28 juni 2012

Death cross bullish sinds QE


Charttechnische signalen werken soms anders sinds de FED geld aan het drukken is geslagen. Een voorbeeld hiervan is het death cross (het 50-daags gemiddelde breekt door het 200- daags gemiddelde naar beneden en dalen beide).
In de grafiek van Schaeffer Research staat het aantal doodskruizen dat gevormd wordt.
Als de S&P een doodskruis vormde, was sinds 1975 de opbrengst van aandelen duidelijk lager dan gemiddeld. WSJ's blog Market Beat vindt dat een doodskruis nu bullish is. De FED kan er niet meer tegen als het te veel van die dingen regent en doet dan dus iets, QE. En zowaar na zes maanden staat de S&P dan ineens duidelijk hoger (15% na het laatste kruis van 12 augustus 2011).

bron: http://blogs.wsj.com/marketbeat/2012/06/27/heres-how-the-death-cross-is-bullish-for-stocks/

Google en niet Facebook regeert het web


Google is wereldwijd de website met de meeste bezoekers. Het heeft 23 van de 100 drukste websites. Facebook presteert minder in Amerika en Europa en is alleen sterk in Arabië, de moslimlanden. Yahoo is 1 in Japan en Kameroen (je krijgt goedkoop internet daar als je Yahoo als startpagina neemt).
bron: http://webempires.org/dominating-websites-map/ (cijfers alexa)

24 juni 2012

Duitsland

ik ben nog een paar dagen in Duitsland.
Vandaar even geen nieuwe posten.
ik ben positiever geworden op de extra inspanningen van de centrale banken, kredietgroei in de VS, voorraadherstel in Europa straks en hoe zelfs op de Duitse tv de standaardoplossingen (bank unie, eurobonds) gemeld worden alsof het kan. Angela kijkt weer vrolijk na de prestaties van de mannschaft. Een cultuurverschil: in Duitsland versiert men de auto en grimeert men zich, in Nederland vindt men het eigen huis belangrijker (en trekt men een oranje shirt aan)

21 juni 2012

M&G seminar onroerend goed Amerika/Europa/Azië en financiering hiervan

Vanmiddag ben ik naar het seminar van M&G geweest in L'Europe. Men ging eerst eens omstandig uitleggen hoe absurd hoog tegenwoordig de hypotheekrentes zijn als je een kantoor van bijvoorbeeld 100 miljoen pond wil financieren in hartje Londen. Dat zouden ze dan doen via eigen kapitaal, mezzanine kapitaal en senior hypotheken, kortom het soort constructie waarbij in Amerika monumentale verliezen zijn geleden.
De rentes die je nu kunt krijgen voor de eerste hypotheken zijn nu ver boven de normale swaprente. Vroeger, in de goede oude tijd van rond 2006 kon je een hypotheekrente krijgen van 0,6-1% boven de korte rente. Nu moet je hier 4% of nog erger boven de korte rente voor betalen en een eerste hypotheek gaat niet langer tot 60-75% van de koopwaarde, maar nu tot 50-55%.
Evident is dat je nu een heel wat betere deal doet dan in 2006. Maar als je hiermee aan komt bij een fondsbestuur raken ze hierdoor dermate van slag dat ze gaan aangeven een andere vermogensbeheerder te gaan zoeken. Pas als je zegt dat je meer in de allerveiligste staatsleningen gaat beleggen klaren de gezichten weer wat op.
M&G had een redelijke uitleg waarom die hoge hypotheekrentes voor commercieel onroerend goed in Europa nog lang hoog zullen blijven, zo lang banken nog ijverig deleveragen (en fondsbesturen nog niet zo heel erg warm lopen voor hoge rendementen met risico's die ze niet goed kunnen inschatten). In Europa staat er ongeveer € 1000 miljard uit aan financiering van commercieel onrorend goed, waarvan € 500 miljard de komende twee jaar moet worden geherfinancierd en banken willen en kunnen zich niet branden aan dat hele bedrag. D.w.z. die fondsbesturen moeten alsnog overgehaald worden en dat lukt slechts tegen nog hogere hypotheekrentes en nog betere zekerheden.

Daarna kwamen de vooruitzichten voor commercieel onroerend goed aan de beurt. Na het begin kreeg de financieringsproblematiek, die de prijzen zo drukt, wat minder aandacht. Prangend vond men wel dat de gemiddelde financiering van A1 onroerend goed in Londen van 40 naar 60% was gestegen (na een piek van 66%). In de huidige ogen is dat te hoog. Die 60% is wereldwijd heel populair, maar moet kennelijk naar onder de 50% in Europa (in de VS kan het boven 60% blijven). Dat blijft voorlopig een rem zetten op de prijzen voor Europees onroerend goed.

20 juni 2012

FED: dan maar extra Twist

De meest populaire kop bij de lezing van de theeblaadjes van de FED met hun statement en voorspellingen is: The FED twists again, of let us twist again.
Dat was de belangrijkste beslissing: men verlengt de Operatie Twist waarbij ze steeds langere duraties kopen tot eind dit jaar. Daartoe matigen ze het tempo, anders zouden ze over drie maanden al klaar zijn.

Wat ze met de rente zouden doen, dat was geen vraag: die hebben ze al tijden beloofd tot 2014 op 0 te houden, ook al ziet de helft van de FED-leden eind 2014 hogere rentes. Enkele haviken hebben hun rentevoorspelling voor 2014 wel verlaagd, zoals in het plaatje van Capital Economics te zien is.
Er blijft een Albanese consensus dat de FED rente op lange termijn 4% of hoger moet zijn. D.w.z. er is wel een onderbouwing voor een ultimate forward rate van de Nederlandse pensioenverplichtingen van 4,2%.

Men bracht de voorspellingen voor de groei en inflatie terug. De werkloosheid zal "only slowly" dalen in plaats van "gradually"als ze de vorige keren hoopten (dat krijg je als je de voorspelling voor de groei van 2013 zo flink terugbrengt tot onder de potentiële groei). De FED voldoet niet meer aan zijn doelstellingen: de werkloosheid is te hoog en de inflatie te laag. Toch is er nog niet gegrepen naar het wapen van QE3.
De inflatieverwachting is nog niet op de door Bianco gedroomde 1,8% om QE3 te rechtvaardigen.
Men wil het kruit nog droog houden tot de andere centrale banken door de bocht komen. Uiterlijk op Jackson Hole zal Bernanke wel gaan uitleggen dat de FED agressiever moet zijn. Tenslotte meldde hij vandaag wel dat de FED is:  “prepared to take further action”


 Bovenstaand plaatje van Sober Look geeft aan dat sommige dingen wel goed beginnen te gaan in de ogen van de FED: sinds betrekkelijk kort (augustus 2011) is de kredietgroei weer op gang gekomen. Dat gaat binnenkort voelbaar worden in de economische groei

rutterecessie verdiept zich

Nederland verraste met een all time low in het consumentenvertrouwen en dat vóór de smadelijke nederlagen bij het voetbal.  Dat kon er nog wel bij, eigenlijk riep Nederland dit over zich af. Alles is plotseling slecht: we hebben te veel schulden, daar zijn we immers kampioen in blogde ik gisteren, onze pensioenfondsen zijn zo insolvabel dat eindeloos gekort moet gaan worden, de huizenprijzen storten in, zij het niet zo veel als die van kantoren, het Kunduz - akkoord leidt tot grote daling van de inkomens, we hebben geen zomers meer maar natte moessons, de AEX staat op niveaus van tig jaar geleden, de rente is onder nul aan het zakken waardoor pensioenen een illusie zijn geworden, we zijn racisten geworden die buitenlanders als eng en gevaarlijk zijn, ontwikkelingshulp moet decimeerd worden, de zorgkosten zijn onhoudbaar, de belastingen moeten omhoog, onze defensie is straks niet meer opgewassen tegen Luxemburg, we moeten pas na onze tachtigste met pensioen, onze woningcorporaties lijden miljardenverliezen en gaan dat verhalen op onschuldige huurders (maar geven wel volgens de regels miljoenen weg als ontslagvergoeding van de daders), de euro gaat leiden tot overdrachten van 8% van ons inkomen naar het zonnige zuiden, terwijl we desondanks daar in elkaar geslagen gaan worden als krenterige nazis, het gaat zo slecht dat er geen files meer zijn op de wegen, d.w.z. het is niet zo heel erg raar dat het niet helemaal jofel gaat met het vertrouwen.

Geen wonder dat onze partijen aan het verworden zijn tot populistische partijen of light versies hiervan als men net wil doen te willen gaan regeren. De Eurofobie straalt ervan af. Als exporterend land moeten we immers protectie gaan invoeren, zoals Fleur Agema zo treffend kan verwoorden en nu eindelijk breed ingezien wordt als het ware geloof. Rutte heeft afgedaan als lachebekje en zet zo erg het eurofobe petje op dat hij neerbuigend behandeld wordt door Angela, hij krijgt nog wel haar genadebrood, net als die sukkels in Zuid Europa, die overigens wel een betere groei laten zien in de meeste landen. De VVD is tot PVV light verworden net als de PvdA een SP light is geworden (een soort samsonite). De kiezer wil the real thing, niet de light versie. Dat betekent dat we na de verkiezingen het record van België gaan verbreken met de langdurigste formatie, omdat de twee partijen die voor elkaar geschapen zijn, PVV en SP, niet met elkaar willen regeren. Dat is niet erg, want dan regeert de rede van de CDA waarin niets gebeurt en dat is maar goed ook, dan komt alles vanzelf weer goed.

Hoe zo ontkoppeling groei VS en Europa

De samenhang van de groei van Frankrijk met die van de VS is hoog (ongeveer 0,8). Je kunt niet erg goed de ontkoppeling zien van de groei van Frankrijk met die van de VS. Het verschil is wel eens groter geweest. Het verleden laat zien dat dit soort piekverschillen maar heel kort duren. Door het verschil in groei van de bevolking groeit de VS overigens wel gemiddeld 1% sneller dan Frankrijk, maar dat was na 2000 duidelijk minder. Zo vreemd zou het niet zijn als de VS weer enige jaren gemiddeld meer dan 1% sneller groeit.

 Andere landen in Europa hebben een lagere samenhang met de groei in de VS. Opgeteld correleert de groei van Europa ongeveer even sterk als die van Frankrijk met de VS. De onderlinge samenhang van de groei in de landen in Europa is lager dan die met de VS. Men had beter de dollar in kunnen voeren dan de euro.

Het plaatje van Rosenberg laat zien dat de groei van Europa nog maar heel kort lager is dan in de VS. Hij vraagt zich daarom terecht af: Hoe zo is er ontkoppeling van de groei van Europa en de VS

N.B. Rosenberg denkt dat dit betekent dat de VS straks even weinig gaan groeien als Europa nu, terwijl ik denk dat de oude groeiverschillen met de VS weer terug zullen keren via hogere groei in Europa dan nu.

Nederland kampioen (Rosenberg)

Nederland is kampioen. Niet in voetbal, maar in schulden maken volgens Rosenberg (Gluskin Sheff), de überbear. Dat komt door onze veel te grote banken en de monumentale hypotheekschuld.
Griekenland heeft haast geen schuld in deze tabel.

Chindia en productiviteit landbouw en export naar Europa

De productiviteit van de landbouw in China en India is de laatste decennia enorm gestegen. De laatste jaren gaat het wat minder snel in India (hopelijk komt de oude trend weer terug: India oogst erg weinig per landbouwproduct per hectaar; opvallend is de boven gemiddelde productiviteit in China)
Er is nogal wat vrees dat Azië erg moet lijden onder minder export naar Europa. China en India zijn betrekkelijk grote exporteurs naar Europa, maar dat is maar een paar procent van het BNP. Dat kan hun groei toch niet echt serieus bedreigen. De export naar de buurlanden zal behoorlijk doorgroeien en dat is belangrijker voor ze dan Europa.

19 juni 2012

huizenprijzen China dalen, maar minder hard

Het gaat nog steeds niet goed met de huizenprijzen in China. Elke maand kijkt men vol angst naar de Chinese huizenprijzen tegenwoordig. In 43 van de 70 grote steden daalden de prijzen, in 6 steden stegen ze. Ontwikkelaars verlaagden hun prijzen om meer te verkopen en dat lukte: er werden meer huizen verkocht.
Men is niet zo bang dat de huizenprijzen gaan instorten, nee er wordt weer paniek onder huizenkopers gesignaleerd dat ze niet op tijd kunnen kopen.

verdere verbetering Amerikaanse huizenmarkt

De index voor het vertrouwen van de huizenbouwers in de VS steeg en dat is een leading indicator voor de bouw van nieuwe huizen. Dat is de belangrijkste reden waarom de fiscal cliff (het einde van de belastingverlagingen van Bush die leiden tot 4% van BNP aan overheidsbezuinigingen als een en ander niet gerepareerd wordt) niet gaat leiden tot een recessie in de VS in 2013.
Het nieuws over de huizenmarkt in de VS blijft merendeels goed. Er komen steeds meer statistieken dat huizenprijzen stijgen, de voorraden versus verkopen afnemen, dat er minder probleemhypotheken komen.
Dat betekent nog niet dat de situatie nu gunstig is: er zijn nog steeds enorme aantallen mensen die onder water zitten met hun hypotheken, in foreclosure. Het is nog steeds moeilijk een hypotheek te krijgen. Maar de situatie verbetert, ook door nieuwe overheidssubsidies (die helpen de banken ook).

17 juni 2012

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De hele week was men aan het sidderen voor de verkiezingen in Griekenland (Angela ging daardoor eerder weg bij de G20, daar komt kennelijk nog geen steun vandaan) en zat men vol treurnis over hoe snel de markt ontevreden was over € 100 miljard steun aan Spanje. De rente wilde daar naar 7% en nam de Italiaanse rente behoorlijk mee omhoog. Dit garandeert bijna een cadeautje eind juni op de Eurotop, maar cadeautjes moeten dan niet zo krenterig zijn als € 100 miljard (we zijn immers oplossingen gewend van € 1000 miljard of dollar). Door de beloofde steun van de centrale banken lieten de meeste markten zich uiteindelijk toch van hun beste kant zien. Financials werden weer gekocht omdat ze te goedkoop geworden waren en sommige permaberen konden haast niet meer verbergen dat ze de wereld straks rooskleuriger gaan inzien (Rosenberg o.a., maar ook zelfs Soc Gen, Gave Kal). Ook telecom en nutten waren populair.

De Duitse rente bleek niet alleen omlaag te kunnen gaan (als de redding van de euro lukt, gaat de rente omhoog en als die niet lukt gaat de Duitse rente ook omhoog, zo redeneerde men). Misschien ook wel door al die praatjes over een European Redemption Fund (ERF) waarbij alle Europese staatsschuld boven de 60% als waren het subprime AAA hypotheken ineens ook AAA zouden worden. Vooral de SPD had er wel oren naar, het zou zelfs mogen van de Duitse grondwet (eurobonds mogen daar niet van).

Ondertussen verslechterde de macro in Europa verder. Nederland spant de kroon. De recessie aldaar wordt dieper dan die in Spanje, maar kan wel eerder ophouden. De retail sales waren maar liefst 8% lager zo blogde ik al en verbetering lijkt nog niet direct te komen, al gaan de lagere olieprijzen wel helpen. Investerinsgroei lijkt volgens SKF en in mindere mate Siemens in heel wat Europese landen weer negatief te worden, hetgeen veel te snel is voor een normale cyclus van de investeringen (Juglar, die 7-12 jaar hoort te duren en niet 4 (2009-2013) zoals nu dreigt).
Ook de ECB gaf toe dat het minder goed gaat met de economie dan ze voorspeld hadden. Dadelijk gaan ze de rente nog verlagen ook.

In China waren de cijfers minder slecht en de Citigroup Economic Surprise Index herstelde flink op betere geld/kredietgroei en iets aantrekkende productie van elektriciteit en industriële productie (nog steeds slechte cijfers voor China).
De yuan hield op te dalen (overigens deed de euro dat ook, wie weet vanwege short covering van de extreme futures posities)
In de VS valt het nieuws ook wat tegen. De initial claims voor werkloosheid zijn licht aan het stijgen (maar brengen 100-150.000 groei werkgelegenheid per maand nog niet in gevaar). Dit zet de deur voor QE3 wagenwijd open (want geen daling van de werkloosheid in het verschiet), samen met de lagere ingeprijsde inflatieverwachtingen. De industriële productie daalde onverwachts een beetje. Men brengt nijver de voorspellingen voor het tweede kwartaal omlaag van 2,5% naar 2% door oplopen van de handelstekorten,  ietds tegenvallende retail sales, verdere krimp overheidsuitgaven. Diverse brokers komen met vooruitlopende indicatoren voor nieuwe orders en die verslechteren behoorlijk. Het Empire State Survey en Phillyfed vielen tegen. Ergo, de ISM komt waarschijnlijk wat lager binnen dan mijn modelletje aangeeft, zo rond 50-52.
Een survey van de FED gaf aan dat Amerikanen gemiddelde 40% armer waren geworden in 2007-2010 en de gemiddelde lonenen reëel met bijna 10% daalden, niet bepaald de change where you can believe in die Obama beloofde.
Met de inflatie gaat het ineens heel goed door de dalende grondstoffenprijzen, ook al daalt de kerninflatie niet in de VS (wel in delen van Europa).

Griekenland en de Irakoorlog in 2003, 1991

Vandaag hebben we zo'n dag waarop het erop lijkt of het erop of eronder is in Griekenland en daarmee voor de beurzen.
Men ziet het als een belangrijk staartrisico.  Niet een paar mensen, maar zo ongeveer 2/3  ziet dit als een groot staartrisico met wel 50% kans van optreden. Dat is wel een beetje erg veel kans voor een staartrisico. De kans dat men dit staartrisico niet heeft ingeprijsd is derhalve ongeveer 0.

Dit is niet de eerste keer dat iedereen een staartrisico ziet, dat zagen we ook bij de Irakoorlogen in 1991 en 2003. Ruim van te voren was aangekondigd wanneer een en ander zou losbranden. In 1991 riep Peter Lynch, toen de wonderbelegger van Maghelhaenes, al dat iedereen echt wel de risico's had ingeprijsd en hij een ding zeker wist: de risicopremie op het moment was torenhoog. Dus niet van den benauwde, gewoon kopen, bij voorkeur wat door die torenhoge risicopremies veel te goedkoop was geworden. De beurs ging in 1991 al in de week voor de aanval stijgen en weg was de bear markt.
De geschiedenis herhaalde zich in 2003. Daarvoor was de beurs voor de zoveelste keer omlaag gesleurd in de sluipkrach 2000-2003.  De investeringen maakten een dubbele dip door, heel ongebruikelijk en de waarderingen waren eindelijk weer te laag (na de enorme overwaarderingen van 2000). Iedereen hield zijn kruit droog, want je wist maar nooit, dadelijk had Saddam Hoessein wel een bacteriologische bom of zoiets. Je kon op dat moment toch niet verkopen dat je bullish was gepositioneerd, want als het verkeerd ging dan zou je ernstige verwijten naar je kop geslingerd krijgen: hoe kon je bullish zijn, terwijl je wist dat die oorlog ging beginnen?
Zo maak je een dieptepunt in de beurzen dat jarenlang meekan.

In 2012 is de situatie ietsje anders. De crisis in Griekenland is al ver gevorderd, een goede afloop lijkt niet mogelijk, wat de verkiezingsuitslag ook is. Opnieuw zitten we in een situatie waarin iedereen dit weet en reeds hiervoor gepositioneerd is. Men houdt zijn kruit droog, men weet dat er enorme steun komt vanuit de centrale banken, men weet dat op de Eurotop eind juni iets gunstigs naar buiten moet komen. Dat heeft er wel voor gezorgd dat men minder negatief zit dan tijdens 1991 en 2003 voor aandelen, er zijn zelfs hoge waarderingen voor veilig geachte aandelen met veel dividend. Maar men zit wel veel te positief gepositioneerd in Duitse staatsleningen. Die positie is van de week begonnen te kraken.

Men merkt terecht op dat Spanje een grotere donderwolk is dan Griekenland. De macro van Europa kraakt op het ogenblik steeds meer, vooral in Nederland (maar herstel komt als de spaarquote gaat dalen en dat tijdstip komt snel met behoorlijke kans, rond het vierde kwartaal). Men weet echter ook dat die zak met liquiditeiten aandelen omhoog gaat krijgen, vooral als er steun van Angela komt.
Er is dus hoop. Die hoop kun je misschien een beetje zien in de performance van de buy write index (dat is een ETF waar men elke maand een at the money  call optie op de S&P schrijft en doorrolt) en de S&P500 (dat is de rode lijn in het plaatje). Dat wijst weer op een stijging. geen garantie uiteraard, daar is het staartrisico te groot voor.

16 juni 2012

Olieproductie gaat verder stijgen

Het jaarlijkse energierapport van BP laat zien dat de oliereserves flink aan het groeien zijn. 72% is nog steeds onder de grond van het Midden Oosten. Vorig jaar boekte vooral Irak reserves bij (28 miljard vaten op een totale bewezen reserve in de wereld van 1652 miljard).
Vooral Latijns Amerika en Afrika rukken op qua reserves.

Dit zijn alleen nog maar de conventionele reserves. Via fracking (en horizontal drilling) gaan de reserves enorm stijgen. Amerika gaat hierdoor ongeveer de grootste olieproducent in de wereld worden. Ook Rusland gaat zich op de frackingtechnologie werpen om de grootste olieproducent te blijven (dat gaat dan wel vooral via Amerikaanse technologie). China zal vermoedelijk volgen. Bij conventionele olie zal Irak proberen even veel olie te produceren als Saoedi-Arabië.

De plotselinge opmars van de VS door die fracking revolutie is het meest opvallend.

De omkeer van de trend zet de piekolietheorie van Hubbert zwaar onder druk. De terugval van de conventionele productie gaat voor een groot deel opgevangen worden door fracking.En die conventionele productie gaat voorlopig niet terugvallen door de opkomst van Brazilië, Irak en enkele landen in Afrika.

(bron: http://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2012/06/daily-chart-7)


Wat zei Dudley (baas BP) bij de presentatie van hun jaarlijkse rapport?
2011 was een bijzonder jaar met grote verstoringen van de olieproductie in Libië en de plotselinge extra vraag uit Japan door hun vreselijke tsunami.
Dat de olieprijzen toch niet extreem stegen kwam door de daling van de aardgasprijzen in vooral de VS.
De groei van de energievraag komt uit de opkomende landen, +5,3% in 2011 (China nam daar 71% van voor zijn rekening) en daar stond een daling van 0,8% in de OECD- landen tegenover. De groei van China vangen ze vooral op met steenkool. Alleen al hierdoor steeg de steenkoolproductie met 5,4%, olie 1% en aardgas 2,3% in de wereld.
De groei van de olieproductie in de werld kwam vooral door de groei van schalieolie in de VS (via fracking).