achter de regenboog, sneeuw die alweer verdwenen is

 

Een mooie regenboog voor mijn huis, een paar dagen geleden.

En de regenboog van David Larew. S&P500 structureel 2875 als fundamenteel niveau (vergelijk 575 AEX, het Joost-niveau).

En gisteren lag er voor het eerst deze winter een beetje sneeuw. Alweer verdwenen. Zoals het sinds april ook steeds snel gaat metnegatief sentiment.

correctie op beurzen dreigt: alleen als stijgingstrend structureel versnelt nog veel positiefs mogelijk

 

Nee, Tostradamus TA: Wordt 1000 punten nu haalbaar? | IEX.nl, een AEX van 1000 zit er voorlopig nog niet in. Ooit zal het wel gaan gebeuren natuurlijk, maar er is wel erg veel euforie nodig om dit in 2021-2022 te laten gebeuren.

Sinds 2009 is de trend van de AEX net als die van zo veel beursindices mooi omhoog.

Het probleem is dat we nu de bovenkant van het stijgkanaal van die mooie trend bereikt lijken te hebben. (660)

 

(via Derekjan van Veen Public ChartLists | StockCharts.com)

(stijgende trend van blauwe pijl is die van 2009-2020, horizontale trend van blauwe pijl is niveau Joost)

Nog hogere koersen zou betekenen dat er een nieuw, nog sterker stijgend kanaal is ontstaan en dat lijkt me kras. De rente kan niet veel lager, laat staan dat de rente even veel kan dalen als in de vorige decennia. Zelfs de ECB fronst steeds meer de wenkbrauwen of negatieve rente wel goed is voor de economie. De winstmarges stonden vlak voor corona toesloeg wereldwijd op record hoogte. Dat kwam via financial engeneering, inkoop eigen aandelen vooral en verkoop van onderdelen die de winstmarge omlaag deden kukelen. In de VS is dat allemaal veel extremer gebeurd. Winsten zijn veel harder gestegen dan de omzetten. Er zijn in de VS veel meer aandelen teruggekocht. De belastingen zijn in de VS nog meer verlaagd dan in Europa. Dat zijn trends die ongeveer afgelopen zijn. Het zou al erg mooi zijn als de winstmarges weer in de buurt zouden komen van wat we net voor corona zagen.

En dit geldt niet alleen voor de AEX, maar voor veel meer indexen. Voor duidelijk meer stijging dan een zeer tijdelijke blow off moet er een nieuwe sterker stijgende trend zijn. En dat is moeilijk voor te stellen in tijden van stijgende rentes en dalende winstmarges. Al die stimulering van Biden maakt lagere vennootschapsbelasting onwaarschijnlijk. Al die stimulering moet uiteindelijk via hogere belastingen terugbetaald worden, voor een gedeelte althans. 

Niets is zeker en als de geldgroei om duistere redenen zo hoog blijft als deze nu is, dan kunnen koersen natuurlijk verder exploderen.

En China moet dan natuurlijk mee blijven werken

En de dollar dreigt sterker te worden, ook ongunstig voor beurzen

Pas op dus: China gaat yuan verzwakken. Er is weer meer buitenlandse belangstelling voor lange Amerikaanse obligaties (zoals eigenlijk bijna onvermijdelijk is als handelstekort VS oploopt (zoals nu) en dit via de kapitaalbalans moet worden betaald).

de week die was: veel slecht nieuws en hogere beurzen en rentes

 Er is nu afzwakking te zien in banengroei, autoverkopen, vervoer per spoor ex kolen en graan. Slecht is verder dat er 4 miljoen mensen uit de arbeidsmarkt zijn gegaan en dat het herstel van mei/juni al zes maanden stil ligt, er komen nog geen netto mensen terug naar de arbeidsmarkt sinds zes maanden.

De banengroei was -140.000 vorige maand. Werkloosheid bleef hetzelfde, wel waren er opwaartse herieningen van banen in vorige maanden, minder mensen die minder werkten vanwege economische redenen, de kerngroep 25-54-jarigen zag wel banengroei en hogere arbeidsparticipatiegraad. 

Initial claims voor werkloosheid zijn al de nodige weken weer hoger en daardoor was de verdere afzwakking van de banengroei niet helemaal onverwacht. Wel slechter dan de consensus.

november was niet goed en december lijkt ook niet goed. ISM 60,7 is enige hoop.

hoe lang duurt afzwakking? Q4 groei volgens AtlantaFED 8%. Via subsidies toch groei, maar netto export zwak. Huizenmarkt zal wel sterk blijven op stijging hypotheken.

ISM 60,7 geeft aan dat economie te hard groeit, dat afkoeling nabij is. Een voorbeeld van goed nieuws is slecht nieuws.

Beurzen stegen behoorlijk deze week na een terugslag op maandag. Voor beurzen was de bestorming van het Capitool na oproepen door Trump een volstrekte non event. Trump afsluiten van Twitter eveneens, het was wereldnieuws, men opende nieuwsuitzendingen hiermee, want verreweg het belangrijkste nieuws wat er die dag was gebeurd (wie had dat vroeger gedacht). Er werd ook maar weinig gereageerd op de winst van de democraten in Georgia waardoor men via de vicepresident een nipte meerderheid heeft. Ook deze week vond men alles goed nieuws voor de beurs: goed (zoals ISM boven 60), omdat dit winsten helpt en slecht omdat dit moet leiden tot meer stimulering.

Het sfeertje van eind jaren negentig is weer bijna terug. Ervaren beleggers presteren matig en worden net als toen steeds meer als de sufferds gezien door de nieuwbakken Robinhoodspeculanten. Bitcoinontkenners. Er is brede stijging, zowel de techlievelingen als de te veel gedaalde cyclische aandelen (olie en financials) stegen flink. Inkoop van meest gedaalde aandelen over 2020, dat is het normale januari-effect. Tesla steeg onverdroten verder en dit maakt Elon Musk op papier de rijkste man ter wereld. Bezos bijt in het stof omdat Amazon al maanden niet echt stijgt.

 Bitcoin steeg boven $40.000. Dit zorgt voor enorme geldcreatie (Tether!) bovenop wat de FED al doet. Dit is een motor achter beurzen (Robinhood vooral, want die hebben bitcoins). De goudprijs kreeg een flinke klap, nu het zo duidelijk is dat bitcoin harder stijgt en de rente stijgt (al komt dit vooral door hogere inflatieverwachtingen).  Alhoewel, bitcoin zette al twee dagen geen all time high. 

 Lance Roberts denkt dat dit de top is van de inflatieverwachtingen (omdat verwachtingen voor inflatie over twee jaar nu even hoog zijn als voor tien jaar, dan vaak omslag). Er is grote consensus dat inflatie gaat stijgen vanwege de spilzieke democraten en een run op beleven na vaccinatie. Wie weet eerst even nieuwe ellende via het virus en daarmee lagere olieprijzen. China groeit door en dat zie je terug in een ijzersterke yuan. Die brak door 6,50 tegen de dollar. Misschien dat China even pauzeert om te kijken wat er in de VS en Europa gebeurt.

Omslag in inflatieverwachtingen is meestal bearish aandelen, vooral als dit samengaat met een zwakkere yuan.

in onderstaande tabel (via Jeff Miller a dash of insight) valt mij op dat republikeinen "fraudulent "elect Biden meer schuldig achten aan de bestorming van het Capitool etc. dan president Trump.

en daar is 2021, nog niet echt goed

 De S&P500 sloot meer dan 1% lager en er zijn nog verbazingwekkend weinig omroepen om Powell te ontslaan vanwege onvoldoende aankondiging extra steun.

Waar kwam deze onverwachte daling vandaan? Dat is onduidelijk, maar het coronanieuws (de nieuwe vaccins bieden misschien onvoldoende bescherming tegen de Zuid-Afrikaanse variant) krijgt de schuld. Angsten voor de verkiezingen in Georgia hoor ik ook, zowel winst van democraten als republikeinen zou slecht zijn.

Dan is er nog de rebalancing van pensioenfondsen, die zou moeten leiden tot uitstroom gelden aandelen en misschien even bitcoins naar obligaties en cash. De rente steeg.

Ondertussen is duidelijk dat de particulier gewoon door koopt, hij spaart zich te pletter en belegt een deel daarvan (naast aflossing credit card schuld).

Technisch ziet het er even wat minder goed uit (daling van gamma is meestal een slechte zaak voor beurzen). Er zijn veel te weinig bears.

De sterrenwichelaars zien veelal slechts daling na half 2021, al waarschuwen de Gann-aanhangers ook voor de periode half februari-maart.

Ach, waar is die goede glazen bol toch. 

Er is doorgaande exponentiële stijging van bitcoins mogelijk tot ongeveer juli hoopt men (JP Morgan ziet 146.000 en Raoul Pal houdt 1 miljoen als mogelijk, zij het voorlopig nog niet basisscenario en uiteraard zal er wel iets anders gaan gebeuren) op grond van instappen van institutionele beleggers en geleidelijk meer mogelijkheden om ermee te betalen tegen een redelijke prijs en vooral op grond van een wasmand aan fundamentele verhalen dat bitcoins echt de toekomst hebben. Wiesenthal heeft ontdekt dat het een religie is. De ongelovigen gaan niet naar de hel, maar moeten toezien hoe hun nepgeld waardeloos zal worden. Voor de gelovigen is niet de hemel, maar onmetelijke rijkdom in het verschiet.

In Amerika heb je nu klimaatcrisisontkenners, ontkenners van de verkiezingsfraude en ontkenners van de nieuwe wereld van bitcoins/ blockchain.

 Ondertussen brak goud naar boven uit evenals de inflatieverwachtingen

overpeinzingen: meer inflatie volgens Jim Bianco, exponentiële groei volgens Cathie Wood van ARK Investments

 Jim Bianco meldt voor de zoveelste keer dat inflatie in 2021 hoger gaat worden dan verwacht. Nog niet echt hoog, maar wel zo’n 2,5% voor de PCE-inflatie waar de FED zo graag naar kijkt. Die kwam de afgelopen decennia vrijwel nooit boven 2% en het afgelopen jaar was de inflatie extra laag. In de VS vanwege dump acties van vliegtickets, kleding (wie koopt een net pak in coronatijd?), hotelkamers etc. In 2021 komt er plotseling grotere vraag naar van alles en dat gaat zich vertalen in hogere prijzen. Dat zal leiden tot iets hogere rente vanwege hogere inflatieverwachtingen. Hogere hypotheekrente. Beurzen reageren meestal slecht op hogere rente bijna alleen door hogere inflatie. Bianco ziet een lawine aan extra steunpakketten komen omdat je dit kennelijk straffeloos kan doen (meer schuld lijkt niet erg). Extra geld dat deels zal leiden tot extra sparen, beleggen in aandelen. Maar dus ook tot meer staatsleningen terwijl de FED niet nog meer lijkt te gaan kopen als vaccins etc. leiden tot hogere economische groei en inflatie.

 Ik zag een interview op Yahoo! met Cathie Wood. Dat is de sterbelegger van het moment, de baas van ARK Investments. Beleggingen onder beheer gingen in ruim een jaar van $600 miljoen naar $30 miljard vorige maand en nu $ 50 miljard en exponentieel stijgend (en dat met nu nog maar 26 medewerkers). 

Zij heeft een zeer overtuigend verhaal dat ze gelooft in heel wat technologiebedrijven die de komende jaren exponentieel zullen gaan groeien. Mensen kunnen haast niet begrijpen wat exponentiële groei betekent. [In coronajaar 2020 hebben heel wat mensen behoorlijk bij geleerd wat een exponentiële groei van besmettingen betekent, misschien dat daarom haar verhaal extra goed scoort]. Amazon kocht ze al vroeg omdat zij de exponentiële groei zag en daarom lak had aan gepiep over te hoge waarderingen. 

Zij heeft een horizon van vijf jaar en dan moet een bedrijf kunnen verdubbelen in omzet en koers om op haar kooplijst te komen/ blijven. Zij was een vroeg aanhanger van Tesla en Bitcoin en is hier nog steeds optimistisch over. Tesla heeft een indrukwekkende voorsprong op de concurrentie qua dat voor autonoom rijden en is de concurrentie zo’n vijf jaar voor qua technologie voor batterijen. 

Wel waarschuwt ze voor te groot optimisme en stelt dat er wel degelijk betrekkelijk snel een aandelencorrectie kan komen. Houdt daarom wat kruit droog (in de vorm van cash etc.). 

Zij gelooft in vijf topbewegingen van technologie: DNA onderzoek op een, maar vooral ook Artificial Intelligence, Robotica, Batterijen,  blockchain, quantum computing. Gezien de enorme instroom van gelden bij ARK Investments kunnen dit soort topkeuzes van Cathie wellicht nog veel verder (bijvoorbeeld biotech zou het dan goed kunnen doen). ARK deelt research in de sociale media en verwerkte de extra informatie vanuit sociale media vaak succesvol. 

Uitgaand van wat goed is voor de belegger maakt ze tot op heden alleen ETF’s en niet hedge funds. Door exponentiële groei van haar fondsen is ze nu toch een grotere winnaar (0,75% ETF fee over vele miljarden levert meer op dan 2+20% over vele miljoenen van een hedge fund).

de afgelopen kerstweek

 Koersen kwamen niet erg in beweging. 

Er kwam een Brexit deal. Trump saboteerde het extra steunpakket en daardoor dreigt er uitstel en zouden er 13 miljoen Amerikanen ineens zonder uitkering komen te zitten. Wie weet lukt het Trump en Pelosi om de uitkering ineens te verhogen van $600 naar 2000 gezien de verkiezingen in Georgia waar de republikeinen toch niet al te erg als vrekken moeten worden afgeschilderd. Trump hield ook de defensiebegroting tegen met niet alleen slechte argumenten. Trump zorgde verder o.a. voor opschudding door te suggereren dat door hem benoemde republikeinen niet direct zouden moeten opstappen na de beëdiging van Biden (wat een unicum zou zijn) vanwege de ongekend enorm frauduleuze verkiezingen.

De eerste vaccinaties werden gedaan in de EU. De Britse coronavariant B117 zorgde voor enige paniek, waardoor er even splendid isolation van het Continent van Brittannië dreigde. In de VS is al ongeveer 1% ingeënt en lijkt het aantal besmettingen even niet verder te stijgen. Wel nog steeds meer ziekenhuisopnames en elke dag een aantal coronadoden groter dan 9/11.

De profeten gaan vol goede moed 2021 in en zien dat Amerikanen zich blauw kopen aan technologiewonderen via ARK Investments.  

Zelfs de permaberen volgens Arbor zijn nu aan de optimistische kant (en die geven de toon aan, als er meer positieve beren komen gaat de markt omhoog en als er op raadselachtige wijze toch weer meer negatieve permaberen opstaan gaat de beurs omlaag. De instroom bij ARK verklaart waarom technologie toch weer wat oploopt. Zelfs Tesla was afgelopen week maar 5% omlaag na de opname in de S&P500. De permaberen wijzen nu vooral op de risico’s van bedrijven in de oude economie die het niet voor elkaar gaan krijgen over te schakelen op de nieuwe economie (zoals banken die out of business zouden gaan als iedereen straks overschakelt op blockchain). Bitcoin beleggers hadden opnieuw een buitengewoon goede (wel volatiele) week. Het is tot oude sokken zoals ik nog steeds niet doorgedrongen dat dollars en euro’s niets meer waard zijn en dit in tegenstelling tot bitcoins die wel iets waard lijken te zijn zo lang ze niet verboden of gestolen of code kwijt zijn. Institutionele beleggers kunnen het risico steeds minder nemen dat ze zonder bitcoins in portefeuille zitten en zouden vanaf januari eindelijk eens wat extra instappen en zo gaan zorgen dat bitcoins een wat betere waarde krijgen als ze eindelijk flink instappen. Dat kost wel wat, maar dan heb je ook wat (zij het niet zo veel).  Regulering zorgde ervoor dat Ripple bijna de helft minder waard werd ineens.

De economische cijfers in de VS vallen wat tegen en GDP-now van de Atlanta FED ziet nog maar ongeveer 4% groei voor het vierde kwartaal en dat was enige weken geleden nog meer dan 10%.

 Xi pikt het niet dat Jack Ma zo machtig is en via Ali Baba en Ant een tot op heden weinig gecontroleerde macht in de macht van China vormt. Een bedreiging voor het systeem. Ant mocht niet naar beurs en Ali Baba kan grote boetes tegemoetzien (koers -13% donderdag). Dat laat weer eens zien waarom de Chinese beurs zo achterblijft bij wat je zou verwachten gezien de economische groei van China. Het staatssysteem laat de staat van de kansen van groei profiteren via grondspeculatie en verkoop slechte staatsbedrijven en de aandeelhouder heeft vaak (maar ook de nodige keren niet) het nakijken.

vooruitzichten 2021 (2): wat ging anders, waarin ben ik anders gaan denken in 2020 dan in 2019

 Misschien zei Paulien Cornelissen het wel het beste: omgekeerde teleurstelling. Het jaar 2019 is het jaar van de omgekeerde teleurstelling. Teleurstelling, drama door COVID-19 en de ommekeer richting euforie door het vaccin, extreem ruim monetair en fiscaal beleid. Straffeloos door lage rentelast en inflatie. Record hoge koersen, huizenprijzen. We (hoogste 1-20%) zijn allemaal rijk(er).

2020 was het jaar van corona, never fight the FED, ongekende fiscale stimulering, thuiswerken, social distancing en de opmars van technologie. De K-recessie en onstuimig groeiende hoop op betere tijden.

 Eind 2019 hield ik mijn afscheidslezing en daarin zei ik dat de goede tijden voor aandelen in reële termen voorlopig voorbij leek. Voorlopig zou het niet echt slecht gaan, niet meer Goldilocks maar Oldilocks. Nou, Oldilocks was het niet in 2020 en Goldilocks al helemaal niet.

Koersen boven Joost (AEX 570-580) nopen tot voorzichtigheid, te ver onder Joost is bijkopen. Voorlopig nog een goede stelregel.

Inflatie zou geleidelijk of snel terug gaan komen, maar waarschijnlijk nog niet in 2020

Ergens ronds 2024-2026 zag het er veel slechter uit, dan kon er een chaotische neergang komen door problemen met de klimaatcrisis, schuldenproblemen met China, populisme of iets anders dat ik nog niet zag.

Enige tijd dacht ik in 2020 dat de chaotische neergang al gekomen was. Door het wonderbaarlijke herstel vanaf mei ben ik daar weer van afgestapt. En natuurlijk ook door de vaccins die zo waar vlak voor de kerst binnenkwamen zoals ik al eerder gehoopt had.

Eind 2019 dacht ik dat we aan de vooravond stonden van een recessie in de VS. Ik vertelde, uitgedaagd door een consultant, dat ik dacht dat de recessie in juni 2020 zou beginnen, veroorzaakt door een ernstige onverwachte schok, nog onduidelijk wat die schok zou zijn.

De cyclus was record oud in de VS en er waren tekenen van slijtage te zien in oplopende bedrijfsschulden, een werkloosheid die haast niet meer kon dalen, handelsoorlogen/ deglobalisering, neergang in de nodige sectoren (ex technologie en gezondheidszorg), de investeringscyclus (Juglar) was te oud, o.a. olie- en gas slecht. Ford, GE niet meer investment grade. Ruimer fiscaal beleid zonder recessie leek erg moeilijk na de belastingverlagingen van 2018 (het kruit was verschoten).

Door ruimer monetair beleid was eind 2019 wel een beperkte conjuncturele opleving ontstaan, die net genoeg leek om herverkiezing Trump mogelijk te maken. Een recessie leek daarom toch niet zo waarschijnlijk, alleen mogelijk door een betrekkelijk grote onverwachte schok. Oude cycli worden echter steeds gevoeliger voor steeds grotere onverwachte schokken.

 En die grote schok kwam er: corona. Door niemand voorspeld, uiteraard ook niet door mij. Een grotere schok dan zelfs ik had voorspeld.

wat werkte in 2020

*never fight the FED

*volg de trend bij grote onzekerheid

*wees voorzichtig bij koersen boven Joost (AEX 575), ver onder Joost is er waarde

 

wat zag ik o.a. niet

*corona

*einde van bezuinigingscultuur overheden

*schuld is geen probleem, bedrijven zijn met veel meer schuld dan vroeger nog steeds investment grade; idem voor landen (Italië werd zelfs kredietwaardiger bevonden bij gigantisch overheidstekort)

*vorm van recessie: K, diensten door de grond, technologie naar de hemel, deel hard geraakt, deel niet

*ik zag niet dat technologie (voor het eerst) zo defensief zou zijn in recessie (en nog steeds winnend bij herstel daarna, maar dat was normaal)

*trend van meer beleven ging richting meer bezitten + meer sparen door hogere inkomens

*millennials gingen in aandelen geloven via Robinhood

en daarmee: actief beleggen was ongekend kansrijk in 2020, de shorters verloren ongekend veel in 2020 van de Robinhood beleggers; men zette ongelooflijk in op de ‘winner takes all’, de bedrijven die hard groeien, marktaandeel pakken ook als ze geen winst maken.

*veel meer thuiswerken, online onderwijs, online kopen (juist ook van bestaande traditionele retailers)

*trend naar meer virtual reality (bijvoorbeeld in computer games, vergaderingen) (meta universe)

*ongekend snelle en grote stimulering door centrale banken en overheden

wat zet daarvan door?

Bijna alles, maar minder fanatieke stimulering, toch weer meer richting beleven, maar meer sparen en bezitten blijft. De recessie zou voorbij zijn, maar dreigt terug te komen en dan niet per se als K maar dat kan wel heel goed (en dat pikken de deplorables niet).

wel gedacht eind 2019

*Trump verliest, recessie in 2020 (einde cyclus)

*lagere rente, hogere goudprijs, keer inflatieverwachtingen van extreem laag naar stijgende trend

*zombificatie zet door en dat zorgt voor ‘value traps’ , nog steeds overigens

wat betekent dit voor 2021

Millennials, hogere inkomens gaan door met meer in aandelen beleggen, tot een nieuwe grote schok komt. Dit kan aanvankelijk voor stijgende koersen zorgen. Die instromen van particulieren moeten opboksen tegen minder inkoop eigen aandelen en meer emissies van aandelen.

Tegenvallers voor groei, monetair beleid, fiscale stimulering. Positief is niet goed genoeg, want zeer positief is verdisconteerd. Vooral eind 2021 kan dat als een kater gaan aanvoelen, zoals zo vaak na een verkiezingsjaar en excessieve stimulering (of misschien meer als eind 1946, toen de omschakeling van oorlogseconomie naar gewoon bitter tegenviel, veel ex-militairen pasten zich niet goed, tegenvallend langzaam aan, andere problemen kwamen op in de vredeseconomie). Dat maakt beurzen kwetsbaar.

Oppassen voor zombies, let op de winstmarges (ook bij misschien toch niet zo sterke ‘winner takes all’ -bedrijven, die groei tegen te hoge prijzen gekocht hebben (vergelijk 1999-2000)).

Oppassen voor door de mand vallen van bepaalde financial engeneering. Winsten zijn de afgelopen 10-20 jaar erg omhoog engeneered via inkoop eigen aandelen, bepaalde manieren van berekenen operating profits, ‘vergeten’ van bepaalde afschrijvingen etc. Winsten zijn in de VS vele malen harder gestegen dan de omzet en winstmarges staan op een record hoogte. In de historie was dit nog nooit houdbaar voor lange tijd. Maar dit lijkt overigens wel vooral een probleem voor de jaren na 2021.

Ik zie 2021 met meeste kans met gelijkenis aan jaren als 1947, 1981, 2018 en 2001. Jaren waarvoor aanvankelijk veel te veel moois verwacht werd. Door inflatietegenvallers komt er minder QE, het monetaire beleid valt tegen. Er zijn winsttegenvallers door minder overheidssubsidie, meer regulering, hogere benodigde voorraden, hogere belastingen (vooral 2022 en verder) en er komen problemen met zombiebedrijven. Te veel schuld is veel problematischer dan men nu denkt.

Er is eveneens een behoorlijke kans dat het gaat zoals de grafieken van Timmer/ Detrick: vanwege instroom van beleggingsgelden een rustig voortkabbelende beurs die gas terugneemt na alle wilde taferelen van 2020.

En uiteraard is er een grote kans dat het allemaal heel anders zal gaan dan ik en u denken. Misschien iets met China, klimaat, schulden, corona, cyberattack, Midden-Oosten, QE, boekhoudregels/technologieboetes/belastingregels etc.

De economische cyclus is nog steeds boven gemiddeld kwetsbaar en dat betekent dat de kans op een grote (onverwachte) schok boven gemiddeld is. Ik heb niet de illusie die onverwachte schok goed te voorspellen.

vooruitzichten 2021 (1)

 Ik heb nog niet geblogd over wat ik denk over 2021.

Waarin wijk ik af van de consensus (1) en waarin ben ik anders gaan denken dan eind 2019 (2).

De belangrijkste (dus verdisconteerde) voorspellingen volgens de consensus zijn:

*we krijgen een krachtig economisch herstel en daarom een sterk winstherstel en cyclische aandelen zullen het daarom extra goed doen, ook Emerging Markets zullen het goed doen (ik ben minder positief)

*de rente blijft laag en kan verder dalen (nee, ik zie beperkte (0,5%) verdere stijging van de lange rente)

*de dollar zal zwak zijn (geen sterke mening, de circa 7-jaar cycli wijzen op een zwakke dollar)

*aandelen zullen veel meer dan 10% stijgen (ik zie daling van meer dan 15%)

*we zijn ongeveer half 2021 of ietsje later af van de COVID-19-ellende (ik denk: het Westen is pas eind 2021 grotendeels af van COVID-ellende, de arme landen nog niet en COVID zal zelfs voor het Westen nog negatief blijven doorwerken via nieuwe mutaties met bijpassend voorzichtig gedrag waarmee we overigens wel langzaam aan weten te leven))

Waarin verschil ik van de consensus?

1.       Ik ben bang dat aandelen meer dan 15% gaan dalen in 2021. De verwachtingen zijn extreem hoog geworden en dat is vertaald in extreem hoge waarderingen. Die verwachtingen gaan tegenvallen: winsten worden zeer veel minder gesubsidieerd (ik blogde al dat mensen zich erop verkijken dat winsten in 2020 alleen maar enigszins bleven liggen door monumentale subsidies) en krijgen last van regulering, centrale banken gaan QE afbouwen, economische groei gaat tegenvallen, belastingverhogingen komen meer in zicht. Uitgestelde saneringen gaan alsnog plaatsvinden (zombiebedrijven toch voor behoorlijk deel richting faillissement). Het verhaal van technologie is overdreven ingeprijsd (Tesla!) (FANG) en het herstel van de oliesector voorspelt zoals zo vaak (al las ik dat nergens) verdere neergang van technologiekoersen.

We hebben in 2020 een andere recessie dan normaal gehad, een K-recessie. De dienstensector ging door de grond, terwijl die normaal relatief goed blijft liggen. Voor het eerst was monetaire stimulering zo sterk dat credits sterk waren in een (zelfs zeer grote) recessie. Centrale banken kochten voor het eerst (veel) meer extra dan de overheidstekorten stegen. Ze beloofden de rente in geen jaren te verhogen, door te gaan met QE, wat de inflatie ook zou doen. Overheden stimuleerden veel meer en veel eerder dan ooit vertoond. Dit heeft geleid tot een enorme stijging van de overheidsschulden en enorme subsidies aan de winsten van bedrijven. De winsten zijn daardoor ongelooflijk goed blijven liggen en ook doordat de winstdaling vooral delen van de dienstensector betrof die maar een klein deel uitmaken van de beurskapitalisatie. Investeringen gingen verbazingwekkend weinig achteruit. Faillissementen werden in ongekende mate uitgesteld. Hierdoor en door de QE van centrale banken konden de credit spreads zelfs dalen in plaats van de explosie die normaal is bij een grote recessie. De K-recessie maakt een golf aan faillissementen echter toch onvermijdelijk. Commercieel vastgoed is veel minder waard en dat tast kapitaal op balansen aan. Winstgevendheid komt niet terug bij bepaalde bedrijven die na corona niet meer levensvatbaar zijn. Er moeten meer voorraden aangelegd worden, exporteren gaat lastiger, klimaatinvesteringen moeten betaald worden via o.a. meer belastingen, meer regulering. Minimumlonen stijgen, omdat de tijdgeest hiervoor stemde (o.a. in Florida).

 

2.       Hogere rente door hogere inflatieverwachtingen en afbouw QE. Voor het eerst in vele jaren is dat tegen de consensus in. In 2020 zagen we eerst een enorme daling van de inflatieverwachtingen en daarna een solide stijging van de inflatieverwachtingen. Deze is nog lang niet te hoog in de ogen van de centrale banken, maar een verdere stijging van de inflatieverwachtingen zal centrale banken minder scheutig maken met QE. Centrale banken zien een te sterke stijging van de huizenprijzen die men nog niet te erg vindt, maar men zal hier wel meer zorgen over gaan uiten in 2021 (=minder QE). De kapitaalmarkt vertaalde die hogere inflatieverwachtingen ongeveer een op een door in hogere lange rentes (=meer dan in vorige jaren, wellicht een trendbreuk). Het langetermijnverhaal voor inflatie wordt zwakker: de overheid moet langdurig belastingen verhogen, minder druk op prijzen door globalisering, hogere kosten voor gezondheidszorg, meer aanhouden voorraden (en ik mis vast nog wel wat). In 2020 daalde de inflatie door opnieuw meer kopen via internet, via afbraakaanbiedingen van getroffen sectoren (vliegtickets, hotelprijzen etc.). In 2021 komt een einde aan die afbraakprijzen en komen er herstelprijzen voor bepaalde sectoren die moesten inkrimpen door corona. Men zal extra willen betalen voor beleven, men zal de extra kosten ter bescherming tegen corona gaan betalen (bijvoorbeeld bij de kapper). Ook in 2021 zal men meer kopen via internet, maar niet zo veel meer dan gebeurde in 2020.

3.       Hogere rente door hogere termijnpremie. De negatieve termijnpremies (=je wordt gestraft voor het nemen van duratierisico) zullen verdwijnen. Negatieve rentes kwamen in kwade reuk te staan o.a. door m.i. overtuigende verhalen dat de zwakte van de banken in de EU vergeleken met de VS voor een groot deel kwam door de negatieve rente. En daardoor tegenvallende economische groei, tegenvallende kredietgroei bedrijven en gezinnen.. De FED maakte in 2020 plausibel dat er weinig kans is op langdurig negatieve rente in de VS. Het animo om lange duratie te kopen is daardoor verminderd. Je koopt eigenlijk alleen nog maar lange obligaties vanwege de beloning van het roll-down effect, maar dat kan ook door een minder lange duratie te kopen. Veranderingen in het Nederlandse pensioenstelsel zullen ook leiden tot minder matching van renterisico (met name voor jongeren). Samen met meer vertrouwen dat de FED de rente niet onder 0 brengt en de ECB niet onder -1% en dat het bankenstelsel overeind blijft (anders hulp fiscus en centrale bank zagen we in 2020) is dat reden om minder lange duratie aan te houden. Het is risico dat onvoldoende beloond wordt en dat zal men meer gaan oordelen. En dat is hogere termijnpremie en een hogere lange rente.

Voor de dollar heb ik niet zo’n sterke mening. Volgens de lange 7-jaar cyclus zitten we in de dalende fase, maar de euro moet ook zeer zwak zijn (Brexit is ernstig probleem, deglobalisering, EU raakt achterop). De daling van de dollar zou dus vooral tegenover de yuan, yen moeten gebeuren. Er is een goede kans dat grondstoffenprijzen verder gaan stijgen. Hogere olieprijzen, hogere prijzen voor metalen. Dit zou gunstig moeten zijn voor grondstoffenlanden, maar misschien is dit pas een verhaal voor 2022,2023.

  

Macro: ik zie te veel optimisme over herstel na corona. De benodigde sanering na een recessie is deze keer maar ten dele gebeurd. Schulden zijn te hoog. Door de lage rente bleef bijna alle schuld investment grade, maar dat verandert als de credit spreads stijgen (bijvoorbeeld door tsunami aan faillissementen of onverwacht slecht nieuws). Lagere investeringen in de olie- en gassector zit onvoldoende in de verwachtingen.

de week dat Tesla in de S&P500 kwam en corona weer eens toesloeg

 

Het is gebeurd: Tesla zit in de S&P500. Tegen een record koers. Nog eens 6% erbij afgelopen vrijdag. Met de grootste omzet ooit uit de beursgeschiedenis voor een aandeel is het tweede wonder volbracht, Tesla in de S&P500 en de indexfondsen bezitten het wonderaandeel nu allemaal, zij het niet tegen een erg lage prijs. (Het eerste wonder was dat vier kwartalen achter elkaar winst was gemaakt en opname in de S&P500 zo ongeveer onvermijdelijk werd. Na publicatie dat het echt ging gebeuren steeg Tesla nog eens 70%). Het marktcommentaar van de WSJ ging uitsluitend over Tesla https://www.wsj.com/articles/tesla-bulls-double-down-as-stock-reaches-new-heights-11608460200?mod=markets_lead_pos1 De shorts zijn er bijna uit gebrand, dat leverde dit jaar naar WSJ zegt, $39 miljard verlies op. Men heeft putopties voor een onderliggende waarde van $32 miljard melden zij op een totale onderliggende waarde van opties Tesla van ongeveer $500 miljard. Zoals Musk tegen grootaandeelhouder Baillie Gifford al tijden geleden zei, er is een kleine maar snel groeiende kans dat Tesla de meest waardevolle onderneming in de wereld wordt.  Er komen steeds meer verhalen van ineens gerenommeerde beursexperts die op 32-jarige leeftijd miljonair zijn geworden door huis en haard te beleggen in Tesla. In de WSJ staat het verhaal van iemand die via beleggen in aandelen Tesla verwacht jaren eerder met pensioen te kunnen gaan. Andere beursexperts zeggen dat ze begin december ingestapt zijn en lustig aan het bijkopen zijn. De mogelijkheden voor Tesla zijn eindeloos, het kan groeien zonder dat ooit de limiet bereikt kan worden, zo weet deze eveneens ongelooflijk gerenommeerde expert. De hele automarkt, de taximarkt, al het vervoer, het wordt straks allemaal geregeld en gedaan via Tesla (en enkele Chinese bedrijven die ook niet erg goedkoop lijken).  Tesla is sinds begin 2020 royaal zeven keer over de kop gegaan in koers. De beleggers die vroeger short zijn gegaan in Tesla (zo ongeveer het domste wat je in 2020 tot nu toe had kunnen doen) houden hun hart vast met wat er gaat gebeuren nu het wonderaandeel in de S&P500 zit en de indexfondsen gekocht hebben. Ooit krijgen ze gelijk, zonder twijfel koop je nu veel te duur, maar in een echte bubbel kan alles altijd nog veel duurder worden. Internetaandelen konden vanaf 2000 ongeveer 95% dalen gemiddeld. Wonderaandelen kunnen omlaag, net als bitcoins. Deze week ook al zo’n feest met all time highs.

In Nederland is Sinterklaas overleden (na een loopbaan van 25 jaar), corona werd hem fataal. Een slecht voorteken zegt men.

In de VS hebben de kiesmannen Biden gekozen, maar Trump blijft oproepen tot verzet tegen deze gotspe op 6 januari. En nog steeds gelooft bijna de helft van de kiezers dat er iets verkeerd is gegaan bij de verkiezingen. En zelfs ook enige democraten geloven dat de verkiezingen niet helemaal eerlijk gingen. Als je maar lang genoeg blijft roepen dat de verkiezingen frauduleus zijn, dan gaan bepaalde volksstammen dat steeds meer geloven. Trump heeft het maar druk met dat vechten tegen de nederlaag. Bestrijding van enorme cyberhacks, een compromis om tot extra fiscale stimulering te komen schieten erbij in. Misschien maar beter ook, de VS moeten mean and lean zijn, bestand tegen corona, cyberhacks en het gaat alleen maar om de rijkste 1% die voor de economische groei moeten zorgen. Overigens lijkt dat compromis in de VS er nu echt snel aan te komen. Weer iets minder dan om op te hopen.

Brexit gaat maar niet op een softe manier. Het visserijbeleid (0,1% BNP van het VK) blijft een vrijwel onmogelijke horde. Uiteraard wordt iets verzonnen dat op een deal lijkt.

Het coronanieuws verslechtert behoorlijk dramatisch nu in o.a. de VS, Duitsland, VK, Nederland, Oostenrijk, Zweden. IC’s overbezet. Ziekenhuizen lopen snel vol, overvol. Een nieuw soort extra besmettelijk virus in Engeland dat helaas ook al in Nederland is doorgedrongen (en misschien de plotselinge opleving van het aantal besmettingen deels verklaart).

 Het vaccin-nieuws is eigenlijk wat tegenvallend, nogal wat erg tegenvallend zelfs. Er zijn vaccins, maar voorlopig te weinig. Het duurt heel lang voordat meer dan de helft gevaccineerd zal zijn in het Westen. En werkt het wel voldoende tegen de nieuwe Engelse, meer besmettelijke variant? Voor de arme landen is grootschalige vaccinatie nog verder weg (maar de rijke landen kochten een snelle ontwikkeling van vaccins, zodat per saldo het niet zo veel extra slecht hoeft te zijn). corona blijft in heel 2021 een probleem en kan winter 2022 eventueel gemuteerd terugkomen.

De FED belooft stevig door te gaan met QE en de ECB ook, maar voorlopig niet extra. De FED verhoogde de verwachtingen voor groei en inflatie, dus minder QE dreigt. Verhoging van de rente lijkt onwaarschijnlijk voor 2023-2024. Maar het kan wel als groei en vooral inflatie fors hoger uitvallen. De QE vangt de stijging van het overheidstekort niet helemaal meer op, wel enigszins de groei van de hypotheken.

Langzaam begint de groei in de VS weer af te brokkelen. Niet zo erg als in Europa. China gaat beter, maar de yuan lijkt niet nog sterker te worden: 6,50 tegen de dollar vindt China kennelijk wel sterk genoeg.

Ondertussen gaan de beurzen omhoog onder de hoop van de vaccins, de hulp van centrale banken, kopende particulieren die geld overhouden, FOMO, TINA en momentum. Niet erg onbeheerst omhoog, maar toch omhoog.

en weer volop positieve beursverhalen bij Covid-drama

 

Musk zei een tijd geleden al dat hij Tesla eigenlijk te duur vindt, maar sindsdien is de koers nog eens verviervoudigd.

Bitcoin heeft eindelijk de horde $20.000 genomen en een verdere rit omhoog ligt voor de hand (stop loss 18.000 lees ik). Bitcoins zijn nog steeds zo’n 200 keer minder waard dan aandelen en dat is volgens de fans raar, want aandelen kunnen worden bijgedrukt. Ook de goudvoorraden zijn zo’n 14 keer meer waard dan bitcoins en dat is helemaal raar, want waarom zou je voor zoiets ouderwets, the barbaric reliq in de moderne tijd nog een cent over hebben.

 

De FED gaat minder haar best doen dan gehoopt. $80 miljard per maand staatsleningen kopen en $40 miljard hypotheken. Niet meer en dat is dus minder dan de groei van de staatsschuld. Door de waardedaling van de dollar is er geen voldoende automatische aankoop van staatsleningen meer. De FED kwam niet met een operatie twist zoals men hoopte: nee, geen twist in de aankopen richting langere looptijden. Desalniettemin stegen de aandelenkoersen en was men toch weer blij: the only way is up.

Er worden ijverig verhalen neer gepend dat beleggers weinig cash aanhouden in de VS en uitzonderlijk veel overwogen aandelen zijn. 

Dat moet dan weer ingaan tegen al die nieuwe beleggers die pas sinds kort zorgen voor nieuwe netto instroom in aandelen ETF’s. Ook kopen kleine particulieren steeds meer call opties en zo lang ze dat vol houden moeten de koersen wel haast omhoog. De historie leert echter dat de particulier dit niet lang volhoudt en op het toppunt extreem vol opties zit. Maar die verhalen dat er zo veel of weinig cash aan de zijlijn is, of dat men zo overwogen aandelen zit, waren in het verleden niet zo betrouwbare voorspellingen dat beurzen omhoog of omlaag moesten. Ja uiteindelijk gebeurt het natuurlijk wel, op termijn gaan koersen altijd wel eens duidelijk omhoog of omlaag. Extreem pessimisme is naar mijn ervaring een betere voorspeller van een goede beurs dan extreem optimisme voor een slechte beurs. Maar let wel: er zijn meestal goede fundamentele redenen waarom men optimistisch of pessimistisch is en daarom voorspelt het lang niet altijd goed een contraire beweging.

De astronomen onder ons gaan uitleggen dat het allemaal aan Jupiter en Saturnus ligt, nu ze op één lijn staan. Of dat goed of slecht is, weet men nu nog niet, maar straks zal men zeggen dat het goed of slecht was.

Beurzen stijgen voortdurend op de hoop van fiscale stimulering in de VS. De bedragen van stimulering worden steeds lager, maar daardoor wordt de hoop steeds meer gegrond. Hij komt er en dan is er weer iets minder te hopen. Dat geldt niet voor Brexit. Daar blijft men nog jaren onderhandelen en de voorwaarden worden dan steeds beter. Hier is dus nog jaren hoop op een beter resultaat. De realiteit is niet zo best, maar de hoop is geweldig.

Net als bij de vaccins. Ze zijn er te weinig, er zijn akelige allergiereacties en voor eind 2021 zal men geen 70-80% vaccinatiegraad bereiken (dan herd immunity hopelijk). Daarna gaat alles beter en daar kan men op hopen. Gegronde hoop, maar steeds verder weg. Covid 20-21-22 dreigt ondertussen. Er is uiteraard gegronde hoop dat daar goede vaccins voor komen en snel. Dat levert weer geweldige hoop op, met name van extra stimulering. Net als bij bitcoins hoeven aandelen dan helemaal geen inkomen meer te produceren om tot stratosferische hoogten te stijgen. Waarom zou Tesla niet meer waard kunnen worden dan bijna alle andere aandelen bij elkaar in de wereld? Idem voor Amazon? Nou waarom niet? Leg dat eens uit als iedereen maar door blijft kopen. En als particulieren dat niet doen, dan moeten centrale banken dat doen, anders gaan aandelenkoersen achteruit en dat kunnen we niet hebben in coronatijden. Uiteindelijk moeten we immers, zo lees ik in steeds meer analyses,  van de FED naar een maatschappij toe waar alle bezit in handen is van de rijkste 1%, die maar weigert Tesla te verkopen en bitcoins bijkoopt. N.B. in deze analyses stelt men voor de naam Tesla te veranderen in Tulips. Snowflake, ook zo’n wonder aandeel. De (van Nederlandse komaf) CEO doet het zo goed dat hij $95 miljoen aandelen krijgt. Per maand. Ik weet natuurlijk niet of dat luttele bedragje genoeg voor hem is om zijn tot op heden goede werk voor Snowflake voort te zetten.

 

bull en bear case aandelen

 

de bull case voor aandelen

Er zijn een heleboel redenen waarom aandelen aan zo’n mooie opmars bezig zijn en de meeste van die redenen gaan niet meteen weg.

Het belangrijkste is de zee aan geld die de centrale banken aan het creëren zijn. Geldgroei is bijzonder sterk en op korte termijn gaan de centrale banken door met QE en andere praktijken die zo rampzalig zijn voor pensioenfondsen in Nederland. De korte rente zal daardoor nauwelijks veranderen en de lange slechts met de stijging van de inflatieverwachtingen en hogere geëiste termijnpremies. Het bedrijfsleven staat bol van de cash en lost leningen met hoge rente af.  

Centrale banken zorgen voor een nijpende schaarste aan staatsleningen en beleggers moeten uit ellende andere zaken kopen zoals high yield en aandelen.

Daaraan gerelateerd is er de wall of worry, de hoop op stimulering, betere tijden. FOMO. TINA. Dit verhaal blijft nog geruime tijd.

 Door het vaccin komt er economisch herstel omdat diverse sectoren weer opengaan. Nog even een of twee slechte kwartalen en daarna herstel. Daardoor ontstaat een nieuwe opgaande economische cyclus. In het begin van de cyclus is er een sterke verbetering van de winstmarge en inhaalvraag waardoor omzetten meevallen. Men wordt optimistischer en minder risicomijdend. Herstel uit een recessie gaat daarom vrijwel altijd gepaard met een flinke periode van stijgende beurskoersen met af en toe een niet al te erge correctie.

Chart technisch zien de beursgrafieken er bijzonder degelijk uit. Het herstel wordt nu breed gedragen, maar is nog niet zodanig breed geworden als je ziet bij een beurstop. 

Nog wat te gaan dus.

Vergeleken met de rente zijn aandelen nog steeds niet duur genoeg (PE van 27 naar 31, let wel door Tesla wordt het al 29).

En niet te vergeten: China. Daar gaat het goed. de yuan is ijzersterk en dat neemt de hele wereld mee naar boven tegenwoordig. Zo lang als de yuan sterk is, lijken de bulls de beste papieren te hebben (totdat er iets onverwachts slechts gebeurt).

De bear

De waarderingen zijn extreem geworden op alleen die na waarbij men alleen kijkt naar de lage rente. Waarderingen zijn zelden zo hoog dat het de aanleiding vormt voor een bear markt. Maar het maakt beurzen kwetsbaar en de vergelijkingen met 1999/2000 en 1987 dringen zich op. De sterkste correlatie is met 1980/1981, alhoewel die correlatie zoals zo vaak even plotseling kan wegvallen als deze is gekomen. 

Maar het verhaal van 1981 kan in eigentijds jasje opdoemen in 2021. In 1980 stegen de koersen flink, terwijl het met de economische fundamentals helemaal niet goed ging. Men kwam uit de recessie, maar in 1981 kwam die recessie terug: we kregen een W-recessie. Inflatie was uit de hand gelopen en moest via draconische renteverhogingen bedwongen worden en dat zorgde voor een nieuwe diepe recessie. Een W-recessie, niet veroorzaakt door renteverhogingen maar door andere tegenvallers kan in 2021 ook. De schade door corona in 2021 is groot en nu veel minder gecompenseerd door fiscus (dit zit onvoldoende in de winstverwachtingen), terwijl centrale banken niet nog royaler worden. Er is een uitgestelde sanering van zombiebedrijven, minder vertrouwen in vastgoed (vooral commercieel maar ook voor appartementen in dure steden, overheden/ centrale banken maken zich zorgen over huizenbubbel), zorgen over hogere belastingen, delen van bedrijfsleven die minder gaan investeren zoals olie- en gassector, zorgen over onvoldoende pensioen door lage rente, hogere ziektekosten, oplaaiende handelsoorlogen, snel verder wegvallend vertrouwen midden- en kleinbedrijf onder Biden (NFIB daalt al hard), veel minder vertrouwen Trump-stemmers, minder vertrouwen stedelingen, etc. Er komt iets onverwachts dat erg gaat tegenvallen.

 Beurzen verdisconteren op het ogenblik een strakblauwe hemel. Er is euforie. Niets is meer erg, alles wordt positief uitgelegd.

(noot PV: de hond links kan veel harder bijten dan dat kartonnen ding rechts)

Er is consensus dat 2021 een goed beursjaar wordt. Men zit meer dan normaal overwogen aandelen. In dat soort tijden liggen tegenvallers voor de hand. Er komt waarschijnlijk geen W-recessie, maar economische groei voor 2021 wordt denk ik te hoog ingeschat. De kans op een W-recessie zal hoger worden ingeschat, misschien pas beginnend in 2022.

Centrale banken zorgen voor heel veel liquiditeit, maar het lijkt erop dat ze iets minder hun best gaan doen. Iets minder QE is al dodelijk voor aandelenmarkten bij de huidige ongekende overheidstekorten en overspannen vraag naar hypotheken.

Beleggers hebben weinig cash op het ogenblik. In januari komt er een rebalancing van pensioenfondsen uit aandelen naar vastrentend en andere beleggingen (misschien zelfs bitcoins). Deze rebalancing is volgens de berekeningen van de effectenhuizen deze keer uitzonderlijk groot.    

Dan is er de waanzin van Tesla dat 50% steeg vanwege opname in de S&P500, toch geen reden waarom Tesla fundamenteel een cent meer waard zou moeten zijn. Het trekt geld weg uit andere beleggingen dan Tesla. De waanzin van IPO’s die veel geld wegtrekken uit andere aandelen. De idiote hoeveelheid calls die gekocht zijn en waar in ieder geval de tijdwaarde van gaat wegtikken. Een en ander kan de volatiliteit plotseling omhoog doen gaan met een correctie of erger (flash crash à la 1987) als gevolg.

Het kopen gebeurt nu vooral door wilde millennials via calls en via institutionele beleggers die slaaf zijn van indexering via marktindexen. Dat heb ik al de nodige keren zwaar mis zien gaan. Dat kan nog een paar jaar duren, maar wie in 1998 uit aandelen stapte (en niet instapte voor 2003) deed het goed ondanks de grote stijging daarna tot 2000.  In 2008 leek de FED de zaakjes onder controle te krijgen via behoorlijke verruiming, maar nee dus. 1987, het leek echt alleen maar omhoog te kunnen. Er zijn natuurlijk meer tegenvoorbeelden dat het wel goed gaat, want op lange termijn stijgen aandelen zo ongeveer altijd. Soms is veel geduld nodig, zo heeft de AEX nog steeds niet de 705 van 2000 aangetikt en de Japanse Nikkei niet de 40.000 van 1990 of duurde het tot in de jaren 80 voor de Dow Jones weer op de reële niveaus van 1929 kwam. Dividenden moesten voor de goede opbrengsten zorgen. The only way is up, but not everywhere and always.

overpeinzing

 

Een verbazende bull markt. Het lijkt wel een beetje op de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Het is overduidelijk dat veel aandelen evident veel te duur zijn. Tesla is 50% gestegen sinds men aankondigde Tesla in de S&P500 te stoppen. De indexfondsen moeten nu rond 21 december 17% van de aandelen Tesla kopen. Een mega-operatie. Geen geheim en zo ongeveer iedereen had hetzelfde idee: eerst nog even wat aandelen Tesla inslaan, of nog beter: call opties (wel een beetje prijzig). En uiteraard, het is ontzettend eenvoudig om op tijd winst te nemen, vooral niet te vroeg doen bij tesla, het is maar tien keer te duur ongeveer. Maar op 5 keer te duur kon het nog verdubbelen. Niet te vroeg somber worden.  Verder ligt het geld op straat via meedoen met IPO’s. Airbnb, DoorDash bemachtigen en je liep binnen. +86% of nog meer, terwijl de IPO prijs al prijzig was. Er wordt natuurlijk geen winst gemaakt bij Airbnb in deze tijden, maar je koopt een droom en die is meer waard dan een keten als Hilton of Marriott. Meestal is dat maar tijdelijk, maar nu is dat even zo. Eind jaren 90 was het even nog gekker, maar niet veel gekker.

 We weten allemaal wel dat aandelen als Tesla te duur zijn, maar we vinden echt dat aandelen nog (p)rijziger moeten worden. Het is consensus zelfs dat 2021 een goed beursjaar wordt. Als je zo’n briljante beursvisie hebt, krijg je soms zelfs een prijs voor de beste, degelijkst doortimmerde visie.

Republikeinen weten echt wel dat volgens de regels Biden gewonnen heeft, maar laten we maar net doen of Trump oneerlijk verloren heeft. Iets anders zeggen is gevaarlijk, iets als FOMO bij aandelen, fear of missing de gunsten van de dictator. Hij heeft natuurlijk ook gewonnen, alleen de cijfers zijn anders. Het is immers ondenkbaar dat echte Amerikanen op een demente kandidaat zouden stemmen die onder curatele staat van marxistische liberals. Dat doen alleen maar die rare oelewappers uit New York en dat soort steden. Russ Limbaugh zei al, wat hebben we met dat soort oelewappers in New York gemeen met die rare denkbeelden. Het is tijd dus om Amerika op te splitsen in ontaarde kustgebieden en de Confederated States. Niet voor niets lijkt er een volksverhuizing op til van Californië naar Austin Texas. Gooi maar een dart pijltje op de kaart van Amerika. 80% kans dat die in een kiesdistrict is terechtgekomen dat in grote meerderheid op Trump stemde (Trump won 80% van de kiesdistricten, maar slechts 5 van de grootste 100). Hele volksstammen horen alleen maar via hun media wat ze willen horen en dat geloven ze dus uiteraard.

Bij beleggen gaat dat ook zo. Veel mensen willen alleen maar lezen dat ze gelijk hebben en dat de koersen gaan instorten. Maar het omgekeerde gebeurt vaker, beleggers willen nu eenmaal beleggen, kopen. Steeds meer mensen à la eind jaren 90 worden erin bevestigd dat de optimisten gelijk hebben, de jongeren die pas beleggen en die begrijpen hoe jongeren meegesleurd worden in droomverhalen. De winner takes all, winst maken hoeft toch niet, dat komt later wel.

 

 

goed nieuws is goed nieuws, slecht nieuws is heel goed nieuws= the only way is up (tot…?)

 

Een groeiend aantal mensen is bezorgd aan het raken over zo veel euforie op de beurzen maar koopt toch maar bij. Want beurzen stijgen op goed nieuws en slecht nieuws. Vooral op slecht nieuws en dat is gelukkig in ruime mate voorhanden [=oneindige extra monetaire verruiming noodzakelijk]. Een groeiend aantal coronabesmettingen/ record aantallen patiënten in het ziekenhuis, afnemende fiscale stimulering, de terugkeer van secular stagnation onder Biden, Brexit, de W-recessie in Europa, doorgaande handelsoorlogen met China.

Bijna niemand had voorspeld dat de beurzen zo veel zouden gaan stijgen na maart. Men krijgt het niet goed meer uitgelegd anders dan met er is te veel geld, geschapen door de centrale banken. En kopen call opties.

De stijging is nu al zo volhardend dat haast niemand meer durft te zeggen dat je aandelen moet gaan verkopen, want de trend is omhoog en obligaties is helemaal niks. Goud is ook niks vergeleken met cryptomunten. De dollar is zwak en dat wordt alom geweldig gevonden. Vooral zo lang de yuan stijgt en die alles mee naar boven neemt, vooral grondstoffen (ex olie).

Alom roept men dat men dat men de markt niet moet timen, maar je moet gewoon bijkopen. Ja, het kan omlaag, maar Fear Of Missing Out is een te groot risico. There is no alternative.

Millennials kopen massaler dan ooit call opties en dat neutraliseerde met gemak de gevreesde beperkte rebalancings van begin december uit aandelen naar obligaties door institutionele beleggers. In december stelt dat meestal weinig voor, want de boeken moeten dicht voor eind december en te laat het jaarverslag af is een doodzonde.

Beursexperts voelen zich een beetje dom, net als eind jaren negentig en 1987. Ze hadden de kracht achter de markt niet gezien, in ieder geval onderschat (net zoals ik). De stijging duurde zo lang dat de reputatie van alle pessimisten aan gort ging, oneervol ontslagen, vervroegd met pensioen van water en brood.

En de krachten zijn weer op gang gekomen om dat in te peperen: wat een domoren allemaal, ze weten helemaal niets, je moet er niet naar luisteren. Zoals de Japanse effectenhuizen in de jaren tachtig al zeiden: always buy, never sell  [en iets beters kon je haast niet doen met Japanse aandelen in de jaren 80]. TINA, voorkom FOMO. Zit volgeladen met aandelen, beter nog met call opties en tig maal geleveragede te dure derivaten.

De credit spreads zijn de canary in the coal mine en dat geeft aan dat alles veilig wordt beoordeeld: vrijwel of helemaal record lage credit spreads. Alleen de bankaandelen staan zo laag, dat geeft aan dat beleggers toch wel kredietrisico voor banken zien. Maar obligaties van bedrijfsleningen lijken 100% veilig. Ja, na een recessie gaat er wel eens een bedrijf failliet, maar deze keer lijkt dat haast niet te gebeuren en de FED koopt dan toch alle bedrijfsobligaties. Of niet.

Tja, wat kan er fout gaan?

Niets, helemaal niets, maar dan ook echt helemaal niets, want de rente van centrale banken blijft gegarandeerd 0 of nog lager, zo is de algemene stellingname. Bij elke 10% daling van de beurzen, hooguit 15% moet de FED ingrijpen met extra stimulering.

Winsten gaan prachtig verder stijgen als het vaccin in voldoende mate is ingespoten. Iedereen gaat weer met geld smijten als hij weer kan beleven, op vakantie gaan, de disco in etc.

Of toch niet?

Er zijn toch wel wat wolkjes.

De winsten in 2020 zijn verbazend goed blijven liggen. Dat heeft maar één reden: ongekende subsidiëring van de fiscus. Als die subsidiëring flink afneemt, dan verdwijnt dat: de winst- keizer heeft geen kleren. Klimaatregulering komt terug. Belastingen moeten omhoog, zij het voorlopig maar mondjesmaat. Voor republikeinse senatoren is het een halszaak dat het de kiezer duidelijk gemaakt moet worden dat ze een fatale vergissing hebben begaan door Trump weg te stemmen: dat gaat via herinvoering van fiscale kuisheid, geen geld voor marxistische hobby’s. D.w.z. secular stagnation. Deglobalisering maakt het nodig veel meer voorraden aan te leggen, hindert de export en dat is allemaal slecht voor de winstmarge [en inkoop eigen aandelen]. Minimumlonen dreigen te stijgen, want dat is de wil van Florida en die kan beslist niet genegeerd worden: niet goed voor winstmarge.

Het verhaal van Alhambra There Have Actually Been Some Jobs Saved, Only In Place of Recovery – Alhambra Investments (alhambrapartners.com) hoe de winsten in 2020 afhingen van subsidie was een eye-opener voor me. Op eigen kracht zijn die winsten door de grond gegaan zoals gebruikelijk bij een recessie.

De andere eye-opener van de week was hoe enorm de schulden in de wereld in 2020 gestegen zijn: niet veel, niet heel erg veel, maar niet te geloven zo enorm veel. Daar is maar weinig groei mee gekocht, sterker nog, daarmee is de krimp alleen maar flink afgeremd. Alom doet men maar alsof flink gegroeide schulden helemaal geen probleem is (want rente 0). Maar dat is het wel. Vooral als de centrale banken ook maar iets gas terugnemen, dan wordt het moeilijk die uitdijende schuldenmassa te laten opkopen in de kapitaalmarkt. Dat zal wel gaan, maar natuurlijk niet tegen de lagere rente die men alom verwacht omdat de schulden te groot zijn. Te veel aanbod en dat zou leiden tot hogere obligatieprijzen. Een merkwaardige nieuwe economische theorie die alom omarmd wordt. De rente is op een permanent laag niveau gekomen zou Fisher zeggen als hij nu zou leven in navolging van wat hij in 1929 zei over aandelen maar dan omgekeerd.

Huizenprijzen stijgen door het dak dankzij dalende hypotheekrente. En niemand die denkt dat centrale banken hier ook maar ooit een nachtje wakker van gaan liggen. Of misschien toch wel in 2021 al.

In de VS zijn de ingeprijsde inflatieverwachtingen zeer hardnekkig aan het stijgen. Voorlopig mag dat van de FED, maar ergens (ik denk bij 2,4%) zal de FED zeggen dat het mooi is geweest en QE de andere kant op moet: balansverkorting van de FED. Ja, korte rente blijft nog even 0, maar men gaat weer risico’s zien met lange looptijden, met credits. Wie weet dat aandelen dan wel 5% gaan dalen. Wie weet nog meer.

Wie weet al op 21 december als Tesla in de S&P500 komt. Of op 23 december wat een mooie dag lijkt volgens de sterrenwichelaars. Jupiter en Saturnus op een lijn, wat een feest.

Ondertussen zijn aandelen helemaal niet zo goedkoop, helemaal niet om van te watertanden. Ach, zegt de optimist, dat kan nog jaren zo blijven, kijk maar na de irrational exuberance van Greenspan december 1996, je moest pas maart 2000 inpakken. Nog drie jaar te gaan. Of is het nu toch eerder 1987. Of 1973.

de tactiek van de verschroeide aarde, we worden allemaal deplorables

 We zien ineens politici die tegen beter weten in hun land naar de afrond willen leiden. We zien Trump die rare dingen doet zoals Biden extreem hinderen bij het vormen van een nieuwe regering, onverantwoord veel troepen terugtrekken uit Afghanistan, helemaal niets meer doet aan coronamaatregelen, oproepen tot niet accepteren van de verkiezingsuitslag, een minister Mnuchin die speciale kredietconstructies voor noodlijdend bedrijfsleven plotseling stopt per 31 december, een congres dat maar niet tot een nieuwe stimulering komt terwijl 31 december heel veel uitkeringen stoppen (een fiscal cliff lijkt onafwendbaar).

We zien Johnson in het VK die steeds meer onafwendbaar op een harde Brexit aanstuurt, Hongarije en Polen die de begroting van de EU blokkeren vanwege minimale eisen aan de rechtsstaat zoals aangegeven door het Europese parlement (en de vrekkige vier, Nederland krijgt weer de schuld zo lijkt het).

En wat een heet baantje, het verdedigen van Trump. Onder de hete lampen van de tv-opname. De haarverf van die arme Giuliani, toch ooit de meest bewonderde burgemeester van New York na 9/11, liep uit bij de toelichting van hun strategie om de grootschalige verkiezingsfraude in de ogen van Trump en vele van zijn aanhangers aan te tonen. Maar Giuliani wordt er goed voor betaald, $20.000 per dag wilde hij hebben. Na zijn melt down (al gaande sinds 9/11) werd bekend dat zijn zoon was besmet met corona., net als zoon junior van the Donald.

Vermoedelijke moordenaar Nicky Verstappen na 22 jaar eindelijk veroordeeld via schakelbewijs. Zo pakte hij andere jongetjes aan in die tijd en zo moet hij het ook bij Nicky gedaan hebben. Geen echt bewijs, maar hij heeft zich overduidelijk vergrepen aan de jongen die zijn aandacht trok (en dat kon eigenlijk alleen levend) en toen hij wegging van de onheilsplek was de jongen dood.

Schakelbewijs. zo werkt Trump ook: promises made, promises kept. Iedereen van 2016 stemde dus weer op hem in 2020. Plus mensen die het toen vergeten waren. Hij heeft dus volgens schakelbewijs gewonnen, onomstotelijk, maar er moet nog wel wat voor geprocedeerd worden. Het is duidelijk dat de verkiezingen opnieuw gehouden moeten worden, zodat men alsnog op de juiste partij kan stemmen. 75% van de republikeinen denkt dat de verkiezingen gestolen zijn door Biden en kameraad Harris. Dat de verkiezing gestolen is staat als een huis als alternatief feit.

We hebben nieuwe deplorables in Nederland: Jip en Janneke die dermate populistisch discriminerende rolbevestigende toon uitslaan zoals in de jaren 50 gebruikelijk dat niet meer kan anno 2020.

De toeslagenaffaire in Nederland waarbij mensen met buitenlandse achternaam zwaar achtervolgd werden vanwege achteraf terecht toegekende subsidies toch zware boetes onterecht kregen: alle betrokken ambtenaren zeiden in de parlementaire enquête deze week hetzelfde wir haben es nicht gewust. We wisten het wel, maar deden net alsof het niet hun zaak was. Een ongeluk in slow motion. zo is de wet, het is onze schuld niet. we zagen het fout gaan, maar zo was de wet immers. Befehl ist Befehl.