tijd voor een kleine vakantie, tijd om het zonnig in te zien.
tijd voor minder zorgen over protectionistische maatregelen van Trump. China dient gewoon een lijstje in van wat ze meer in Amerika willen kopen. Op zich de juiste manier om het probleem van het te grote handelsoverschot met de VS op te lossen. Met daarbij een ruimer monetair beleid.
tijd voor minder zorgen over de stijgende inflatie. Dat geldt alleen voor de VS , niet voor Europa waar de inflatie nog steeds zorgelijk daalde (in Zuid Europa). En zelfs voor de VS lijkt het niet zo hard te gaan. Alleen de medische kosten lopen uit de hand. opperhoofd trump gaat de farmaceuten eens goed uitfoeteren over hun prijsbeleid, dat is duidelijk voor iedereen die en blik werpt op de koersontwikkeling van de farmaceuten (15%+ underperformance).
tijd om gefrustreerde bulls om ze te troosten: ja, de koersontwikkeling sinds Trump is achtergebleven bij de stijgingen van de verwachte winsten. Dat is terecht als de recessie te dichtbij komt. Maar gaat men hier meer in geloven, als de groei aantrekt? Belastinginkomsten vallen mee, investeringen groeien voorspoedig, consumenten kopen aarzelend toch maar meer, toch maar een huis kopen/ laten bouwen.
Minder zorgen over een rente boven 3% voor maerikaanse 10-jaars staatsleningen. De correlatie met de beurs lijkt klein te zijn, misschien is het toch niet zo zorgelijk.
Stiekem is de beurs bezig met een flinke opmars.
Achtergrond bij Beleggen op de golven Waar zijn we op de golven? Waarom gaan de aandelenkoersen al lang zo veel omhoog? N.B. dit blog is à titre personnel en hoeft de visie van BMO Global asset Management niet weer te geven
11 mei 2018
6 mei 2018
samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Beurzen kwamen andermaal nauwelijks van hun plaats. Even een kleine daling na het besluit van de FED, ook al was dit 100% als verwacht, eigenlijk met een kleine meevaller: het woordje symmetric' bij inflatie waardoor de FED aangaf niet overspannen te zullen reageren op inflatiestijging boven de 2%. Maar men had kennelijk te veel ingezet op de anomalie dat als de FED wat zegt de koersen omhoog gaan. Niet bij de Powell-FED dus.
Het 40-weeks gemiddelde van de S&P500 werd weer eens getest en op vrijdag gingen daarna de koersen bemoedigend omhoog. Maar per saldo weer een week met zijwaartse bewegingen, al ziet het er in Europa weer iets beter uit door de sterke dollar.
De winstcijfers bleven over het algemeen beter dan verwacht binnenkomen. deze week was het vooral Apple dat steun gaf aan de beurzen via beloftes om meer eigen aandelen op te kopen. Buffets Hathaway lustte daar wel pap van en kocht de nodige miljoenen aandelen Apple bij in de afgelopen maanden.
De hogere olieprijzen zorgden voor stijging van de benzineprijs.
De groei van de werkgelegenheid in de VS was met 164.000 iets onder de verwachtingen, maar inclusief opwaartse herzieningen in vorige maanden niet. Loonstijging was slechts 0,1%, lager dan verwacht. De werkloosheid daalde van 4,1 naar 3,9%. De participatiegraad daalde 0,1 naar 62,8, een tegenvaller. De ISM's daalden iets meer dan verwacht, maar staan nog op mooie niveaus die verdere winstgroei en groei boven potentie mogelijk maken.
Het handelstekort van de VS daalde, ietsje meer dan verwacht.
Initial claims voor werkloosheid bleven extreem laag, een sterke arbeidsmarkt aangevend.
In de rest van de wereld daalden de PMI's iets vaker dan dat ze stegen, in lijn met wat de flash PMI's al aangegeven hadden. Ook daar meestal nog steeds respectabele niveaus.
In Europa daalde de inflatie meer dan verwacht, vooral in de europeriferie is de inflatie nog niet naar boven te branden.
Het 40-weeks gemiddelde van de S&P500 werd weer eens getest en op vrijdag gingen daarna de koersen bemoedigend omhoog. Maar per saldo weer een week met zijwaartse bewegingen, al ziet het er in Europa weer iets beter uit door de sterke dollar.
De winstcijfers bleven over het algemeen beter dan verwacht binnenkomen. deze week was het vooral Apple dat steun gaf aan de beurzen via beloftes om meer eigen aandelen op te kopen. Buffets Hathaway lustte daar wel pap van en kocht de nodige miljoenen aandelen Apple bij in de afgelopen maanden.
De hogere olieprijzen zorgden voor stijging van de benzineprijs.
De groei van de werkgelegenheid in de VS was met 164.000 iets onder de verwachtingen, maar inclusief opwaartse herzieningen in vorige maanden niet. Loonstijging was slechts 0,1%, lager dan verwacht. De werkloosheid daalde van 4,1 naar 3,9%. De participatiegraad daalde 0,1 naar 62,8, een tegenvaller. De ISM's daalden iets meer dan verwacht, maar staan nog op mooie niveaus die verdere winstgroei en groei boven potentie mogelijk maken.
Het handelstekort van de VS daalde, ietsje meer dan verwacht.
Initial claims voor werkloosheid bleven extreem laag, een sterke arbeidsmarkt aangevend.
In de rest van de wereld daalden de PMI's iets vaker dan dat ze stegen, in lijn met wat de flash PMI's al aangegeven hadden. Ook daar meestal nog steeds respectabele niveaus.
In Europa daalde de inflatie meer dan verwacht, vooral in de europeriferie is de inflatie nog niet naar boven te branden.
overpeinzingen: is het tijd om weer optimistischer te worden?
De S&P
staat op een punt waar het duidelijk moet worden of het erger wordt met de
zwartgallige dalingen sinds eind januari of dat de weg weer eens flink omhoog
moet worden ingeslagen.
De laatste
paar weken ben ik optimistischer geworden en dreig ik het zwartgallige kamp waar
ik sinds half januari in zat te verlaten.
In januari was
iedereen optimistisch en gaf men bijna 100% gewicht aan de mooie verhalen over
winstbijstellingen, belastingverlagingen en een Trump die alleen maar mooie
dingen voor markten deed en bijna 0% aan minder mooie zaken als hogere
inflatie, protectionistische stokpaardjes van Trump en het te oud worden van de
business cycle zoals de yield curve aangaf.
Nu in mei
geeft men een fiks gewicht aan een dreigend eind van de business cycle over 2-3
jaar, siddert men voor de protectionistische uitspraken van Trump en Chinese
halsstarrigheid over doelen voor 2025 die een handelsakkoord in de weg staan en
ziet men alom stijging van de (loon)inflatie in de VS. PMI’s, ISM’s lijken gepiekt
te hebben.
En alom zit men dus te dubben: is it as good as it gets. Daardoor lijkt het meer in de prijs te zitten.
Morgan Stanley
had een heel verhaal waarom je niet zo optimistisch had moeten worden over
belastingverlagingen. Enorme mosterd na de maaltijd natuurlijk, dit verhaal had
men in januari al kunnen schrijven, maar dat paste toen niet in wat de klant
wilde horen en de MS-goeroes aan het rondbazuinen waren. Nu dus ineens dat
verhaal en men draafde uiteraard veel te ver door in het negatieve.
Belastingverlagingen die investeringen aanzwengelen zijn goed voor beurzen, omdat
hierdoor de productiviteitsgroei kan herstellen en daarmee de cyclus langer
wordt. Tenminste, als het geen overinvesteringen zijn, verkeerde investeringen en
dat lijkt op het ogenblik in orde te zijn na de lange periode sinds 2009 met
onderinvesteringen vanwege pessimisme over de toekomst.
De inflatie op
jaarbasis loopt op, zoals iedere muts die naar de maandelijkse inflatiecijfers
van 2017 had kunnen voorspellen. Tot september wordt het ongeveer ondoenlijk om
een lagere kerninflatie op jaarbasis in de VS te krijgen.
Toch ben ik
iets geruster geworden op de inflatie. Die hoort inderdaad niet zo veel te
stijgen. Er is alleen een stijgende trend in de VS, Japan en enkele Emerging
Markets, maar niet in Europa, zelfs niet meer in het VK en ook niet in heel wat
Emerging Markets. Inflatie is een wereldwijd fenomeen en de stijging in de VS
wordt niet aangewakkerd door de rest van de wereld, vooral niet nu de dollar
weer sterker wordt. Na de schade door de orkanen herfst 2017 waardoor allerlei
goederen zoals auto’s opnieuw aangeschaft moesten worden steeg de
goedereninflatie snel. Nu daalt deze weer en dat drukt de inflatie op korte
termijn.
Op wat langere
termijn moet inflatie uiteraard verder stijgen door hogere grondstoffenprijzen
en schaarste in de VS die zich uit in druk op transportprijzen en hogere
diensteninflatie. Ook gezondheidszorg zal duurder worden nu de hoge begrotingstekorten
in de VS het moeilijker maken Obamacare voldoende te subsidiëren. Maar
globalisering zal goedereninflatie zeer laag houden tenzij Trump daar via
enorme importheffingen daar een stokje voor steekt.
China zal
moeten leren via de principes van globaal kapitalisme te gaan werken. De
privileges die het kreeg bij intrede in WTO omdat het een arm land was moeten
weg, geen hoge importheffingen meer en hoge exportsubsidies. De eigen markt
moet meer open en de technologietransfer moet eerlijk betaald worden. Dat druist
enigszins in tegen het doel in 2025 absolute wereldleider te zijn in Artificial
Intelligence, robots, zelfrijdende auto’s en elektrische auto’s. maar niet
helemaal. Alle investeringen op de doelsectoren zijn welkom en mogen deels ook zo
ongeveer helemaal eigendom worden van buitenlandse ondernemingen. Europa is uiteraard toast voor de genoemde
sectoren. Duitsland heeft Kuka (robots) al verkwanseld aan China en de EU stelt
niets voor op het gebied van artificial intelligence. Trump heeft een sterk
punt met het opleggen van nieuwe voorwaarden aan China hoe ze de belangrijkste
nieuwe sectoren mogen gaan overheersen in de wereld.
Dat is
zorgelijk, maar hoort een stijging van de beurs op korte termijn niet in de weg
te staan. Het gaat heel lang duren voor de VS en China tot iets
gemeenschappelijks komen. Ondertussen uiteraard wel enige nieuwe
importheffingen op China die vergolden zullen worden.
Op korte
termijn kan het gunstig voor de beurs worden dat de groei in de VS aantrekt tot
ongeveer 3% of iets hoger. Dat houdt de winstgroei goed, zorgt voor een
stijging van de productiviteit die in lijn lijkt of lager is dan de hogere
loonstijging. De angst voor te veel acceleratie van de loonstijging lijkt weer
af te nemen door de recente cijfers.
Op diverse
plaatsen zag ik afgelopen week plaatjes dat loonstijging in de VS onder 2% plus
productiviteitstijging zou blijven. Dat is inderdaad mogelijk.
Dat hoort de
FED dan weer kalm te houden. Ze gaan door met verhogen, maar willen geen
omgekeerde rentecurve want dat signaleert een recessie na ongeveer een jaar en
dat is niet nodig bij de huidige nog lage inflatiedreiging. De obligatiemarkt
rekent hier vast op en daardoor vervlakt de rentecurve. De kredietmarkt ziet
dat ook en is nog totaal niet onder de indruk van de afzwakkende groei / hogere
kans op recessie na 2 jaar die de rentecurve signaleert. This time is
different, deze keer reageert de FED eerder op inversie van de rentecurve en
zal Trump op tijd komen met reusachtige infrastructuurinvesteringen om de
recessie af te wenden en ondertussen zorgen hogere grondstoffenprijzen voor
afwending van rampen in o.a. de energiesector.
Zo lang de
kredietsector zo optimistisch blijft, hoef je het signaal van afzwakkende groei
dat de rentecurve geeft niet zo ernstig te nemen voor de beurzen. Die kunnen (een
beperkte tijd) verder stijgen in de eerste fase van hogere credit spreads.
Als de groei
in de VS inderdaad gaat aantrekken dan zou het zo maar kunnen dat de weegschaal
die in januari nog 100% Goldilocks was vanwege de korte termijn en nu flink
minder Goldilocks is vanwege angsten voor de middellange termijn weer meer
richting Goldilocks gaat.
[uiteraard
geen garantie, Trump is onberekenbaar en het Gele Gevaar is niet geweken. Iran
kan zo maar fout gaan (hoeft niet), het optimisme over Noord Korea kan zo maar
verdwijnen. ECI, loonkosten kunnen zo maar te veel door stijgen.
De FANG -aandelen kunnen verder corrigeren. En zo zijn er nog vele
redenen te verzinnen waarom beurzen kunnen dalen. De wall of worry blijft hoog.]
5 mei 2018
Groei werkgelegenheid VS OK, maar anders zou je verrassend snel in een recessie zitten
164.000 groei
van de werkgelegenheid in de vorige maand, iets minder dan de 190.000 die
verwacht werd, maar inclusief 30.000 opwaartse herzieningen OK. Al enige maanden
gaat niet de grootste aandacht uit naar de groei van de werkgelegenheid maar
naar het begeleidende cijfer van de loongroei. Die was maar 0,1%, lager dan de
verwachte 0,2% terwijl voor 0,3% gevreesd werd (na herzieningen zijn die
cijfers overigens nog steeds mogelijk). De werkloosheid daalde eindelijk naar
3,9%, terwijl die al zo’n half jaar niet gedaald was terwijl de groei van de
werkgelegenheid groter was dan de natuurlijke aanwas van de beroepsbevolking
Omdat meer mensenwerk gingen zoeken daalde werkloosheid niet in de vorige
maanden en nu ineens wel. De participatiegraad daalde zelfs iets.
Geen nieuw
opborrelende inflatieangst uit sterkere loongroei, maar wel een beetje door de
dalende werkloosheid.
Op jaarbasis
trok de groei van de werkgelegenheid aan tot weer iets boven de 2 miljoen. Dat
is maar goed ook, want bij daling onder de 2 miljoen op jaarbasis zat je zo in
een recessie in de afgelopen decennia.
(pijlen zelf
toegevoegd; alleen in 1996 en 1986 kwam er niet snel een recessie na de
tijdelijke doorboring van de 2 miljoen groei en in 2007 duurde het wat langer,
iets dat nu ook zou kunnen gebeuren (of niet), misschien dat de grens bij 1,9
miljoen ligt; je zou ook moeten aanpassen voor de groei van de bevolking in de
afgelopen decennia)
Zo bezien is
de belastingverlaging van Trump net op tijd. Dit helpt de investeringen terwijl
er niet veel extra geconsumeerd wordt omdat naast de bedrijven vooral de rijken
belastingverlaging krijgen en die sparen meer als je ze een
belastingvoordeeltje geeft (iets dat de lage inkomens zich niet kunnen
permitteren). Op die manier krijg je niet te veel inflatie uit oververhitting van de economie door belastingverlaging.
Zo had Trump het vast niet beredeneerd, maar belastingverlaging
zo ver in de cyclus lijkt zo economisch gezien nog niet eens zo slecht uit te
pakken (sociaal zou het natuurlijk beter geweest zijn als de lagere
middeninkomens het meeste zouden hebben geprofiteerd).
29 april 2018
Samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Een dag met flinke
dalingen van Wall Street richting het gevreesde niveau van het 40-weeks
gemiddelde (3% angst + Caterpillar had als kanttekening bij hun superbe
winstcijfers dat nog mooier er niet in zat, het is ‘as good as it gets’ met
angsten uit de doos van Pandora dat alles nu minder goed wordt) , maar daarna
enig herstel op de mooie cijfers van met name enkele tech giganten zoals
Amazon, Intel, Microsoft, Facebook en op meer geloof in mooie groei in de VS.
Per saldo weinig beweging.
De 10-jaars rente
brak in de VS door de psychologisch belangrijke barrière van 3%, (hoogste rente
sinds 2014), maar niet door 3,05% (hoogste rente sinds 2011).
De eerste
schatting van de groei over het de laatste jaren steeds zwakke eerste kwartaal
in de VS van 2,3% viel mee. De arbeidskosten, ECI, stegen met 0,8% (3,2% op
jaarbasis), versnelling van loongroei en inflatie aangevend. De FED verhoogt de rente op dit soort cijfers.
Draghi was een
beetje geschrokken van de matige 0,3% groei over het eerste kwartaal in Frankrijk.
Als de groei niet aantrekt, moet de QE misschien niet ineens gestopt worden in
september en men nog voorzichtiger zijn met rentestijging. Ondertussen loopt de
inflatie wel iets op, o.a. door de stijging van de olieprijzen.
Meevallende groei
en wat meer zorgen over de EU= hogere dollar versus euro.
In de VS waren de
cijfers over de huizenmarkt goed, vooral verkopen van nieuwe huizen, maar ook
stijging van de huizenprijzen. Het consumentenvertrouwen verbeterde iets en dat
was meer dan verwacht. Vervoer over de weg en met de trein groeit sterk.
Initial calims voor werkloosheid daalden tot een record lage 209.000. bedrijven
ontslaan zo min mogelijk, nu het zo veel moeite kost nieuwe mensen aan te nemen
(dit laatste gaat groei van de werkgelegenheid afremmen). Nieuwe orders
groeiden niet en dat was een tegenvaller.
Wereldwijd waren
de flash PMI’s overwegend goed. Geringe daling in de EU en dat was meevallend
gezien de behoorlijk dalende IFO.
De leiders van
Noord- en Zuid Korea ontmoetten elkaar vorige week, de dooi in de Koreaanse
oorlogsvrees lijkt voort te zetten.
Macron en Merkel
probeerden afgelopen week bij hun bezoek Trump te vermurwen het kernverdrag met
Iran niet zo maar op te zeggen. Op 4 mei hoopt men een nieuwe versie van Nafta te kunnen publiceren. Er dreigen wel investeringsrestricties voor China in/uit de VS.
25 april 2018
10 jaar rente 3% in VS: verdrietig voor beurzen?
Plotseling is de rente weer aan het stijgen. De reden hiervoor is vooral dat plotseling de markt de kans op meer dan 2,5% inflatie een stuk hoger aan het inschatten is (volgens plaatje Bianco). Daarom blijft de Powell-FED veel onaardiger dan die lieve Yellen.
De laatste maanden was de markt steeds duidelijker aan het aangeven dat er een recessie in de VS aankomt, niet over een jaar, maar over twee of drie jaar of zoiets. Dan gaat de FED-rente richting 0, blijft daar een tijdje en dan komt er een langzame stijging terug richting 3%. Gemiddeld kom je dan niet op zo'n hoge FED rente als de dots lijken aan te geven. Voor de komende tien jaar eerder iets als 2% dan 3%. Dan lijkt een rente van 2,5% voor tien jaar wel genoeg. Nee dus, men ziet een onaardigere FED door hogere inflatieverwachtingen. Plotseling ziet men de kerninflatie boven 2% stijgen, ziet men hogere olieprijzen en is men even van de kook omdat men weer wat meer groei in de VS ziet na het eerste kwartaal.
Dat zou volgens de meeste economen nog niet hoeven te leiden tot lagere aandelenkoersen, dat zou pas bij 3,5% gebeuren. Dat schrijven alle gerenommeerde brokers. Toch zien we nu al een beurs die niet weg is van hogere rente. Men stuurt koersen omlaag van kwaliteitsaandelen die nu eenmaal meer positief gecorreleerd zijn met obligatiekoersen dan cyclische prutaandelen. Tech aandelen zitten even in de verdrukking uit angst voor regulering.
De laatste maanden was de markt steeds duidelijker aan het aangeven dat er een recessie in de VS aankomt, niet over een jaar, maar over twee of drie jaar of zoiets. Dan gaat de FED-rente richting 0, blijft daar een tijdje en dan komt er een langzame stijging terug richting 3%. Gemiddeld kom je dan niet op zo'n hoge FED rente als de dots lijken aan te geven. Voor de komende tien jaar eerder iets als 2% dan 3%. Dan lijkt een rente van 2,5% voor tien jaar wel genoeg. Nee dus, men ziet een onaardigere FED door hogere inflatieverwachtingen. Plotseling ziet men de kerninflatie boven 2% stijgen, ziet men hogere olieprijzen en is men even van de kook omdat men weer wat meer groei in de VS ziet na het eerste kwartaal.
Dat zou volgens de meeste economen nog niet hoeven te leiden tot lagere aandelenkoersen, dat zou pas bij 3,5% gebeuren. Dat schrijven alle gerenommeerde brokers. Toch zien we nu al een beurs die niet weg is van hogere rente. Men stuurt koersen omlaag van kwaliteitsaandelen die nu eenmaal meer positief gecorreleerd zijn met obligatiekoersen dan cyclische prutaandelen. Tech aandelen zitten even in de verdrukking uit angst voor regulering.
22 april 2018
overpeinzingen: cycli en de vervlakkende yield curve
De laatste weken begint men meer te
schrijven over een recessie in de VS over een onduidelijk lang wegge periode,
langer dan een jaar maar waarschijnlijk korter dan drie jaar.
Die hogere recessiekans wordt
hoofdzakelijk afgeleid uit de rentecurve. Die is behoorlijk vlak geworden en de
FED orakelt dat men uit is op een hogere reële korte rente en dat betekent
meestal een nog vlakkere rentecurve, tenzij men meer in inflatoire groei gaat
geloven in plaats van stagnatie of stagflatie.
Zoals gewoonlijk schrijft men dat door
de huidige omstandigheden een omgekeerde rentestructuur niet zo duidelijk een
recessie aangeeft.
De FED is nog niet uit op een recessie
en voorlopig klopt dat ook.
Hoe kan dat veranderen?
1. De belastingverlagingen worden een groot succes met
hogere groei van vooral de investeringen. In 2019 gaat de overheid ook meer
investeren in infrastructuur.
2. De handelsoorlog leidt tot problemen, minder export en
meer inflatie. Minder wereldhandel per definitie, zoals de populisten
favoriseren. Wellicht hogere looninflatie, zeer wellicht juist voor de lagere
inkomens in het Westen en ten koste van de lage inkomens in de arme landen.
3. China zwakt meer af doordat men schuldvorming remt. Dat
zou groei onder 6,5% mogen brengen. Het lijkt er niet op dat men de groei echt
onder 6,5% wil toestaan. Men is zeer beducht voor sociale onrust en die
ontstaat als er veel meer groei is in de grootste steden dan elders. Men
stimuleert nu de groei van de tweede rang steden en dat zorgt voor meer groei
dan westerse economen uit hun pen konden schrijven.
Is dat erg voor beurzen?
bear flattening, dat hebben we nu, was gemiddeld niet slecht
Morgan Stanley is behoorlijk bearish bij het indelen van de cyclus. Dan hebben we niets moois van betekenis meer te verwachten in deze cyclus
Samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Wall Street kwam nauwelijks van de plaats
af. Dat kwam niet door de eerste winstrapporten over het eerste kwartaal. Die lieten
in 80% van de gevallen een betere winst zien dan de hooggespannen verwachtingen,
5,9% beter dan verwacht en dat is iets beter dan het gemiddelde waarmee de
altijd omlaag geprate winsten meevallen. De omzetten waren eveneens duidelijk beter
dan verwacht. Het economische nieuws werkte ook niet tegen en er was minder dan
gebruikelijk nieuws van en over Trump. Positief nieuws over Noord Korea. Bij
aandelen wat minder optimisme over SOX en doorgaande somberheid bij consumer staples.
Small caps deden het beter en advance/decline lines zetten nieuwe highs
daardoor (breadth van de markt weer beter).
Dat was iets tegenvallend en wellicht
toe te schrijven aan al die beslommeringen hoe ver we in de cyclus zitten en nu
moeten rekenen op hogere inflatie en over 18+(+?) maanden op een recessie in de
VS. De rente steeg behoorlijk in de VS, ook op hogere ingeprijsde
inflatieverwachtingen door vooral hogere olieprijzen. De tienjaars rente in de
VS staat op het hoogste punt van het jaar en boven 3% maakt nieuwe angsten los.
De rentecurve vervlakt en men ziet dit als vertaling van belastingverlagingen
die op termijn niet meer opwegen tegen handelsoorlogellende.
In de VS stegen de leading indicators
0,3%, iets minder dan verwacht. Detailhandelsverkopen stegen 0,6%, industriële
productie 0,5%, iets beter dan verwacht. Het Emprie Survey daalde, maar de
Philadelphiafed business outlook verbeterde licht. NAHB huizensentiment daalde
iets maar is op 69 nog sterk. Dat geldt voor de meeste indicatoren in de VS.
In Duitsland daalde de ZEW
expectations behoorlijk.
Detailhandelsverkopen daalden in het
VK, de indicatoren verzwakken op een breed front voor het VK.
In China gaf men een groei van 6,8%
aan, 0,1% meer dan gedacht zoals gewoonlijk. Detailhandelsverkopen aren met
10,1% zeer sterk, industriële productie op 6% iets aan de lage kant.
15 april 2018
samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Er was een moeizaam stijgende beurs op geruststellende woorden van Xi en meevallende winstcijfers (met name de grootbanken in de VS), Zuckerberg werd niet afgebrand in de senaat en daarmee Facebook koers omhoog, maar het vertrouwen van beleggers is wat zoek geraakt en dat raakt het algemene vertrouwen van consument en producent ook (zowel het vertrouwen van midden- en kleinbedrijf in de VS volgens NFIB als het consumentenvertrouwen daalden, maar staan nog steeds hoog). Aanvallen op Syrië en wegdoen van afspraken met Iran helpen het sentiment niet. Olieprijzen hierdoor hoger, ook door meevallende voorraadcijfers in de VS (al stegen deze wel).
Xi beloofde op zijn zakenconferentie Boao niets nieuws, maar men vond een en ander bemoedigend. China opent zijn automarkt wat meer en dat was iets wat Trump (terecht) erg dwars zat.
Powell en andere FED-leden gingen door met het geven van speeches dat de rente verhoogd moet worden. Uit de notulen van de FED bleek dat men in 2019/2 streeft naar een FED rente die iets boven de natuurlijke rente ligt (volgens Williams is dat nu 0,5% reëel, vroeger dacht men eerder aan 2%).
De inflatiecijfers in de VS waren ongeveer als verwacht. De kerninflatie was 0,2 vorige maand en op jaarbasis was er een stijging naar 2,1$ van 1,8% door het wegvallen van de enorme prijsdalingen voor telecommunicatie vorig jaar in maart. De totale inflatie daalde met 0,1% omdat de benzineprijs minder steeg dan wat daar seizoensmatig voor staat. De kerninflatie bij producentenprijzen steeg 0,3%, wel meer dan verwacht.
Het JOLTS-rapport oer de Amerikaanse arbeidsmarkt liet een gezond beeld zien, al lijkt de verbetering wel te stabiliseren. Het lijkt steeds meer op een normale cyclus.
Het CBO (central budget office) ziet de overheidsschuld in de VS (ex sociale fondsen) oplopen van 76% naar 94% in 2027, niet zo veel hoger dan de 91% die ze voor de belastingverlagingen voor ogen hadden (onder vele aannames, dit soort voorspellingen kwamen vaak totaal niet uit).
Wereldwijd is het economisch sentiment wat aan het verzwakken maar het mag nog geen naam hebben (plaatje Strategas van de Duitse Sentix voor de wereld).
Xi beloofde op zijn zakenconferentie Boao niets nieuws, maar men vond een en ander bemoedigend. China opent zijn automarkt wat meer en dat was iets wat Trump (terecht) erg dwars zat.
Powell en andere FED-leden gingen door met het geven van speeches dat de rente verhoogd moet worden. Uit de notulen van de FED bleek dat men in 2019/2 streeft naar een FED rente die iets boven de natuurlijke rente ligt (volgens Williams is dat nu 0,5% reëel, vroeger dacht men eerder aan 2%).
De inflatiecijfers in de VS waren ongeveer als verwacht. De kerninflatie was 0,2 vorige maand en op jaarbasis was er een stijging naar 2,1$ van 1,8% door het wegvallen van de enorme prijsdalingen voor telecommunicatie vorig jaar in maart. De totale inflatie daalde met 0,1% omdat de benzineprijs minder steeg dan wat daar seizoensmatig voor staat. De kerninflatie bij producentenprijzen steeg 0,3%, wel meer dan verwacht.
Het JOLTS-rapport oer de Amerikaanse arbeidsmarkt liet een gezond beeld zien, al lijkt de verbetering wel te stabiliseren. Het lijkt steeds meer op een normale cyclus.
Het CBO (central budget office) ziet de overheidsschuld in de VS (ex sociale fondsen) oplopen van 76% naar 94% in 2027, niet zo veel hoger dan de 91% die ze voor de belastingverlagingen voor ogen hadden (onder vele aannames, dit soort voorspellingen kwamen vaak totaal niet uit).
Wereldwijd is het economisch sentiment wat aan het verzwakken maar het mag nog geen naam hebben (plaatje Strategas van de Duitse Sentix voor de wereld).
overpeinzingen
We hebben op de beurzen twee dalingen gehad van betekenis sinds eind
januari en vaak kot er nog een derde voor alle kommer en kwel voorbij is. Of dat
nu weer gebeurt, is natuurlijk zeer de vraag. Charttechnisch rammelt het nogal
wat, maar we zijn gewend geraakt aan meer volatiliteit, een FED die langzaam de
rente verhoogt op langzaam stijgende inflatie, aan angst voor handelsoorlogen
en ontslagen van Trump. Ondertussen is het winstseizoen over het eerste
kwartaal begonnen en de zeer hoge verwachtingen worden tot nog toe niet
beschaamd. Prima cijfers van de grootbanken in de VS en bij ons bijvoorbeeld
DSM. Syrië lijkt goed te zijn afgelopen (beurstechnisch althans). Het
bedrijfsleven koopt in de VS op grote schaal eigen aandelen in, o.a. via
repatriëring van buitenlandse cash.
Allemaal gunstig.
Wat bedreigt een nieuwe opmars van Wall Street?
-Het onderzoek van Mueller is Trump te gortig
aan het worden en het begint nu trekjes van Watergate te krijgen, onwelriekende
zaken van de familie Trump moeten met steeds meer gekonkel onder het tapijt
geveegd worden.
-Guidance bij de winstcijfers kan op
tegenvallers wijzen qua exportgroei (handelsoorlog), minder aftrekbaarheid van
rentelasten, minder wegstoppen in belastingparadijzen, voorzorgsmaatregelen
omdat we laat cyclisch zitten.
-Oplopende credit spreads/ Oplopende kansen op recessie
in de VS over ongeveer 1-2-3 jaar in de VS.
-Problemen vanwege de dure euro. Minder winst,
minder export.
-Trump forceert toch een handelsoorlog, ook al
proberen adviseurs dat te voorkomen. Electoraal spint Trump veel garen bij het
aanpakken van China.
-Iets anders zoals Iran, terreur etc. Cyber
war.
Bianco ziet een sterkere dollar. Dat zou goed kunnen nu het economisch nieuws wat tegenvalt in Europa en Japan en beter lijkt te worden in de VS.
8 april 2018
samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Het financiële en economische nieuws werd de afgelopen week weer totaal overstemd door plotseling pessimisme, optimisme en pessimisme over de handelsoorlogen die Trump lijkt te willen gaan voeren met China. Overreactie op Trump, onderreactie op verslechterend economisch nieuws. Importheffingen op $50 miljard uit China, nee $100 miljard extra. Niets aan de hand melden economisch adviseur Kudlow en minister van financiën Mnuchin, het is maar onderhandelingstactiek. China meldt zo niet te willen onderhandelen met agressor Amerika. Oog om oog, tand om tand en geen toegeven vanwege militaire overwegingen zoals Zuid-Korea deed. Ondertussen lijken wel vorderingen te zijn gemaakt met onderhandelingen over NAFTA.
Xi gaat wat zeggen op het Boao forum (het Chinese Davos) komende week over hoe China zijn markten meer gaat openen o.a.
De FANG-aandelen hebben het moeilijk. Cyclische aandelen ook, nu er meer aanwijzingen kwamen dat de PMI's hebben gepiekt wereldwijd. Samengestelde PMI industrie+ diensten wereldwijd ging 1,5 omlaag naar 53,3, de daling was groter dan verwacht.
FED's Powell meldde dit ook, terwijl hij de inflatie verder ('notably') zag oplopen. dat hielp vrijdag de stemming niet, ook niet dat Mnuchin Trump naar de mond praatte.
ISM manufacturing in de VS iets tegenvallend op zeer sterke 59,3, idem voor ISM non manufacturig op 58,8.
De terugval van de PMI's is duidelijker in Europa (uitzondering: Frankrijk) en Japan, maar ook daar nog mooie niveaus.
De groei van de werkgelegenheid in de VS was vorige maand slechts 102.000 volgens de eerste raming, met neerwaartse herziening van de vorige maanden met 50.000. Een en ander zou vooral komen door d extreem sterke groei in februari vanwege het weersherstel, een normale terugval dus. Initial claims voor werkloosheid liepen vorige week wel behoorlijk op. Werkloosheid bleef weer constant op 4,1%, de daling gaat langzamer dan gedacht ook al is de groei van de werkgelegenheid goed, op jaarbasis eerder iets aantrekkend. De loongroei was Goldilocks op 2,7% op jaarbasis.
Nieuwe orders waren goed, maar maakten de val van vorige maand niet helemaal goed. Allerlei andere high frequency cijfers wijzen op behoorlijke groei in de VS (vervoer over spoor 5% bijvoorbeeld). Autoverkopen waren goed. Na een wat zwakker eerste kwartaal wijst alles op hogere groei in de VS in het tweede kwartaal. Dat geldt niet voor Europa en Japan, waar men de groeiverwachtingen oor na het eerste kwartaal wat naar beneden aan het bijstellen is (nog niet zorgelijk).
Het pessimisme is toe aan het slaan onder de beleggers, met hedge funds die hun bèta flink verlaagden, particulieren die zich flink aan het ontdoen zijn van hun ETF's (cash levert eindelijk op in de VS, dat heeft men ineens liever) , het flink kopen van puts en beleggingssentiment surveys die op behoorlijk (maar niet extreem) pessimisme wijzen na record optimisme in januari. Vanwege de repatriëring van gelden gaan Amerikaanse ondernemingen in het tweede kwartaal meer eigen aandelen terugkopen. Tegen al dat pessimisme staat het grote optimisme van de meerderheid van strategisten, bankgoeroes (bij een laatste peiling bij Strategas was 71% bullish, zij dachten dat we de lows van het jaar voor de S&P gezien hadden)
Xi gaat wat zeggen op het Boao forum (het Chinese Davos) komende week over hoe China zijn markten meer gaat openen o.a.
De FANG-aandelen hebben het moeilijk. Cyclische aandelen ook, nu er meer aanwijzingen kwamen dat de PMI's hebben gepiekt wereldwijd. Samengestelde PMI industrie+ diensten wereldwijd ging 1,5 omlaag naar 53,3, de daling was groter dan verwacht.
FED's Powell meldde dit ook, terwijl hij de inflatie verder ('notably') zag oplopen. dat hielp vrijdag de stemming niet, ook niet dat Mnuchin Trump naar de mond praatte.
ISM manufacturing in de VS iets tegenvallend op zeer sterke 59,3, idem voor ISM non manufacturig op 58,8.
De terugval van de PMI's is duidelijker in Europa (uitzondering: Frankrijk) en Japan, maar ook daar nog mooie niveaus.
De groei van de werkgelegenheid in de VS was vorige maand slechts 102.000 volgens de eerste raming, met neerwaartse herziening van de vorige maanden met 50.000. Een en ander zou vooral komen door d extreem sterke groei in februari vanwege het weersherstel, een normale terugval dus. Initial claims voor werkloosheid liepen vorige week wel behoorlijk op. Werkloosheid bleef weer constant op 4,1%, de daling gaat langzamer dan gedacht ook al is de groei van de werkgelegenheid goed, op jaarbasis eerder iets aantrekkend. De loongroei was Goldilocks op 2,7% op jaarbasis.
Nieuwe orders waren goed, maar maakten de val van vorige maand niet helemaal goed. Allerlei andere high frequency cijfers wijzen op behoorlijke groei in de VS (vervoer over spoor 5% bijvoorbeeld). Autoverkopen waren goed. Na een wat zwakker eerste kwartaal wijst alles op hogere groei in de VS in het tweede kwartaal. Dat geldt niet voor Europa en Japan, waar men de groeiverwachtingen oor na het eerste kwartaal wat naar beneden aan het bijstellen is (nog niet zorgelijk).
Het pessimisme is toe aan het slaan onder de beleggers, met hedge funds die hun bèta flink verlaagden, particulieren die zich flink aan het ontdoen zijn van hun ETF's (cash levert eindelijk op in de VS, dat heeft men ineens liever) , het flink kopen van puts en beleggingssentiment surveys die op behoorlijk (maar niet extreem) pessimisme wijzen na record optimisme in januari. Vanwege de repatriëring van gelden gaan Amerikaanse ondernemingen in het tweede kwartaal meer eigen aandelen terugkopen. Tegen al dat pessimisme staat het grote optimisme van de meerderheid van strategisten, bankgoeroes (bij een laatste peiling bij Strategas was 71% bullish, zij dachten dat we de lows van het jaar voor de S&P gezien hadden)
Overpeinzingen: handelsoorlog, afzwakkende groei en winstverwachtingen die al heel hoog zijn: Trump is niet langer goed maar slecht voor beurzen
Begin februari moesten de
beurzen onderuit omdat iedereen te euforisch was over winsten, inflatie,
economische groei. De extreem lage volatiliteit moest op zeker moment gaan
stijgen en dat veroorzaakte acties om het risico te verminderen via verkoop van
risicovolle beleggingen zoals aandelen.
Halverwege maart was men
het erover eens dat inflatie steeg, maar de zorgen iets overtrokken waren.
Volatiliteit was gestegen tot normale niveaus. Winstverwachtingen zijn goed,
maar de stijging voor één jaar vooruit stonden plotseling stil (op 158 voor de
S&P500, alweer ruim een maand).
Koersherstel trad op, maar
dat werd in de knop gebroken door Trump die protectionistische maatregelen
aankondigde zoals hij al beloofd had in zijn verkiezingsprogramma, maar waar
hij niets aan gedaan had, zoals elke president voor hem en de markt langzaam
ging geloven dat ook Trump het bij woorden zou laten. Na de
belastingverlagingen, het gedoe over Obamacare staan echter nieuwe
handelsverdragen bovenaan de politieke agenda van Trump.
Eerst extra importheffingen
op aluminium en staal. Dat was na afzwakking voor veel landen geen probleem van
betekenis meer. Op de achtergrond doemde het onderzoek naar diefstal van
intellectueel eigendom door vooral China op. Dat onderzoek gaf Trump c.s.
legitimatie om te gaan dreigen met heffingen over $50 miljard aan importen uit
China. Dat kon China niet over zijn kant laten gaan en men kwam met een lijst
van 1306 producten waar eveneens $50 miljard vanuit de VS werd geïmporteerd.
Kudlow en Mnuchin begonnen
van de daken te schreeuwen dat dit slechts bedoeld was als
onderhandelingstactiek en dat we op veel minder drastische tarieven etc. zouden
uitkomen. De beurzen veerden zo veel op dat we in Europa koerswinst hadden afgelopen
week. Trump was verbolgen over die $50 miljard uit China en beloofde nog $100
miljard extra aan heffingen te gaan onderwerpen.
China boos en zei dat er
helemaal geen onderhandelingen waren en dat op deze wijze er ook geen
onderhandelingen konden komen.
De schrik op de beurzen
zit er nu goed in en er is plotseling een bijna onverzadigbare vraag naar
scenario’s voor de komende handelsoorlog. Dat lijkt een overdreven reactie, maar je weet
maar nooit bij Trump. Hij handelt om de verkiezingen te winnen, niet om de
economie maximaal te stimuleren. Liever wat minder groei en meer vertrouwen van
deplorables c.s.. Een fors deel van het Amerikaanse electoraat vindt het
prachtig dat er eindelijk een president is die wat doet aan de unfaire
handelspraktijken van China (afscherming eigen markt, gratis transfer van
technologie door buitenland en exportsubsidies voor o.a. onrendabele
staatsbedrijven). De populariteit van Trump stijgt behoorlijk. Hij heeft een
punt met China, maar hij moet niet te ver gaan, alleen zorgen voor meer open
gaan van Chinese markt, ze laten stoppen met gratis transfer van technologie
(nu ook niet meer zo nodig) en flink verminderen van exportsubsidies aan
onrendabele bedrijven. Dat zal buitengewoon
moeilijk zijn. China heeft veel te verliezen, zal de winnende economische
formule van de afgelopen decennia niet in gevaar willen brengen. Zowel China
als de VS hebben heel veel middelen om de boel totaal uit de hand te laten
lopen. De VS lijken sterker te staan omdat ze zo veel meer importeren dan
exporteren, maar China heeft nog enkele andere middelen: eventueel verkoop van
Amerikaanse (lange) staatsleningen, manipulatie van de dollar en de yuan, o.a.
via grondstoffen (hoe dit werkt is me onduidelijk, maar handelsoverschotten
zouden kunnen worden omgezet in voorraden grondstoffen in plaats van dollars)
en extra belasting heffen op Amerikaanse (en waarschijnlijk ook Europese etc.) bedrijven
in China (de multinationals van de VS zitten zwaarder in China dan andersom).
Voor wat het waard is,
Oxford Economics https://www.reuters.com/article/us-usa-trade-china/trump-threatens-more-china-tariffs-beijing-ready-to-hit-back-idUSKCN1HD0NW prikt een getal van cumulatief 1% minder groei in de VS en
China bij een handelsoorlog en 0,5% voor groei in de wereld, uiteraard met heel
veel slagen om de arm.
Het flinke koersherstel op
woensdag kwam precies op tijd. De S&P was fractioneel onder het 40 weeks
gemiddelde gesloten en als woensdag geen herstel zou opreden, dan zou er heel
wat verkopen losbreken in het kader van stop loss. Op woensdag gingende koersen
echter de hele dag omhoog in de VS, nadat de futures eerder in Europa en Azië
verder gedaald waren, in de gevarenzone zaten.
Het lijkt op een
succesvolle coup van het Plunge Protection Team, dat vrijdag in de wielen werd
gereden door Trump. Op vrijdag sloot men ietsje boven het 40 weeks gemiddelde,
maar maandag moet het Plunge Protection Team weer volop aan de bak om de
koersen omhoog te praten. Misschien dat China met een positief geluid komt.
Ondertussen maakt men vergelijkingen met 1987 en voor het eerst in jaren heeft
dit enige geloofwaardigheid. Rationeel is dat allemaal niet, maar als men de
mond vol heeft van het Bad Trump thema en ondertussen de FANG-aandelen
imploderen, men cyclische aandelen in de ban doet, dan zitten we zo aan een
15-20% correctie ook zonder 1987 taferelen.
Duidelijk is dat het verstandig
deel van het bedrijfsleven risico gaat terugnemen, minder eigen aandelen moet
gaan inkopen, de balans moet verstevigen, met langer lopende leningen
consolideren. Al was het alleen maar omdat we zo ver in de cyclus zijn. Sommige
onheilsproften zoals Edwards zien ongelooflijke verliezen op ons afkomen met
credits. Gelukkig komen zijn voorspellingen sinds 2009 bijna nooit uit, maar
wat meer voorzichtigheid zou wel eens geen kwaad kunnen.
N.B. handelsoorlog is een
thema. Dat krijgt steeds meer aandacht tot het overdreven wordt en te zwaar in
de prijzen zit. Dat gaat meestal rap. Er is al veel pessimisme verdisconteerd,
er is paniek. Het kan goed zijn dat heel de onrust over handelsoorlogen snel
keert en er inderdaad een heel bescheiden pakket aan handelsmaatregelen komt
bovenop een snelle nieuwe bekrachtiging van NAFTA. Dat zou rationeel zijn, maar
niet voor Trump om dit al rond te hebben zo ver voor de verkiezingen.
2 april 2018
samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Van de optimismesprong van het vertrouwen van de Nederlandse consument was niet veel te merken op de beurzen. Men bleef bang voor handelsoorlogen en dreigend gereguleer van Facebook en andere tech, maar men werd (nog) niet banger, dus toch enige stijging op de nodige beurzen. Het sentiment is slecht, men koopt zich blauw aan puts en dat is vanuit contrair oogpunt gunstig.
(maar Strategas wijst er wel op dat de gemiddelde correctie in een mid term verkiezingsjaar in de S&P gemiddeld 18% is geweest)
Oplopende TED-spreads zijn nu geen probleem, dit in tegenstelling tot 2008 (hoopt men echt).Verstorende tweets van Trump over DACA, China, Nafta, Amazon etc., business as usual. Rustige beurzen dus naar de begrippen van 2018. De rente daalde iets verder.
Er was weinig economisch nieuws, dat breekt pas los na de paasdagen.
De inflatie lijkt rustig (zoals de PCE kerninflatie waar de FED streng naar kijkt), maar op jaarbasis gaan deze meer stijgen (door de dalingen een jaar geleden, de vergelijking wordt nu zeer moeilijk voor de inflatieduiven).
Beschikbaar inkomen steeg een mooie 0,4% vorige maand in de VS en men gaf slechts 0,2% meer uit. Dat is gebruikelijk na een belastingverlaging, eerst gaat men een beetje meer sparen en bedrijven moeten eerst bedenken waarin ze meer gaan investeren. Eerste kwartaal zwak, daarna twee betere kwartalen op zijn minst
De groei over het vierde kwartaal werd behoorlijk naar boven bijgesteld op 2,9%.
Initial claims voor werkloosheid daalden verder naar ongebruikelijk lage niveaus.
Hypotheekaanvragen namen weer toe waarschijnlijk door de rentedaling.
In Europa gaven de flash PMI's enige afzwakking aan van de groei.
Wereldwijd is er enige afzwakking van het groeimomentum, alleen in de VS ziet men weer wat opleving. Een en ander wakkert wel enige vrees aan of de zo veel naar boven bijgestelde winstverwachtingen wel gaan uitkomen. Als men meer gaat investeren en er meer loongroei komt, dan is dat meestal niet zo best voor de winstgroei op korte termijn.
(maar Strategas wijst er wel op dat de gemiddelde correctie in een mid term verkiezingsjaar in de S&P gemiddeld 18% is geweest)
Oplopende TED-spreads zijn nu geen probleem, dit in tegenstelling tot 2008 (hoopt men echt).Verstorende tweets van Trump over DACA, China, Nafta, Amazon etc., business as usual. Rustige beurzen dus naar de begrippen van 2018. De rente daalde iets verder.
Er was weinig economisch nieuws, dat breekt pas los na de paasdagen.
De inflatie lijkt rustig (zoals de PCE kerninflatie waar de FED streng naar kijkt), maar op jaarbasis gaan deze meer stijgen (door de dalingen een jaar geleden, de vergelijking wordt nu zeer moeilijk voor de inflatieduiven).
Beschikbaar inkomen steeg een mooie 0,4% vorige maand in de VS en men gaf slechts 0,2% meer uit. Dat is gebruikelijk na een belastingverlaging, eerst gaat men een beetje meer sparen en bedrijven moeten eerst bedenken waarin ze meer gaan investeren. Eerste kwartaal zwak, daarna twee betere kwartalen op zijn minst
De groei over het vierde kwartaal werd behoorlijk naar boven bijgesteld op 2,9%.
Initial claims voor werkloosheid daalden verder naar ongebruikelijk lage niveaus.
Hypotheekaanvragen namen weer toe waarschijnlijk door de rentedaling.
In Europa gaven de flash PMI's enige afzwakking aan van de groei.
Wereldwijd is er enige afzwakking van het groeimomentum, alleen in de VS ziet men weer wat opleving. Een en ander wakkert wel enige vrees aan of de zo veel naar boven bijgestelde winstverwachtingen wel gaan uitkomen. Als men meer gaat investeren en er meer loongroei komt, dan is dat meestal niet zo best voor de winstgroei op korte termijn.
Krugman: globalisatie heeft meer invloed op bepaalde sectoren en loonvorming dan hij en de meeste andere economen dachten.
Er wordt
de laatste tijd heel wat afgeschreven over waarom de lonen maar niet harder
willen stijgen terwijl de werkloosheid zo laag is. Een belangrijke factor is
globalisatie. Paul Krugman schreef er over in zijn toegankelijke stijl
en dat gaf
stof tot nadenken. Opvallend is dat Krugman ineens globalisatie een flinke
hinderpaal vindt in de loonontwikkeling. Als je veel handel drijft met landen
met lage lonen en die arbeidsintensieve producten en diensten exporteren naar
jou, dan gaat het slecht met de loongroei in de nodige sectoren.
Daar was men al langer achter, men geeft de eer van
de voorgaande de analyse over handel en loonontwikkeling aan Stolper en Samuelson
in 1941, maar tot in de jaren 90 was
globalisatie zo onbelangrijk dat men globalisatie in het geheel niet aan de
kaak stelde als verzieker van de loongroei van laag betaalden. Hyperglobalisatie trad daarna op en daarmee allerlei
nevenprocessen, zoals een flinke bijdrage aan de neergang van vakbonden en de
opkomst van populisten als Trump.
Tot 1995
was er slechts een herstel van de omvang van de wereldhandel in verhouding tot
het BNP tot het niveau van voor de crisisjaren dertig van de vorige eeuw.
Protectionistische maatregelen toen hebben de wereldhandel langdurig zeer
negatief beïnvloed en daarmee ook de economische groei. Vooral na toelating van
China in 2001 tot de WTO ging het hard met globalisatie en kwamen we in ‘uncharted
territory’. Economen hadden daardoor pas laat door dat snelle globalisatie ook
zijn vervelende kanten heeft (want 1-2% van het BNP lijkt toch echt te weinig
om het wereldbeeld denken te veranderen, zelfs bij 6% lijkt dat vreemd). Pas nu
beginnen meer economen te geloven dat je niet zonder meer de geneugten van
vrije wereldhandel moet preken en dat Trump het niet helemaal mis heeft met
zijn strijd tegen globalisatie.
Het plaatje
van Krugman laat zien dat de werkgelegenheid in de industrie in de VS in
absolute zin pas na 2000 begon te dalen (in relatieve zin al veel eerder
vanwege de flinke groei van de Amerikaanse beroepsbevolking). Het tekort op de
handelsbalans liep hierop voor.
Krugman
vindt uiteraard dat Trump alles verkeerd doet en dat je globalisatie anders
moet begeleiden met beleid. Het tempo van globalisatie heeft gepiekt, veel
erger wordt het niet voor de industrie. Protectionisme nu zorgt voor nieuwe
verliezers, onzekerheid en uitstel investeringen/ nieuwe verkeerde
investeringen (de hoofdbron van recessies).
Ik denk
ook dat je zeer voorzichtig moet zijn met protectionisme, maar ik kan begrijpen
dat Trump wat extra’s probeert uit te onderhandelen voor Amerika. Als het
Amerikaanse bedrijven zo veel waard is (cadeau geven van technologie) om in China
dingen te verkopen, dan is dat ook zo voor de nog grotere Amerikaanse markt.
Protectionisme met mate (waar Kudlow, de nieuwe economische adviseur van Trump,
op hoopt), want protectionisme is inflatoir en meestal slecht voor de
winstmarges.
Als, zoals het niet alleen aan Krugman lijkt, globalisatie ongeveer gepiekt heeft, dan heeft dat grote gevolgen voor de lange termijn: inflatie zal hoger worden, loongroei aan de onderkant zal iets beter worden ceteris paribus en winstmarges lager. Niet goed voor de beurzen, een hogere rente, maar misschien gaat het niet zo slecht met de ongelijkheid van inkomens als iedereen roept.
Abonneren op:
Posts (Atom)