21 december 2020

de week dat Tesla in de S&P500 kwam en corona weer eens toesloeg

 

Het is gebeurd: Tesla zit in de S&P500. Tegen een record koers. Nog eens 6% erbij afgelopen vrijdag. Met de grootste omzet ooit uit de beursgeschiedenis voor een aandeel is het tweede wonder volbracht, Tesla in de S&P500 en de indexfondsen bezitten het wonderaandeel nu allemaal, zij het niet tegen een erg lage prijs. (Het eerste wonder was dat vier kwartalen achter elkaar winst was gemaakt en opname in de S&P500 zo ongeveer onvermijdelijk werd. Na publicatie dat het echt ging gebeuren steeg Tesla nog eens 70%). Het marktcommentaar van de WSJ ging uitsluitend over Tesla https://www.wsj.com/articles/tesla-bulls-double-down-as-stock-reaches-new-heights-11608460200?mod=markets_lead_pos1 De shorts zijn er bijna uit gebrand, dat leverde dit jaar naar WSJ zegt, $39 miljard verlies op. Men heeft putopties voor een onderliggende waarde van $32 miljard melden zij op een totale onderliggende waarde van opties Tesla van ongeveer $500 miljard. Zoals Musk tegen grootaandeelhouder Baillie Gifford al tijden geleden zei, er is een kleine maar snel groeiende kans dat Tesla de meest waardevolle onderneming in de wereld wordt.  Er komen steeds meer verhalen van ineens gerenommeerde beursexperts die op 32-jarige leeftijd miljonair zijn geworden door huis en haard te beleggen in Tesla. In de WSJ staat het verhaal van iemand die via beleggen in aandelen Tesla verwacht jaren eerder met pensioen te kunnen gaan. Andere beursexperts zeggen dat ze begin december ingestapt zijn en lustig aan het bijkopen zijn. De mogelijkheden voor Tesla zijn eindeloos, het kan groeien zonder dat ooit de limiet bereikt kan worden, zo weet deze eveneens ongelooflijk gerenommeerde expert. De hele automarkt, de taximarkt, al het vervoer, het wordt straks allemaal geregeld en gedaan via Tesla (en enkele Chinese bedrijven die ook niet erg goedkoop lijken).  Tesla is sinds begin 2020 royaal zeven keer over de kop gegaan in koers. De beleggers die vroeger short zijn gegaan in Tesla (zo ongeveer het domste wat je in 2020 tot nu toe had kunnen doen) houden hun hart vast met wat er gaat gebeuren nu het wonderaandeel in de S&P500 zit en de indexfondsen gekocht hebben. Ooit krijgen ze gelijk, zonder twijfel koop je nu veel te duur, maar in een echte bubbel kan alles altijd nog veel duurder worden. Internetaandelen konden vanaf 2000 ongeveer 95% dalen gemiddeld. Wonderaandelen kunnen omlaag, net als bitcoins. Deze week ook al zo’n feest met all time highs.

In Nederland is Sinterklaas overleden (na een loopbaan van 25 jaar), corona werd hem fataal. Een slecht voorteken zegt men.

In de VS hebben de kiesmannen Biden gekozen, maar Trump blijft oproepen tot verzet tegen deze gotspe op 6 januari. En nog steeds gelooft bijna de helft van de kiezers dat er iets verkeerd is gegaan bij de verkiezingen. En zelfs ook enige democraten geloven dat de verkiezingen niet helemaal eerlijk gingen. Als je maar lang genoeg blijft roepen dat de verkiezingen frauduleus zijn, dan gaan bepaalde volksstammen dat steeds meer geloven. Trump heeft het maar druk met dat vechten tegen de nederlaag. Bestrijding van enorme cyberhacks, een compromis om tot extra fiscale stimulering te komen schieten erbij in. Misschien maar beter ook, de VS moeten mean and lean zijn, bestand tegen corona, cyberhacks en het gaat alleen maar om de rijkste 1% die voor de economische groei moeten zorgen. Overigens lijkt dat compromis in de VS er nu echt snel aan te komen. Weer iets minder dan om op te hopen.

Brexit gaat maar niet op een softe manier. Het visserijbeleid (0,1% BNP van het VK) blijft een vrijwel onmogelijke horde. Uiteraard wordt iets verzonnen dat op een deal lijkt.

Het coronanieuws verslechtert behoorlijk dramatisch nu in o.a. de VS, Duitsland, VK, Nederland, Oostenrijk, Zweden. IC’s overbezet. Ziekenhuizen lopen snel vol, overvol. Een nieuw soort extra besmettelijk virus in Engeland dat helaas ook al in Nederland is doorgedrongen (en misschien de plotselinge opleving van het aantal besmettingen deels verklaart).

 Het vaccin-nieuws is eigenlijk wat tegenvallend, nogal wat erg tegenvallend zelfs. Er zijn vaccins, maar voorlopig te weinig. Het duurt heel lang voordat meer dan de helft gevaccineerd zal zijn in het Westen. En werkt het wel voldoende tegen de nieuwe Engelse, meer besmettelijke variant? Voor de arme landen is grootschalige vaccinatie nog verder weg (maar de rijke landen kochten een snelle ontwikkeling van vaccins, zodat per saldo het niet zo veel extra slecht hoeft te zijn). corona blijft in heel 2021 een probleem en kan winter 2022 eventueel gemuteerd terugkomen.

De FED belooft stevig door te gaan met QE en de ECB ook, maar voorlopig niet extra. De FED verhoogde de verwachtingen voor groei en inflatie, dus minder QE dreigt. Verhoging van de rente lijkt onwaarschijnlijk voor 2023-2024. Maar het kan wel als groei en vooral inflatie fors hoger uitvallen. De QE vangt de stijging van het overheidstekort niet helemaal meer op, wel enigszins de groei van de hypotheken.

Langzaam begint de groei in de VS weer af te brokkelen. Niet zo erg als in Europa. China gaat beter, maar de yuan lijkt niet nog sterker te worden: 6,50 tegen de dollar vindt China kennelijk wel sterk genoeg.

Ondertussen gaan de beurzen omhoog onder de hoop van de vaccins, de hulp van centrale banken, kopende particulieren die geld overhouden, FOMO, TINA en momentum. Niet erg onbeheerst omhoog, maar toch omhoog.

17 december 2020

en weer volop positieve beursverhalen bij Covid-drama

 

Musk zei een tijd geleden al dat hij Tesla eigenlijk te duur vindt, maar sindsdien is de koers nog eens verviervoudigd.

Bitcoin heeft eindelijk de horde $20.000 genomen en een verdere rit omhoog ligt voor de hand (stop loss 18.000 lees ik). Bitcoins zijn nog steeds zo’n 200 keer minder waard dan aandelen en dat is volgens de fans raar, want aandelen kunnen worden bijgedrukt. Ook de goudvoorraden zijn zo’n 14 keer meer waard dan bitcoins en dat is helemaal raar, want waarom zou je voor zoiets ouderwets, the barbaric reliq in de moderne tijd nog een cent over hebben.

 

De FED gaat minder haar best doen dan gehoopt. $80 miljard per maand staatsleningen kopen en $40 miljard hypotheken. Niet meer en dat is dus minder dan de groei van de staatsschuld. Door de waardedaling van de dollar is er geen voldoende automatische aankoop van staatsleningen meer. De FED kwam niet met een operatie twist zoals men hoopte: nee, geen twist in de aankopen richting langere looptijden. Desalniettemin stegen de aandelenkoersen en was men toch weer blij: the only way is up.

Er worden ijverig verhalen neer gepend dat beleggers weinig cash aanhouden in de VS en uitzonderlijk veel overwogen aandelen zijn. 




Dat moet dan weer ingaan tegen al die nieuwe beleggers die pas sinds kort zorgen voor nieuwe netto instroom in aandelen ETF’s. Ook kopen kleine particulieren steeds meer call opties en zo lang ze dat vol houden moeten de koersen wel haast omhoog. De historie leert echter dat de particulier dit niet lang volhoudt en op het toppunt extreem vol opties zit. Maar die verhalen dat er zo veel of weinig cash aan de zijlijn is, of dat men zo overwogen aandelen zit, waren in het verleden niet zo betrouwbare voorspellingen dat beurzen omhoog of omlaag moesten. Ja uiteindelijk gebeurt het natuurlijk wel, op termijn gaan koersen altijd wel eens duidelijk omhoog of omlaag. Extreem pessimisme is naar mijn ervaring een betere voorspeller van een goede beurs dan extreem optimisme voor een slechte beurs. Maar let wel: er zijn meestal goede fundamentele redenen waarom men optimistisch of pessimistisch is en daarom voorspelt het lang niet altijd goed een contraire beweging.




De astronomen onder ons gaan uitleggen dat het allemaal aan Jupiter en Saturnus ligt, nu ze op één lijn staan. Of dat goed of slecht is, weet men nu nog niet, maar straks zal men zeggen dat het goed of slecht was.

Beurzen stijgen voortdurend op de hoop van fiscale stimulering in de VS. De bedragen van stimulering worden steeds lager, maar daardoor wordt de hoop steeds meer gegrond. Hij komt er en dan is er weer iets minder te hopen. Dat geldt niet voor Brexit. Daar blijft men nog jaren onderhandelen en de voorwaarden worden dan steeds beter. Hier is dus nog jaren hoop op een beter resultaat. De realiteit is niet zo best, maar de hoop is geweldig.

Net als bij de vaccins. Ze zijn er te weinig, er zijn akelige allergiereacties en voor eind 2021 zal men geen 70-80% vaccinatiegraad bereiken (dan herd immunity hopelijk). Daarna gaat alles beter en daar kan men op hopen. Gegronde hoop, maar steeds verder weg. Covid 20-21-22 dreigt ondertussen. Er is uiteraard gegronde hoop dat daar goede vaccins voor komen en snel. Dat levert weer geweldige hoop op, met name van extra stimulering. Net als bij bitcoins hoeven aandelen dan helemaal geen inkomen meer te produceren om tot stratosferische hoogten te stijgen. Waarom zou Tesla niet meer waard kunnen worden dan bijna alle andere aandelen bij elkaar in de wereld? Idem voor Amazon? Nou waarom niet? Leg dat eens uit als iedereen maar door blijft kopen. En als particulieren dat niet doen, dan moeten centrale banken dat doen, anders gaan aandelenkoersen achteruit en dat kunnen we niet hebben in coronatijden. Uiteindelijk moeten we immers, zo lees ik in steeds meer analyses,  van de FED naar een maatschappij toe waar alle bezit in handen is van de rijkste 1%, die maar weigert Tesla te verkopen en bitcoins bijkoopt. N.B. in deze analyses stelt men voor de naam Tesla te veranderen in Tulips. Snowflake, ook zo’n wonder aandeel. De (van Nederlandse komaf) CEO doet het zo goed dat hij $95 miljoen aandelen krijgt. Per maand. Ik weet natuurlijk niet of dat luttele bedragje genoeg voor hem is om zijn tot op heden goede werk voor Snowflake voort te zetten.

 


14 december 2020

bull en bear case aandelen

 

de bull case voor aandelen

Er zijn een heleboel redenen waarom aandelen aan zo’n mooie opmars bezig zijn en de meeste van die redenen gaan niet meteen weg.

Het belangrijkste is de zee aan geld die de centrale banken aan het creëren zijn. Geldgroei is bijzonder sterk en op korte termijn gaan de centrale banken door met QE en andere praktijken die zo rampzalig zijn voor pensioenfondsen in Nederland. De korte rente zal daardoor nauwelijks veranderen en de lange slechts met de stijging van de inflatieverwachtingen en hogere geëiste termijnpremies. Het bedrijfsleven staat bol van de cash en lost leningen met hoge rente af.  

Centrale banken zorgen voor een nijpende schaarste aan staatsleningen en beleggers moeten uit ellende andere zaken kopen zoals high yield en aandelen.



Daaraan gerelateerd is er de wall of worry, de hoop op stimulering, betere tijden. FOMO. TINA. Dit verhaal blijft nog geruime tijd.

 Door het vaccin komt er economisch herstel omdat diverse sectoren weer opengaan. Nog even een of twee slechte kwartalen en daarna herstel. Daardoor ontstaat een nieuwe opgaande economische cyclus. In het begin van de cyclus is er een sterke verbetering van de winstmarge en inhaalvraag waardoor omzetten meevallen. Men wordt optimistischer en minder risicomijdend. Herstel uit een recessie gaat daarom vrijwel altijd gepaard met een flinke periode van stijgende beurskoersen met af en toe een niet al te erge correctie.

Chart technisch zien de beursgrafieken er bijzonder degelijk uit. Het herstel wordt nu breed gedragen, maar is nog niet zodanig breed geworden als je ziet bij een beurstop. 



Nog wat te gaan dus.



Vergeleken met de rente zijn aandelen nog steeds niet duur genoeg (PE van 27 naar 31, let wel door Tesla wordt het al 29).

En niet te vergeten: China. Daar gaat het goed. de yuan is ijzersterk en dat neemt de hele wereld mee naar boven tegenwoordig. Zo lang als de yuan sterk is, lijken de bulls de beste papieren te hebben (totdat er iets onverwachts slechts gebeurt).



De bear

De waarderingen zijn extreem geworden op alleen die na waarbij men alleen kijkt naar de lage rente. Waarderingen zijn zelden zo hoog dat het de aanleiding vormt voor een bear markt. Maar het maakt beurzen kwetsbaar en de vergelijkingen met 1999/2000 en 1987 dringen zich op. De sterkste correlatie is met 1980/1981, alhoewel die correlatie zoals zo vaak even plotseling kan wegvallen als deze is gekomen. 



Maar het verhaal van 1981 kan in eigentijds jasje opdoemen in 2021. In 1980 stegen de koersen flink, terwijl het met de economische fundamentals helemaal niet goed ging. Men kwam uit de recessie, maar in 1981 kwam die recessie terug: we kregen een W-recessie. Inflatie was uit de hand gelopen en moest via draconische renteverhogingen bedwongen worden en dat zorgde voor een nieuwe diepe recessie. Een W-recessie, niet veroorzaakt door renteverhogingen maar door andere tegenvallers kan in 2021 ook. De schade door corona in 2021 is groot en nu veel minder gecompenseerd door fiscus (dit zit onvoldoende in de winstverwachtingen), terwijl centrale banken niet nog royaler worden. Er is een uitgestelde sanering van zombiebedrijven, minder vertrouwen in vastgoed (vooral commercieel maar ook voor appartementen in dure steden, overheden/ centrale banken maken zich zorgen over huizenbubbel), zorgen over hogere belastingen, delen van bedrijfsleven die minder gaan investeren zoals olie- en gassector, zorgen over onvoldoende pensioen door lage rente, hogere ziektekosten, oplaaiende handelsoorlogen, snel verder wegvallend vertrouwen midden- en kleinbedrijf onder Biden (NFIB daalt al hard), veel minder vertrouwen Trump-stemmers, minder vertrouwen stedelingen, etc. Er komt iets onverwachts dat erg gaat tegenvallen.

 Beurzen verdisconteren op het ogenblik een strakblauwe hemel. Er is euforie. Niets is meer erg, alles wordt positief uitgelegd.


(noot PV: de hond links kan veel harder bijten dan dat kartonnen ding rechts)

Er is consensus dat 2021 een goed beursjaar wordt. Men zit meer dan normaal overwogen aandelen. In dat soort tijden liggen tegenvallers voor de hand. Er komt waarschijnlijk geen W-recessie, maar economische groei voor 2021 wordt denk ik te hoog ingeschat. De kans op een W-recessie zal hoger worden ingeschat, misschien pas beginnend in 2022.

Centrale banken zorgen voor heel veel liquiditeit, maar het lijkt erop dat ze iets minder hun best gaan doen. Iets minder QE is al dodelijk voor aandelenmarkten bij de huidige ongekende overheidstekorten en overspannen vraag naar hypotheken.

Beleggers hebben weinig cash op het ogenblik. In januari komt er een rebalancing van pensioenfondsen uit aandelen naar vastrentend en andere beleggingen (misschien zelfs bitcoins). Deze rebalancing is volgens de berekeningen van de effectenhuizen deze keer uitzonderlijk groot.    

Dan is er de waanzin van Tesla dat 50% steeg vanwege opname in de S&P500, toch geen reden waarom Tesla fundamenteel een cent meer waard zou moeten zijn. Het trekt geld weg uit andere beleggingen dan Tesla. De waanzin van IPO’s die veel geld wegtrekken uit andere aandelen. De idiote hoeveelheid calls die gekocht zijn en waar in ieder geval de tijdwaarde van gaat wegtikken. Een en ander kan de volatiliteit plotseling omhoog doen gaan met een correctie of erger (flash crash à la 1987) als gevolg.

Het kopen gebeurt nu vooral door wilde millennials via calls en via institutionele beleggers die slaaf zijn van indexering via marktindexen. Dat heb ik al de nodige keren zwaar mis zien gaan. Dat kan nog een paar jaar duren, maar wie in 1998 uit aandelen stapte (en niet instapte voor 2003) deed het goed ondanks de grote stijging daarna tot 2000.  In 2008 leek de FED de zaakjes onder controle te krijgen via behoorlijke verruiming, maar nee dus. 1987, het leek echt alleen maar omhoog te kunnen. Er zijn natuurlijk meer tegenvoorbeelden dat het wel goed gaat, want op lange termijn stijgen aandelen zo ongeveer altijd. Soms is veel geduld nodig, zo heeft de AEX nog steeds niet de 705 van 2000 aangetikt en de Japanse Nikkei niet de 40.000 van 1990 of duurde het tot in de jaren 80 voor de Dow Jones weer op de reële niveaus van 1929 kwam. Dividenden moesten voor de goede opbrengsten zorgen. The only way is up, but not everywhere and always.

overpeinzing

 

Een verbazende bull markt. Het lijkt wel een beetje op de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Het is overduidelijk dat veel aandelen evident veel te duur zijn. Tesla is 50% gestegen sinds men aankondigde Tesla in de S&P500 te stoppen. De indexfondsen moeten nu rond 21 december 17% van de aandelen Tesla kopen. Een mega-operatie. Geen geheim en zo ongeveer iedereen had hetzelfde idee: eerst nog even wat aandelen Tesla inslaan, of nog beter: call opties (wel een beetje prijzig). En uiteraard, het is ontzettend eenvoudig om op tijd winst te nemen, vooral niet te vroeg doen bij tesla, het is maar tien keer te duur ongeveer. Maar op 5 keer te duur kon het nog verdubbelen. Niet te vroeg somber worden.  Verder ligt het geld op straat via meedoen met IPO’s. Airbnb, DoorDash bemachtigen en je liep binnen. +86% of nog meer, terwijl de IPO prijs al prijzig was. Er wordt natuurlijk geen winst gemaakt bij Airbnb in deze tijden, maar je koopt een droom en die is meer waard dan een keten als Hilton of Marriott. Meestal is dat maar tijdelijk, maar nu is dat even zo. Eind jaren 90 was het even nog gekker, maar niet veel gekker.

 We weten allemaal wel dat aandelen als Tesla te duur zijn, maar we vinden echt dat aandelen nog (p)rijziger moeten worden. Het is consensus zelfs dat 2021 een goed beursjaar wordt. Als je zo’n briljante beursvisie hebt, krijg je soms zelfs een prijs voor de beste, degelijkst doortimmerde visie.

Republikeinen weten echt wel dat volgens de regels Biden gewonnen heeft, maar laten we maar net doen of Trump oneerlijk verloren heeft. Iets anders zeggen is gevaarlijk, iets als FOMO bij aandelen, fear of missing de gunsten van de dictator. Hij heeft natuurlijk ook gewonnen, alleen de cijfers zijn anders. Het is immers ondenkbaar dat echte Amerikanen op een demente kandidaat zouden stemmen die onder curatele staat van marxistische liberals. Dat doen alleen maar die rare oelewappers uit New York en dat soort steden. Russ Limbaugh zei al, wat hebben we met dat soort oelewappers in New York gemeen met die rare denkbeelden. Het is tijd dus om Amerika op te splitsen in ontaarde kustgebieden en de Confederated States. Niet voor niets lijkt er een volksverhuizing op til van Californië naar Austin Texas. Gooi maar een dart pijltje op de kaart van Amerika. 80% kans dat die in een kiesdistrict is terechtgekomen dat in grote meerderheid op Trump stemde (Trump won 80% van de kiesdistricten, maar slechts 5 van de grootste 100). Hele volksstammen horen alleen maar via hun media wat ze willen horen en dat geloven ze dus uiteraard.

Bij beleggen gaat dat ook zo. Veel mensen willen alleen maar lezen dat ze gelijk hebben en dat de koersen gaan instorten. Maar het omgekeerde gebeurt vaker, beleggers willen nu eenmaal beleggen, kopen. Steeds meer mensen à la eind jaren 90 worden erin bevestigd dat de optimisten gelijk hebben, de jongeren die pas beleggen en die begrijpen hoe jongeren meegesleurd worden in droomverhalen. De winner takes all, winst maken hoeft toch niet, dat komt later wel.

 

 

7 december 2020

goed nieuws is goed nieuws, slecht nieuws is heel goed nieuws= the only way is up (tot…?)

 

Een groeiend aantal mensen is bezorgd aan het raken over zo veel euforie op de beurzen maar koopt toch maar bij. Want beurzen stijgen op goed nieuws en slecht nieuws. Vooral op slecht nieuws en dat is gelukkig in ruime mate voorhanden [=oneindige extra monetaire verruiming noodzakelijk]. Een groeiend aantal coronabesmettingen/ record aantallen patiënten in het ziekenhuis, afnemende fiscale stimulering, de terugkeer van secular stagnation onder Biden, Brexit, de W-recessie in Europa, doorgaande handelsoorlogen met China.

Bijna niemand had voorspeld dat de beurzen zo veel zouden gaan stijgen na maart. Men krijgt het niet goed meer uitgelegd anders dan met er is te veel geld, geschapen door de centrale banken. En kopen call opties.



De stijging is nu al zo volhardend dat haast niemand meer durft te zeggen dat je aandelen moet gaan verkopen, want de trend is omhoog en obligaties is helemaal niks. Goud is ook niks vergeleken met cryptomunten. De dollar is zwak en dat wordt alom geweldig gevonden. Vooral zo lang de yuan stijgt en die alles mee naar boven neemt, vooral grondstoffen (ex olie).

Alom roept men dat men dat men de markt niet moet timen, maar je moet gewoon bijkopen. Ja, het kan omlaag, maar Fear Of Missing Out is een te groot risico. There is no alternative.

Millennials kopen massaler dan ooit call opties en dat neutraliseerde met gemak de gevreesde beperkte rebalancings van begin december uit aandelen naar obligaties door institutionele beleggers. In december stelt dat meestal weinig voor, want de boeken moeten dicht voor eind december en te laat het jaarverslag af is een doodzonde.

Beursexperts voelen zich een beetje dom, net als eind jaren negentig en 1987. Ze hadden de kracht achter de markt niet gezien, in ieder geval onderschat (net zoals ik). De stijging duurde zo lang dat de reputatie van alle pessimisten aan gort ging, oneervol ontslagen, vervroegd met pensioen van water en brood.

En de krachten zijn weer op gang gekomen om dat in te peperen: wat een domoren allemaal, ze weten helemaal niets, je moet er niet naar luisteren. Zoals de Japanse effectenhuizen in de jaren tachtig al zeiden: always buy, never sell  [en iets beters kon je haast niet doen met Japanse aandelen in de jaren 80]. TINA, voorkom FOMO. Zit volgeladen met aandelen, beter nog met call opties en tig maal geleveragede te dure derivaten.

De credit spreads zijn de canary in the coal mine en dat geeft aan dat alles veilig wordt beoordeeld: vrijwel of helemaal record lage credit spreads. Alleen de bankaandelen staan zo laag, dat geeft aan dat beleggers toch wel kredietrisico voor banken zien. Maar obligaties van bedrijfsleningen lijken 100% veilig. Ja, na een recessie gaat er wel eens een bedrijf failliet, maar deze keer lijkt dat haast niet te gebeuren en de FED koopt dan toch alle bedrijfsobligaties. Of niet.

Tja, wat kan er fout gaan?

Niets, helemaal niets, maar dan ook echt helemaal niets, want de rente van centrale banken blijft gegarandeerd 0 of nog lager, zo is de algemene stellingname. Bij elke 10% daling van de beurzen, hooguit 15% moet de FED ingrijpen met extra stimulering.

Winsten gaan prachtig verder stijgen als het vaccin in voldoende mate is ingespoten. Iedereen gaat weer met geld smijten als hij weer kan beleven, op vakantie gaan, de disco in etc.

Of toch niet?

Er zijn toch wel wat wolkjes.

De winsten in 2020 zijn verbazend goed blijven liggen. Dat heeft maar één reden: ongekende subsidiëring van de fiscus. Als die subsidiëring flink afneemt, dan verdwijnt dat: de winst- keizer heeft geen kleren. Klimaatregulering komt terug. Belastingen moeten omhoog, zij het voorlopig maar mondjesmaat. Voor republikeinse senatoren is het een halszaak dat het de kiezer duidelijk gemaakt moet worden dat ze een fatale vergissing hebben begaan door Trump weg te stemmen: dat gaat via herinvoering van fiscale kuisheid, geen geld voor marxistische hobby’s. D.w.z. secular stagnation. Deglobalisering maakt het nodig veel meer voorraden aan te leggen, hindert de export en dat is allemaal slecht voor de winstmarge [en inkoop eigen aandelen]. Minimumlonen dreigen te stijgen, want dat is de wil van Florida en die kan beslist niet genegeerd worden: niet goed voor winstmarge.

Het verhaal van Alhambra There Have Actually Been Some Jobs Saved, Only In Place of Recovery – Alhambra Investments (alhambrapartners.com) hoe de winsten in 2020 afhingen van subsidie was een eye-opener voor me. Op eigen kracht zijn die winsten door de grond gegaan zoals gebruikelijk bij een recessie.

De andere eye-opener van de week was hoe enorm de schulden in de wereld in 2020 gestegen zijn: niet veel, niet heel erg veel, maar niet te geloven zo enorm veel. Daar is maar weinig groei mee gekocht, sterker nog, daarmee is de krimp alleen maar flink afgeremd. Alom doet men maar alsof flink gegroeide schulden helemaal geen probleem is (want rente 0). Maar dat is het wel. Vooral als de centrale banken ook maar iets gas terugnemen, dan wordt het moeilijk die uitdijende schuldenmassa te laten opkopen in de kapitaalmarkt. Dat zal wel gaan, maar natuurlijk niet tegen de lagere rente die men alom verwacht omdat de schulden te groot zijn. Te veel aanbod en dat zou leiden tot hogere obligatieprijzen. Een merkwaardige nieuwe economische theorie die alom omarmd wordt. De rente is op een permanent laag niveau gekomen zou Fisher zeggen als hij nu zou leven in navolging van wat hij in 1929 zei over aandelen maar dan omgekeerd.

Huizenprijzen stijgen door het dak dankzij dalende hypotheekrente. En niemand die denkt dat centrale banken hier ook maar ooit een nachtje wakker van gaan liggen. Of misschien toch wel in 2021 al.


In de VS zijn de ingeprijsde inflatieverwachtingen zeer hardnekkig aan het stijgen. Voorlopig mag dat van de FED, maar ergens (ik denk bij 2,4%) zal de FED zeggen dat het mooi is geweest en QE de andere kant op moet: balansverkorting van de FED. Ja, korte rente blijft nog even 0, maar men gaat weer risico’s zien met lange looptijden, met credits. Wie weet dat aandelen dan wel 5% gaan dalen. Wie weet nog meer.

Wie weet al op 21 december als Tesla in de S&P500 komt. Of op 23 december wat een mooie dag lijkt volgens de sterrenwichelaars. Jupiter en Saturnus op een lijn, wat een feest.

Ondertussen zijn aandelen helemaal niet zo goedkoop, helemaal niet om van te watertanden. Ach, zegt de optimist, dat kan nog jaren zo blijven, kijk maar na de irrational exuberance van Greenspan december 1996, je moest pas maart 2000 inpakken. Nog drie jaar te gaan. Of is het nu toch eerder 1987. Of 1973.

22 november 2020

de tactiek van de verschroeide aarde, we worden allemaal deplorables

 We zien ineens politici die tegen beter weten in hun land naar de afrond willen leiden. We zien Trump die rare dingen doet zoals Biden extreem hinderen bij het vormen van een nieuwe regering, onverantwoord veel troepen terugtrekken uit Afghanistan, helemaal niets meer doet aan coronamaatregelen, oproepen tot niet accepteren van de verkiezingsuitslag, een minister Mnuchin die speciale kredietconstructies voor noodlijdend bedrijfsleven plotseling stopt per 31 december, een congres dat maar niet tot een nieuwe stimulering komt terwijl 31 december heel veel uitkeringen stoppen (een fiscal cliff lijkt onafwendbaar).

We zien Johnson in het VK die steeds meer onafwendbaar op een harde Brexit aanstuurt, Hongarije en Polen die de begroting van de EU blokkeren vanwege minimale eisen aan de rechtsstaat zoals aangegeven door het Europese parlement (en de vrekkige vier, Nederland krijgt weer de schuld zo lijkt het).

En wat een heet baantje, het verdedigen van Trump. Onder de hete lampen van de tv-opname. De haarverf van die arme Giuliani, toch ooit de meest bewonderde burgemeester van New York na 9/11, liep uit bij de toelichting van hun strategie om de grootschalige verkiezingsfraude in de ogen van Trump en vele van zijn aanhangers aan te tonen. Maar Giuliani wordt er goed voor betaald, $20.000 per dag wilde hij hebben. Na zijn melt down (al gaande sinds 9/11) werd bekend dat zijn zoon was besmet met corona., net als zoon junior van the Donald.

Vermoedelijke moordenaar Nicky Verstappen na 22 jaar eindelijk veroordeeld via schakelbewijs. Zo pakte hij andere jongetjes aan in die tijd en zo moet hij het ook bij Nicky gedaan hebben. Geen echt bewijs, maar hij heeft zich overduidelijk vergrepen aan de jongen die zijn aandacht trok (en dat kon eigenlijk alleen levend) en toen hij wegging van de onheilsplek was de jongen dood.

Schakelbewijs. zo werkt Trump ook: promises made, promises kept. Iedereen van 2016 stemde dus weer op hem in 2020. Plus mensen die het toen vergeten waren. Hij heeft dus volgens schakelbewijs gewonnen, onomstotelijk, maar er moet nog wel wat voor geprocedeerd worden. Het is duidelijk dat de verkiezingen opnieuw gehouden moeten worden, zodat men alsnog op de juiste partij kan stemmen. 75% van de republikeinen denkt dat de verkiezingen gestolen zijn door Biden en kameraad Harris. Dat de verkiezing gestolen is staat als een huis als alternatief feit.

We hebben nieuwe deplorables in Nederland: Jip en Janneke die dermate populistisch discriminerende rolbevestigende toon uitslaan zoals in de jaren 50 gebruikelijk dat niet meer kan anno 2020.

De toeslagenaffaire in Nederland waarbij mensen met buitenlandse achternaam zwaar achtervolgd werden vanwege achteraf terecht toegekende subsidies toch zware boetes onterecht kregen: alle betrokken ambtenaren zeiden in de parlementaire enquête deze week hetzelfde wir haben es nicht gewust. We wisten het wel, maar deden net alsof het niet hun zaak was. Een ongeluk in slow motion. zo is de wet, het is onze schuld niet. we zagen het fout gaan, maar zo was de wet immers. Befehl ist Befehl. 



16 november 2020

WSJ editorial: waarom de democraten bijna de meerderheid in het congres verloren: door hun te socialistische politieke standpunten

 

https://www.wsj.com/articles/why-democrats-nearly-lost-the-house-11605482291?

 

De verkiezingen in de VS pakten veel minder goed uit voor de democraten dan gedacht. Ja, Biden won, maar de republikeinen wonnen zetels in het congres en verloren maar een zetel in de senaat (voorlopig) en dat terwijl er veel meer zetels van republikeinen op het spel stonden voor beide kamers dan van democraten.

De democratische partij is fors naar links opgeschoven na 2018 en kreeg dat flink ingewreven met het verwijt dat ze een socialistische bijna marxistische partij waren geworden die de oren lieten hangen naar Black Lives Matter/ defunding the police en peperdure klimaatcrisisprogramma’s met stoppen van fossiele brandstoffen op termijn, stoppen met fracking etc. Dat kostte behoorlijk veel stemmen.

De kiezer heeft gezegd dat ze in meerderheid nog niet toe zijn aan de omarming van dit soort standpunten. In dat perspectief heeft de democratische partij wijs gekozen om Biden naar voren te schuiven en niet iemand die meer op de linkervleugel stond. Biden bleek als mens populairder dan verwacht, niemand had echt iets tegen hem (wat bij Hillary heel anders was). Biden heeft het beter gedaan dan de democraten in congres en senaat. Minder goed dan de polls aangaven, maar niet zo heel veel minder als alle stemmen in Californië eindelijk zijn geteld: Biden wint dan de ‘popular vote’ met ongeveer 7 miljoen stemmen. Biden heeft zwart electoraat op de been gekregen (en won daarmee Georgia) en bleek populair in Pennsylvania, Michigan en Wisconsin.

Verbazend is dat het kwartje bij de klimaatcrisis nog steeds niet helemaal is gevallen bij een meerderheid van de Amerikaanse kiezers.

Black Lives Matter is ontaard in veel te extreme standpunten (zoals defunding the police in plaats van politie extra opleiden om minder te discrimineren zoals Biden wil) in veel Amerikaanse ogen.

Biden heeft daarmee geen mandaat gekregen om het wensenlijstje van de linkervleugel van de partij te gaan uitvoeren. Hij kan slechts regeren via moeilijke compromissen met republikeinen en die linkervleugel van de democraten. Daar zijn de nodige mogelijkheden voor, omdat Trump in diverse gevallen te extreem populistische standpunten innam. https://www.wsj.com/articles/where-biden-and-mcconnell-can-agree-11605031093? (Galston van de Wall Street Journal ziet mogelijkheden voor steun beide partijen aan meer testen voor Covid-19, extra coronasteun voor midden- en kleinbedrijf, scholen, legaal maken van dreamers (jongeren die op heel jonge leeftijd door hun ouders van buiten de VS naar de VS gesleept zijn en er nu bijna heel hun leven wonen), enige steun aan budget van staten, enige extra steun voor werklozen, beter internet voor platteland, zelfs hogere minimumlonen)

Biden zal moeten gaan werken aan verbetering infrastructuur en opknappen achterstandswijken. Dat moet ook in de nodige gevallen in de smaak kunnen vallen bij republikeinen. Natuurlijk moet hij zich weer aansluiten bij het klimaatverdrag van Parijs, maar hij heeft verrassend weinig mandaat voor veel groene investeringen. Een deel zal gelukkig van zelf gaan omdat alternatieve energie steeds goedkoper wordt, technologie met batterijen etc. veel vooruitgang boekt, investering in isolatie van huizen redelijk rendabel is. Dreamers moeten in de VS kunnen blijven en blijven doorwerken, dat moet toch echt kunnen lukken.

Er moet veel extra geld komen voor staten met grote overheidstekorten (op straffe van veel ontslag van ambtenaren en minder overheidsuitgaven). Republikeinen zijn mordicus tegen geld geven aan vooral bijna failliete democratische staten. Dat zal dan denk ik afgeruild moeten worden tegen bijvoorbeeld geen verhoging belastingen van de rijken van betekenis (er zijn wel heel wat belasting loopholes te sluiten voor bijvoorbeeld inkomsten hedge fund managers, lieden als Trump etc., ik zie wel iets in een soort minimumbelasting % voor de superrijken na hun legale belastingontwijking).

 

15 november 2020

mogelijk vaccin bij -70 graden, geen onlusten Amerika, geen extra fiscale stimulering, explosieve stijging coronabesmettingen= enorme instroom gelden voor beurs en bitcoin= all time highs voor Amerikaanse beurzen

 

En plotseling werd er gerapporteerd door Pfizer dat hun vaccin 90% werkzaam was geweest. Beter dan verwacht, maar eigenlijk toch niet zo verrassend dat er vaccins werkzaam zouden zijn. Dat bewaren bij -70 graden is overigens wel een probleem in heel wat landen. Toch reageerden de beurzen er enorm op. Aandelen die zwaar geleden hadden onder corona veerden soms tientallen procenten omhoog en aandelen die geprofiteerd hadden, kregen het plotseling even zwaar te verduren. Buy the dip. Eerst de grote achterblijvers na corona, daarna de dalers bij technologie deze week.

Men zag een enorme instroom van vooral institutionele gelden en dat betekent meestal nog meer koersstijging in de maak. Niet altijd (bijvoorbeeld 2007). Er is weer euforie, maar de euforie kan nog groter worden (of omslaan in doffe ellende, als men ook in de VS moederziel alleen onder de kerstboom moet gaan zitten in strenge lockdowns in de meeste staten, al is dat nog zo uitgesloten door Trump, maar kerstmis wordt dit jaar gestolen door het coronamonster).

Het economische plaatje is de afgelopen weken danig verslechterd. Door corona komen er weer lockdowns in meer of minder erge mate. Zelfs in de VS neemt men weer strengere maatregelen. Ik dacht dat die 700 extra doden door de enorme massa’s op de been gebracht door verkiezingsrally’s van Trump overdreven waren, maar nu lijkt het eerder een onderschatting. Het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen in de VS is nu een record 70.000 maar gaat volgens de modellen naar 95.000 over acht dagen (=gegarandeerd meer coronamaatregelen). Het aantal besmettingen stijgt exponentieel in de VS en het koudere weer + aanmoedigingen van Trump tot zorgeloos gedrag wijzen op verdere stijging op korte termijn.

Europa lijkt in het vierde kwartaal zo’n 2-3% te kunnen krimpen vanwege lockdowns, terwijl in de VS de groei net positief lijkt te blijven (consensus over groei valt nog steeds als een baksteen), maar als de exponentiële stijging van besmettingen niet binnen drie weken stopt en de republikeinen niet verder willen stimuleren, dan kan de economie ook in de VS weer krimpen in het vierde kwartaal 2020 en eerste kwartaal 2021.

De huidige economische indicatoren voor de VS zijn overigens nog steeds goed, zowel voor de arbeidsmarkt, huizenmarkt, industrie als detailhandelsverkopen. Het vertrouwen van de consument is harder aan het dalen dan verwacht. Het vertrouwen van midden – en kleinbedrijf (NFIB) is nog maar nauwelijks omlaag (wel minder animo om mensen in dienst te nemen), maar volgende maand verwacht ik een flinke val door de overwinning van Biden en de verergerende lockdowns.

In de VS blijken de republikeinen na de verkiezingen nog minder te porren voor extra stimulering. De kiezer heeft op de verkeerde presidentskandidaat gestemd en dat mag niet beloond worden. Er dreigt een fiscal cliff voor steuntrekkers na 31 december en dat werpt de schaduwen vooruit voor hun kerstaankopen. De mensen die financieel niet geraakt worden door corona lijken echter meer kerstaankopen te gaan doen. Corona zal uiteindelijk ergens in 2020 extra steunmaatregelen in de VS forceren, maar de knip gaat net als altijd flink op slot na verkiezingen als het aan republikeinen ligt.

Omdat Trump zijn nederlaag niet toegaf, waren er vrijwel geen onlusten van zijn aanhangers om de boel af te breken vanwege de daardoor onzeker lijkende nederlaag van Trump. In hun ogen zijn de verkiezingen gestolen en wel op zo’n vernuftige wijze dat het haast niet aan te tonen is. Ondenkbaar dat mensen die in 2016 op Trump stemden na zijn belastingverlagingen, deregulering, aanpak van China dat in 2020 niet gedaan zouden hebben. Het zijn de miljoenen stembiljetten aan nieuwe stemmers die tot bedenkelijke stemmen op Biden leidden aldus doorgewinterde Trump-aanhangers.

 In de VS is de rente hardnekkig aan het stijgen. De inflatieverwachtingen lopen op en de termijnpremies ook. Een vaccin gaat zorgen voor minder noodzaak tot QE, zo denkt men. Wie in enorme stijging van coronabesmettingen gelooft, ziet flinke daling van de rente in de VS. Bitcoins zijn zeer populair en worden steeds serieuzer genomen door beleggers. Goud lijdt onder de hogere rentes en de populariteit van bitcoins en andere cypto-munten (zelfs de ECB denkt er serieus over).

De groei in de EU was 12,7% in het derde kwartaal en de groei in Nederland bleef daar 5% bij achter (en toch was men euforisch over de cijfers in Nederland). Als je de eerste drie kwartalen samen neemt, dan valt de krimp in Nederland ruim 1% minder uit dan het Europese gemiddelde.

 

8 november 2020

omhoog afgelopen week, we gingen van onder naar boven in het zijwaartse koerskanaal

 Na een overdreven daling twee weken geleden een overdreven stijging afgelopen week. Waarom allemaal, is nog moeilijker dan normaal uit te leggen. De beurs steeg en de rente daalde, dat zijn we niet meer gewend. De VIX ging flink omlaag, minder onzekerheid aangevend en dat is als vanouds goed voor de aandelenkoersen.

Biden wint, moeilijk te accepteren voor de stemmers op Trump. De stedelingen  vermorzelen weer eens de mores van de niet stedelingen [=individuen, maar platteland is niet macht werknemer maar is niet-kosmopoliet, een soort deplorable]

Wie in 2016 op Trump stemde zal bijna altijd denken dat hij aan hun verwachtingen ruim heeft voldaan. Ja, hij is lomp, maar hij kreeg wel voor elkaar wat hij beloofde. Daarom is het voor hun moeilijk te geloven dat Trump, het archetype van de winnaar, verloren kan hebben.

Toch kregen we tot op heden niet de gewelddadigheden waarvoor gevreesd werd en waartoe opgeroepen werd door o.a. Donald junior.

Vrouwen stemden niet zo overweldigend op sleepy Joe als was gepeild in de polls. Ze werden omgepraat door hun man en de buren: ja, Trump was lomp, maar hij stond voor de belangen van de niet-stedelingen. Veel minder relatieproblemen dan ik had gevreesd.

Wat leerden we nog meer. Hispanics zijn voor Biden, maar Latino’s zijn tegen comrade Harris. Latino’s is kennelijk anders dan Hispanics.

Corona, steeds minder onder controle in het Westen. In Europa gaat het langzaam minder rampzalig, in de VS is er een heel brede derde golf aan het ontstaan, veel breder dan de eerste en tweede golf van besmettingen. En het vaccin heeft flinke vertraging opgelopen. Waarschijnlijk geen degelijk goedgekeurd vaccin voor kerstmis, veel later dan beloofd door Trump.

Dan de economische cijfers van afgelopen week. Ronduit prima voor de VS.

wow wat een daling van de werkloosheid in de VS, ongelooflijke stijging ISM manufacturing.

Grote daling werkgelegenheid overheid (alleen al 170.000 tellers van de census), toch 638.000 groei werkgelegenheid.

 Jeff Miller van A dash of insight vertrouwt de werkgelegenheidscijfers nog steeds helemaal niet. Een groter dan normaal deel beantwoordt de vragen van BLS over hun werkgelegenheidscijfers niet meer, vermoedelijk omdat ze failliet zijn. Dit wordt als het goed is gecompenseerd door het ontstaan van nieuwe nog niet bij BLS geregistreerde bedrijven (via het birth/death model van bedrijven), maar dit jaar zou dat wel eens onvoldoende het geval kunnen zijn (=neerwaartse aanpassing over enige tijd van de werkgelegenheidscijfers dreigt).

Het gaat nog steeds niet goed met de economie. Tot eind augustus was de loonaanvulling vanuit de overheid ruim voldoende, maar daarna niet meer en na 31 december dreigt een fiscal cliff, waarbij republikeinen de ontrouwe kiezers zouden willen straffen via hand op de knip, zoals zo gebruikelijk is na verkiezingen.



Velen kunnen de huur niet betalen en zonder nieuwe wetgeving worden ze en masse hun huis uitgezet (evictions)


5 november 2020

beurzen vliegen omhoog, rente omlaag door uitblijven blue wave of wat dan ook

 

Het verklaren van beursbewegingen is nog verraderlijker geworden dan normaal. Laat staan voorspellen van beursbewegingen in de goede richting.

Vrijdag was er precies zoals in 2016 paniek ontstaan over de Amerikaanse verkiezingen. Een fikse draai naar beneden en uiteindelijk een nog veel grotere naar boven in de verkiezingsnacht omhoog toen in 2016 bleek dat Trump had gewonnen en vooral ook dat de republikeinen de meerderheid in de senaat hadden veroverd.

In 2020 bleken de polls even verkeerd als in 2016, al zijn de afwijkingen net als in 2016 maar een paar procent. De popular vote gaat zeer overtuigend naar Biden als straks alle stemmen in Californië zijn geteld. Een paar procent verkeerd betekent al snel in swing states dat je de verkeerde winnaar hebt voorspeld. Trump deed het veel beter dan voorspeld, maar slechter dan in 2016 (en hij verloor o.a. deze keer in Arizona (nog niet helemaal zeker), Wisconsin en Michigan (nog onder de rechter), Samen met Nevada net genoeg voor Biden om te winnen. Biden maakt (donderdagochtend) nog steeds kans om Pennsylvania en Georgia te winnen. Georgia is veranderd van republikeins bolwerk naar swing state vanwege de immigratie van minderheden zoals zwarten, hispanics en Aziaten die nu bijna 50% van de bevolking uitmaken. Karen is Richard aan het wegstemmen. Trump won Florida door de mensen in Miami met succes bang te maken voor Kamala Harris en the squad, het leek wel of Fidel Castro op het stembiljet naast Biden had gestaan.

De meerderheid van de senaat blijft in republikeinse handen en men kan daardoor naar de door Krugman gedroomde fiscale stimulering van 4 triljard wel fluiten. Het hooggerechtshof blijft voorlopig aartsconservatief. Obamacare hangt daarom aan een zijden draadje, maar zal in geval van nood vervangen worden. Gridlock tussen congres, senaat en president was vroeger over het algemeen gunstig voor beurzen. In ieder geval kon nu de rente flink dalen door het in de grond boren van hoop op voldoende fiscale stimulering. Toch de beurzen omhoog vanwege wat eigenlijk. Het einde van tech outperformance was iets te vroeg voorspeld, de Nasdaq explodeerde hoger.

Toch net geen doorbraak naar beneden van vele koersranges zoals bij aandelen, goud en obligatiekoersen. Sleepy Joe euforie. En nu hoopt men op de beurs dat hij echt veel gaat slapen, niets gaat veranderen.

Nu ziet men doorbraak naar boven. Wat een veranderingen in een paar dagen. We lijken van Trump af te komen, maar niet van zijn politieke erfenis (een nog meer gepolariseerd land, belastingen blijven laag, China wordt verguisd, meer betalen voor NAVO door buitenland, steun van Amerika als politieman in de wereld is niet langer vanzelfsprekend, de FED is gedwongen tot steeds meer verruiming). Er gaat maar weinig veranderen. Alhoewel: na net nu uit het Parijsakkoord te zijn gestapt, gaat men straks weer instappen. Er komt voorlopig onvoldoende geld om de doelen van Parijs te gaan halen, maar dat lukt de meeste andere landen ook niet. Er wordt in ieder geval straks niet langer rond getoeterd door de president van de VS dat de klimaatcrisis een hoax is. Meer samenwerken, ook weer internationaal. Respect voor minderheden. Een president die zich presenteert als tussenpaus. Dat kan heel goed gaan zoals paus Johannes XXIII aantoonde.

 /

Wat is Amerika toch een raar land geworden: Black Lives Matter. Hoe zo? Natuurlijk toch, hoe kun je dit afvragen. Every vote counts. Ja, hoe zo zou dat niet zo zijn?

 De beurs geeft aan dat het volstrekt onbelangrijk is wie president van Amerika is/ wordt. Het gaat om de meerderheden in congres en senaat. Niet allebei democratisch, gridlock. Halleloejah op de beurzen.

  

 

1 november 2020

de week die was, de onzekerheid van de Amerikaanse verkiezingen en corona

 

De afgelopen week daalden de koersen flink. Zelfs de Nasdaq was kwetsbaar. Geen hulp van obligaties. Zelfs de beurs zegt niet meer dat Trump gaat winnen, overigens ook niet duidelijk of Biden zal winnen. De opiniepeilingen zijn wel duidelijk: Biden gaat ruim winnen. Maar na de uitslag van 2016 zijn veel mensen daar nog erg onzeker over. Nogal wat mensen, maar minder dan in 2016, durven niet te zeggen dat ze op Trump stemmen. De polls hebben hier voor gecorrigeerd, ook geven die nu een groter gewicht aan de mening van deplorables/ laag opgeleiden dan toen.

Trump heeft qua resultaat goed gescoord met grote belastingverlagingen en dus flinke stijging reële inkomens, flinke stijging van vermogens/ pensioengeld, hoger vertrouwen van bedrijfsleven (zelfs na corona hoger dan onder Obama), deregulering, benoeming conservatieve rechters (waar zelfs niet elke republikein blij mee is), aanpak China (nog niet leidend tot kleinere handelstekorten of herstel werkgelegenheid in industrie), aanjagen olie-industrie, opzeggen internationale verdragen (vooral klimaatverdrag was slechte zaak, maar een groot deel van achterban vindt een en ander in grote lijnen OK, zoals beloofd door Trump). Trump heeft mensen bang gemaakt voor de linkervleugel van de democratische partij, voor belastingverhogingen door Biden, wetteloosheid van BLM, van verwaarlozing van de deplorables/ plattelandsstaten, iets minder duidelijk voor dreigende gevaren in suburbia onder Biden. In normale omstandigheden zou dit meer dan genoeg zijn geweest voor een zittende president om royaal te winnen maar Trump is zo onbeschoft, zo controversieel, chaos creërend, zo vaak de onwaarheid vertellend (‘alternative facts’ verkondigend), onpresidentieel, te veel vergoelijkend wat extreem rechts doet, toont te weinig ‘ compassion’, ging niet mee met Metoo, met BLM, verknalde het beleid voor corona. Dat laatste heeft ervoor gezorgd dat veel Amerikanen in een benarde positie zitten en afhankelijk zijn van overheidssteun, veel meer dan in 2016 en zo in de handen van Biden zijn gedreven.

Er zijn heel wat relatieproblemen in de VS omdat veel vrouwen op Biden stemmen uit walging voor Trump, terwijl hun mannen gepassioneerd op Trump stemmen. Het verschil in stemgedrag van vrouwen versus mannen is volgens de peilingen nog nooit zo groot geweest (en de hoofdreden waarom ik denk dat Biden gekozen gaat worden).

Nog nooit zijn er zo veel stemmen van te voren uitgebracht. Van die stemmers stond afgelopen week iets meer dan de helft geregistreerd als democraat, 27% republikein en de rest onafhankelijk. De post kan deze enorme toestroom niet verwerken en alleen al in de swing states waren op 30 oktober 7 miljoen stemmen nog niet verwerkt door de post (28% van de vooraf uitgebrachte stemmen). Pennsylvania meldt daarom dat ze waarschijnlijk nog enkele dagen na de verkiezingen nodig hebben om alle poststemmen etc. te tellen.

Trump krijgt grote menigtes op de been en een onderzoekje van Stanford University schat dat dit tot 700 coronadoden gaat leiden, iets dat me erg veel lijkt, maar het is meer dan 0.

Hoge opkomst zou gunstig zijn voor democraten, maar de extra opkomst zal vooral onder laag opgeleiden zijn en Trump scoort uitermate goed bij mannelijke domoren.

Hoe dan ook, een van de twee gaat verliezen en dat is een grote tegenslag voor een behoorlijk deel van de stemmers, die zich daar niet gemakkelijk bij zullen neerleggen, zo zeggen ze al van te voren.



Onlusten op en na de verkiezingsdag zijn zo ongeveer gegarandeerd, alleen hoe erg is onzeker. Vooral als Biden niet zou winnen, lijkt men te kunnen rekenen op grote onlusten. Het ziet er naar uit dat vele miljoenen poststemmen ongeldig verklaard gaan worden en de onlusten zijn niet meer te overzien als dit de enige reden is waarom Trump zou winnen. Trump heeft daarom al aangekondigd dat hij waarschijnlijk nog enige tijd na de verkiezingsdag campagne gaat voeren. Hij ziet kennelijk nog geen duidelijke uitslag komende week.

  De aandelenbeurzen hebben een hoge volatiliteit ingeprijsd voor komende week. Men zit ongebruikelijk zwaar short volatility in de vaste overtuiging dat de volatiliteit na woensdag gaat dalen. Velen vinden dat de beurzen net als in 2016 overdreven veel gedaald zijn vanwege de onzekere verkiezingen in de VS.  O wee als dat niet gebeurt, dan moet men flink deleveragen, meer dan afgelopen week al gebeurde.

Ondertussen zit de VS in ongeveer net zo’n snelle stijging in coronabesmettingen als Europa, maar de VS lopen nog enkele weken achter. Zelfs Duitsland ziet nu een explosie in coronagevallen en als het zelfs Duitsland niet lukt de groei van coronabesmettingen de kop in te drukken, dan moet je de hoop dat de VS dat wel kan snel vergeten.

De groeivoorspellingen voor het vierde kwartaal in Europa zitten in een vrije val. De ECB ziet verslechtering en nog net positieve groei als in december de lockdowns kunnen worden verzacht, maar de consensus gaat nu richting -2% van economen en dat kan nog steeds te optimistisch zijn. Zelfs als corona mee zou vallen, gaat de ECB verder verruimen met QE in december en met deze stimulering worden dalingen van de pensioenen bij de grootste Nederlandse pensioenfondsen vrijwel onafwendbaar. Negatieve rente helpt de economie niet en is een ramp voor banken en pensioenfondsen.

De groei in het derde kwartaal in Europa was spectaculair hoog, spectaculair beter dan verwacht, nog beter dan de ook spectaculaire cijfers van de VS (deze werden afgeremd door krimp overheidsuitgaven (staten moeten door enorme tekorten geforceerd bezuinigen, ambtenaren ontslaan) en een grote stijging van het handelstekort met vooral China). Vooral Italië blijkt er gelukkig beter voor te staan dan gevreesd.

De cijfers over september in de VS geven nog steeds doorgaand herstel aan van bijna alles, iets afzwakkend, maar er was een mooie stijging van reële inkomens, reële verkopen, werkgelegenheid, huizensector, nieuwe orders, enig herstel van consumentenvertrouwen. Oktober zal minder goed zijn, maar beter dan Europa waar corona toen al extra schade aanrichtte.

Winstcijfers over het derde kwartaal waren opnieuw zeer meevallend, maar de vooruitzichten waren nogal eens niet mooi genoeg. Winstverwachtingen een jaar vooruit stegen ongeveer mee met de omvang van de meevallers. De daling van de olieprijs moet gaan leiden tot minder investeringen en dat is meestal slecht voor winsten in de hele economie (de winstdaling in 2020 viel mee bij de verschrikkelijke daling van het BNP, voor een belangrijk deel, omdat investeringen ongebruikelijk minder daalden).

Overheidssteun wordt door de nieuwe lockdowns weer meer noodzakelijk. De KLM dreigt minder geld te krijgen omdat de piloten na 2023 niet nog meer gekort willen worden op hun hongerloontje van nu nog maar een luttele € 226.000 per jaar voor een Boeing 737 (één gangpad) volgens de Telegraaf, want dan verdienen ze nauwelijks meer dan de € 133.000 van een piloot bij een prijsvechter.

31 oktober 2020

olie nog geen ‘stranded asset’ ?

https://seekingalpha.com/article/4382875-clean-energy-vs-oil-gas-biggest-lie-of-2020

Het artikel is een waarschuwing dat we voorlopig nog niet af zijn van olie en gas. Alternatieve energie zwemt nog in de problemen. Die problemen gaan opgelost worden, maar dat vergt veel tijd. De infrastructuur rond alternatieve energie is nog erg vervuilend (uiteraard zijn er veel acties om dit te verbeteren, maar voorlopig heeft de schrijver van het artikel gelijk dat alternatieve energie een enorm probleem heeft met vervuiling door de infrastructuur die ervoor nodig is).

De auteur gelooft overigens wel degelijk dat de opmars van alternatieve energie structureel is, maar de huidige problemen van de oliesector zijn vooral cyclisch. Bij de huidige economische groei van India en China en nog wat landen gaat het energiegebruik nog zo veel stijgen dat er nog een onduidelijke periode van 10-20 jaar meer olie nodig is. Door de val van de olieprijzen door corona gaat er de komende ongeveer twee jaar heel weinig in nieuwe olieproductie geïnvesteerd worden. Dat was in het verleden een garantie voor veel hogere olieprijzen over enige tijd [en ander gevolg: die lagere investeringen gaan ervoor zorgen dat de economische groei in 2021 in de VS gaat tegenvallen en daar gaat Biden de schuld voor krijgen].

China wordt als probleem gezien vanwege dat zij zo veel van de lithium- en rare earth metalen produceren/ bezitten. Zij produceren vooral zo veel rare earth, omdat ze de milieuproblemen nog te veel verwaarlozen, al zijn ze wel zeer druk bezig dit te verbeteren. Lithium is helemaal niet zeldzaam. Er is meer zilver nodig voor o.a. de zonnepanelen, maar dat is nog net te produceren bij een verbeterde recycling en minder zilvergebruik bij zonnepanelen zoals al jaren gebeurt.

Helemaal los van dit artikel: de komende neergang van het gewicht van technologie in de index die onvermijdelijk lijkt. In het verleden zag je dat neergang van het gewicht van technologie vaak werd voorafgegaan door herstel van het gewicht van de energiesector (olie).

Afgelopen week was Royal Dutch Shell een top performer op de beurs, via veel beter dan verwachte resultaten en een onverwachte kleine stijging van het dividend (van de voor het eerst ooit verlaagde niveaus). Adyen kreeg voor het eerst klappen in de coronacrisis. Het zou kunnen dat het herstel van de olie-aandelen is begonnen vanaf een extreem laag niveau. En dat zou een nakend eind kunnen betekenen van de gekte in technologie-aandelen.     

   

 


29 oktober 2020

wat zit er achter de plotselinge draai van de beurzen?

 In mijn vorige blogpost gaf ik ruim baan aan Avi Gilbert, die een correctie van ongeveer 15% voorspelde in de komende week (vlak voordat dit inderdaad gebeurde). Hij zei dat je heel moeilijk kunt aangeven waardoor de meeste dalingen op de beurs gebeuren. In de media is er elke dag wel een uitleg, maar die verklaart de gang van zaken meestal maar zeer matig. Nu krijgen Biden, het uitblijven van extra fiscale stimulus in de VS en het oplopend aantal coronabesmettingen de schuld. Oud nieuws, niet plotseling anders.

Wat dan wel?

Gilbert heeft het over het te agressief gepositioneerd zitten van beleggers en door iets onverwachts zit men verkeerd en moet men posities gaan afbouwen. Dit lijkt me inderdaad de meest plausibele verklaring.

Door onduidelijke redenen gelooft men plotseling meer in afzwakking van economische groei. Christophe Barraud schetste met verve dat Frankrijk in het vierde kwartaal weer in een relapse zit, negatieve economische groei. Dit geldt uiteraard niet alleen voor Frankrijk, maar voor veel westerse landen.

 

Verder: Orders voor kapitaalgoederen waren positief in de VS, maar economen trokken ineens alom de conclusie dat de orders gaan afzwakken https://www.reuters.com/article/us-usa-election-capex-idUSKBN27D3AS?taid=5f9a48cedfdddc000121829a&utm_campaign=trueAnthem:+Trending+Content&utm_medium=trueAnthem&utm_source=twitter . Deze orders zijn in 2020 verrassend weinig afgezwakt, veel minder dan normaal bij een recessie. Misschien dat dit komt en dit de door mij zo gevreesde W-recessie gaat mede veroorzaken.

China nam wat maatregelen om de yuan wat meer liquide te maken, meer geschikt als internationale valuta. Maar men gaf de staatsbanken de opdracht de koers van de yuan wat te laten verzwakken na de flinke stijging van de afgelopen maanden. Deze plotselinge draai in de yuan zaait behoorlijk wat verderf onder speculanten. Men zit ineens verkeerd met speculeren op een zwakke dollar, op hogere grondstoffenprijzen, zelfs goud laat de belegger even een beetje in de steek. De olieprijs kreeg ook nog te verduren dat Libië weer meer olie gaat produceren, nu daar de vrede voorlopig enigszins getekend lijkt. SAP kwam met zeer teleurstellende cijfers en duikelde unprecedented en nam de hele Europese onkwetsbaar geachte technologie-index in de val.

En daar was het dan: oplopende volatiliteit, meer verkeerde positionering en de afbouw van posities, waar Gilbert zo voor gewaarschuwd had. En dat terwijl de beurs door niets geraakt leek te kunnen worden: niet door een overwinning van Biden, niet door corona, niet door Brexit, niet door China etc.



Het lijkt op begin 2018, toen de hemel blauwer dan blauw leek door de winstsprong vanwege de belastingverlagingen van Trump, die veel groter waren voor het bedrijfsleven dan kort daarvoor nog was verwacht. Men zat toen uiteindelijk te positief gepositioneerd op o.a. aandelen. Er was nu minder te veel optimisme, maar de fundamentele economische omstandigheden zijn nu veel zwakker.

Optimisten zegen dat het precies zo gaat als bij de verkiezingen van 2016, waarbij de koersen ook behoorlijk daalden vlak voor de verkiezingen, maar vanaf de vrijdag voor de verkiezingen omhoog gingen, uiteindelijk veel zelfs.

Pessimisten zeggen dat de daling van de beurzen wijst op verlies van Trump en dat het tekenend is dat hij deze zo belangrijke week voor hem de koersen niet omhoog lijkt te kunnen twitteren.



En de sterrenwichelaars houden hun hart vast voor de blauwe maan op Halloween, complotdenkers opgelet.

28 oktober 2020

Beurzen naar onderkant van range afgelopen maanden: doorbraak naar beneden dreigt

 

Avi Gilbert van Sentimen Trader zag eergisteren gevaar voor een zwarte zwaan correctie van ongeveer 15% (vorige week meldde hij nog 2021 S&P500 +20%, iets dat uiteraard na grote daling waarschijnlijker wordt). Er is te veel met geleend geld gespeculeerd op het ogenblik en er dreigt een deleveraging drama(tje). [vergelijk begin 2018]. Als de Nasdaq  de 10880 neerwaarts doorboort, zou deze verder kunnen dalen [naar ongeveer 9700 volgens Tostrams].

Gilbert: Je kunt vooraf zelden zeggen wat deze correctie gaat veroorzaken, wel dat de kaarten voor zo’n correctie gunstig zijn opgestapeld en het kaartenhuis niet veel nodig heeft om voldoende te wankelen.  Zelfs achteraf is het vaak niet goed uit te leggen waarom de beurs daalde.

Deze week wijst iedereen op de presidentsverkiezingen en corona. Maar dat wisten we vorige week, weken ook al. Het politieke krakeel voorkomt voldoende extra stimulering tot na de inauguratie van Biden (wie hier verbaasd over is, is te weinig complotdenker). Als Trump wint dan zitten alle democraten in zak en as en als Trump verliest gaan zijn aanhangers in beraad hoe de tijden na Trump zo goed en zo kwaad te overleven. Het hooggerechtshof heeft het nu al razend druk met het zo snel mogelijk ongeldig verklaren van poststemmen. Wisconsin mag stemmen die later dan 3 november binnenkomen niet meer meetellen van het hooggerechtshof, van de plaatselijke rechters mocht dat wel. Trump heeft fors gescoord met de benoeming van 3 conservatieve rechters. De onlusten zijn niet te overzien als Trump wint via het hooggerechtshof, terwijl hij bij telling van alle stemmen inclusief de afgekeurde ruim verloren zou hebben. Misschien wordt Pelosi een tijdje president, als de uitslag het komende half jaar door Trump en Biden wordt aangevochten.

De rechtse media zijn ondertussen bezig met de wandaden van Hunter Biden zo veel mogelijk op te kloppen. Joe Biden is daar deels schuldig aan en een impeachment dient opgestart te worden voordat hij geïnaugureerd wordt [technisch onmogelijk, maar een aanlokkelijk perspectief voor de republikeinen, maar niet voor de beurzen]. Biden vergrijpt zich meer aan stagiaires dan Trump. Biden is een in en in slecht mens volgens Trumpaanhangers, alleen Harris is nog erger. Je zult als ouders maar een kind als Harris hebben, verzuchten ze in afgrijzen.

De aanhangers van Trump begrijpen niet dat hij met minder dan 80,32% niet herkozen gaat worden.

Zonder doorbraak naar beneden van de Nasdaq door circa 10880 geen enorme daling van de beurzen.

Ondertussen zijn vooral Amerikaanse technologieaandelen schreeuwend duur geworden. Men koopt eigenlijk alleen maar tech-aandelen, de rest vindt men niet meer interessant. Het lijkt steeds meer op 1998-2000.

Men begint de laatste dagen plotseling banger te worden voor een W-recessie (bijvoorbeeld zichtbaar in daling 30-jarige rente en unprecedented overspeculatie in 10 versus 30 jaar in de VS).

Er is te veel op stijging van beurzen gespeculeerd en te weinig op daling (unprecedented lage put/call opties verhouding).

Men is er getuige de credit spreads veel te gerust op dat er 0% kans is op een recessie in 2021 en verder.

Men begint steeds harder te roepen dat je al je geld op bitcoins en dergelijke moet zetten, zelfs goud is niet goed genoeg meer. Olieprijzen dalen weer tot onder de kostprijs van fracking in de VS.

Aandelen die positief verrassen met hun winst- en zelfs omzetcijfers worden vaak toch afgestraft.

Men verwacht gewoon veel te veel goed nieuws in tijden dat de dienstensector unprecedented klappen krijgt. Niets wordt verkeerd uitgelegd: coronabesmettingen niet erg, want het vaccin staat voor de deur, Biden stimuleert en verhoogt de belastingen niet (?hoe?), Trump gaat de belastingen verlagen, centrale banken komen ongelimiteerd te hulp, onthutsend grote overheidstekorten zijn helemaal niet erg.

Irrational exuberance zoals maestro Greenspan al zei, voor hij verguisd werd.

Moet je als belegger slecht gaan slapen? Of moet je blij zijn met elke correctie: buy the dip? Of deze keer even wat meer geduld opbrengen dan je als actieve belegger kunt opbrengen?

Shell op € 10 dadelijk, Unibail op € 30, ING op € 5, heerlijk helder Heineken op € 60 zijn misschien interessanter dan Tesla en Netflix.

Stel je eens voor dat Adyen maar 100* de winst waard is of Amazon 50*. Niet eenvoudig, irrational, maar toch.