dat ze meer moeten investeren, maar net als in de rest van de wereld is het bedrijfsleven daar nog te bang voor.
Het Japanse bedrijfsleven zag verlies aan exportmarktaandeel aan China en Zuid Korea bij een krimpende interne markt vanwege o.a. vergrijzing. Geen ideaal investeringsklimaat.


10 mei 2017

em

Niet meer zo afhankelijk van hogere grondstoffenprijzen?!
dit ziet er gevaarlijk uit. Samsung heeft het wel erg goed gedaan. De bestuurlijke chaos in Zuid Korea lijkt voorbij. De won zorgde ook voor een hogere beurs in Korea.
zo ziet het risico van Emerging Markets er weer beter uit
en zo weer wat slechter
in koopkracht; in dollars is er nog een enorm verschil
via blog Bespoke

9 mei 2017

de trends voor de S&P voor de lange termijn

update van de lange termijn, pessimistische variant.
het zou kunnen dat in reële termen er een lange periode komt zonder stijging van de koersen op reële basis.
vooralsnog lijkt die periode nog niet aangebroken
Dit blijft nog de basisvariant. Sinds 2015 lijkt de stijging minder sterk te gaan

Hierboven de vierjaarstrend (gecentreerd: twee jaar voor het moment en twee jaar erna, niet de voorafgaande vier jaar).
Door de daling/ stabilisatie van de koersen sinds 2015 door o.a. de lagere olieprijzen.

In eerste instantie overdreef ik de somberheid, aangestoken door de verhalen over secular stagnation. Daarna interpreteerde ik een en ander als de neergang in een vierjaarscyclus en herstel daarvan daarna.  dat leidde tot de middelste stippellijn. Daarvan uitgaand lijken de koersen in de VS op trend te liggen. Uiteindelijk gaat die trend minder goed worden.

trump staten doen het ineens beter

ongekende verschillen in populariteit, zelden hadden democraten een meer impopulaire president. Ook de onafhankelijken zijn minder in hun sas met trump
en Trump werkt: minder ontslagen in de staten die voor Trump stemden...

7 mei 2017

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Na enige aarzelingen met lagere openingen tot donderdag ging uiteindelijk de S&P toch omhoog. In Europa wat meer, Le Pen had zich misdragen, niet presidentieel getoond in het debat en de winstcijfers waren weer geweldig.
Het winstseizoen loopt buitengewoon goed, deze keer ook buiten de VS. Er zijn zelfs meevallende omzetcijfers (en dat bij 0,7% economische groei).

De olieprijs en diverse metaalprijzen kregen opnieuw forse klappen. Snelle groei productie schalieolie, een artkel over veel meer productie in Argentinië met als onheilspellende streek Vaca Muerta, meer productie Libië etc. en te hoge voorraden in de VS zorgden voor lagere olieprijzen. Onrust over voorraden in China en een hogere rente aldaar zorgde voor lagere metaalprijzen.

Twijfels aan groei in de VS en China, maar niet in de EU. PMI's stegen opnieuw naar hoge niveaus (Nederland met 57,8 in voorhoede). 0,5% groei in eerste kwartaal, niet geannualiserd.

De FED gaf aan door de lage groeicijfers van het eerste kwartaal heen te kijken en iedereen verwacht nu een renteverhoging in juni. De reële rente liep daardoor iets op en dat zorgde voor lagere goudprijzen en doorgaande grote daling bij goudmijnen.

Eindelijk kregen Trump/Ryan een voorstel door het congres (met de minimale meerderheid) om Obamacare af te schaffen. Niemand gelooft dat dit voorstel ongeschonden door de senaat komt. Er wordt geslueteld om zieke mensen toch verzekerd te kunnen krijgen tegen iets betaalbaars. Presentator Kimmel met zijn zoontje die dure hartoperaties nodig heeft, is zeer doeltreffend om ongezonden te helpen. Maar toch, men ziet repeal Obamacare door het congres als teken dat republikeinen toch iets voor elkaar kunnen krijgen met belastingverlaging.

De ISM manufacturing daalde iets meer dan verwacht, maar staat nog steeds hoog. ISM non manufacturing steeg onverwachts en dat is een zwaar signaal dat de consumptie harder gaat groeien. Inclusief enige hulp van voorraden en lagere inflatie betekent dit 3-4% groei in het tweede kwartaal.
Consumptie in maart was slecht 0% stijging. Inkomen was +0,2% (0,3% verwacht).
Productiviteitsgroei was -0,6% in het eerste kwartaal ) verwacht).

De groei van de werkgelegenheid in de VS was met 211.000 (met 185.000 verwacht) zeer sterk, de werkloosheid daalde tot 4,4% (evenwichtswerkloosheid volgens FED 4,5%, dus dit vraagt om ingrijpen). Desondanks was er slechts weinig stijging van de rente (door lage olieprijzen en dalende kerninflatie).

De VIX kwam even onder 10 en dat gebeurt slechts zelden. markten waren zeer weinig volatiel. Er is uitzonderlijk veel speculatie dat impliciete volatiliteit > werkelijke (wie schrijft die blijft). Een en ander geeft geen duidelijk signaal voor de beurs in de komende tijd.

overpeinzingen: aarzelend optimisme

De afgelopen paar maanden dacht ik  dat de S&P en 10jaarsrente in de VS richting 40-weeks gemiddelde zou gaan, of misschien verder.
De redenen daarvoor waren vooral overoptimisme over reflatie door Trump en kornuiten, te grote verbetering van economische verrassingen en met name een ISM kwetsbaar voor daling, zwakkere consumptie door meer olie-inflatie en daarbij dan weer wel een olieprijs die omlaag zou moeten. Het goede nieuws van goede winststijging en belastingverlaging in 2018 in de VS en meevallende groei in China, Europa en Japan was wel voldoende tot de belegger doorgedrongen.

Ondertussen zetten de aandelenmarkten na een pauze van twee maanden weer nieuwe hoogtepunten. Het winst- en omzetnieuws over het eerste kwartaal was nog beter dan gehoopt. Daardoor gaat het goed met de groei van de een jaar vooruit winst van de S&P (zie Fundamentalis http://fundamentalis.com/?p=6895). De afbrokkeling van de bottom up winstverwachtingen van de analisten voor 2017 verliep op de normale wijze. Dat lijkt niet door te zetten, er is wat meer optimisme aan het komen voor met name het vierde kwartaal en daarbij is het startpunt na Q1  2017 echt hoger dan men eerst dacht. Men durft voor 2018 toch enige belastingverlaging in te prijzen. De winsten uit het buitenland vallen nog harder mee en dat is een enorm verschil met voorgaande jaren. Europa is niet langer een enorm blok aan het been maar een hulp. De omzetgroei is ook ver boven verwachting en dat bij 0,7% groei in het eerste kwartaal volgens de voorlopige cijfers.
Kortom, winstgroei is opnieuw een goede reden voor optimisme over beurskoersen.

Dan de olieprijs. Bij $51 laat Shell een enorme verbetering zien van de cashflow, voldoende om het enorme dividend te kunnen blijven uitkeren (bijna niemand vertrouwt het dividend van de oliemaatschappijen, anders zouden die koersen veel hoger zijn). Forse kostenbesparing die doorgaat. Shell en Exxon hebben de boot gemist bij schalieolie, maar desondanks gaat het prima met hun cashflow. Een heel ander verhaal dan toen in 2015 de olieprijs daalde tot $51, dat was reden voor grote somberheid over cashflow, men schroefde de investeringen flink naar beneden en dacht dat nog jaren te gaan doen.
De OPEC dacht even de regie terug te hebben, maar kijkt opnieuw tegen flinke daling van de olieprijs aan. Men heeft denk ik opgegeven dat ze schalieolie uit de markt kunenn drukken via een lage olieprijs, maar wil schalieolie niet al te rendabel maken via hogere ingeprijsde olieprijzen in de toekomst waarop men schalieolie kan verkopen. Dat betekent dat ze bezig zijn aan het terugdringen van de olievoorraden om zo contango te verminderen. Het OPEC front lijkt steeds hechter te worden en de samenwerking met Rusland wordt kennelijk ook steeds beter.
De productiebeperking van de OPEC is groter geweest dan de stijging van de productie van schalieolie. Het lijkt erop dat men de prijsmacht van schalieolie iets aan het overschatten is. Tenminste, in de huidige situatie waarin de vraag naar olie behoorlijk toeneemt door goede groei niet alleen in de VS maar ook in China, India (de grootse groeier qua olievraag), Europa, Japan en diverse andere Emerging Markets. Olievoorraden in de VS zijn ongeveer record hoog, maar gedeeld door de vraag zijn ze wel aan het dalen.
Kortom, ik ben veel minder bang voor grote daling van de olieprijs dan in 2015/begin 2016.Het kan wel, de speculatieve posities zijn nog steeds te hoog.

Dan is er nog de Chinafactor. Daar trapte men op de monetaire rem na de te goede groeicijfers van het BNP. Vooruitlopend hierop waren de metaalprijzen overdreven gestegen en nu is er een denk ik even overdreven daling van de metaalprijzen. De prijsstijging was veel groter dan de bewegingen in de PMI's aangaven en de daling idem.  Ik denk dat de PBoC ongeveer klaar is met verkrappen en China erin slaagt rustig ongeveer 6,5% door te groeien. Het geld lekt niet erg weg uit China en de enorme structurele besparingen leiden tot doorgaande hoge investeringen in o.a. vastgoed en ook in enorme honger naar vastrentende waarden. Geen instorting vooralsnog.

Economic surprises en ISM. Die zijn zoals de zwaartekracht al deed vermoeden naar beneden gegaan. Die verrassingen lijken niet veel negatiever te worden en dan weer te herstellen. De ISM hoort dik boven 50 te staan bij de huidige goede business sales en een herstel van de (reële) retail sales door iets lagere inflatie. We hebben weer eens zo'n onverwachte kleine afzwakking van de groei in de VS achter de rug. Dat gebeurt heel vaak en is meestal echt geen reden er een afbuiging van de trend in te zien. De kansen op een recessie binnen een jaar blijven bijzonder laag en die voor de komende 9 kwartalen volgens Hatzius c.s. zijn normaal (1/3), waardoor er 2/3 kans is dat de huidige cyclus in de VS de langste ooit wordt. Er was een dip in de belastinginkomsten, maar die is weg.

ISM non manufacturing viel eindelijk mee, maar employment was wat minder, maar dat moet ook, anders is het geen Goldilocks
Kortom, de FED heeft waarschijnlijk gelijk de afzwakking in het eerste kwartaal als van voorbijgaande aard te zien. Men is denk ik voldoende somber over de afzwakking van de economic surprises en ISM.
De cyclische analyse blijft positief. Weinig kans op recessie, we zitten niet in de fase met groei beneden trend en dalend.

Deflatieangst terug? No way zeggen de grafieken van State Street van internetinflatie. Er is voldoende pricing power. Hatzius ziet oplopende inflatie uit de krappere Amerikaanse arbeidsmarkt. Dat lijkt logisch, maar veel loonstijging en inflatiestijging lijken vooralsnog onwaarschijnlijk.

Toch aarzelend? De tegenvallers waar ik bang voor was traden op, maar de beurzen gingen niet echt omlaag. Geen capitulatie voor overoptimisme over Trump, enorme daling economic surprises.

De FED verkrapt verder en verhoging rente + verkorting balans is een giftige cocktail. De punchbowl van de FED wordt weggehaald, maar er is nog volop nieuwe punch vanuit de ECB, Zwitserland en Japan. Verder is de daling van de metaalprijzen een zorg, misschien gaat het toch slechter dan gedacht met China. En dan die stijging van de Nasdaq. Investeringsgroei hoger dan BNP-groei, dat lijkt door te zetten en is goed voor de Nasdaq, maar toch. Die te lage volatiliteit... een teken van een trending markt die niet weet wat er aan de hand is.... Sell in May...buy the dip. En vooral die lagere grondstoffenprijzen, dat is een teken van zwakte. Er is altijd een wall of worry


5 mei 2017

is de olieprijs een vaca muerta, dode koe?

De olieprijs heeft een ferme duik naar beneden genomen.Deze zit nu aan de onderkant van de range 445-48 (WTI/Brent)-$60. Komt er herstel of moet ik een nieuw verhaal verzinnen voor een nieuwe range? Even afwachten, maar ik denk niet dat de olieprijs die ferme duik veel verder gaat voortzetten.
De optiemarkt is niet erg in paniek en high yield spreads slaan niet op tilt vanwege mogelijke faillissementen voor olieconcerns.
De productiebeperking van de OPEC wordt voor de helft ongeveer ongedaan gemaakt door meer productie in de VS.
De klap van de olieprijzen op donderdag kwam zegt men vooral door het verhaal van Shell in de Wall Street Journal. Uit de winstcijfers van Shell bleek dat de kosten flink omlaag waren, een olieprijs van $50 kennelijk geen probleem is voor Shell. Maar vooral dat Shell schalieolie wil gaan winnen in Argentinië. Men heeft de boot gemist in Amerika, maar Shell en enkele andere grote oliemaatschappijen proberen alles goed te maken door volop te gaan investeren in Argentinië (Repsol is misschien wat sceptisch) . dat gebeurt dan vooral in de streek Vaca Muerte.
Vaca Muerta Argentina https://www.wsj.com/articles/big-oil-gets-in-early-on-argentina-shale-1493890202?
De angst sloeg menige oliebelegger om het hart. Bergen olie in die afgelegen streek waar weinig mensen tegen productie zullen protesteren en er zit nog meer dan in de VS? 
De olievoorraden in de VS zijn te hoog, maar gedeeld door het gestegen verbruik nemen de voorraden af.
In de WSJ riep men op tot het hoof koel houden bij de olieprijs. Er zou geen reden zijn voor lagere olieprijzen als OPEC maar doorzet met productiebeperking. De PMI's zijn wereldwijd goed genoeg voor meer vraag. In de VS komt er echt wel meer dan 3% groei in het tweede kwartaal in de VS.
En China koopt gewoon door, het kapitaal kan het and haast niet uit. Maar de zrogen over China nemen toe, al lijkt de monetaire verkrapping straks weer af te gaan nemen in de aanloop naar het partijcongres later dit jaar.
We zullen zien, ik denk dat de olieprijs niet dik onder $45 moet komen. Helaas geen enkele garantie.

3 mei 2017

Grantham This Time Seems Very, Very Different: het gevaarlijkst is geloven in this time is different, daarna in things are never different

Gisteren kwam de kwartaalvisie van GMO https://www.gmo.com/docs/default-source/public-commentary/gmo-quarterly-letter.pdf?sfvrsn=44 uit. Zoals zo vaak was het verhaal van huidige GMO baas Inker overvleugeld door dat van hun grand old man Grantham. En dat terwijl het verhaal van Inker in mijn ogen ook zeer de moeite waard was (o.a. het verzekeren van een aandelenportefeuille met putopties is vaak niet verstandig, niet hetzelfde als het verzekeren van een huis tegen brand) , 

Grantham wist met zijn kwartaalverhaal weer uitgebreid de financiële media te halen met zijn variant op wat de gevaarlijkste financiële uitspraak is: naast this time is different had hij het over dat geloven dat 'things are never different' misschien nog wel gevaarlijker was.
Die ontboezeming had hij nodig om uit te leggen waarom hij de laatste jaren er finaal naast gezeten had dat de aandelenkoersen moesten gaan kelderen, omdat de waardering te hoog was.
Grantham denkt dat de huidige waarderingen langdurig hoger zullen blijven dan in de periode van voor 1997.Dat is overigens een beruchte uitlating die doet denken dat de meest gezaghebbende econoom/ belegger van zijn tijd Fisher in 1929 gezegd had dat de waarderingen permanent op een hoog niveau waren aanbeland.
Grantham heeft zijn beleggingsopvoeding gehaald uit de leer van Ben Graham dat je altijd goedkoop moest kopen, omdat er uiteindelijk mean reversion is naar de normale waardering. 
Tot vorig jaar dacht hij te weten wat een normale waardering hoorde te zijn. Nu dus stelt hij dat bij, de waarderingen horen hoger te zijn dan wat we voor 1997 zagen.

Na 1997 is er een andere trend. Grantham zegt dat je ongeveer 50% boven en onder de trend moet zitten en dan kun je de trend van voor 1997 niet meer handhaven. Na 1997 zit je maar enkele maanden qua waarderingen onder de trend.
Grantham kan zich wel voor de kop slaan waarom hij pas zo laat zag dat de trend om was, maar goed, dat is een gegeven en nu moet je uitleggen waarom die trend anders is geworden

Volgens Grantham komt het omdat de winstmarge structureel hoger is geworden. 
Ik heb in zijn plaatje een rode en blauwe pijl getrokken. Ik geloof dat er tijden zijn waarin de winstmarge structureel omhoog gaat en daalt. Niet oneindig lang, maar lange tijd zoals ongeveer past bij een lange golf in de economie, de Kondratieffgolf.
Rond 2018 kan er een omslag komen, zo hebben ter Veer en ik in ons boek Beleggen op de golven beweerd. Het kan wat later komen, maar niet tien jaar later. 
Ik ben dus bang dat Grantham ongelijk gaat krijgen dat de winstmarge en de waarderingen permanent op een hoger niveau zijn gekomen. Grantham tekent het normale niveau een stuk lager in dan de huidige niveaus, dus zelfs als ik gelijk krijg dan duurt het misschien nog en hele tijd voordat Grantham zijn verhaal moet bijstellen. En misschien heeft hij wel gelijk en wij niet. Of er gebeurt iets anders, want de toekomst is onbekend, zit waarschijnlijk vol verrassingen.

Wat in de pers/blogwereld vooral de aandacht trok was waarom die winstmarge op een hoger niveau is gekomen en zal blijven.
De meeste betogen gaan vooral uit van afbrokkelende macht van vakbonden, of zoals ter Veer en ik zeiden, van de afnemende macht van de factor arbeid (employees) versus kapitaal (business). Dit zou o.a. door globalisatie komen. Dat maakte arbeid goedkoop en zorgde voor een race to the bottom voor vennootschapsbelasting. De opgekomen macht van individuen zorgt voor meer inkomensongelijkheid en hogere winstmarges. 

Grantham zegt dat 80% van de stijging van de structurele winstmarge is te verklaren met de lagere reële rente.De lagere rentekosten zijn niet doorgegeven in lagere prijzen maar zorgden voor een hogere winstmarge. Er was meer leverage mogelijk en dat zorgde ook voor hogere marges. Die hogere leverage kon door vooral de lagere rente maar ook zaken als meer stabiliteit in de economische groei.

wat maak ik op uit het plaatje? Er staan twee graadmeters voor de risicobeloning van obligaties afgebeeld. Hoe steiler de rentecurve (10-2 jaar), des te hoger is de risicopremie, het roll down effect. Nog wat preciezer is de termijnpremie (de blauwe lijn).
deze risicopremie op obligaties is weer positief, maar veel lager dan voor 2008 en vooral 1997 het geval was.
dat was een breuk in de tijd: daarna ging het veel slechter met economische groei en kon de reële rente niet meer normale niveaus bereiken.
zo'n breuk in de tijd(geest) kwam vaker voor. De eerste oliecrisis in 1973, waarbij bleek dat het Keynesiaanse recept niet altijd werkte maar een keerzijde had: inflatie en daardoor stagflatie.
heel veel andere trends ontstonden (van flower power en minder discriminatie tot de opkomst van China bijvoorbeeld).
Grantham (en vele andere, het is ontegenzeggelijk de belangrijkste reden waarom de risicopremie van staatsobligaties zo enorm laag is) zeggen dat de demografie met zijn enorme vraag naar veilige inkomensstromen de reële rente laag maakte en ook in de komende jaren de rente blijft drukken.

De grote nadruk van de lage rente die Grantham legt is bijzonder, maar ook zijn andere redenen voor de hogere winstmarge. Die redenen lopen een beetje door elkaar heen en zorgen ook voor een lagere rente.Grantham:
*Corporate power, however, really hinges on other things, especially the ease with which money can influence policy. In this, management was blessed by the Supreme Court, whose majority in the Citizens United decision put the seal of approval on corporate privilege and power over ordinary people. Maybe corporate power will weaken one day if it stimulates a broad pushback from the general public as Schumpeter predicted. But will it be quick enough to drag corporate margins back toward normal in the next 10 or 15 years? I suggest you don’t hold your breath.
* It is hard to know if the lack of action from the Justice Department is related to the increased political power of corporations, but its increased inertia is clearly evident. There seems to be no reason to expect this to change in a hurry.
* Previously, margins in what appeared to be very healthy economies were competed down to a remarkably stable return – economists used to be amazed by this stability – driven by waves of capital spending just as industry peak profits appeared. But now in a very different world to that described in Part 1,4 there is plenty of excess capacity and a reduced emphasis on growth relative to profitability. Consequently, there has been a slight decline in capital spending as a percentage of GDP. No speedy joy to be expected here.
* The general pattern described so far is entirely compatible with increased monopoly power for US corporations. Put this way, if they had materially more monopoly power, we would expect to see exactly what we do see: higher profit margins; increased reluctance to expand capacity; slight  reductions in GDP growth and productivity; pressure on wages, unions, and labor negotiations; and fewer new entrants into the corporate world and a declining number of increasingly large corporations. And because these factors affect the US more than other developed countries, US margins should be higher than theirs. It is a global system and we out-brand them for one thing.

interessant is hoe Grantham verbanden ziet monopoliemacht van het bedrijfsleven, minder investeren, dammen die de gevestigde orde opwerpen tot vorming van nieuwe bedrijven en winstmarges.

2 mei 2017

VIX altijd hoger dan volatiliteit weet men sinds Trump al helemaal

De VIX is enorm gedaald, onder de 10 gekomen zelfs. Dat gebeurt bijna nooit.
Toch was de VIX bijna steeds veel hoger dan de gerealiseerde volatiliteit.
https://www.ft.com/content/7f4fa84e-2eaa-11e7-9555-23ef563ecf9a
Iedereen zit short volatility, vooral sinds Trump speculeert men en masse dat men veel te bang is voor Trump, dat volatiliteit in werkelijkheid veel lager is.
Daar zijn schatten met geld mee verdiend.
Sinds de bull markt is begonnen in 2009 was er niets zo verliezend als steeds maar volatiliteit te kopen en doorrollen in de tijd.

(cijfers november 2016, daarna is het nog erger geworden). Overigens nu nog erop speculeren dat er nog steeds schatten met geld te verdienen zijn met short volatiliteit gaan is vragen om ongelukken. Zoiets gaat eens vreselijk fout en het meest waarschijnlijk is dat dit gebeurt als iedereen speculeert op lagere volatiliteit.
IX kopen is meestal bedoeld om risico te verminderen. dat lukte vaak niet. GDX zijn de goudmijnen, ook zoiets dat soms dekking zou moeten bieden tegen ellende. Opvallend is dat ze tegen elkaar in bewegen.

economisch nieuws valt tegen, S&P stijgt toch miniscuul

Sinds Trump aan de macht kwam, was het economisch nieuws verrassend goed. Maar de laatste twee maanden is het bergaf gegaan.
Vandaag viel het economische nieuws flink tegen. De ISM was bijna twee punten lager dan verwacht. Inkomensgroei viel tegen en consumptie daaruit al helemaal.
Het meest gelezen artikel in de Wall Street Journal vandaag ging echter over de erg hard stijgende prijzen van avocado's.
 Het winstnieuws is nog voldoende om de beurs overeind te houden. De techneuten zitten voorlopig nog in de koopstand, maar zo heel veel hoeft niet te gebeuren om het pessimisme te doen terugkeren.
https://likesmoneycycletrading.wordpress.com/
Maar enkele zwakke recente trends lijken te keren: de dollar zou wel eens wat sterker kunnen worden nu er niet meer mateloos gespeculeerd wordt op een sterkere dollar. Idem voor de rente, waar men ineens niet langer gepositioneerd zit voor rentestijging.
En dat net nadat Hatzius een heel verhaal hield dat de inflatie gaat stijgen omdat de arbeidsmarkt voldoende sterk is en de productiviteitsstijging te laag om te zorgen voor meer dan 2% stijging van de arbeidskosten per eenheid product.
Daar houdt de FED helemaal niet van, maar de FED trapt nog niet op het rentegaspedaal omdat hun favoriete indicator van PCE inflatie onverwachts behoorlijk daalde (net als de CPI).
Voor meer inflatie moet de olieprijs gaan stijgen en dat lijkt ook wel mogelijk op grond van meevallende vraag naar olie en een OPEC die geschrokken is van al die olieprijsdalingen.
GDPnow van de Atlanta FED ziet nu meer dan 4% groei in het tweede kwartaal op basis van nog maar weinig cijfers. Maar toch. Consumptiegroei gaat herstellen en voorraden gaan weer positief bijdragen. 3%+ zou je zeggen.
State Street volgt inflatie via prijzen op het internet. Na een pauze stijgen deze weer. Zo gaat dat tegenwoordig: pauze en dan verhogingen en als de markt dat slikt nog meer verhogingen, zo niet dan pauze. Ze noemen het kangeroe-inflatie. .