verandert de visie op de lange termijn? Is Powell nog steeds een draaikont?

 Corona veranderde veel: meer thuis werken, veel mensen kregen ander werk dat ze beter beviel. Maar de lange trend dat de loongroei achterblijft bij de productiviteitsgroei bleef intact. De winstmarges stegen nog verder en schoten zelfs omhoog na de ergste begintijden van corona. Volgens de BNP-cijfers bereikte de winstmarge in de VS in het tweede kwartaal van 2022 een nieuw record. Daardoor is het niet zo verwonderlijk dat de winstschattingen voor het komende jar in de VS maar langzaam afbrokkelen (meer ex energie). Je zou meer verwachten, nu de PMI's zo duidelijk onder normaal (50) staan en de huizenmarkt overduidelijk op haar retour is. Maar de VS hebben minder last van hoge energieprijzen als bijvoorbeeld Europa. In de VS is de inflatie op goederen voorlopig nog relatief hoog. Lonen blijven nog steeds achter bij inflatie plus productiviteitsgroei (bij recessie is het cyclische deel daarvan dik negatief).

De trend van globalisering lijkt ook niet zo overtuigend gebroken als ik door alle aanbodschokken verwacht had. Ja, men probeert veel meer essentiële dingen in eigen land te maken of te importeren uit meerdere landen, niet alleen vooral China of energie uit Rusland. Er zal enorm veel in alternatieve energie geïnvesteerd moeten worden en helaas ook weer in kernenergie. De idiote prijzen voor gas en elektriciteit forceren dit en de geschiedenis leert dat dan de prijzen voor gas en elektriciteit dan weer enorm dalen. Dat zou structureel moeten zijn. Problematisch is de schaarste van bepaalde grondstoffen voor het maken van alternatieve energie, zoals kobalt, vanadium, grafiet, nikkel en in mindere mate ook koper en voorlopig ook lithium.

Ik dacht dat nu ongeveer de omslag gemaakt zou worden dat de lonen de inflatie plus productiviteit zouden gaan bijhouden. Veroudering zorgt immers voor minder arbeidsaanbod en het aanbod vanuit China is niet langer zo goedkoop en zo snel groeiend en ondersteund via enorme investeringen. Wat dat betreft liggen de kaarten gunstiger voor India en Vietnam en wie weet ook Indonesië (dat ook veel nikkel heeft)..

In China vallen allerlei tegenslagen over elkaar heen. Sommige gaan snel weer weg, zoals waarschijnlijk corona en de hittegolf van dit jaar, maar andere zaken zijn veel problematischer: onroerend goed en investeringen in infrastructuur waren de ruggengraat van de groei in China. Maar rendabele infrastructuur aanleggen wordt steeds moeilijker (vergelijk Japan dat in jaren 90 zou de groei op peil trachtte te houden, maar faalde). Voor de vastgoedmarkt is de situatie nog problematischer. De beroepsbevolking krimpt, de vraag neemt daardoor af en de vastgoedmarkt en wat daarmee samenhangt zorgt voor ongeveer 25% van het BNP. Dat moet terug naar onder de 10% als de bevolking krimpt. Hoe pijnlijk dat kan zijn, leerde Spanje na 2008. Overigens kan China met opheffing hukou systeem nog wel stimulering brengen in de huizenmarkt in de grote steden. Investeren is veel minder interessant geworden voor buitenlandse ondernemingen, vanwege de politiek van Xi. Die gaat voor Chinese partij-idealen en niet zo zeer meer voor groei. Rusland leert weer eens hoe gevaarlijk het kan zijn als je zo afhankelijk bent van een land. China moet de consumptie gaan stimuleren. Dat roept men al de nodige jaren, maar er is geen andere  uitweg. De mogelijkheden zijn overigens  groot, bijvoorbeeld gratis medische zorg. Maar met enorme reddingsoperaties voor vastgoedspeculanten en opdrogende inkomsten lagere overheden uit verkoop grond zijn de mogelijkheden ook weer niet oneindig.

Europa zit door Poetin nog enige tijd (een-twee jaar?) in de puree. Hogere ECB-rente gaat Poetin er niet van overtuigen meer goedkoop gas te gaan leveren.  Alleen succesvolle importen uit de rest van de wereld met dreiging van meer alternatieve productie/ kernenergie kan dat doen.

In de VS zien de inflatieverwachtingen er ineens bijzonder zonnig uit. de ingeprijsde inflatie voor komend jaar is naar beneden getuimeld naar 2,3%. Dat moe, samen met de verzwakkende economie, aangevoerd door e huizenmarkt, leiden tot een draai van de FED naar verlagen. Powell zei zelf dat 3,7% eigenlijk wel genoeg was en 2% neutraal. De FED communiceert vooral naar terugkijkende indicatoren te kijken, maar kan dat natuurlijk niet volhouden. Powell moest natuurlijk dapper en zijn en hel en verdoemenis roepen om inflatieverwachtingen op de knieën te krijgen. FED-lid Kashkari was blij, opgelucht dat de markt het verhaal van Powell geloofde, ondanks alle beweringen waarop Powell het afgelopen jaar moest terugkomen. Kashkari gelooft het zelf kennelijk niet, weet dat de FED nog steeds data dependent is. En als die 2,3% inflatie ook maar enigszins in de buurt uitkomt, dan met de FED de rente weer gaan verlagen tot neutraal. Ze kunnen nog even hun tanden laten zien door niet meteen te gaan verlagen als de korte FED rente 3,7% is, maar niet lang. De zo gecreëerde omgekeerde rentestructuur sleurt de economie te veel omlaag. Nu al is de geldgroei 0. QT, terugbrengen van de balans van de FED, was volgens een paper in Jackson Hole een probaat middel om de Amerikaanse economie in een recessie te brengen. Je moet daarmee oppassen.(en de FED is niet doof, heeft het verhaal uitgeplozen).

Een en ander lijkt te wijzen op een beetje lagere lange rente. Gezien de zeer sterke negatieve correlatie van de rente met de beurs sinds corona, zou dit een iets hogere aandelenbeurs kunnen betekenen. Eerst maar eens zien of de bodem van juni houdt. Zo niet, dan gaat men met nog meer enthousiasme negatieve verhalen over de beurs vertellen. Nu zijn de optimistische verhalen al haast nergens meer te vinden. Er zit dus al enige narigheid in de koersen. 

Rampspoed door hogere voedselprijzen vanwege nu ook hogere elektriciteitsrekeningen om voedsel op te slaan. Schrijnende voorbeelden van idiote elektriciteitsrekeningen in Engeland o.a.. Maar gelukkig valt de oogst mee in Canada en gaan ze daar ook meer gas etc. exporteren. En zijn de aardgasvoorraden nu weer beter op peil dan vorig jaar, met meer mogelijkheden voor LNG. En minder energieverbruik. D.w.z. het moet toch wel heel gek lopen als de gas- en elektriciteitsprijzen in Europa niet  flink gaan dalen (in mijn angstdromen zie ik Poetin aan Duisland vragen reeds geleverd gas weer terug te sturen naar Rusland).

Powell: there will be pain to households and businesses= transitory / high for longer

Wat Powell zei was niets nieuws, maar men had verwacht dat Powell nog wel iets aan verzachtende woorden zou zeggen op de alom verwachte aankondiging dat de FED de rente verder gaat verhogen.

Maar Powell sprak slechts 8 minuten en geen 20 minuten plus. Het gevolg daarvan was dat hij slechts één ding duidelijk kon en wilde maken: de FED zal de rug recht houden en inflatie blijven bestrijden tot de inflatie weer laag genoeg is. Whatever it takes en we geven niet toe aan economische pijn en aan de beurzen die na daling om hulp schreeuwen van de FED. Die hulp kwam de afgelopen decennia altijd. Maar nu roept Powell dat hij niet gaat buigen voor de pijn van Wall Street. 

No pivot, aldus Bianco. De FED gaat niet draaien om de pijn te gaan verzachten. Dat was nou net niet wat Wall Street wilde horen. De FED hoort lief te zijn, te zorgen voor een (Powell)-put. 

Het was overigens wel verwacht dat Powell dit zou zeggen, want alom was gewaarschuwd aan Powell dat hij zijn rug recht moest houden. De afgelopen weken hadden diverse FED-leden al rond getoeterd dat inflatie flink bestreden moest worden en de rente verhoogd moest worden. 

Powell had dus geen vergezichten over wat er terecht zou komen van de economie en ionflatie op de wat langere termijn. Eigenlijk wel logisch na de enorme flaters van de voorspellingen over de hoogte van inflatie en de tijdelijkheid hiervan (transitory). 

Men gaat ineens de andere kant op. Inflatie is te hoog en men ziet nog niet dat inflatie gepiekt heeft (of liever gezegd: ondanks alle signalen wil men nog niet uitstralen dat men ook wel ziet dat de inflatie gaat dalen, maar men wil uitstralen dat men de inflatie grondig wil bestrijden). Men realiseerde zich echt wel dat Powell geen navolger van Burns wilde zijn, de man van de uit de hand gelopen inflatie van de jaren 70. De FED moet natuurlijk zeggen dat ze niet te vroeg met renteverhogingen moeten stoppen. Allicht. .

Geen lange termijn visie. Dat betekent ook dat men snel terug kan komen op de dappere uitspreken dat men de rente fors gaat verhogen en hoog zal houden. high for longer, noemde Powell dat. En de obligatiemarkt gehoorzaamde braaf: higher for longer, de lange rente steeg behoorlijk.

Beurzen dus verrast, al had men eigenlijk al precies verwacht wat Powell ging zeggen. Alleen dat hij niets sussends zei om de daling op de beurzen te verzachten, dat was niet verwacht.

Voorlopig gelooft de markt kennelijk dat de FED niet gaat buigen voor pijn van de markt. 

Ondertussen is Poetin onvoorstelbaar succesvol in het omhoog krijgen van de prijzen voor aardgas en elektriciteit. 10* hogere prijzen voor elektriciteit. Dat gaat doordreunen in de industrie in Europa. Uit de hele wereld stroomt nu LNG naar Europa, maar Biden wil dit tegenhouden (Poetin lacht zich rot). De coalitie tegen Rusland zal het moeilijk krijgen. Kunstmest is schaars en dat gaat de voedselrijzen verder doen stijgen in Europa. Saoedi-Arabië en de Verenigde Emiraten zien hoe succesvol Poetin de aardgasprijs heeft opgedreven en zij willen nu hetzelfde voor olie door de productie flink te gaan terugschroeven. Dat ging altijd mis en veroorzaakte altijd grote uitbreiding van de productie van energie en enorme prijsdalingen van olie en aardgas. Dat gaat de komende jaren natuurlijk weer gebeuren, maar op korte termijn zit Europa (en diverse arme landen) met de gebakken peren. 

Dit is niet goed voor de beurzen op korte termijn, maar dan gaat al spoedig de inflatie in de VS meevallen en de elektriciteitsprijzen komen natuurlijk al snel in een behoorlijke val (als de paniek aanvullingen tegen elke prijs van de gasvoorraad klaar zijn en enkele grootverbruikers op rantsoen worden gesteld in Europa).  

China zit behoorlijk in de problemen met de problemen op de huizenmarkt, zero COVID en maatregelen om de technologie entrepreneurs in het gelid van Xi te laten lopen. Maar men wordt weer wat soepeler. China verdient ook goed aan het doorsluizen van goedkope olie en gas uit Rusland naar Europa (want door de lage economische groei houdt men olie en gas over)..

terug uit Duitsland met 9 euro ticket

 Dri weken al temperaturen boven 25 graden in Nederland/Duitsland. Het leek wel een vakantie naar de Middellandse Zee, zo warm. Via de Glimlach van Twente met zijn gezellig marktplein en St. Plechelmus via Bad Bentheim met zijn hoge kasteel, Osnabrück, de koelte opzoekend in Wilhelmshavens groene Südstrand, Oldenburg, Bremerhaven, Cuxhaven, het mooie Stade, Kiel, Denemarken geroken in het prachtige Flensburg, Neumünster, de rattenvanger van het lieve Hameln, met de voedbalsupporters mee naar Dortmund, Oberhausen en weer terug in Amsterdam.

De beurzen hebben het redelijk gehouden, maar gingen terug op de hogere rente vanwege herstel van de grondstoffenprijzen, vooral energie. D.w.z. hogere inflatieverwachtingen en groeiende angst voor een havikachtige Powell vandaag. 

De gasprijzen en daarmee prijzen voor elektriciteit zijn tot duizelingwekkende hoogte gestegen in Europa en iedereen exporteert nu zo veel mogelijk gas als maar kan naar Europa. Daar betalen de overheden whatever it takes om de gasvoorraden op hoog niveau te krijgen. En men koopt extra veel. Vooral Duitsland, maar ook bijvoorbeeld Italië, Frankrijk. De overheden willen ten koste van alles vermijden dat ze in de winter te horen krijgen dat ze dom waren en nu iedereen kou moet lijden. D.w.z. men koopt nu veel te veel, de prijzen zijn veel te hoog en een flinke afmars van de gasprijzen ligt voor de hand in oktober/ november. Men kan slechts voor 10 weken opslaan, maar met extra LNG wordt dit vier maanden minstens en dat is genoeg voor de winter. 

Voorlopig stijgen de inflatieverwachtingen in Europa even reusachtig en men verwacht volgend jaar 5 % meer inflatie in Europa dan in de VS. D.w.z. extra looneisen in Europa.

Ondertussen wordt de economische afzwakking steeds duidelijker zichtbaar in de PMI's en vooral de diensten PMI's vallen mij tegen. 

Dat richt dan weer schade aan bij de winstverwachtingen en veroorzaakt winstwaarschuwingen. Tegenvallende cash flows door meer behoefte aan werkkapitaal.

Het inflatienieuws in de VS is flink aan het verbeteren, minder aanbodproblemen en een afzwakkende huizenmarkt met minder huurstijgingen, na oktober misschien zelfs huurdalingen.   

China kampt met ongebruikelijk veel economische problemen door de overspeculatie op de huizenmarkt en een wel erg streng COVID- beleid. De extra stimuleringen beginnen nu op gang te komen, inclusief een zwakkere yuan (en daarmee een sterkere dollar).

groei valt mee in VS, maar gaat daardoor de FED nog lang door met verhogingen en QT

 Na een hele poos met negatieve economische verrassingen in de VS viel een en ander vorige week mee. ISM manufacturing daalde nauwelijks en de dienstensector ISM was sterk. ISM Prices paid namen een duik, vooral door de gedaalde grondstoffenprijzen, maar ook door minder aanbodproblemen. De groei van de werkgelegenheid was ver boven de meest wild optimistische verwachting. Uitzendkrachten nog steeds gevraagd. Ja, de groei zat vooral in deeltijdbanen, maar toch. De werkgelegenheid in de private sector is weer terug op het niveau voor corona. Dat betekent dat door de groeiende bevolking nu de participatiegraad lager is. Dat komt door de veel te royale uitkeringen roepen de republikeinen, maar daar zit vooral de demografie achter van meer ouderen en long covid (in Nederland hadden mensen die covid gehad hadden 12% meer gezondheidsklachten dan niet covid mensen). Long covid verklaart ook de behoefte aan meer deeltijdbanen in de VS, zo vermoed ik.

De leading indicators wijzen op ernstige verzwakking van de arbeidsmarkt (zoals initial claims werkloosheid, aangekondigde ontslaggolven, maar uitzendkrachten dan weer OK). De FED is daardoor voorlopig niet erg genegen om de rente minder te verhogen. QT, Quantitative Tightening, in de vorm van af laten lossen ingekochte leningen, moet in september echt gaan beginnen. Renteverhogingen kennelijk weer tot iets boven 3% en misschien langer. De Nasdaq is daar niet blij mee, ook al vielen de kwartaalcijfers van de bedrijven mee bij de somber geworden verwachtingen over vooral guidance. Winstverwachtingen zijn aan het dalen, maar nog slechts heel langzaam. Nog niet onrustbarend, net zoals de credit spreads nog gunstig zijn voor bedrijfsleven en ook de swap spreads wijzen op nog steeds overmatige liquiditeit.

De beurzen geven aan echt te vertrouwen dat de inflatie gaat dalen. Zelfs de geldgroei is flink afgenomen en hoeft niet verder te worden afgeremd. Ze lopen daarop zoals altijd vooruit (de beurstrein is vertrokken als je wacht tot zekerheid dat inflatie flink daalt)

De Amerikaanse economie lijkt te zitten in iets dat op recession light lijkt. Men gaat de afgelopen periode hoogstwaarschijnlijk niet als recessie classificeren. Daarvoor was de groei in de industrie te hoog, de arbeidsmarkt te sterk, de dienstensector te sterk en de inkomensgroei te hoog. Nationaal inkomen groeit nu meer dan nationaal product en dat hoort niet (=opwaartse revisies goed mogelijk van nationaal product). 

De chartisten, de lijntjestrekkers, de techneuten beginnen in twee kampen uiteen te vallen. Bij een S&P500 boven 4250 weten ze het zeker, de bull markt is begonnen, zo denkt het ene kamp. Het andere kamp overstelpt de angstige beursvorsers met grafieken waarin de treffende gelijkenis met 2008 en 1937 wordt getoond. Als die 4250-4300 niet wordt doorbroken, krijgen zij meer aandacht. I told you so en we zitten zo weer op 3500-3800 S&P500 (en AEX 630-650). Of erger als de FED de geest krijgt met QT.

In 2008 was er meer aan de hand dan nu, al wordt dat anders als China Taiwan aanvalt en Rusland doorgaat met Europa van gas te onthouden en het Midden - Oosten van graan. 

Ik neem aan dat inflatie in de VS nu echt gaat dalen, men in China meer gaat stimuleren. Dan hoeft het neit zo erg te worden als 2008 (geen financiële crisis, olieprijs geen $147). Het beeld op de cyclus is verstoord, omdat we een biologische recessie hadden in 2020 die met overmatige stimulering omsloeg in hoge groei en een bubbel in alles.  De economie is nog steeds aan het herstellen van de aanbodschokken en dat zorgt voor een veel sterkere arbeidsmarkt dan in een normale recessie. De winstgevendheid is ook extreem hoog en dat zorgt voor een beter stootkussen voor het bedrijfsleven dan normaal tegen recessies. Het is echter wel moeilijker voor de overheid om te stimuleren, al kan dat wel via investeringen tegen de klimaatcrisis en minder afhankelijk van Führer Poetin. 

euforie over FED en winstcijfers bij twee kwartalen negatieve groei in VS

 Heel wat mensen op de beurs zijn totaal verrast door de plotselinge flinke stijgingen op de beurs na de beslissing van de FED om, zoals alom verwacht werd, van 0,75% en de belofte om de rente nog meer te gaan verhogen. Goeroes duikelden over elkaar heen om te zeggen dat ze helemaal niet verrast waren door Powell die precies zei wat iedereen al verwacht had. Nee, toch niet, zei men: hij zei dat de huidige rente al neutraal was. Je zag al haast een lange neus verschijnen bij Powell, maar hij lijkt het te menen dat 2,5% rente neutraal is bij 9% inflatie. De marktvorsers roepen dat ze nu verwachten dat de FED eind 2022 klaar is met renteverhogingen en dat de rente in 2023 wel eens verlaagd zou kunnen worden. Heel triomfantelijk, van quod erat demonstrandum om te verklaren wat de beurzen deden. Maar dit was voor Powell zijn de markt euforisch makende woorden liet ontglippen was dit al lang ingeprijsd in de futures. Wat wel gebeurde was dat de inflatieverwachtingen iets opliepen en de reële rente flink daalde na Powells uitleg woensdag. 

De beurs vatte moed dat het afgelopen is met al die stijging van de reële rente, dat de FED waarschijnlijk moet gaan toegeven dat het niet zo florissant gaat met de Amerikaanse economie als wat Powell zo tegen steeds meer beter weten in zit te vertellen. Die bijstelling moet natuurlijk llleiden tot manna uit de FED-hemel, tot rentevrlaging en betre financial conditions. De volatiliteit daalde en samen met een lagere reële rente is dat iets dat men kan aanzien als verruiming van de liquiditeit. en inclusief hogere beurzen betekent dit betere financial conditions. en dat is meer groei op middelkorte termijn.

Het derde kwartaal was negatief, niet verwacht door de consensus, maar geen verrassing voor de mensen die geloven in de cijfers van de Atlanta-FED en bijvoorbeeld wat Bianco en Barraud al (voor mij overtuigend)  twitterden. Ja, de consensus had niet gezien dat de voorraden zo veel zouden afnemen. Maar ondertussen was de groei negatief door flink lagere investeringen in de bouw (zowel huizen als commercieel onroerend goed) , lagere uitgaven van de overheid ex defensie en door het minder kopen van spulletjes door de consument. dat werd niet goed gemaakt door een flinke stijging van de export en goede groei in de dienstensector. Die twee zaken waren overigens wel goed voor verrassend goede winsten bij zo'n lage groei en doorgaand sterke cijfers op de arbeidsmarkt. 

De huizenmarkt is een leading indicator en dat belooft niet veel goeds voor de groei in het komende half jaar minstens. Gelukkig ook dat de huurstijging minder wordt vanaf ongeveer september. De vooruitzichten voor inflatie zijn plotseling erg goed geworden, maar de cijfers vallen nog steeds elke maand flink tegen, nu overigens vooral in Europa (vanwege het ragfijne spel van Poetin met de gasprijzen).In Europa viel de groei erg mee, vooral door de dienstensector. Bijvoorbeeld Frankrijk profiteerde sterk van kwistig met geld smijtende toeristen.

Al die hosanna over een lagere reële rente en meevallende guidance en winstcijfers is niet onopgemerkt gebleven in de technologiesector. Forse koersstijgingen die de hoop doen rijzen dat het dieptepunt is geweest bij heel wat technologielievelingen deed de AEX veel goeds. De AEX ligt er ineens prachtig bij: het patroon van dalende toppen en dalen is doorbroken, de lijntjestrekkers zien een doorbraak uit de dalende lijn en zelfs het 40-weeks gemiddelde is opwaarts doorboord. Chartisten zijn euforisch, maar ik moet zien of de AEX zo gemakkelijk verder gaat stijgen en snel boven 740 uitkomt. Overigens lijkt me de stijging van de aandelen niet zo heel raar, als je kijkt nar de waarderingen. Ik als hobbybelegger tegenwoordig zie nu toch wel flink wat aandelen waarvan de koers me kan bekoren. Diverse tech-aandelen, de semi tech uitgevers, zelfs long term losers als Shell en Unilever zijn weer in de gratie. Verzekeraars met hun smakelijk dividend. Is Arcelor Mittal echt zo'n sell bij minder dan twee keer de winst? Of randstad met zijn superdividend in september? Ja, we moeten zeer beslist rekening houden met straks tegenvallende winsten. Maar de aandeelhouder wint op lange termijn (op korte termijn is dat uiteraard onzeker).

De meeste goeroes zitten nog te bibberen als een rietje en ach, na deze mooie stijging komt er vast wel weer wat neerwaarts gemodder. De beurzen zijn de laatste tijd altijd erg zwak in de week van de optie-expiratie. Maar zelfs dat is onzeker, omdat zo veel beleggers zo ontzettend bearish gepositioneerd zijn met hun futures en bedrijven na de stilteperiode weer flink, unprecedented zelfs, eigen aandelen gaan inkopen. 

Vanuit China komt toch weer nieuw slecht nieuws. De groei valt tegen, het consumentenvertrouwen kreeg plotseling een dreun en het politbureau weigert flink te gaan stimuleren. Ja, men wil  wel wat doen om de huizenmarkt te stabiliseren, maar nee, geen fiscale hosanna en de liquiditeitsimpuls verbetert maar tegenvallend (vooral recentelijk). Covid zero blijft voorlopig, tot groot ongenoegen van de economische beleidsmakers. Maar Xi's wil blijft wet. En als Biden/Pelosi stout zijn en de economische groei te laag blijft, dan wordt het tijd Taiwan in te lijen.

PMI's in duikvlucht, rinflatie gaat enorm dalen, renteverhogingen uitgeprijsd, Poetin onzeker, beurzen raken overbought

 De plotselinge stop van fiscale stimulering, de stijging van de inflatie die veel hoger is dan de loonstijging en de renteverhogingen zijn hun vernietigend werk aan het doen. Beurzen zijn fors gedaald, maar herstelden de afgelopen weken op overdreven pessimisme, angst voor guidance dat de wereld vergaat en vooral meer vertrouwen dat de inflatie fors gaat dalen en renteverhogingen uitgeprijsd worden.

Dat de PMI's en ISM's (die de stand van hoe het in de industrie gaat aangeven) in duikvlucht zitten wordt steeds duidelijker. Zo ongeveer alle leading indicators ((verwachte) orders, pessimisme CEO's, huizenmarkt, financiële indicatoren etc.) wijzen op grote afzwakking van de economie, vooral van de industriële bedrijvigheid. Sommigen denken dat dit gaat leiden tot een ISM van 35, mogelijk pas half 2023. Normaal gesproken komt het dieptepunt iets eerder en iets hoger (40-45). Tot die tijd worden de winstverwachtingen meestal teruggeschroefd. Tot op heden gaat het extreem goed met die winstverwachtingen gezien de lage reële groei, zoals ook al in 2020 het geval was tijdens de corona-instorting.

Er is nu ingeprijsd (in de inflatieswaps etc.) dat de inflatie enorm gaat dalen. Men gelooft dit niet, want de inflatiecijfers vallen voortdurend tegen. Toch moet het hiervan komen. Het moet wel zichtbaar zijn in harde cijfers, anders gaan de centrale banken niet overstag. Door de lagere groei- en inflatieverwachtingen weet de markt bijna zeker dat de centrale banken over enige tijd de rente gaan verlagen. De markt prijst de laatste weken snel minder renteverhogingen in. Zo rond eind 2022 zou de FED klaar zijn met renteverhogingen en daarna zou de korte rente weer kunnen dalen. De onzekerheid hieromheen is extreem hoog. Dat zorgt ervoor dat het beursklimaat nog kwetsbaar is, vooral nu veel aandelen weer overbought zijn. De afzwakking van de economie gaat zo hard dat centrale banken nu al zien dat ze moeten stoppen. Dat durven ze nog niet te zeggen omdat ze eerst moeten zien dat de inflatie daalt. De economische groei is nog hoog omdat er spaargeld doorheen gebrand wordt, evenals MEW, mortgage equity withdrawal, het opeten van een deel van de overwaarde van een huis. Volgens de wet van Okun zorgt een daling van de werkloosheid voor een groei die twee maal zo hoog is als die daling bovenop het structurele gemiddelde. dat is afgebrokkeld naar ongeveer 1,5 in de VS (in Europa is het door de sociale voorzieningen lager dan 1,5). Deze keer is de groei veel lager dan de wet van Okun aangeeft, omdat de inflatie zo hoog is en de reële loonstijging daardoor zo negatief is. (N.B. de wet van Okun houdt in dat de groei van de VS 3% is plus twee maal de daling van de werkloosheid, dit verklaarde de groei in de VS na de Tweede Wereldoorlog onvoorstelbaar goed, maar recentelijk minder goed).

Poetin weet de laatste tijd niet meer zo goed wat hij moet doen. Nog meer land veroveren kost veel moeite en Oekraïne krijgt steeds meer efficiënte wapens om van ver Russische troepen en munitiedepots  te beschieten. En schepen, waardoor men minder bang is dat Odessa vanuit zee wordt ingenomen. Daarom kon er een akkoord komen om graan vanuit Odessa te verschepen. Poetin had en heeft daar echt geen zin in (na het akkoord liet hij bijna meteen de haven van Odessa beschieten als waarschuwend teken van onwil), want hij ziet liever hongersnood in o.a. het Midden-  Oosten die het Westen daarvan de schuld zullen geven. Maar die dictaturen in het Midden-Oosten willen helemaal geen hongersnood, want dat is supergevaarlijk voor dictators. Ze willen Amerika gerust de schuld geven, maar ze willen bovenal hongersnood voorkomen ter redding van eigen hachje (zie Sri Lanka nu en Arabische Lente).. Dat hebben ze Poetin aan het verstand gepeuterd. Die moest een vernederende minuut wachten voordat hij bij Erdogan binnen mocht. Poetin moet buigen voor het Midden-Oosten, anders verspeelt hij te veel sympathie. Nu gaat alles in de propaganda geweldig, het overgrote deel van de wereld laat hem met hun zegen zijn gang gaan (alleen het Westen doet naar tegen Rusland). Dus geen hongersnood creëren meneer Poetin. Een gasdrama in Europa mag wel, want de sympathie van het Westen is toch niet te winnen en het is zeer winstgevend voor Rusland, die extreme prijzen voor energie.. .   

herstel door overmatig pessimisme, maar goed nieuws nodig voor verder herstel

 Pessimisme viert hoogtij. Een optimistisch verhaal wordt met hoongelach ontvangen. Meewarig roept men dan dat er immers een recessie komt (=dus zit in de prijzen). Het consumentenvertrouwen is tot uitzonderlijke laagte gedaald en die Poetin is doortrapt en legt Duitsland over knie, de FED wil niet lief zijn en senator Manchin houdt in de senaat groei stimulerende maatregelen met overdonderend succes tegen in de VS. Hij griezelt van klimaatinvesteringen. In China gaat het slecht met de huizenmarkt en de veel te grote voorraad nieuwe huizen wordt voor de eerste keer niet snel opgenomen.

Ondertussen roepen de asset allocators in Albanese consensus dat je moet verkopen. Maar de insiders zijn flink aan het kopen en dat is een zeer positief signaal: het geeft aan dat insiders hun bedrijf te goedkoop vinden. (verkopende insiders is lang niet zo'n betrouwbaar omgekeerd signaal).

Crypto is even fors in herstel, zo is ethereum al 70% boven dieptepunt. 

Er is erg veel somberheid over de winstcijfers over het tweede kwartaal en vooral voor de guidance komende twee tot vier kwartalen.. Men hoort meer voorzichtigheid. Dat is slecht voor economische groei, maar voorkomt een bloedbad bij de winsten.

Op korte termijn is het inflatieverhaal slecht, maar iets verder weg zie je dat lagere grondstoffenprijzen, opgeloste aanbodproblemen, te hoge voorraden, dalende prijzen voor tweedehands auto's, de instortende huizenmarkt wijzen op lagere inflatie in o.a. de VS. De FED wordt dan snel wakker uit de zorgen over inflatie en de hemelse arbeidsmarkt. Die arbeidsmarkt is wel sterk genoeg om een zeer ernstige recessie te voorkomen, zo hoort men alom.

Onze De Nederlandsche Bank heeft een uitgebreid artikel gepubliceerd dat hogere energieprijzen helemaal niet zo erg zijn voor de economie en dat overheidsstimulering niet nodig, niet gewenst is (in Nederland). Wellicht wat te optimistisch, maar wel een signaal dat de winsten niet per se hoeven in te storten. Producentenprijzen gaan veel harder omhoog dan consumentenprijzen en lonen. Loonstijging blijft merkwaardig laag. Ik denk dat dit komt door wereldwijd opkomend nationalisme, Trumpisme, dat zorgt voor afschuw van alles wat links is of op vakbonden lijkt. 

De koersen zijn weer wat hersteld, maar voor verder herstel is er een positieve verrassing nodig, want voorlopig zitten we nog met grote renteverhogingen (niet lang meer) en geen fiscale stimulering (dan moet Manchin eerst de neergang zien) en Rusland vecht vrolijk door in Oekraïne en de propagandamachine van Rusland zorgt ervoor dat de bevolking dit zelfs toejuicht, d.w.z. een langdurige zaak zo lang het Westen Oekraïne volstopt met wapens.

recessie lijkt ingeprijsd, maar lange recessie niet

Het lijkt erop dat de S&P500 een korte recessie heeft ingeprijsd. (13) Topdown Charts op Twitter: "Recession Risk Pricing: from a quick glance at the movement of the stockmarket relative to the path of the PMI, you could argue that the S&P500 is already pricing in the risk of a recession to a certain degree… https://t.co/pvmr9M4QbV" / Twitter

Dat betekent dat de beurzen niet hoeven te schrikken van een daling van de ISM naar beneden 43 (het niveau dat algemeen gedacht wordt als aangevend dat er een recessie is). Als de ISM langdurig onder 50 blijft, dan moet je rekening houden met verder dalende koersen. Als de ISM dan zoals meestal gewoon weer herstelt, dan is een sterk beursherstel te verwachten. De FED moet dan verruimen en het fiscale beleid moet dan ruimer worden (liefst via meer investeringen in alternatieve energie en isolatie woningen en bedrijven). Dat het zo gaat is gebruikelijk geweest sinds Keynes betoogde dat dit zo moest. Recessies waren daarom meestal kort en niet erg krachtig. Het kan uiteraard anders gaan, de FED kan volhouden dat ze eerst een jaar met veel lagere inflatie in de cijfers moeten zien en de republikeinen kunnen voet bij stuk houden en geen nieuw gat in de hand toestaan van Biden c.s. Het wordt vooral erg als de vaste investeringen flink dalen, maar dat lijkt nu nog niet zo'n groot gevaar (er zijn veel aanbodproblemen en de banken hebben ruim voldoende reserves om geld uit te lenen voor gezonde investeringen).

In Europa zien we de val van Duitsland door het voor de industrie onbetaalbaar worden van aardgas en elektriciteit. Het enorme handelsoverschot van Duitsland is verdwenen en dat sleurt de euro naar beneden. Poetin wil Europa straffen voor de hulp aan Oekraïne en is daar tot op heden onverwacht succesrijk in. De westerse sancties zijn een groter drama voorlopig voor West-Europa dan voor Rusland. Publicitair is Rusland buiten het Westen aan het winnen, krijgt het steeds minder tegenstanders. Men legt zich langzaam neer bij de grillen van Poetin en geeft het westen de schuld van hoge energie- en voedselprijzen. Diverse (niet meer) Opkomende Landen hebben te maken met opstand zoals bijvoorbeeld Sri Lanka, er dreigt faillissement van diverse overheden. Allemaal de schuld van het Westen roept men daar.

In Europa zou de recessie lang kunne duren als Poetin strenger wordt en de Groningse gasvelden niet op vole toeren gaan produceren om de Duitse economie te redden en daarmee ook de Nederlandse. 

In de VS hebben we eigenlijk een vrij normaal verloop van de (ongeveer vierjaars)cyclus gezien: eerst piekten de obligatiekoersen, toen de aandelenkoersen en nu lijken ook de prijzen van grondstoffen gepiekt te hebben. Daarna moeten de obligatiekoersen uit gedaald zijn en daarna moeten aandelen op hun dieptepunt te zitten. Dat lijkt allemaal niet ver weg in een normale cyclus. De huidige cyclus zou dan erg kort geweest zijn, maar dat komt vaker voor na een lange opgaande  economische cyclus (zoals 2009-2020).

De structurele stijging van de aandelenbeurzen hangt af van vooral de hoogte van de winstmarges en ruim monetair beleid. Die zijn al jaren gemiddeld torenhoog en dat zou kunnen blijven. Het aandeel van technologie is hoog geworden en daar zijn langdurig hoge winstmarges mogelijk (ook langdurig verliezen). Het wordt structureel anders als er een loonprijsspiraal op gang komt. Dat lijkt nog niet te gebeuren, maar het begint steeds eenvoudiger mogelijk te worden gezien de structurele schaarste van arbeid vanwege de demografie. Robots to the rescue, alternatieve energie ook. maar niet altijd.

recessie steeds duidelijker, zijwaartsen tot september op de beurzen?

De snelle economische afzwakking ordt steeds zichtbaarder. In de VS staat volgens de nu bekende cijfers voor de groei van het BNP in het tweede kwartaal -2,1% (methode Atlanta FED). Zo dicht rond het kwartaaleind zit de Atlanta FED er vrijwel nooit meer dan 2% naast. D.w.z. twee kwartalen negatieve groei in de VS. Of men dat als recessie gaat kwalificeren is de vraag, omdat men ook aar andere zaken kijkt als groei BNP (duidelijke afzwakking BNP, industriële productie, arbeidsmarkt, reëel inkomen/ bestedingen). 

Duitsland zit flink in de knel met de teruglopende aardgasleveringen door Rusland. Rusland doet haar best de gasvoorraden iet aangevuld te krijgen in de zomer, net als vorig jaar. De elektriciteitsprijzen gaan ook door het dak en het grote nutsbedrijf die dit niet voldoende mag doorberekenen wankelt. Tegen de huidige energieprijzen zijn er forse problemen in (ook) de Duitse industrie.

In China lijkt het beter te gaan en dat moet de burger dan weer moed geven.

Het consumentenvertrouwen staat record laag en dat betekent dat de consument gaat consuminderen. De huizenmarkt in de VS koelt fors af na de grote stijging van de hypotheekrente. Er zijn veel nieuwe huizen in aanbouw en het aanbod van bestaande woningen stijgt flink. Ondertussen wordt de consumptie flink geholpen door MEW, mortgage equity withdrawal, het een beetje opeten van de overwaarde van het huis. $82 miljard in de VS in tweede kwartaal. Dat moet dan het vreselijk negatieve wealth effect teniet doen, van een daling van de netto bezittingen van $ 18000 miljard, ofwel 80% van het BNP van de VS.

De consensus zit officieel nog steeds niet in recessie, maar gezien de verslechtering van de financial conditions, de huizenmarkt, het consumentenvertrouwen, de hogere rente, slechte kredietmarkt moet de groei in de tweede helft van 2022 lager maken dan in de eerste helft. Dat zal wel goed genoeg worden om de inflatie terug te dringen. Grondstoffenprijzen ex energie zijn al flink omlaag en de goederenprijzen staan weer onder druk. 

De rente daalt, want er wordden renteverhogingen van de FED uitgeprijsd. Als rond september duidelik is dat de Amerikaanse economie in recessie zit, dan moet de FED de plannen om de rente te verhogen schrappen en komt er zelfs weer QE,(2023?)  op straffe van te grote problemen op de kredietmarkt.

Het sentiment over aandelen is grenzeloos pessimistisch en dat doet vermoeden dat de beurzen niet veel verder gaan dalen, al kan 10% meer daling altijd. 

van angst voor inflatie naar angst voor recessie

 En ineens is iedereen het eens: er komt een recessie aan in de VS en Europa etc. Misschien niet onmiddellijk, maar toch wel binnen een jaar.  En bij die recessieangst horen lagere inflatieverwachtingen. Minder vraag en lagere rondstoffenprijzen. Sommige handelaren in grondstoffen zijn boos op de markt: ze kunnen haast geen aanbod bij elkaar schrapen en toch vallen de prijzen. Want de vraag stort in. eerst was men nog wanhopig bezig de voorraden op te bouwen en ineens wil men er van af. Dus lagere olieprijzen en graanprijzen. Dr. Copper signaleert het ook: de economische groei zwakt fors af.

Het is (even?) gedaan met de sterke huizenmarkt in o.a. de VS. Het aanbod neemt sterk toe en de vraag vermindert. De hypotheekrente is zorgwekkend hoog geworden en er zijn veel nieuwe huizen in aanbouw. 

Powell begon zijn testimony voor senaat en congres met het verhaal dat de economie zo sterk was, de arbeidsmarkt althans. Maar even later gaf hij toe dat een soft landing erg moeilijk was voor de economie en dat men rekening moest houden met een recessie

Ondertussen vliegen allerlei indicatoren olaag zoals PMI's en ISM. De rentecurve was al langer aan het wijzen op onheil. Het consumentenvertrouwen staat record laag, lager dan bij corona of de financiële crisis van 2008/9. De consument is radeloos bij zo veel daling van het reële inkomen. De overhiedsuitgaven vallen van een klif, dit heeft enorme negatieve invloed op reële economische groei.

Winstverwachtingen moeten terug, zo'n 10-15% lees ik (minder voor de dure aandelen met hoge marktkapitalisatie, dus schade hoeft hierdoor niet zo groot te zijn).

Iedereen zo ongeveer roept dat je moet verkopen, omdat er een recessie aankomt en daar hoort een daling van de koersen bij van 25 tot 40%. Die 25 krijg je bij een niet al te erge recessie zonder vreselijke nieuwe schokken. 40% krijg je als de investeringen  ineen zijgen en er nieuwe vreselijke schokken komen. Die 40% is daarom onzeker en we hebben al 25% achter de rug. Er zijn veel neiuwe investeringen nodig voor oplossing aanbodschokken, robotisering en energie (zowel fossiel als alternatief) 

De afgelopen week gaf de beurs aan blij te zijn met het verhangen van de bordjes: als de inflatie daalt, zal de recessie niet zo erg zijn en kunnen de waarderingen omhoog. Het gaat immers voor om de winst over twee, drie jaar en minder die over een jaar als de rente niet verder verhoogd wordt. 

Ondertussen is China bezig met een kolossaal steunpakket dat de groei och op 5-5,5% moet brengen. Buitenlandse economen houden dat voor onmogelijk maar met meer stimulering dan gedacht en een beetje oppoetsen van de cijfers is 5%+ wel degelijk mogelijk. En dat gaat de wereldeconomie helpen, samen met toch maar wat stimuleren door westerse overheden en politici als Warren die de FED fllink onder druk zetten en de schuld krijgen van de komende recessie. Powell gaat natuurlijk buigen voor de politici en de markt die rap renteverhogingen in 2023 aan het uitprijzen is, 

Even bijkomen van de schrik

Het is tot nog toe een slecht beleggingsjaar met uitzondering van de nodige grondstoffen. Maar zelfs daar zie je barstjes: het wil maar niet met de edelmetalen, de vaart is uit de nodige grondstoffenprijzen. En dan gingen de oliemaatschappijen ineens ook wat achteruit afgelopen vrijdag. Dat zou een voorbode kunnen zijn van flink lagere olieprijzen (meer op basis van afzwakkende economische groei en geldhonger OPEC dan op basis van één slechte beursdag natuurlijk). Poetin is uit op hogere prijzen voor olie, gas en granen. Hij weet dat je dan het aanbod moet beperken. Hoe minder je levert, hoe meer inkomen je genereert. Hij wordt geholpen door tegenvallende oogsten in grote delen van de wereld en door te lage investeringen in olie, gas, raffinaderijen. Met zijn ragfijn spel financieren we de oorlog van Poetin in Oekraïne, op deze wijze kan hij het nog jaren volhouden (een gevaarlijke voorspelling overigens).

De dalingen op de markt voor staatsleningen zijn ongekend, by crypto is een en ander niet veel beter (al waren daar de nodige keren veel grotere dalingen). Sinds de start van het beursjaar was in de VS alleen 1932 nog slechter voor aandelen.

Iedereen praat over recessie, maar het is nog geen consensus. Wel erg veel leading indicators wijzen op flink afzwakkende groei of recessie. Niet allen de financiële overigens. De ISM lijkt naar onder 43 te gaan. Phillyfed new orders over 6 maanden geven dat bijvoorbeeld aan. Retail sales een drama in reële termen. De huizenmarkt is ineens niet meer hot. 

Totale paniek bij centrale banken die opgejut worden om steeds grotere renteverhogingen te gaan doen. Je schrikt je rot van Knot. 

Financial conditions zijn enorm strenger, slechter geworden en dat garandeert groeiafzwakking in de komende 9 maanden. En dat terwijl de groei maar 0 was tot nog toe in de VS en ver benden trend in China.

CEO's zijn buitengewoon voorzichtig volgens hun meest bekende poll. Voorraden te hoog. 

Het lijkt wel 1937, toen overdadige stimulering tot te hoge inflatie leidde en die met veel economisch leed werd getorpedeerd door de FED. Pas in 1942 betere tijden voor aandelen.

Koersen zijn nu ongeveer even veel omlaag als gemiddeld gebeurt bij een recessie. Voor duidelijk mer daling moet er nieuw slecht nieuws komen, niet lleen dat de centrale banken de rentes gaan verhogen. Het moet zijn dat de rente nog meer verhoogd wordt dan nu verwacht (vrijwel kansloos na september denk ik gezien het economische plaatje). Of Poetin en Xi laten heel andere poepies ruiken dan wat ze tot nu gedaan hebben (kleine kernbommetjes, inpikken Taiwan, OPEC dwingen tot minder productie, grote misoogsten etc.)

Maar niet alle ziet er zo slecht uit. Ik volg Scott Grannis dan maar, die goed voorspelde dat de inflatie uit de hand zou lopen. Dat deed hij met geldgroei. Dat is tegenwoordig een verguisd middel om inflatie te voorspellen, maar echt, het werkt als de geldgroei maar voldoende uit e hand is gelopen. Na 2020 was de erste keer in decennia dat dit gebeurde. Het structurele ongeveer 6% groei M2 werd verlaten. Maar door extreme onzekerheid was de vraag naar geld enorm. Iedereen wilde extra cash hebben. Dat zaaide de voedingsbodem voor hogere inflatie een jaar later, toen de onzekerheid begon af te nemen. De hoeveelheid geld is nog steeds heel groot en de afnemende extreme behoefte aan extra cash helpt de economische groei nog steeds. Ondertussen is de geldgroei in de VS zo ongeveer stil gevallen (samen met de enorme val van het begrotingstekort) en lijkt de VS eind 2023 weer structureel op het oude groeipad voor M2 te zitten. Vrije reserves van banken zijn nog steeds overdadig en met hogere rente bieden door FED op die vrije reserves verkrapt de FED flink zonder dat banken in problemen hoeven te komen en door kunnen gaan met het verstrekken van gezonde kredieten. Het bedrijfsleven kan doorgaan met meer investeren om de aanbodproblemen te verminderen.  De FED heeft de inflatie echt nog onder controle (afgezien van nieuwe schokken als oorlog, explosieve loonstijgingen).

De winstgroeiverwachtingen lopen (ook tot mijn verbazing) nog steeds op. Dat is al sinds corona het geval, die verbazing. De hoge inflatie helpt veel bedrijven. Die winstverwachtingen gaan waarschijnlijk wel een deuk krijgen, maar dat hoeft niet zo heel erg te worden en niet zo langdurig.

somberheid alom

Dalende beurzen op wegzakkend vertrouwen vanwege vooral hoge inflatie. De komende week met grote optie-expiraties is aak de slechtste week van de maand. 

De inflatiecijfers van de VS waren slecht en voorlopige tellingen wijzen op nog hogere inflatie over juni. In Australië zetten ze kroppen ijsbergsla op de foto met prijskaartjes van $12 tot $20 (hoogste was $24 Christmas Island). Sla  was overigens een van de weinige dingen die goedkoper werden afgelopen maand in de VS

Het consumentenvertrouwen van de VS staat ongelooflijk laag, lager dan in de financiële crisis van 2008 en corona 2020. Volgens het tot vorig jaar sterke verband tussen koerswinstverhouding en vertrouwen zouden de koersen nog heel veel lager moeten staan. President Biden is buitengewoon impopulair, nog veel erger dan Trump. Een deel van het lage vertrouwen is toe te schrijven aan verzet tegen Biden, maar het is toch vooral de hoge benzineprijs en de gedaalde koopkracht. 

De logica wijst nog steeds op lagere inflatie, want de voorraden van de retail sector zijn veel te hoog en de OPEC gaat echt wel meer olie produceren, vooral nu Saoedi-Arabië weer in genade is aangenomen door de VS en weer door mag gaan met onfrisse politiek. Zelfs Iran mag gerust stiekem meer olie verkopen.

QT en de consensus van rally in bear market en lagere groei

 QT, Quantitative Tightening is begonnen. Dat maakt het moeilijk om hogre waarderingen te krijgen. Maar het kan, als men eerder een eind ziet aan de komende renteverhogingen en QT dan de markt ziet. 

Ondertussen moeten we leven met veel te hoge inflatie die een recessie aan het forceren is. De concensus van de verwachte groeit daalt al tijden voortvarend, maar is nog steeds te hoog (minstens 1%). Een recessie in de VS is nog steeds lang niet zeker. De arbeidsmarkt is erg sterk, al wijzen steeds meer voortekenen op afzwakking.

Inflatie daalt nog steeds niet, ik ben daar verbaasd over. Het azal dadelijk toch wel gaan gebeuren, want men gaat meer olie produceren en de voorraden van de retail zijn veel te enthousiast aangevuld, uit angst voor aanbodschokken. Die moeten hun spulletjes kwijt en dat moet met de nodige korting. Lagere groei en hogere rente, dat is de vastgoedmarkt aan het afkoelen.

Winstverwachtingen zullen eveneens afkoelen, alhoewel gemiddeld geen drama wordt verwacht.

Monetair beleid zit vaak niet voldoende in de consensus van de markt en dat maakt pessimistisch. Een lichtpunt is dat zo veel goeroes na de huidige zwakke rally een nieuewe flinke daling zien. Dat is een beetje te veel concensiuus en moet dan toch reeds flink verdisconteerd zijn. Het zou goed kunnen dat de beurzen nog een tijdje zijwaarts gaan per saldo en dat ergens na september men weer positiever wort, omdat de FED wil gaan pauzeren op de dan waarschijnlijk zichtbare afzwakking van groei en inflatie.

crypto en cycli

 Ik weet niet veel van crypto. De laatste tijd zie ik verhalen die me enigszins begrijpelijk voorkomen. De stijging van de waarde van crpto is ongelooflijk geweest en ik houd vast aan de stelregel dat iets dat te mooi is om waar te zijn qua verwacht rendement dat ook is en verkeerd gaat. 19,5% rente op de stablecoin van terra, dat is te mooi om waar te zijn, beslist riskant. Dat ging mis en nu twijfelt men aan alle stable coins inclusief tether, die van bitcoin. Vragen over hoe de dekking van tether er uit ziet, liefst via een balans worden niet beantwoord, want dat hoeft niet want tether is ongereguleerd. Boze reacties op dit soort domme vragen die de herinnering aan Enron weer wakker roepen, waar hetzelfde gebeurde. Nee, crypto is een religie en echt op lange termijn lonkt de hemel. Het aanbod is beperkt, meestal erg geconcentreerd in weinig handen en als de vraag dan toeneemt gaat de prijs flink omhoog. De vraag en aanbodcurves zijn erg steil en dat veroorzaakt hoge volatiliteit. Als er nieuwe grote, bijvoorbeeld  institutionele, partijen instappen leidt dat tot hoge koerswinsten. Dit gebeurt vooral bij nieuwe toepassingen van de technologie blockchain.  Dat verklaart een deel van de prijsstijging, maar ik kan de ongekende prijsstijgingen toch maar nauwelijks begrijpen. Er zijn wel modellen die correleerden met de prijsstijging, mar ik zie niet in waarom dit zo'n enorme koersstijging kan rechtvaardigen.

Geen toezicht werd eerst gezien als enorm voordeel, maar nu is het een enorm nadeel sinds luna en de weigering van tether iets degelijks te zeggen over de dekking. Hoe kan een stable coin een hoge rente beloven met dekking in zaken die geen rendement produceren anders dan speculatieve koerswinst?

Bitcoin mining ligt onder vuur en is minder rendabel door de hoge energieprijzen. Wat voor gevolgen heeft dit op de bitcoin markten?

Ik zie als probleem ook dat men minder enthousiast wordt over wat blockchain via bitcoin toevoegt. Niet geneog in mijn ogen. Betalen via pinnen is veel o.

Kan crypto nog goed renderen in tijden zonder Quantitative Easing, zoals altijd het geval was in het btcoin tijdperk. Quantitastive Tightening dreigt. Niet lang denken de crypto gelovigen, maar toch.Crypto lijkt minder aantrekkelijk bij krap monetair beleid. Schaars zijn crypto munten bepaald niet, er zijn er zo veel van.

De koers van bitcin is verrassend goed overeind gebleven bij de dalingen op de aandelen- en obligatiebeurzen. De totale waarde van crypto is wel gezakt van $ 3000 miljard eind vorig jaar naar nu ongeveer $ 1200 miljard. Dat verergert de liquiditeitsproblemen voor de markten, maar waarschijnlijk niet heel erg.

 De beurzen zijn nu in twee stappen omlaag gegaan en dat kan genoeg zijn. Als dit een echte bear markt wordt voor de S&P500, dan zouden we gemiddeld nog 5 maanden daling krijgen en nog eens 15% dalen, maar over een jaar zou men gemiddeld weer in de plus staan.

Of we een echte bear markt krijgen met nog een derde stap omlaag hangt af of we een recessie van betekenis krijgen en/of nieuwe schokken (China, Rusland, hyperinflatie, voedselprijzen etc.). Gaat Powell verder dan nu beloofd? Hij mag in deze fase an de presidentscyclus, maar moet in 2023 stoppen. Vooralsnog lijkt de inflatie te gaan dalen en dalen de inflatieverwachtingen met langere looptijden in vooral de VS. Aanbodproblemen lijken minder te worden door minder vraag China en meer productie grondstoffen ex voedsel.

Het sentiment is slecht, maar men heeft het gewicht van aandelen nog niet echt terug gebract. Geen capitulatie. Maar toch, de S&P500 heeft weer een normale waardering. De daling is behoorlijk geweest, vooral bij technologie. Ergens moet je toch genoegen nemen met die daling, het is nu toch echt goedkoper kopen dan vorig jaar. Als die derde stap omlaag niet komt, dan dreig je het herstel mis te lopen. Om nu flink te kopen moet je erg dapper zijn, niet bang voor de FED, maar voor verkopen lijkt het aan de late kant.