22 maart 2012

Amerika straks weer grootste energieproducent



Citigroup had een uitgebreide studie hoe veel extra de VS en Canada gaan produceren aan olie en vooral schaliegas en schalieolie.
De VS schijnt de gemakkelijkst winbare schaliegas en olie te bezitten en die gaat de komende jaren steeds meer loskomen. Nu al is de aardgasproductie al zo toegenomen dat de aardgasprijs in de VS is ingestort. De investeringsplannen worden daarom enigszins teruggedraaid en het plaatje van Citigroup lijkt wat optimistisch. Schaliegas is een soort hype en men kwam met enorme reservevoorraadcijfers aan. Polen is het laatste slachtoffer waar de schaliegasreserves vandaag met 85% werden teruggeschroefd.
Toch maken de plaatjes duidelijk dat olie en aardgas voorlopig nog niet op zijn.

suggestie voor bezuinigen vanuit Amerika


In Amerika heeft men een veel doeltreffender maatregel dan het weren van buitenlanders om het begrotingstekort te reduceren.
bron: krantenknipsels Bianco

Verwacht niet te veel van SP500 in de rest van 2012


Je moet ook weer niet te pessimistisch worden, maar de grootste stijging van de S&P500 horen we achter de rug te hebben gezien de stijging van de koers/boekwaarde en de koerswinstverhoudingen. Vooral koers/boekwaarde deed het sinds maart 2009 heel goed om de koersbewegingen te voorspellen. Overigens wat de koers/boekwaarde hoort te zijn met bijbehorende mean reversion verandert nogal in de tijd, dus het getoonde plaatje blijft alleen maar overtuigend als we in het post kredietcrisisscenario tot nu toe blijven zitten.
De vierjaarscyclus suggereert dat we op zeker moment even in een beter waarderingsscenario komen. De S&P500 zou het daarom iets beter kunnen gaan doen dan het plaatje suggereert. Maar toch, het plaatje zegt dat we de meeste stijging van de S&P dit jaar vermoedelijk al gezien hebben.

Aandelen goedkoop, slechte performance in in verleden bijna garantie voor te lage koerswinstverhoudingen in het heden


Het bovenstaande plaatje suggereert dat de koerswinstverhouding afhangt van inflatie en hoe goed aandelen het relatief gedaan hebben in de laatste 7 tot 8 jaar vergeleken met Amerikaanse staatsobligaties.
Dit plaatje komt niet helemaal overeen met de populaire gedachte dat de koerswinstverhouding plus inflatie samen 20 hoort te zijn, maar er is wel degelijk een verband tussen inflatie en koerswinstverhoudingen. Hoe hoger de inflatie, des te lager de koerswinstverhouding. Het verband is niet liniair (bij 20% inflatie wordt de koerswinstverhouding niet lager dan 0). Bij deflatie zal de koerswinstverhouding ook lager zijn.

Hoe veel meer men voor aandelen wil betalen dan de voor inflatie gecorrigeerde koerswinstverhouding hangt verder voor een belangrijk deel af van hoe goed aandelen het in de voorgaande jaren gedaan hebben. Als aandelen het heel goed gedan hebben, dan gaat men ook hoge winstgroei verwachten. Dat is geen goede voorspeller gebleken van de werkelijke winstgroei.
De koerswinstverhoudingen kunnen door dat al maar sterker wordende geloof dat aandelen geweldig zijn zoals in de jaren 90 enorm naar boven doorschieten en nu naar beneden doorschieten vanwege de abominabele opbrengsten van de afgelopen jaren. De koerswinstverhoudingen zijn behoorlijk trending.
Eigenlijk is het teleurstellend dat de waardering van aandelen zo weinig op fundamentals als inflatie is gebaseerd en zo veel op een opgebouwd geloof dat aandelen goed zijn op basis van performance in het verleden (goede opbrengsten uit het verleden zijn haast een garantie voor te hoge koerswinstverhoudingen in het heden).

Wanneer dat ophoudt en de koersen weer richting de fundamentals gaat is moeilijk te voorspellen. Overigens had Oppenheimer van Goldman Sachs vandaag een buitengewoon bullish en populair verhaal dat aandelen nu een koopje zijn en verreweg de beste belegging voor de lange termijn.

21 maart 2012

Marmageddon treft Nieuw Zeeland



Door de noodlottige aardbeving in Christchurch is een van de twee fabrieken waar de juiste vorm van marmite (niet dat rare gistige goedje uit Engeland dat er op lijkt of dat goedje vegemite uit Australië) dermate beschadigd geraakt dat de productie ineens zonder aankondiging vooraf tot juli is stil gelegd. Door de opvoeding kun je haast niet meer zonder marmite als rechtgeaarde Nieuw-Zeelander, dat is toch wel een graadje erger dan de Nederlander met drop.
De marmitetekorten beginnen rampzalige vormen aan aan het nemen. De Nieuw- Zeelanders wordt een offer gevraagd om tijdelijk minder marmite te verorberen en niet en masse voorraden marmite in te slaan om medelotgenoten niet hun dagelijke portie marmite te ontfutselen.
De fabriek raadt aan marmite uitsluitend op geroosterd brood te smeren, door de warmte kun je met iets minder toe en gaat je potje wat langer mee en zo kun je beter door de bittere tijden heen komen.

Het is uiteraard al dagen het meest getwitterde onderwerp in Nieuw Zeeland, dat geeft al aan hoe ernstig de situatie is.

In een poll van de New Zealand Herald stoort 33% zich daar niet aan en is op grote schaal marmite aan het hamsteren (maar ze zijn te laat). 29% zegt de barre tijden eenvoudig door te komen omdat ze net als ik dat spul niet lusten. 38% zegt te overwegen tijdelijk het Australische vegemite te gaan nuttigen. De Engelse variant is kennelijk niet te pruimen. Overigens is vorig jaar marmite in Denemarken verboden vanwege de toegevoegde extra vitamientjes. Enkele Engelsen/ Angofielen zijn daar een bring back marmite campagne begonnen, maar tot op heden nog onsuccesvol.
Concentratierisico en staartrisico loert kennelijk overal.

Maddison en de belangrijkheid van Azië versus het Westen


Dit soort plaatjes spaar ik: van heel lange historische reeksen. Angus Maddison is de kampioen hierin, in zijn OECD tijd heeft hij een schat aan gegevens verzameld.
Bovenstaande grafiek heeft mooie kleurtjes en is goed bewerkt door Sasha Nikitin.
Europa was voor de Industriële Revolutie weinig belangrijk en Amerika bestond nog niet eens. De wereld draaide om China en India en de rest was bijzaak. Zelfs Italië was tamelijk onbelangrijk in de gloriedagen van Rome vergeleken met China en India.
Columbus veranderde niet veel in de machtsposities in de wereld (het was aanvankelijk alleen een ramp voor India), maar de Industriële Revolutie, dat was de grote waterscheiding. Azië kon absoluut niet meekomen in de Industriële Revolutie, het was te inflexibel, had geen democratie, de verkeerde instituties etc. De opiumoorlogen gaven de genadeklap aan China.

Deng, de belangrijkste man van de 20ste eeuw, veroorzaakte de volgende waterscheiding (geholpen door de ICT-Revolutie die de wereld plat maakte): vanaf dat moment zie je China en even later ook India weer terugkomen als de belangrijkste spelers op het wereldtoneel. Rond 2050 zal de normale situatie van voor de Industriële Revolutie bijna zijn teruggekeerd met Europa en Amerika weer in een bijrol, een belangrijke weliswaar, zoals ten tijde van de Romeinen Europa ook iets interessants te bieden had.

plaatje via Lukas Daalder en bron: http://img703.imageshack.us/img703/9841/balanceofpowerhistory20.png)

Benderly: grondstoffenprijzen omhoog tenzij hard landing China


Jason Benderly c.s. heeft flink zitten rekenen aan de invloed van de ISM, monetair beleid, de sterkte van de dollar en de groei van de productie in Azië op de grondstoffenprijzen (hier de all commodities index HWWI, de breedste grondstoffenprijsindex). Het plaatje hierboven geeft zijn scenario's met veel groei in de VS en China tot weinig groei in de VS en te weinig groei in China aan.
Voor 2012 lijkt er niet zo veel meer in het vat te zitten door de groeiafzwakking in China en ook de ISM lijkt niet veel meer te stijgen en de dollar is te sterk. De ISM is overigens wel goed genoeg om ceteris paribus wel voor hogere grondstoffenprijzen te zorgen.
Het monetair beleid werkt vertraagd door in hogere grondstoffenprijzen. Het monetaire beleid is onomstotelijk zeer prijsopdrijvend voor grondstoffen. Betere groei in 2013 in Azië moet in 2013 weer een goede stijging van grondstoffenprijzen veroorzaken.
Benderly is tamelijk optimistisch over de groei in de VS in 2013, maar is misschien iets te pessimistisch over de groei in China. Een harde landing in China, terwijl de VS niet in recessie komt, zou goed zijn voor een val van de grondstoffenprijzen van ongeveer 15-20%.

20 maart 2012

Risicopremie aandelen: laag volgens de pessimisten, hoog volgens O'Neil



The Economist had een artikel over de risicopremie van aandelen, met plaatjes van Dimson, Elroy en Staunton. (bron:http://www.economist.com/node/21550273; artikel: Shares and shibboleths).
Dimson, Elroy en Staunton hebben in vervlogen tijden voor ABN AMRO ooit nijver cijfers zitten te vergaren voor de opbrengsten van o.a. aandelen in een aantal landen sinds 1900. Aandelen brachten het meeste op in Australië, maar ook in de VS was de opbrengst bovengemiddeld.
De cijfers van Dimson c.s. worden als heilig gezien inclusief de verbanden die ze leggen. Kritiekloos wordt bijvoorbeeld geslikt dat er gen verband is tussen de groei van het BNP en de aandelenbeurs, terwijl dat toch al enkele decennia wel het geval is voor o.a. de VS (de groei van het BNP moet wel boven verwachting zijn, anders gaat het nog niet erg goed met aandelen, maar dat is tegenwoordig al snel het geval bij zo veel zwartkijkers).

In de 21ste eeuw werd je tot nu toe gemiddeld zwaar gestraft voor je risico als je in aandelen belegt. Daarom buitelen de nieuwe experts over elkaar heen dat dit het nieuwe normaal is van aandelen: vanwege deleveraging en explosie van dementerende bejaarden die niets liever doen dan aandelen verkopen wordt de komende jaren risico gestraft.

Dimson c.s. geven verder aan hoe die mooie opbrengst in de goede oude tijd, de 20ste eeuw met zijn wereldoorlogen, hongersnoden in Afrika en China waarbij honderden miljoenen stierven, de depressie van de jaren dertig en toen de mensen gemiddeld 15 jaar korter leefden, tot stand kwam.
De bulk kwam van dividenden, 0,8% van groei dividenden en 0,4% door stijging van de waarderingen van aandelen (qua dividend).
Omdat dividendrendement maar 2,5% is in de VS (zelfs inclusief Apple) kom je al snel op sombere voorspellingen voor de opbrengst van aandelen in de komende jaren.

Jim O'Neil, een gewaardeerd optimist (hij zou erelid van de club van optimisten kunnen worden, ware het niet dat er geen liefhebbers zijn om voor optimist versleten te worden, dat is kennelijk net zo erg om als republikein voor Massachusetts moderate te worden uitgescholden) vindt de nadruk die op het dividendrendement sec wordt gelegd wat al te neerslachtig. Zijn modellen stellen dat de equity risk premium afhangt van dividend (inclusief buybacks) plus dividendgroei (die goed is as je de wereldgroei van het BNP neemt) minus de reële rente (die record laag is). De som van het geheel is nu veel hoger dan normaal, vooral dankzij de negatieve reële rente en de hoge economische groei in de wereld).

Jim O'Neil is niet zo bekrompen als de meeste doom and gloom aanhangers omdat hij de opkomende landen, vooral de BRIC's, de term die hij heeft uitgevonden, zo belangrijk vindt. Deze stuwen de economische groei flink op, volgens mij en Ter Veer tot hoogtes die nooit eerder vertoond zijn in de komende jaren.Alleen India al creëert tot 2020 meer extra consumptie dan heel het BNP van Groot Brittannië. China is nog veel belangrijker en zo kan hij nog wel even door gaan.

19 maart 2012

huizenmarkt VS: NAHBMI niet omhoog, toch verbeteren de vooruitzichten


In enkele maanden tijds is de index van het sentiment van bouwers in de VS (NAHBMI) verdubbeld. Deze maand steeg de index niet, terwijl dat wel was verwacht. Calculated Risk legde uit dat dit kwam omdat de vorige maand in Californië de index te ver omhoog opgezweept was en dat dit deze maand is rechtgezet. Het vooruitkijkende deel van de NAHBMI zou afgelopen maand wel gestegen zijn.
Het andere nieuws van de huizenmarkt was gunstig voor de bouwers: verbouwen was met 11% gestegen op jaarbasis en nog belangrijker: Fannie Mae versoepelde de voorwaarden waaraan leners moeten voldoen om te kunnen herfinancieren. Je mag nu ook tegen de huidige lage hypotheekrente oversluiten als de waarde van je huis bijna even hoog of lager is als de hypotheek. Dat zal de komende weken gaan leiden als het goed is tot een flinke stijging van mortgage refinancings.

inflatie VS sinds 1871


Inflatie in de VS was vroeger veel wilder. Voor 1900 was deflatie heel normaal
bron: http://advisorperspectives.com/dshort/updates/Inflation-Since-1872.php

18 maart 2012

Samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week


Ook de vorige week viel het economische nieuws in de VS erg mee. De initial claims voor werkloosheid waren weer eens laag op 351.000, maar vooral heel goed nieuws was de stijging van de retail sales met 1,1% (ex benzine +0,9%), waardoor men weer visioenen krijgt voor hogere groei consumptie en stijging ISM (de voorlopende surveys hierop Phillyfed en Empire Staat (NY) waren goed).
Het optimisme van het midden en kleinbedrijf verbeterde (NFIB). Het aantal hypotheekaanvragen om een huis te kopen steeg met 4,4%.Het consumentenvertrouwen werd heen en weer geslingerd tussen beursoptimisme en hogere benzineprijzen, waardoor de trendverbetering even niet overtuigend doorzette.
De industriële productie steeg niet, omdat nutsbedrijven door het extreem milde weer minder produceerden.
De inflatie steeg 0,4% (door de dure benzine) maar de kerninflatie daalde naar 0,1% op maandbasis (ex volatielere componenten bleef het 0,2%) en dit viel ook mee (maar nu is het goede inflatienieuws op denk ik).

Obama probeert de benzineprijzen te beteugelen door samen met kameraad Cameron de strategische oliereserves een beetje open te zetten (1-1,5 dag olieconsumptie). Obama’s approval rating lijdt zwaar onder de hogere benzineprijzen (die is volgens de republikeinen immers het gevolg van te weinig boren in Alaska en de Golf van Mexico en vooral politiek gekluns met Iran). Obama is nog lang niet herkozen (plaatje van Strategas).

Het belangrijkste nieuws was de flink stijgende rente na de toelichting van het FED besluit zoals beloofd niets te doen vanwege minder vertrouwen in de FED ondanks onduidelijke gesteriliseerde QE beloftes en meer angst dat de rente meer richting de economische fundamentals gaat en doof wordt voorde lokkende sirene van 0% rente tot 2015 (of veel eerder als het aan Fed gouverneurs Lacker en Plosser ligt). De impliciete inflatie steeg behoorlijk afgelopen week.
In Europa daalden de renteverschillen van Frankrijk, Italië etc met Duitsland. De geherstructureerde Griekse leningen zijn uiteengespat in allerlei delen waarvan de markt nog aan het raden is wat de juiste waardering hoort te zijn.

De Duitse ZEW expectations was mooi, die van current situation daalde. De handelsbalanzen van Frankrijk en Italië zonken verder in het rood.

In Japan viel het nieuws wat tegen (leading index, consumentenvertrouwen, tertiary index (dienstensector) en in China ontspoorde de exporttrein hevig in februari (grootste handelstekort ooit).

Tijdgeest: de Encyclopaedia Brittanica is gestopt met het drukken van hun wijsheden, die moet je nu digitaal verwerven. Het VK gaat een 100-jarige staatslening uitgeven nu de rente zo laag staat.

SP: 84% van actieve aandelenfondsen bleef achter bij Amerikaanse index



S&P’s laatste rapport over de performance van het afgelopen jaar van actieve managers loog er niet om: het was nog slechter dan in voorgaande maanden: maar liefst 84% (een record) bleef achter bij de index op jaarbasis, 57% lukte het niet de index over drie jaar te verslaan en 62% niet over een periode van 5 jaar. John Bogle (vader van indexbeleggen) zit vast te glimmen van trots.

Er zat ook geen persistentie van outperformance in: de managers die het in de voorgaande jaren goed gedan hadden, deden het vaak daarna nog slechter dan gemiddeld. Het is verbazend moeilijk vooraf winnaars te vinden voor belegging in Amerikaanse aandelen. Vroeger deden managers in small en mid cap het vaak veel beter dan hun large cap collega’s, maar de laatste jaren vergaat het small en vooral mid cap managers bijna even slecht (ik hoor dus kennelijk petje af te nemen voor de prestaties op langere termijn van onze Amerikaanse small cap beleggers bij F&C).

De cijfers vallen me tegen. Op drie jaars basis zitten we toch echt in een bull markt en dat helpt actieve managers meestal omdat ze gewoonlijk erg optimistisch zijn over hun markt en te veel risico nemen.

Hoe komt dit? Voor een deel komt het door de computerprogramma’s die het leven van andere beleggers zuur maken en schijnen te leiden tot ongeveer 0,5% extra marktimpactkosten per jaar in vooral de VS als ik de verhalen van Erik Rubingh beluister (cijfer moeilijk hard te maken, maar dat het behoorlijk is, lijkt me plausibel, de computerprogrammahandelaren die aandelen voor de nodige minuten weten vast te houden al voor ze weer te verkopen zijn nog erg winstgevend zo lang ze het hoofd boven het hoofd gehouden wordt (transacties in ETF’s die crashen worden doorgehaald, daar zouden die computerprogramma’s toch voor moeten bloeden vind ik).
Verder was de correlatie tussen individuele aandelen en de index record hoog. Dat maakt selectie moeilijk en handelen weinig kansrijk.
Een negatief punt is verder dat je vaak tegen insiders handelt (ofwel insiders vanuit het eigen bedrijf of tegen een hedgefund dat zo veel extra informatie heeft weten op te duikelen dat je in het nadeel bent).
De performancedruk is enorm en dat dwingt actieve managers snel verliezende strategieën los te laten, net voordat ze gaan werken. Hoger management en boze aandeelhouders weten dit meestal op het verkeerde moment voor elkaar te krijgen. Underperformance maakt onzeker en leidt tot kopieergedrag van voorheen succesvolle strategieën die uiteraard ophouden te werken als de copycats ertoe overgaan.

Enhanced de index volgen heeft nog wel enige kansen denk ik, al is ook hier enig geduld noodzakelijk. Qua constructie zijn sommige indexen risicovoller dan nodig is, kwaliteit scoort uiteindelijk wel met geduld een beetje en verstandige waardetilts werken uiteindelijk ook wel en momentum heet het (te) goed gedaan, dus er waren wel degelijk mogelijkheden voor outperformance in de afgelopen drie jaar.

Maar toch, 84% die achterblijft, dat is ongehoord. Dit cijfer zal wel weer lager worden, omdat binnen korte tijd excessief veel passief belegd gaat worden en er daardoor weer kansen voor actief management ontstaan.

N.B. het lijkt roeien tegen de stroom op en daarom heb ik maar een plaatje van een gefrustreerde roeitrainer erbij gedaan, naast een plaatje uit Business Insider waar de strijd met de pijltjesgooiende apen wordt gestiliseerd.

Barrons over huizenprijzen VS: Ready to rebound


6 jaar zijn de huizenprijzen nu al aan het dalen in de VS en volgens Case Shiller is 34% van de topprijzen af en in de zandbakstaten meer dan 50%.
5 miljoen huizenbezitters verloren hun huis en van de 76 miljoen hypotheken staan er 14 miljoen onder water bij de huidige prijzen. De waardedaling is goed voor de helft van Amerikaanse BNP.
Tijd voor een wat positiever verhaal vond Barrons, maar zelfs zij komen niet verder dan 0% in 2012 en pas echte stijging vanaf 2013. Eenzelfde soort voorzichtigheid als eind 2011 voor de aandelenmarkten, zo zal ik maar zeggen.

De positvo’s stellen dat werkgelegenheidsgroei eindelijk ergens op begint te lijken, de officiële hypotheekrente is nog nooit zo lag geweest.
De affordability index staat op 206, een record, d. w. z. het mediane gezin heeft twee maal het inkomen benodigd voor de aankoop van het mediane huis (op de top was het 102,7).

Dat zijn allemaal leuke cijfers, maar de bear stelt meewarig: zo lang foreclosures al maar toenemen en die dingen tegen een discount van ongeveer 30% gaan, wordt het niks met de hizenmarkt.

De optimist (zoals ik) klampt zich vast aan de cijfers van CoreLogic waar je in december 0,2% prijsstijging van non forced selling huizen zag en in januari +0,7%.
Er zijn nu twee soorten gebieden waar de huizenprijzen stijgen: de goede gebieden zonder veel foreclosures die altijd al populair waren en de gebieden waar de prijzen zo ontzettend veel gedaald zijn dat ze te duidelijk te goedkoop zijn geworden (zoals in een deel van de zandbakstaten, waar de prijzen te ver onder de bouwkosten zijn gedaald en de werkgelegenheidsgroei aantrekt: Phoenix +0,8% in december bijvoorbeeld). Dat laatste is een betrekkelijk nieuw argument.

De beren staan nog steeds bol van de argumenten waarom de huizenmarkt nooit meer kan herstellen en er eerst nog eens 5% van de prijzen afgeschaafd moet worden in 2012 en er in 2013 verder op Godot gewacht moet worden die met de cijfers komt van stijgende huizenprijzen.
1.De schaduwvoorraad van ongeveer 3,7 miljoen huizen moet kleiner worden, een hypotheek krijgen moet geen Sisyfusarbeid zijn.
2.Men ziet en huis niet langer als de beste belegging die je in je leven kan doen, maar een noodzakelijke verkwisting van kapitaal, nodig om goed te kunnen wonen.
3.Net als in Nederland speelt de discussie de hypotheekrenteaftrek maar eens in de vuilnisbak te doen om het begrotingstekort te dichten. In de VS zal men dit vooral bestrijden via gemiste belastingen over dan lagere huizenprijzen en minder inkomen en uitgaven door aangeslagen vertrouwen door die lagere prijzen.
4. Covers zoals die van de Barrons passen in de contraire voorkantentheorie

De trends zijn goed, de schaduwvoorraad was volgens Zandi een jaar geleden 4,5 miljoen en de nieuwe 60 dagen+ betalingsachterstanden nemen af (=over enige tijd minder foreclosures).
Vooral de inhaalactie van nieuwe gezinsvorming die nu op gang gaat komen om de dalingen sinds de kredietcrisis recht te zetten, dat moet de vraag naar huizen doen opstuwen boven wat er nu op de markt is.
Shiller is vooral optimistisch door het fikse herstel van het optimisme onder bouwers (NAHBMI), waarom dit zo’n goede leading indicator is weet hij ook niet (de praatjes van bouwers over de vooruitzichten van de huizenmarkt slaan gewoonlijk nergens op).

17 maart 2012

Goldman Sachs mores leren (met cartoons)







Het artikel in de New York Times Why I am Leaving Goldman Sachs (http://www.nytimes.com/2012/03/14/opinion/why-i-am-leaving-goldman-sachs.html?_r=1&src=me&ref=general) heeft heel wat tongen losgemaakt. Wat een cynisme, wat een vergiftigde kijk op/ van de cultuur van GS.
Alle vooroordelen werden bevestigd: GS is een meedogenloze geldmachine die zijn klanten (waaronder wij dus) als muppets/ sukkels zien waar zo veel mogelijk geld uit geperst moet worden en wel zo snel mogelijk zonder te letten op de consequenties.

Dat is precies de cultuur die niet past bij denken op lange termijn, verantwoord ondernemen. Het was een ontsporing van de bonusgraaiers. Waar is de tijd dat mensen die in de ogen van Ter Veer te grote hypotheekschuld op zich namen en daarvoor op het matje geroepen werden om te waarschuwen voor de kwetsbaarheid daarna (hoogst actueel overigens: iets te veel hypotheekschuld en je betaalt je ineens blauw).

Gelukkig wordt in de targets steeds nadrukkelijker het belang van de klant gezet: winst op korte termijn die de winst op lange termijn in gevaar brengt, dat moet je vermijden. Eerlijk duurt het langst en het laten parallel lopen van het belang van de klant met dat van de eigen onderneming en indien beter het belang van de klant voor laten gaan is het veiligste en op lange termijn het meest winstgevende.

De vice president van Goldman Sachs, een relatief onderknuppeltje dus, kreeg wel heel prominent alle aandacht. Goldman Sachs heeft wel degelijk zijn goede kanten, doet soms heel erg veel voor zijn klanten en levert vaak uitstekende kwaliteit af. Maar hun cultuur dat elk jaar een behoorlijk deel ontslagen moet worden om de mensen actief te houden lukt te veel korte termijn denken uit, met uitwassen zoals in het artikel genoemd.
Overigens is het zo afgeven op je vorige werkgever, waar je kennelijk 12 jaar een goede boterham hebt verdiend en je te buiten bent gegaan aan juist die dingen die niet kunnen, niet erg sjiek, geen toonbeeld van goede mores. Maar het leest natuurlijk wel lekker.

Laten we hopen dat dit artikel een soort wake up is voor de mores van de financiële dienstverlening. Wie zijn klanten muppets of sukkels noemt en dan die klant verliest, dat is pas een sukkel. Laten we vooral ook meer op lange termijn denken, dan verbetern de mores van zelf.