Bij onze vakantie op Rhodos bezochten we ook de synagoge in de oude stad. Voor de deur een vervaarlijke man die een en ander moest bewaken, helaas noodzakelijk. Binnen was iedereen gelukkig erg vriendelijk. Met een moeilijk te vinden fontein waar ze erg trots op zijn.
Het is de oudste synagoge van Griekenland (1577). De geschiedenis daarna van Rhodos is goed te zien. In de Turkse tijd was het antisemitisme niet al te erg. Na 1914 werd Italië de baas en aanvankelijk was het ook niet zo erg. Vanaf 1938 gaat het verkeerd, Mussolini gaat steeds meer mee met de wetten van Hitler. In 1943 moet Italië weg en neemt Duitsland even de macht over. Ze laten 2000 Joden deporteren naar o.a. Auschwitz in 1944, erg laat, Duitsland was al erg op de terugtocht, maar het gebeurde toch. 150 overleven het. In de synagoge kun je de verhalen horen van enige oude vrouwen die het overkwam, met alle verbijstering waarom dit gebeurde zo maar. Het meeste indruk, vond ik, maakte de vrouw die niet in staat was te vertellen wat er gebeurd was.
Je ziet ook de foto's van families van ver daarvoor. Mensen van Rhodos waarvan ik niet kon zien of ze joods, Grieks of Turks waren. Waarom dan toch zo'n groot verschil maken in behandeling.
Na de Tweede Wereldoorlog was er bijna niets over van de joodse gemeenschap, maar de synagoge wordt nog steeds gebruikt, al is het nu vooral een museum. Joden van Griekse afkomst willen er nog wel eens trouwen, maar de oude tijden komen niet meer terug. 50 Joden overleefden de ramp van 1944 omdat ze een Turks paspoort had en Turkije zich sterk maakte ze te sparen.
Vandaag is het de herdenkingsdag van hun soort 9/11 van Israël. Net als Amerika liep de vergelding totaal uit de hand. Nu is dramatisch dat Netanyahu oorlog nodig heeft om aan de macht te blijven en dat Iran aanvallen vanuit Libanon en Gaza nodig heeft. Het een is nog verschrikkelijker dan het ander en het moet zo snel mogelijk stoppen, maar dat lukt maar niet.
Rosi, Kahal Shalom Synagogue, via Wikipedia
Geen opmerkingen:
Een reactie posten