25 september 2022

de lange rente lijkt hoog genoeg

 De tienjaarsrente in de VS lijkt me te hoog. Ja, de FED gaat de korte rente verder verhogen, maar zo lang zal die rente toch niet boven de 3,7% van de huidige 10 jaar rente liggen. Men prijst in dat de korte rente naar 4,5-4,75% gaat en wellicht 5% volgend jaar. Maar de inflatieverwachtingen dalen toch wel behoorlijk onverdroten door, zwaar ondersteund door lagere grondstoffenprijzen (niet alleen olie), maar ook door slechter wordende verhalen over de huizenmarkt (= huurstijging richting 0 in 2023)  en wegkwijnende prijzen voor bijvoorbeeld tweedehands auto's en andere goederen. Er zijn nog wat achterstallige verhogingen nodig in de dienstensector, maar daarna kan de inflatie toch over een breed front omlaag richting wat in geprijsd is (of nog lager). Eind 2023 zou dat lager kunnen zijn dan de 3,1% kerninflatie die de FED nu verwacht. Powell heeft gezegd dat hij niet gaat verlagen als er niet over de hele rentecurve een positieve reële rente is. Dat kan dus best gaan gebeuren in 2023. En wel met meer dan men nu denkt. De FED is gevoelig voor politieke druk om de presidentsverkiezingen niet te verstieren. Een rente boven de neutrale rente, zo ongeveer 2,5% volgens Powell nu, zou dan uit den boze zijn bij een dan lage inflatie en groei beneden trend. 

Het pessimisme is enorm geworden. Men ziet liquiditeitsproblemen op de obligatiemarkt en denkt dat de FED daar blij mee is. Nee dus, maar men gaat uiteraard de rente nog niet verlagen. De FED ziet de problemen die ze aanrichten in het buitenland via een te sterke dollar. Ergens, ik denk begin 2023 moet de FED gaan pauzeren met renteverhogingen. Daarna wordt het bijna onbegonnen werk om de rente te verhogen bij dalende inflatie en te lage economische groei. Dat moeten we over niet al te lange tijd gaan zien in dalende tweejaar rente. Volgens Goldman Sachs gaat dan na 30-45 dagen stoppen met verhogen van de rente. Don't fiht the FED, maar kijk wat de twee jaar rente doet.

Het pond heeft het moeilijk, maar hoeft volgens Krugman niet erg in problemen te komen. Er moest volgens Dario Perkins een "moron premium" in geprijsd worden (voor onverantwoord fiscaal beleid ter ondersteuning rijken) en dat is gebeurd. 

Op de beurzen heeft men nog meer verzekeringen tegen dalingen ingekocht (record hoeveelheid puts) . AAII signaleert even veel bearish mensen als in 2008/9. Dat zijn gunstige tekenen voor de beurs. De meesten hebben nu wel verkocht. Het kan altijd 10% lager gaan in de komende weken, maar zo zoetjes aan moet men weer tevreden zijn met de koersen waarop men aandelen en obligaties mag kopen. Oktober is de maand met de meeste keren inde bear markt. De FED heeft de rente harder verhoogd dan bij de rentekrach van 1994. Dat is onderhand wel erg genoeg om een hawkish beleid te verkopen. 

Voor meer daling is een nieuwe schok nodig. Boze tongen melden dat Credit Suisse zich als vrijwilliger heeft aangemeld voor de opvolging van Lehman Brothers, maar Zwitserland zal het vrijwel zeker niet zo ver laten komen. Men is bang voor fascisten in Italië. Maar het probleem is niet zo zeer hun economische beleid, maar hun andere beleid. Poetin is toch een beetje aan het wankelen, maar hoopt op stopzetten van Amerikaanse hulp aan Oekraïne als republikeinse fans in november aan de macht komen in congres en senaat. China kampt met zeer ernstige problemen op de huizenmarkt en met zero covid, maar dat kan nog lagere grondstoffenprijzen betekenen en nog lagere inflatieverwachtingen.

Alles bij elkaar genomen lijkt enig beursherstel beginnend binnen twee weken een tamelijk plausibel scenario te worden. Als de FED blijft rond bazuinen de groei whatever it takes om zeep te willen helpen, dan is dat herstel tijdelijk, maar anders is er meer optimisme mogelijk.

18 september 2022

inflatie toch weer schokkend hoog

 De laatste inflatiecijfers van de VS vielen bitter tegen. Ik had wel analyses gezien dat behalve benzine er niet zo veel aanleiding was om meevallende inflatie te verwachten, maar ik hoopte toch op een meevaller (zoals velen op de beurs). Maar juist de wat achterlopende cijfers van huren, medische kosten en onderwijs vielen tegen. Leading indicators voor inflatie wijzen op flinke daling, maar bij huren lijkt dat pas echt te gaan gebeuren vanaf januari. OER, owners equivalent rent, de aan huiseigenaren toegerekende huurstijging, viel tegen, maar daarin worden de cijfers van het afgelopen jaar verwerkt, met flinke vertraging dus. De daling van de stijging van de huizenprijzen en de slechte berichten over recente huurdalingen moeten nog verwerkt worden. Die daling van de inflatie komt echt wel, maar misschien toch iets minder dan is in geprijsd op korte termijn. 

De markten prijzen nu een FED rente van 4% tot 4,25% i voor begin 2023 en dat zou een tijdje zo blijven. Dat is te veel rentestijging en zal de uiteindelijke daling van de inflatie versterken tot misschien wel meer dan vanaf eind 2023 is in geprijsd. Voorraden zijn nog steeds te hoog en dat drukt inflatie. Huizenprijzen staan onder steeds grotere druk. De sterke dollar helpt de Amerikaanse inflatie naar beneden, ook inclusief hiermee samenhangend lagere grondstoffenprijzen.

De economische wijzen voorspellen nu voor Duitsland recessie, nu al beginnend en ook in 2023 doorgaand. Europa is te veel afhankelijk van aardgas. De afgelopen 15 jaar is de Europese productie van aardgas ingestor, maar het verbruik toegenomen. Dat zou met Russische hulp geen probleem zijn. Kerncentrales konden dicht. Dat viel niet goed uit.

De huizenmarkt van China is nog steeds zwak. Zero covid beleid helpt ook bepaald niet mee.

Ondertussen vallen de winstbijstellingen (mij o.a.) erg mee. Bij een recessie verwacht je veel meer neerwaartse bijstellingen. Maar de winsten vallen al enkele jaren erg mee. Covid was gen ramp en daarna was er wonderbaarlijk winstherstel. En nog steeds geen waterval aan trerige winstbijstellingen, nog steeds geen tranendal.

Ondertussen gaat QT, quantitative tigtening, gewoon door en dat noopt tot voorzichtigheid. De markt lijkt ook voorzichtig, zwaar gehedged tegen koersdalingen. Dat remt een eventuele koersval vanwege QT en toch wat extra vervelende winstvooruitzichten. 



11 september 2022

aanbodschok weg in Amerika, maar Europa naar recessie

 Tot op heden was de economische groei dit jaar lager in de VS, dan in Europa. Dat kwam door de handels- en importschok. Die brachten de groei in de VS op de knieën, maar dat herstelt nu, vooral het handelstekort ex kapitaalgoederen.

In Europa viel de groei tot op heden eigenlijk nog wel mee, maar de komende kwartalen moeten we zwaar zuchten onder exportstop van Rusland. Wij moeten meevoelen met de Russen en boeten voor onze steun aan Oekraïne in plaats van aan lord Poetin. Dus niet langer ons dagelijks gas uit Rusland, maar duur (maar niet onbetaalbaar) LNG van elders. In Duitsland is het IFW er uit: recessie in 2023 in Duitsland.  Of er al eerder groei gloort is nog niet zo duidelijk, maar de papieren liggen er slecht bij voor Europa inclusief het VK. Toch gaat niet alles slecht, de handel profiteert van de dure dollar.

De supply shock is plotseling totaal verdwenen, eigenlijk net zo plotseling als hij gekomen was. Een grote bron voor optimisme over inflatie in de VS. Goedkopere auto's en de benzineprijs daalt. de zeker geachte monsteroverwinning van de republikeinen is onzekerder geworden door de maatregelen over abortus en de prutsers die Trump naar voren heeft geschoven om senator etc. te worden. En dan dalende benzineprijzen, dat doet natuurlijk helemaal wonderen.

Zekerheden staan altijd op de tocht. Camilla koningin, dat was toch een zekerheid dat dit niet snel zou gebeuren. De onovertroffen Jim Cramer voorspelde dat Elisabeth dit wel weer te boven zou komen, maar zelfs hier zat hij fout, helaas. 

Vorige week wisten de goeroes het zeker, de beurs zou een nieuwe stap naar beneden maken. Maar nee, nog even geduld kennelijk. Het slechte nieuws was kennelijk even op. Geen tegenvallende inflatie, Poetin kan niet nog minder gas leveren aan Europa, geen slecht inflatienieuws, geen ramzalige verhalen over tegenvallende winsten (0 op de nodige uitzonderingen na natuurlijk). Niet nog ergere verhalen van de FED, de oorlog in Oekraïne niet nog erger.. Minder Covid in china. Waar het goede nieuws vandaan moet komen is nog even duidelijk voor Europa, maar beurzen gaan nu eenmaal niet voortdurend in één richting. Nog niet de vlag uitsteken, maar het gaat niet altijd slechter dan gedacht.


7 september 2022

stijgende rente bij dalende inflatieverwachtingen en nijpende tekorten gas

 Het begint er steeds meer naar uit te zien dat de inflatie in een duikvlucht komt. Vooral voor de VS is dat erg waarschijnlijk, maar men begint nu toch ook flink dalende inflatie in Europa over een jaar in te prijzen. Maar QT, quantiative tightening, doet zijn slopend werk. Net zoals bij QE de rente meer daalde dan men op grond van de fundamentals kon beredeneren, zo gebeurt nu het omgekeerde. De economische vooruitzichten verslechteren en de inflatievooruitzichten verbeteren enorm. Toch hogere rente, tegen alle economische logica in. Men gelooft die dekselse Powell en kornuitjes voorlopig, men vertrouwt er op dat de FED (en ECB) een grote beleidsfout gaan maken door de economie in recessie te gooien op een moment dat de inflatie al aan het kelderen is.

Poetin laat zich van zijn helderste kant zien: geen gas voor West- Europa zo lang men de sancties tegen Rusland oveeind houdt. En ja hoor, er beginnen al barsten te komen, meer rechtse trawanten willen dat Europa stopt met die sancties in de hoop van Lord Poetin weer gas te krijgen. 

De gasvoorraden raken aardig vol en de druk om de Groningse gasvelden weer wijd open te zetten nemen snel toe. Die Groningers weten immers toch niet beter, ze krijgen die aardbevingen toch wel en als zo de energiecrisis gedempt kan worden en de overheidsfinanciën er hemels bij komen te liggen, dan wordt de verleiding wel erg groot.

Er is nu een vast geloof dat de beurzen hun dieptepunt niet kunnen zetten voor de FED de rente gaat verlagen. D.w.z. pas voorjaar 2023. Ook moeten de initial claims voor werkloosheid eerst flink oplopen, anders is de FED niet te vermurwen tot rentedaling.

Ondertussen blijven de winstverwachtingen erg goed liggen, leunend op de vorstelijke winstmarges en de sterke balansen. 

Pessimisme is alom tegenwoordig en de koersen dalen toch wel dagelijks hardnekkig. Niet hard, daarvoor gelooft men die ineenstortende inflatieverwachtingen gewoon te veel. Ja, slechte verwachtingen op korte termijn, maar dan toch echt rente manna dat uit de hemelse handen van Powell en Lagarde ooit over ons gaat heen dalen.

31 augustus 2022

verandert de visie op de lange termijn? Is Powell nog steeds een draaikont?

 Corona veranderde veel: meer thuis werken, veel mensen kregen ander werk dat ze beter beviel. Maar de lange trend dat de loongroei achterblijft bij de productiviteitsgroei bleef intact. De winstmarges stegen nog verder en schoten zelfs omhoog na de ergste begintijden van corona. Volgens de BNP-cijfers bereikte de winstmarge in de VS in het tweede kwartaal van 2022 een nieuw record. Daardoor is het niet zo verwonderlijk dat de winstschattingen voor het komende jar in de VS maar langzaam afbrokkelen (meer ex energie). Je zou meer verwachten, nu de PMI's zo duidelijk onder normaal (50) staan en de huizenmarkt overduidelijk op haar retour is. Maar de VS hebben minder last van hoge energieprijzen als bijvoorbeeld Europa. In de VS is de inflatie op goederen voorlopig nog relatief hoog. Lonen blijven nog steeds achter bij inflatie plus productiviteitsgroei (bij recessie is het cyclische deel daarvan dik negatief).

De trend van globalisering lijkt ook niet zo overtuigend gebroken als ik door alle aanbodschokken verwacht had. Ja, men probeert veel meer essentiële dingen in eigen land te maken of te importeren uit meerdere landen, niet alleen vooral China of energie uit Rusland. Er zal enorm veel in alternatieve energie geïnvesteerd moeten worden en helaas ook weer in kernenergie. De idiote prijzen voor gas en elektriciteit forceren dit en de geschiedenis leert dat dan de prijzen voor gas en elektriciteit dan weer enorm dalen. Dat zou structureel moeten zijn. Problematisch is de schaarste van bepaalde grondstoffen voor het maken van alternatieve energie, zoals kobalt, vanadium, grafiet, nikkel en in mindere mate ook koper en voorlopig ook lithium.

Ik dacht dat nu ongeveer de omslag gemaakt zou worden dat de lonen de inflatie plus productiviteit zouden gaan bijhouden. Veroudering zorgt immers voor minder arbeidsaanbod en het aanbod vanuit China is niet langer zo goedkoop en zo snel groeiend en ondersteund via enorme investeringen. Wat dat betreft liggen de kaarten gunstiger voor India en Vietnam en wie weet ook Indonesië (dat ook veel nikkel heeft)..

In China vallen allerlei tegenslagen over elkaar heen. Sommige gaan snel weer weg, zoals waarschijnlijk corona en de hittegolf van dit jaar, maar andere zaken zijn veel problematischer: onroerend goed en investeringen in infrastructuur waren de ruggengraat van de groei in China. Maar rendabele infrastructuur aanleggen wordt steeds moeilijker (vergelijk Japan dat in jaren 90 zou de groei op peil trachtte te houden, maar faalde). Voor de vastgoedmarkt is de situatie nog problematischer. De beroepsbevolking krimpt, de vraag neemt daardoor af en de vastgoedmarkt en wat daarmee samenhangt zorgt voor ongeveer 25% van het BNP. Dat moet terug naar onder de 10% als de bevolking krimpt. Hoe pijnlijk dat kan zijn, leerde Spanje na 2008. Overigens kan China met opheffing hukou systeem nog wel stimulering brengen in de huizenmarkt in de grote steden. Investeren is veel minder interessant geworden voor buitenlandse ondernemingen, vanwege de politiek van Xi. Die gaat voor Chinese partij-idealen en niet zo zeer meer voor groei. Rusland leert weer eens hoe gevaarlijk het kan zijn als je zo afhankelijk bent van een land. China moet de consumptie gaan stimuleren. Dat roept men al de nodige jaren, maar er is geen andere  uitweg. De mogelijkheden zijn overigens  groot, bijvoorbeeld gratis medische zorg. Maar met enorme reddingsoperaties voor vastgoedspeculanten en opdrogende inkomsten lagere overheden uit verkoop grond zijn de mogelijkheden ook weer niet oneindig.

Europa zit door Poetin nog enige tijd (een-twee jaar?) in de puree. Hogere ECB-rente gaat Poetin er niet van overtuigen meer goedkoop gas te gaan leveren.  Alleen succesvolle importen uit de rest van de wereld met dreiging van meer alternatieve productie/ kernenergie kan dat doen.

In de VS zien de inflatieverwachtingen er ineens bijzonder zonnig uit. de ingeprijsde inflatie voor komend jaar is naar beneden getuimeld naar 2,3%. Dat moe, samen met de verzwakkende economie, aangevoerd door e huizenmarkt, leiden tot een draai van de FED naar verlagen. Powell zei zelf dat 3,7% eigenlijk wel genoeg was en 2% neutraal. De FED communiceert vooral naar terugkijkende indicatoren te kijken, maar kan dat natuurlijk niet volhouden. Powell moest natuurlijk dapper en zijn en hel en verdoemenis roepen om inflatieverwachtingen op de knieën te krijgen. FED-lid Kashkari was blij, opgelucht dat de markt het verhaal van Powell geloofde, ondanks alle beweringen waarop Powell het afgelopen jaar moest terugkomen. Kashkari gelooft het zelf kennelijk niet, weet dat de FED nog steeds data dependent is. En als die 2,3% inflatie ook maar enigszins in de buurt uitkomt, dan met de FED de rente weer gaan verlagen tot neutraal. Ze kunnen nog even hun tanden laten zien door niet meteen te gaan verlagen als de korte FED rente 3,7% is, maar niet lang. De zo gecreëerde omgekeerde rentestructuur sleurt de economie te veel omlaag. Nu al is de geldgroei 0. QT, terugbrengen van de balans van de FED, was volgens een paper in Jackson Hole een probaat middel om de Amerikaanse economie in een recessie te brengen. Je moet daarmee oppassen.(en de FED is niet doof, heeft het verhaal uitgeplozen).

Een en ander lijkt te wijzen op een beetje lagere lange rente. Gezien de zeer sterke negatieve correlatie van de rente met de beurs sinds corona, zou dit een iets hogere aandelenbeurs kunnen betekenen. Eerst maar eens zien of de bodem van juni houdt. Zo niet, dan gaat men met nog meer enthousiasme negatieve verhalen over de beurs vertellen. Nu zijn de optimistische verhalen al haast nergens meer te vinden. Er zit dus al enige narigheid in de koersen. 

Rampspoed door hogere voedselprijzen vanwege nu ook hogere elektriciteitsrekeningen om voedsel op te slaan. Schrijnende voorbeelden van idiote elektriciteitsrekeningen in Engeland o.a.. Maar gelukkig valt de oogst mee in Canada en gaan ze daar ook meer gas etc. exporteren. En zijn de aardgasvoorraden nu weer beter op peil dan vorig jaar, met meer mogelijkheden voor LNG. En minder energieverbruik. D.w.z. het moet toch wel heel gek lopen als de gas- en elektriciteitsprijzen in Europa niet  flink gaan dalen (in mijn angstdromen zie ik Poetin aan Duisland vragen reeds geleverd gas weer terug te sturen naar Rusland).


27 augustus 2022

Powell: there will be pain to households and businesses= transitory / high for longer

Wat Powell zei was niets nieuws, maar men had verwacht dat Powell nog wel iets aan verzachtende woorden zou zeggen op de alom verwachte aankondiging dat de FED de rente verder gaat verhogen.

Maar Powell sprak slechts 8 minuten en geen 20 minuten plus. Het gevolg daarvan was dat hij slechts één ding duidelijk kon en wilde maken: de FED zal de rug recht houden en inflatie blijven bestrijden tot de inflatie weer laag genoeg is. Whatever it takes en we geven niet toe aan economische pijn en aan de beurzen die na daling om hulp schreeuwen van de FED. Die hulp kwam de afgelopen decennia altijd. Maar nu roept Powell dat hij niet gaat buigen voor de pijn van Wall Street. 

No pivot, aldus Bianco. De FED gaat niet draaien om de pijn te gaan verzachten. Dat was nou net niet wat Wall Street wilde horen. De FED hoort lief te zijn, te zorgen voor een (Powell)-put. 

Het was overigens wel verwacht dat Powell dit zou zeggen, want alom was gewaarschuwd aan Powell dat hij zijn rug recht moest houden. De afgelopen weken hadden diverse FED-leden al rond getoeterd dat inflatie flink bestreden moest worden en de rente verhoogd moest worden. 

Powell had dus geen vergezichten over wat er terecht zou komen van de economie en ionflatie op de wat langere termijn. Eigenlijk wel logisch na de enorme flaters van de voorspellingen over de hoogte van inflatie en de tijdelijkheid hiervan (transitory). 

Men gaat ineens de andere kant op. Inflatie is te hoog en men ziet nog niet dat inflatie gepiekt heeft (of liever gezegd: ondanks alle signalen wil men nog niet uitstralen dat men ook wel ziet dat de inflatie gaat dalen, maar men wil uitstralen dat men de inflatie grondig wil bestrijden). Men realiseerde zich echt wel dat Powell geen navolger van Burns wilde zijn, de man van de uit de hand gelopen inflatie van de jaren 70. De FED moet natuurlijk zeggen dat ze niet te vroeg met renteverhogingen moeten stoppen. Allicht. .

Geen lange termijn visie. Dat betekent ook dat men snel terug kan komen op de dappere uitspreken dat men de rente fors gaat verhogen en hoog zal houden. high for longer, noemde Powell dat. En de obligatiemarkt gehoorzaamde braaf: higher for longer, de lange rente steeg behoorlijk.

Beurzen dus verrast, al had men eigenlijk al precies verwacht wat Powell ging zeggen. Alleen dat hij niets sussends zei om de daling op de beurzen te verzachten, dat was niet verwacht.

Voorlopig gelooft de markt kennelijk dat de FED niet gaat buigen voor pijn van de markt. 

Ondertussen is Poetin onvoorstelbaar succesvol in het omhoog krijgen van de prijzen voor aardgas en elektriciteit. 10* hogere prijzen voor elektriciteit. Dat gaat doordreunen in de industrie in Europa. Uit de hele wereld stroomt nu LNG naar Europa, maar Biden wil dit tegenhouden (Poetin lacht zich rot). De coalitie tegen Rusland zal het moeilijk krijgen. Kunstmest is schaars en dat gaat de voedselrijzen verder doen stijgen in Europa. Saoedi-Arabië en de Verenigde Emiraten zien hoe succesvol Poetin de aardgasprijs heeft opgedreven en zij willen nu hetzelfde voor olie door de productie flink te gaan terugschroeven. Dat ging altijd mis en veroorzaakte altijd grote uitbreiding van de productie van energie en enorme prijsdalingen van olie en aardgas. Dat gaat de komende jaren natuurlijk weer gebeuren, maar op korte termijn zit Europa (en diverse arme landen) met de gebakken peren. 

Dit is niet goed voor de beurzen op korte termijn, maar dan gaat al spoedig de inflatie in de VS meevallen en de elektriciteitsprijzen komen natuurlijk al snel in een behoorlijke val (als de paniek aanvullingen tegen elke prijs van de gasvoorraad klaar zijn en enkele grootverbruikers op rantsoen worden gesteld in Europa).  

China zit behoorlijk in de problemen met de problemen op de huizenmarkt, zero COVID en maatregelen om de technologie entrepreneurs in het gelid van Xi te laten lopen. Maar men wordt weer wat soepeler. China verdient ook goed aan het doorsluizen van goedkope olie en gas uit Rusland naar Europa (want door de lage economische groei houdt men olie en gas over)..

25 augustus 2022

terug uit Duitsland met 9 euro ticket

 Dri weken al temperaturen boven 25 graden in Nederland/Duitsland. Het leek wel een vakantie naar de Middellandse Zee, zo warm. Via de Glimlach van Twente met zijn gezellig marktplein en St. Plechelmus via Bad Bentheim met zijn hoge kasteel, Osnabrück, de koelte opzoekend in Wilhelmshavens groene Südstrand, Oldenburg, Bremerhaven, Cuxhaven, het mooie Stade, Kiel, Denemarken geroken in het prachtige Flensburg, Neumünster, de rattenvanger van het lieve Hameln, met de voedbalsupporters mee naar Dortmund, Oberhausen en weer terug in Amsterdam.

De beurzen hebben het redelijk gehouden, maar gingen terug op de hogere rente vanwege herstel van de grondstoffenprijzen, vooral energie. D.w.z. hogere inflatieverwachtingen en groeiende angst voor een havikachtige Powell vandaag. 

De gasprijzen en daarmee prijzen voor elektriciteit zijn tot duizelingwekkende hoogte gestegen in Europa en iedereen exporteert nu zo veel mogelijk gas als maar kan naar Europa. Daar betalen de overheden whatever it takes om de gasvoorraden op hoog niveau te krijgen. En men koopt extra veel. Vooral Duitsland, maar ook bijvoorbeeld Italië, Frankrijk. De overheden willen ten koste van alles vermijden dat ze in de winter te horen krijgen dat ze dom waren en nu iedereen kou moet lijden. D.w.z. men koopt nu veel te veel, de prijzen zijn veel te hoog en een flinke afmars van de gasprijzen ligt voor de hand in oktober/ november. Men kan slechts voor 10 weken opslaan, maar met extra LNG wordt dit vier maanden minstens en dat is genoeg voor de winter. 

Voorlopig stijgen de inflatieverwachtingen in Europa even reusachtig en men verwacht volgend jaar 5 % meer inflatie in Europa dan in de VS. D.w.z. extra looneisen in Europa.

Ondertussen wordt de economische afzwakking steeds duidelijker zichtbaar in de PMI's en vooral de diensten PMI's vallen mij tegen. 

Dat richt dan weer schade aan bij de winstverwachtingen en veroorzaakt winstwaarschuwingen. Tegenvallende cash flows door meer behoefte aan werkkapitaal.

Het inflatienieuws in de VS is flink aan het verbeteren, minder aanbodproblemen en een afzwakkende huizenmarkt met minder huurstijgingen, na oktober misschien zelfs huurdalingen.   

China kampt met ongebruikelijk veel economische problemen door de overspeculatie op de huizenmarkt en een wel erg streng COVID- beleid. De extra stimuleringen beginnen nu op gang te komen, inclusief een zwakkere yuan (en daarmee een sterkere dollar).

7 augustus 2022

groei valt mee in VS, maar gaat daardoor de FED nog lang door met verhogingen en QT

 Na een hele poos met negatieve economische verrassingen in de VS viel een en ander vorige week mee. ISM manufacturing daalde nauwelijks en de dienstensector ISM was sterk. ISM Prices paid namen een duik, vooral door de gedaalde grondstoffenprijzen, maar ook door minder aanbodproblemen. De groei van de werkgelegenheid was ver boven de meest wild optimistische verwachting. Uitzendkrachten nog steeds gevraagd. Ja, de groei zat vooral in deeltijdbanen, maar toch. De werkgelegenheid in de private sector is weer terug op het niveau voor corona. Dat betekent dat door de groeiende bevolking nu de participatiegraad lager is. Dat komt door de veel te royale uitkeringen roepen de republikeinen, maar daar zit vooral de demografie achter van meer ouderen en long covid (in Nederland hadden mensen die covid gehad hadden 12% meer gezondheidsklachten dan niet covid mensen). Long covid verklaart ook de behoefte aan meer deeltijdbanen in de VS, zo vermoed ik.

De leading indicators wijzen op ernstige verzwakking van de arbeidsmarkt (zoals initial claims werkloosheid, aangekondigde ontslaggolven, maar uitzendkrachten dan weer OK). De FED is daardoor voorlopig niet erg genegen om de rente minder te verhogen. QT, Quantitative Tightening, in de vorm van af laten lossen ingekochte leningen, moet in september echt gaan beginnen. Renteverhogingen kennelijk weer tot iets boven 3% en misschien langer. De Nasdaq is daar niet blij mee, ook al vielen de kwartaalcijfers van de bedrijven mee bij de somber geworden verwachtingen over vooral guidance. Winstverwachtingen zijn aan het dalen, maar nog slechts heel langzaam. Nog niet onrustbarend, net zoals de credit spreads nog gunstig zijn voor bedrijfsleven en ook de swap spreads wijzen op nog steeds overmatige liquiditeit.

De beurzen geven aan echt te vertrouwen dat de inflatie gaat dalen. Zelfs de geldgroei is flink afgenomen en hoeft niet verder te worden afgeremd. Ze lopen daarop zoals altijd vooruit (de beurstrein is vertrokken als je wacht tot zekerheid dat inflatie flink daalt)

De Amerikaanse economie lijkt te zitten in iets dat op recession light lijkt. Men gaat de afgelopen periode hoogstwaarschijnlijk niet als recessie classificeren. Daarvoor was de groei in de industrie te hoog, de arbeidsmarkt te sterk, de dienstensector te sterk en de inkomensgroei te hoog. Nationaal inkomen groeit nu meer dan nationaal product en dat hoort niet (=opwaartse revisies goed mogelijk van nationaal product). 

De chartisten, de lijntjestrekkers, de techneuten beginnen in twee kampen uiteen te vallen. Bij een S&P500 boven 4250 weten ze het zeker, de bull markt is begonnen, zo denkt het ene kamp. Het andere kamp overstelpt de angstige beursvorsers met grafieken waarin de treffende gelijkenis met 2008 en 1937 wordt getoond. Als die 4250-4300 niet wordt doorbroken, krijgen zij meer aandacht. I told you so en we zitten zo weer op 3500-3800 S&P500 (en AEX 630-650). Of erger als de FED de geest krijgt met QT.

In 2008 was er meer aan de hand dan nu, al wordt dat anders als China Taiwan aanvalt en Rusland doorgaat met Europa van gas te onthouden en het Midden - Oosten van graan. 

Ik neem aan dat inflatie in de VS nu echt gaat dalen, men in China meer gaat stimuleren. Dan hoeft het neit zo erg te worden als 2008 (geen financiële crisis, olieprijs geen $147). Het beeld op de cyclus is verstoord, omdat we een biologische recessie hadden in 2020 die met overmatige stimulering omsloeg in hoge groei en een bubbel in alles.  De economie is nog steeds aan het herstellen van de aanbodschokken en dat zorgt voor een veel sterkere arbeidsmarkt dan in een normale recessie. De winstgevendheid is ook extreem hoog en dat zorgt voor een beter stootkussen voor het bedrijfsleven dan normaal tegen recessies. Het is echter wel moeilijker voor de overheid om te stimuleren, al kan dat wel via investeringen tegen de klimaatcrisis en minder afhankelijk van Führer Poetin. 

30 juli 2022

euforie over FED en winstcijfers bij twee kwartalen negatieve groei in VS

 Heel wat mensen op de beurs zijn totaal verrast door de plotselinge flinke stijgingen op de beurs na de beslissing van de FED om, zoals alom verwacht werd, van 0,75% en de belofte om de rente nog meer te gaan verhogen. Goeroes duikelden over elkaar heen om te zeggen dat ze helemaal niet verrast waren door Powell die precies zei wat iedereen al verwacht had. Nee, toch niet, zei men: hij zei dat de huidige rente al neutraal was. Je zag al haast een lange neus verschijnen bij Powell, maar hij lijkt het te menen dat 2,5% rente neutraal is bij 9% inflatie. De marktvorsers roepen dat ze nu verwachten dat de FED eind 2022 klaar is met renteverhogingen en dat de rente in 2023 wel eens verlaagd zou kunnen worden. Heel triomfantelijk, van quod erat demonstrandum om te verklaren wat de beurzen deden. Maar dit was voor Powell zijn de markt euforisch makende woorden liet ontglippen was dit al lang ingeprijsd in de futures. Wat wel gebeurde was dat de inflatieverwachtingen iets opliepen en de reële rente flink daalde na Powells uitleg woensdag. 

De beurs vatte moed dat het afgelopen is met al die stijging van de reële rente, dat de FED waarschijnlijk moet gaan toegeven dat het niet zo florissant gaat met de Amerikaanse economie als wat Powell zo tegen steeds meer beter weten in zit te vertellen. Die bijstelling moet natuurlijk llleiden tot manna uit de FED-hemel, tot rentevrlaging en betre financial conditions. De volatiliteit daalde en samen met een lagere reële rente is dat iets dat men kan aanzien als verruiming van de liquiditeit. en inclusief hogere beurzen betekent dit betere financial conditions. en dat is meer groei op middelkorte termijn.

Het derde kwartaal was negatief, niet verwacht door de consensus, maar geen verrassing voor de mensen die geloven in de cijfers van de Atlanta-FED en bijvoorbeeld wat Bianco en Barraud al (voor mij overtuigend)  twitterden. Ja, de consensus had niet gezien dat de voorraden zo veel zouden afnemen. Maar ondertussen was de groei negatief door flink lagere investeringen in de bouw (zowel huizen als commercieel onroerend goed) , lagere uitgaven van de overheid ex defensie en door het minder kopen van spulletjes door de consument. dat werd niet goed gemaakt door een flinke stijging van de export en goede groei in de dienstensector. Die twee zaken waren overigens wel goed voor verrassend goede winsten bij zo'n lage groei en doorgaand sterke cijfers op de arbeidsmarkt. 

De huizenmarkt is een leading indicator en dat belooft niet veel goeds voor de groei in het komende half jaar minstens. Gelukkig ook dat de huurstijging minder wordt vanaf ongeveer september. De vooruitzichten voor inflatie zijn plotseling erg goed geworden, maar de cijfers vallen nog steeds elke maand flink tegen, nu overigens vooral in Europa (vanwege het ragfijne spel van Poetin met de gasprijzen).In Europa viel de groei erg mee, vooral door de dienstensector. Bijvoorbeeld Frankrijk profiteerde sterk van kwistig met geld smijtende toeristen.

Al die hosanna over een lagere reële rente en meevallende guidance en winstcijfers is niet onopgemerkt gebleven in de technologiesector. Forse koersstijgingen die de hoop doen rijzen dat het dieptepunt is geweest bij heel wat technologielievelingen deed de AEX veel goeds. De AEX ligt er ineens prachtig bij: het patroon van dalende toppen en dalen is doorbroken, de lijntjestrekkers zien een doorbraak uit de dalende lijn en zelfs het 40-weeks gemiddelde is opwaarts doorboord. Chartisten zijn euforisch, maar ik moet zien of de AEX zo gemakkelijk verder gaat stijgen en snel boven 740 uitkomt. Overigens lijkt me de stijging van de aandelen niet zo heel raar, als je kijkt nar de waarderingen. Ik als hobbybelegger tegenwoordig zie nu toch wel flink wat aandelen waarvan de koers me kan bekoren. Diverse tech-aandelen, de semi tech uitgevers, zelfs long term losers als Shell en Unilever zijn weer in de gratie. Verzekeraars met hun smakelijk dividend. Is Arcelor Mittal echt zo'n sell bij minder dan twee keer de winst? Of randstad met zijn superdividend in september? Ja, we moeten zeer beslist rekening houden met straks tegenvallende winsten. Maar de aandeelhouder wint op lange termijn (op korte termijn is dat uiteraard onzeker).

De meeste goeroes zitten nog te bibberen als een rietje en ach, na deze mooie stijging komt er vast wel weer wat neerwaarts gemodder. De beurzen zijn de laatste tijd altijd erg zwak in de week van de optie-expiratie. Maar zelfs dat is onzeker, omdat zo veel beleggers zo ontzettend bearish gepositioneerd zijn met hun futures en bedrijven na de stilteperiode weer flink, unprecedented zelfs, eigen aandelen gaan inkopen. 

Vanuit China komt toch weer nieuw slecht nieuws. De groei valt tegen, het consumentenvertrouwen kreeg plotseling een dreun en het politbureau weigert flink te gaan stimuleren. Ja, men wil  wel wat doen om de huizenmarkt te stabiliseren, maar nee, geen fiscale hosanna en de liquiditeitsimpuls verbetert maar tegenvallend (vooral recentelijk). Covid zero blijft voorlopig, tot groot ongenoegen van de economische beleidsmakers. Maar Xi's wil blijft wet. En als Biden/Pelosi stout zijn en de economische groei te laag blijft, dan wordt het tijd Taiwan in te lijen.

24 juli 2022

PMI's in duikvlucht, rinflatie gaat enorm dalen, renteverhogingen uitgeprijsd, Poetin onzeker, beurzen raken overbought

 De plotselinge stop van fiscale stimulering, de stijging van de inflatie die veel hoger is dan de loonstijging en de renteverhogingen zijn hun vernietigend werk aan het doen. Beurzen zijn fors gedaald, maar herstelden de afgelopen weken op overdreven pessimisme, angst voor guidance dat de wereld vergaat en vooral meer vertrouwen dat de inflatie fors gaat dalen en renteverhogingen uitgeprijsd worden.

Dat de PMI's en ISM's (die de stand van hoe het in de industrie gaat aangeven) in duikvlucht zitten wordt steeds duidelijker. Zo ongeveer alle leading indicators ((verwachte) orders, pessimisme CEO's, huizenmarkt, financiële indicatoren etc.) wijzen op grote afzwakking van de economie, vooral van de industriële bedrijvigheid. Sommigen denken dat dit gaat leiden tot een ISM van 35, mogelijk pas half 2023. Normaal gesproken komt het dieptepunt iets eerder en iets hoger (40-45). Tot die tijd worden de winstverwachtingen meestal teruggeschroefd. Tot op heden gaat het extreem goed met die winstverwachtingen gezien de lage reële groei, zoals ook al in 2020 het geval was tijdens de corona-instorting.

Er is nu ingeprijsd (in de inflatieswaps etc.) dat de inflatie enorm gaat dalen. Men gelooft dit niet, want de inflatiecijfers vallen voortdurend tegen. Toch moet het hiervan komen. Het moet wel zichtbaar zijn in harde cijfers, anders gaan de centrale banken niet overstag. Door de lagere groei- en inflatieverwachtingen weet de markt bijna zeker dat de centrale banken over enige tijd de rente gaan verlagen. De markt prijst de laatste weken snel minder renteverhogingen in. Zo rond eind 2022 zou de FED klaar zijn met renteverhogingen en daarna zou de korte rente weer kunnen dalen. De onzekerheid hieromheen is extreem hoog. Dat zorgt ervoor dat het beursklimaat nog kwetsbaar is, vooral nu veel aandelen weer overbought zijn. De afzwakking van de economie gaat zo hard dat centrale banken nu al zien dat ze moeten stoppen. Dat durven ze nog niet te zeggen omdat ze eerst moeten zien dat de inflatie daalt. De economische groei is nog hoog omdat er spaargeld doorheen gebrand wordt, evenals MEW, mortgage equity withdrawal, het opeten van een deel van de overwaarde van een huis. Volgens de wet van Okun zorgt een daling van de werkloosheid voor een groei die twee maal zo hoog is als die daling bovenop het structurele gemiddelde. dat is afgebrokkeld naar ongeveer 1,5 in de VS (in Europa is het door de sociale voorzieningen lager dan 1,5). Deze keer is de groei veel lager dan de wet van Okun aangeeft, omdat de inflatie zo hoog is en de reële loonstijging daardoor zo negatief is. (N.B. de wet van Okun houdt in dat de groei van de VS 3% is plus twee maal de daling van de werkloosheid, dit verklaarde de groei in de VS na de Tweede Wereldoorlog onvoorstelbaar goed, maar recentelijk minder goed).

Poetin weet de laatste tijd niet meer zo goed wat hij moet doen. Nog meer land veroveren kost veel moeite en Oekraïne krijgt steeds meer efficiënte wapens om van ver Russische troepen en munitiedepots  te beschieten. En schepen, waardoor men minder bang is dat Odessa vanuit zee wordt ingenomen. Daarom kon er een akkoord komen om graan vanuit Odessa te verschepen. Poetin had en heeft daar echt geen zin in (na het akkoord liet hij bijna meteen de haven van Odessa beschieten als waarschuwend teken van onwil), want hij ziet liever hongersnood in o.a. het Midden-  Oosten die het Westen daarvan de schuld zullen geven. Maar die dictaturen in het Midden-Oosten willen helemaal geen hongersnood, want dat is supergevaarlijk voor dictators. Ze willen Amerika gerust de schuld geven, maar ze willen bovenal hongersnood voorkomen ter redding van eigen hachje (zie Sri Lanka nu en Arabische Lente).. Dat hebben ze Poetin aan het verstand gepeuterd. Die moest een vernederende minuut wachten voordat hij bij Erdogan binnen mocht. Poetin moet buigen voor het Midden-Oosten, anders verspeelt hij te veel sympathie. Nu gaat alles in de propaganda geweldig, het overgrote deel van de wereld laat hem met hun zegen zijn gang gaan (alleen het Westen doet naar tegen Rusland). Dus geen hongersnood creëren meneer Poetin. Een gasdrama in Europa mag wel, want de sympathie van het Westen is toch niet te winnen en het is zeer winstgevend voor Rusland, die extreme prijzen voor energie.. .   

19 juli 2022

herstel door overmatig pessimisme, maar goed nieuws nodig voor verder herstel

 Pessimisme viert hoogtij. Een optimistisch verhaal wordt met hoongelach ontvangen. Meewarig roept men dan dat er immers een recessie komt (=dus zit in de prijzen). Het consumentenvertrouwen is tot uitzonderlijke laagte gedaald en die Poetin is doortrapt en legt Duitsland over knie, de FED wil niet lief zijn en senator Manchin houdt in de senaat groei stimulerende maatregelen met overdonderend succes tegen in de VS. Hij griezelt van klimaatinvesteringen. In China gaat het slecht met de huizenmarkt en de veel te grote voorraad nieuwe huizen wordt voor de eerste keer niet snel opgenomen.

Ondertussen roepen de asset allocators in Albanese consensus dat je moet verkopen. Maar de insiders zijn flink aan het kopen en dat is een zeer positief signaal: het geeft aan dat insiders hun bedrijf te goedkoop vinden. (verkopende insiders is lang niet zo'n betrouwbaar omgekeerd signaal).

Crypto is even fors in herstel, zo is ethereum al 70% boven dieptepunt. 

Er is erg veel somberheid over de winstcijfers over het tweede kwartaal en vooral voor de guidance komende twee tot vier kwartalen.. Men hoort meer voorzichtigheid. Dat is slecht voor economische groei, maar voorkomt een bloedbad bij de winsten.

Op korte termijn is het inflatieverhaal slecht, maar iets verder weg zie je dat lagere grondstoffenprijzen, opgeloste aanbodproblemen, te hoge voorraden, dalende prijzen voor tweedehands auto's, de instortende huizenmarkt wijzen op lagere inflatie in o.a. de VS. De FED wordt dan snel wakker uit de zorgen over inflatie en de hemelse arbeidsmarkt. Die arbeidsmarkt is wel sterk genoeg om een zeer ernstige recessie te voorkomen, zo hoort men alom.

Onze De Nederlandsche Bank heeft een uitgebreid artikel gepubliceerd dat hogere energieprijzen helemaal niet zo erg zijn voor de economie en dat overheidsstimulering niet nodig, niet gewenst is (in Nederland). Wellicht wat te optimistisch, maar wel een signaal dat de winsten niet per se hoeven in te storten. Producentenprijzen gaan veel harder omhoog dan consumentenprijzen en lonen. Loonstijging blijft merkwaardig laag. Ik denk dat dit komt door wereldwijd opkomend nationalisme, Trumpisme, dat zorgt voor afschuw van alles wat links is of op vakbonden lijkt. 

De koersen zijn weer wat hersteld, maar voor verder herstel is er een positieve verrassing nodig, want voorlopig zitten we nog met grote renteverhogingen (niet lang meer) en geen fiscale stimulering (dan moet Manchin eerst de neergang zien) en Rusland vecht vrolijk door in Oekraïne en de propagandamachine van Rusland zorgt ervoor dat de bevolking dit zelfs toejuicht, d.w.z. een langdurige zaak zo lang het Westen Oekraïne volstopt met wapens.

11 juli 2022

recessie lijkt ingeprijsd, maar lange recessie niet

Het lijkt erop dat de S&P500 een korte recessie heeft ingeprijsd. (13) Topdown Charts op Twitter: "Recession Risk Pricing: from a quick glance at the movement of the stockmarket relative to the path of the PMI, you could argue that the S&P500 is already pricing in the risk of a recession to a certain degree… https://t.co/pvmr9M4QbV" / Twitter

Dat betekent dat de beurzen niet hoeven te schrikken van een daling van de ISM naar beneden 43 (het niveau dat algemeen gedacht wordt als aangevend dat er een recessie is). Als de ISM langdurig onder 50 blijft, dan moet je rekening houden met verder dalende koersen. Als de ISM dan zoals meestal gewoon weer herstelt, dan is een sterk beursherstel te verwachten. De FED moet dan verruimen en het fiscale beleid moet dan ruimer worden (liefst via meer investeringen in alternatieve energie en isolatie woningen en bedrijven). Dat het zo gaat is gebruikelijk geweest sinds Keynes betoogde dat dit zo moest. Recessies waren daarom meestal kort en niet erg krachtig. Het kan uiteraard anders gaan, de FED kan volhouden dat ze eerst een jaar met veel lagere inflatie in de cijfers moeten zien en de republikeinen kunnen voet bij stuk houden en geen nieuw gat in de hand toestaan van Biden c.s. Het wordt vooral erg als de vaste investeringen flink dalen, maar dat lijkt nu nog niet zo'n groot gevaar (er zijn veel aanbodproblemen en de banken hebben ruim voldoende reserves om geld uit te lenen voor gezonde investeringen).

In Europa zien we de val van Duitsland door het voor de industrie onbetaalbaar worden van aardgas en elektriciteit. Het enorme handelsoverschot van Duitsland is verdwenen en dat sleurt de euro naar beneden. Poetin wil Europa straffen voor de hulp aan Oekraïne en is daar tot op heden onverwacht succesrijk in. De westerse sancties zijn een groter drama voorlopig voor West-Europa dan voor Rusland. Publicitair is Rusland buiten het Westen aan het winnen, krijgt het steeds minder tegenstanders. Men legt zich langzaam neer bij de grillen van Poetin en geeft het westen de schuld van hoge energie- en voedselprijzen. Diverse (niet meer) Opkomende Landen hebben te maken met opstand zoals bijvoorbeeld Sri Lanka, er dreigt faillissement van diverse overheden. Allemaal de schuld van het Westen roept men daar.

In Europa zou de recessie lang kunne duren als Poetin strenger wordt en de Groningse gasvelden niet op vole toeren gaan produceren om de Duitse economie te redden en daarmee ook de Nederlandse. 

In de VS hebben we eigenlijk een vrij normaal verloop van de (ongeveer vierjaars)cyclus gezien: eerst piekten de obligatiekoersen, toen de aandelenkoersen en nu lijken ook de prijzen van grondstoffen gepiekt te hebben. Daarna moeten de obligatiekoersen uit gedaald zijn en daarna moeten aandelen op hun dieptepunt te zitten. Dat lijkt allemaal niet ver weg in een normale cyclus. De huidige cyclus zou dan erg kort geweest zijn, maar dat komt vaker voor na een lange opgaande  economische cyclus (zoals 2009-2020).

De structurele stijging van de aandelenbeurzen hangt af van vooral de hoogte van de winstmarges en ruim monetair beleid. Die zijn al jaren gemiddeld torenhoog en dat zou kunnen blijven. Het aandeel van technologie is hoog geworden en daar zijn langdurig hoge winstmarges mogelijk (ook langdurig verliezen). Het wordt structureel anders als er een loonprijsspiraal op gang komt. Dat lijkt nog niet te gebeuren, maar het begint steeds eenvoudiger mogelijk te worden gezien de structurele schaarste van arbeid vanwege de demografie. Robots to the rescue, alternatieve energie ook. maar niet altijd.

3 juli 2022

recessie steeds duidelijker, zijwaartsen tot september op de beurzen?

De snelle economische afzwakking ordt steeds zichtbaarder. In de VS staat volgens de nu bekende cijfers voor de groei van het BNP in het tweede kwartaal -2,1% (methode Atlanta FED). Zo dicht rond het kwartaaleind zit de Atlanta FED er vrijwel nooit meer dan 2% naast. D.w.z. twee kwartalen negatieve groei in de VS. Of men dat als recessie gaat kwalificeren is de vraag, omdat men ook aar andere zaken kijkt als groei BNP (duidelijke afzwakking BNP, industriële productie, arbeidsmarkt, reëel inkomen/ bestedingen). 

Duitsland zit flink in de knel met de teruglopende aardgasleveringen door Rusland. Rusland doet haar best de gasvoorraden iet aangevuld te krijgen in de zomer, net als vorig jaar. De elektriciteitsprijzen gaan ook door het dak en het grote nutsbedrijf die dit niet voldoende mag doorberekenen wankelt. Tegen de huidige energieprijzen zijn er forse problemen in (ook) de Duitse industrie.

In China lijkt het beter te gaan en dat moet de burger dan weer moed geven.

Het consumentenvertrouwen staat record laag en dat betekent dat de consument gaat consuminderen. De huizenmarkt in de VS koelt fors af na de grote stijging van de hypotheekrente. Er zijn veel nieuwe huizen in aanbouw en het aanbod van bestaande woningen stijgt flink. Ondertussen wordt de consumptie flink geholpen door MEW, mortgage equity withdrawal, het een beetje opeten van de overwaarde van het huis. $82 miljard in de VS in tweede kwartaal. Dat moet dan het vreselijk negatieve wealth effect teniet doen, van een daling van de netto bezittingen van $ 18000 miljard, ofwel 80% van het BNP van de VS.

De consensus zit officieel nog steeds niet in recessie, maar gezien de verslechtering van de financial conditions, de huizenmarkt, het consumentenvertrouwen, de hogere rente, slechte kredietmarkt moet de groei in de tweede helft van 2022 lager maken dan in de eerste helft. Dat zal wel goed genoeg worden om de inflatie terug te dringen. Grondstoffenprijzen ex energie zijn al flink omlaag en de goederenprijzen staan weer onder druk. 

De rente daalt, want er wordden renteverhogingen van de FED uitgeprijsd. Als rond september duidelik is dat de Amerikaanse economie in recessie zit, dan moet de FED de plannen om de rente te verhogen schrappen en komt er zelfs weer QE,(2023?)  op straffe van te grote problemen op de kredietmarkt.

Het sentiment over aandelen is grenzeloos pessimistisch en dat doet vermoeden dat de beurzen niet veel verder gaan dalen, al kan 10% meer daling altijd. 

26 juni 2022

van angst voor inflatie naar angst voor recessie

 En ineens is iedereen het eens: er komt een recessie aan in de VS en Europa etc. Misschien niet onmiddellijk, maar toch wel binnen een jaar.  En bij die recessieangst horen lagere inflatieverwachtingen. Minder vraag en lagere rondstoffenprijzen. Sommige handelaren in grondstoffen zijn boos op de markt: ze kunnen haast geen aanbod bij elkaar schrapen en toch vallen de prijzen. Want de vraag stort in. eerst was men nog wanhopig bezig de voorraden op te bouwen en ineens wil men er van af. Dus lagere olieprijzen en graanprijzen. Dr. Copper signaleert het ook: de economische groei zwakt fors af.

Het is (even?) gedaan met de sterke huizenmarkt in o.a. de VS. Het aanbod neemt sterk toe en de vraag vermindert. De hypotheekrente is zorgwekkend hoog geworden en er zijn veel nieuwe huizen in aanbouw. 


Powell begon zijn testimony voor senaat en congres met het verhaal dat de economie zo sterk was, de arbeidsmarkt althans. Maar even later gaf hij toe dat een soft landing erg moeilijk was voor de economie en dat men rekening moest houden met een recessie

Ondertussen vliegen allerlei indicatoren olaag zoals PMI's en ISM. De rentecurve was al langer aan het wijzen op onheil. Het consumentenvertrouwen staat record laag, lager dan bij corona of de financiële crisis van 2008/9. De consument is radeloos bij zo veel daling van het reële inkomen. De overhiedsuitgaven vallen van een klif, dit heeft enorme negatieve invloed op reële economische groei.

Winstverwachtingen moeten terug, zo'n 10-15% lees ik (minder voor de dure aandelen met hoge marktkapitalisatie, dus schade hoeft hierdoor niet zo groot te zijn).

Iedereen zo ongeveer roept dat je moet verkopen, omdat er een recessie aankomt en daar hoort een daling van de koersen bij van 25 tot 40%. Die 25 krijg je bij een niet al te erge recessie zonder vreselijke nieuwe schokken. 40% krijg je als de investeringen  ineen zijgen en er nieuwe vreselijke schokken komen. Die 40% is daarom onzeker en we hebben al 25% achter de rug. Er zijn veel neiuwe investeringen nodig voor oplossing aanbodschokken, robotisering en energie (zowel fossiel als alternatief) 

De afgelopen week gaf de beurs aan blij te zijn met het verhangen van de bordjes: als de inflatie daalt, zal de recessie niet zo erg zijn en kunnen de waarderingen omhoog. Het gaat immers voor om de winst over twee, drie jaar en minder die over een jaar als de rente niet verder verhoogd wordt. 

Ondertussen is China bezig met een kolossaal steunpakket dat de groei och op 5-5,5% moet brengen. Buitenlandse economen houden dat voor onmogelijk maar met meer stimulering dan gedacht en een beetje oppoetsen van de cijfers is 5%+ wel degelijk mogelijk. En dat gaat de wereldeconomie helpen, samen met toch maar wat stimuleren door westerse overheden en politici als Warren die de FED fllink onder druk zetten en de schuld krijgen van de komende recessie. Powell gaat natuurlijk buigen voor de politici en de markt die rap renteverhogingen in 2023 aan het uitprijzen is,