29 maart 2010

India niet uitgebroken of wel?




Van Tostrams geef ik twee plaatjes: de beurs van Mumbai (onderste plaatje) die nog niet is uitgebroken (die je moet mijden volgens Tostrams zo lang de koersen in de grafiek niet door zijn gebroken) en de koers van Intereffect India warrants (middelste plaatje). Die zijn wel doorgebroken en krijgen een speculatief koopadvies van Tostrams (warrants kopen is eigenlijk zo wie zo behoorlijk speculatief).
Bij de beurs van India zie je een roeptoeter in de laatste weken en dat is een voorteken van naderend onheil volgens Tostrams, zie zijn plaatje voor de AEX (bovenste plaatje).

CDS spreads financials goed omlaag


De afgelopen week en maand zijn de CDS spreads van financials relatief veel gedaald. Dat is volgens Goldman Sachs bullish voor financials en zelfs aandelen in zijn algemeenheid.
De grote zorg is of de voorspelde zeer grote winstgroei van de markt in het eerste kwartaal werkelijk gaat optreden. Zonder goede winstcijfers van financials kan het haast niet goed gaan.
De CDS spreads wijzen erop dat het goed gaat met de benodigde voorzieningen voor debiteurenverliezen van banken en dat betekent dat de winstcijfers van de banken horen mee te vallen. Het hoort zo, maar helaas is er geen garantie te geven.

technisch prut, fundamenteel prachtig





Diverse chartisten beginnen te wijzen op vermoeidheid van de aandelenmarkt. Ik noemde al de moeite die het de meeste beurzen in de wereld ex de VS en het VK kost om nieuwe hoogtepunten voor het jaar te zetten. Het aantal aandelen met nieuwe 52 weeks hoogtepunten is niet doorgebroken, maar in een neergaande trend gekomen (zie plaatje Strategas).De RAG index van Watling geeft gevaar aan. China en Brazilië lijken zelfs in een neergaande trend te zitten.

Wat ook erg slecht schijnt te zijn is het lage aantal winstwaarschuwingen. Gisteren meldde ik dit nog als positief gegeven, maar dat is fout: de historie leert dat de markt dan heel erg gaat rekenen op enorm veel betere winstcijfers dan verwacht: er wordt te veel verdisconteerd en dus gaan aandelnbeurzen dan gewoonlijk achteruit op het goede nieuws.

Strategas vindt echter dat we een herstel als na 1973 hebben en dan kan het omhoog (zie plaatje). Nu is het gevaarlijk in dit soort plaatjes te geloven, want je kunt met bijna hetzelfde gemak overeenkomsten vinden met bijvoorbeeld Japanse plaatjes die een slechte toekomst beloven. Maar toch, het plaatje geeft me een goed gevoel en daarom plaats ik het maar.
Van Ron Gries (van de chartstore) dan maar als bovenste plaatje de vergelijking van de Nasdaq met Japan om de beren tevreden te stellen.

Er zijn gelukkig nog wel andere redenen waarom de beurs omhoog kan:
1. het inflatieverhaal: de kerninflatie daalt zo hard dat centrale banken meer liquiditeit de markt in moeten pompen in plaats liquiditeit weg te halen.
2. winsten van financials zullen meevallen en angst voor een financiële crisis verminderen
3. Het economisch nieuws zal goed zijn op korte termijn, het herstel na het koude weer
4. de prijzen van chips vliegen omhoog (zie plaatje Strategas)

Ik zou wel graag zien dat tech en financials weer het leiderschap nemen in deze cyclus (eventueel met materials) en niet alleen industrie/transport en consumer discretionary consumer goods.

28 maart 2010

Met de complimenten van Fidel/ Fire Pelosi


Obama kreeg de complimenten van Fidel Castro met zijn gezondheidszorgzege. Hij noemde het een wonder. Obama vond hij een intelligent leider, maar waarom had het meer dan 200 jaar moeten duren voordat zo'n basisbehoefte geregeld werd in de VS. Obama kreeg er wel van langs dat hij niets deed aan plannen voor het milieu (en immigratie van butenlanders).

De Republikijnse partij denkt daar allemaal heel anders over. Fire Pelosi (letterlijk) met bijgevoegd plaatje. Zo kom je de website binnen van de Grand Old Party. Het is ongelooflijk hoe veel weerzin het gezondheidszorgplan en Pelosi in het bijzonder oproepen.

Er zijn enkele waarschuwingen (bijvoorbeeld Chris watling) dat de rally sinds 8 februari dood aan het bloeden is, omdat hij buiten de VS/het VK niet voldoende overgenomen is en zijn RAG indicator weer op rood staat (deed het goed als waarschuwing in het verleden). Toch was de stijging van de koersen in de afgelopen week een totale verrassing voor Jim Cramer, die toch zeker meende te weten dat aanname van de gezondheidszorgwet toch wel borg zou staan voor flink dalende koersen (nou ja Jim Cramer zit erwel eens vaker naast).
D.w.z. gecorrigeerd voor politieke ontwikkelingen ging het zo gek nog niet met de Amerikaanse beurs. De komende weken moet blijken of de winsten in het eerste kwartaal echt zo veel gestegen zijn als verwacht. Voorlopig gaat het goed: er zijn relatief weinig winstwaarschuwingen en dat is een goed teken.

Groei VS trekt aan, China zwakt af



ASR (Absolute Strategy Research) bewerkt het internationale kwartallijkse CFO survey om de plannen van het bedrijfsleven te analyseren. Uit de tabel voor de groei van de werkgelegenheid blijkt dat men netto in de VS mensen gaat aannemen (de VS gaat naar fase 2 van boven trend groei en verbeterend), maar dat dit nog niet het geval is in Europa (Europa nog in fase 1, beneden trend, maar verbeterend). In Azië ex China is men het meeste mensen aan het aannemen, hier zit men in fase 2. Tot voor kort was de trend in China het sterkste, maar nu zie je een duidelijke afname van het optimisme: China gaat naar fase 3 (groei boven trend maar afnemend).
De plannen voor investeringen lopen zoals zo vaak behoorlijk parallel met die voor het aannemen van extra mensen. Ook hier zie je overal verbetering behalve in China.
Het verkrappen van het monetaire beleid werkt dus nu al door in de plannne van het Chinese bedrijfsleven. De renteverhoging in India kwam na de peildatum van het survey (eind februari). Het is niet duidelijk of men zich in India laat afschrikken door een hogere rente. De overheid heeft zich ten doel gesteld om een hogere groei te krijgen dan China, dus zo lang de groei onder 10% is, gaat de overhied niet erg remmen (maar de centrale bank wel).

aandelen gaan tussen recessies meestal omhoog


Lukas Daalder van Robeco had bij IEX een column (http://www.iex.nl/columns/columns_artikel.asp?colid=53859) waarbij hij uitzocht of aandelen tussen recessies meestal omhoog gingen. Zie plaatje. Dat was een eye opener voor hem.
Hij vond dat voor de VS dat inderdaad overwegend het geval was, met twee uitzonderingen: 1946-1949 en 1938-1942.

Mijn commentaar:
1946-1949 is een bijzondere periode, in onze scenario's het einde van de creatieve transformatieperiode waarbij een (sluip)krach optreedt, vergelijkbaar met 2000-2003.
1938-1942 is waarom iedereen benauwd is dat we deze keer wel een slechte beurs krijgen ook al is er geen recessie, omdat dit een periode is die lijkt op het Japanscenario met de gevreesde balance sheet recessieperiode van Koo die nu weer op zou treden volgens de geleerden.

Bij F&C is de cyclische analyse van de fases ook gebaseerd op o.a. dit soort principes. Wij doen iets dat beter is. We verdelen de fases in de economie in vieren: groei boven of beneden trend en trend verbeterend of verslechterend. Alleen in de fase 4 waar de trend naar beneden is en de groei ook beneden trend is doen aandelen het gemiddeld (zeer) slecht. In de andere drie fases doen aandelen het goed, vooral in de fase waarin de groei beneden trend is maar verbeterend. Dat is de fase waarin we sinds maart 2009 zitten. De hoop (een gegronde verwachting vind ik) is dat de VS naar de fase gaat van verbeterende trend en boven trend groei, iets dat gebeurt als de werkgelegenheid gemiddeld met 175.000+ per maand gaat groeien. Als echter de groei weer weg zou zakken, dan zit je al heel snel weer in fase 4. Dat gebeurde in 2002. De belangrijkste waarschuwing voor een wegzakken naar fase 4 is de ISM: die mag niet te veel beneden 50 zakken. Als deze boven 50 blijft dan is er weinig fase 4 risico. Op het ogenblik zit de ISM boven 55 en dat is dus gunstig (N.B. een te hoge ISM (lang boven 60) is ongunstig voor de liquiditeit, een slechte ranking in de liquiditeitscyclus, dus 55-60 is het beste voor de nachtrust van de belegger).

Commercieel vastgoed in VS door het dal heen

Op de macro conferentie van Strategas stelde Cohen dat de vooruitzichten voor commericeel vastgoed in de VS flink aan het verbeteren zijn. Het dividend van REIT's zal (na een daling van 31%) de komende vier jaar met 12% per jaar gaan groeien denkt hij. De economie zal blijven groeien en door het stilvallen van de bouw gaat de vraag/aanbodverhouding behoorlijk verbeteren in de komende jaren. De bezetting van hotels is nu duidelijk over het dieptepunt heen. REIT's zijn vaak weer goed gekapitaliseerd en kunnen weer aan geld komen. Hypotheken op commercieel vastgoed beginnen ook wat uit het slob te geraken.

negatieve swapspread voorbode rentestijging en daling PE?



Minack van Morgan Stanley had twee aardige plaatjes om zijn zoals altijd negatieve visie op de markten te illustreren. De rentetsrateeg Jim Caron van MS ziet de negatieve swapspreads voor 10 jaar leningen als een voorbode voor hogere rentes. Als je kijkt naar de swapspreads dan zie je heel duidelijk dat naarmate de staat een betere debiteur is de swapspread hoger is. Kennelijk is Noorwegen het veiligste land en is de VS nog slechter dan Japan (want Japan heeft haast geen buitenlandse schuld).
Als de trend doorzet van lagere swapspreads, dan is dat vermoedleijk een teken dat hogere risicopremies nodig zijn voor staatsleningen, vooral voor lange staatsleningen. Al een hele tijd zijn voor 30 jaar swaps de rentes erg laag en lijkt het erg aantrekkelijk (door de hogere rentes) om voor het lange deel van de verplichtingen in lange staatsleningen te beleggen en niet in lange swaps. Toch bleek heel vaak dat je met de swaps beter boerde (vooral als die lange staatsleningen een benchmark volgde meet een gewicht van 50% in PIIGS). Zo lang overheidstekorten erger zijn dan -7,5% van het BNP zou de trend door kunnen zetten naar nog negatievere swaspreads.
Minack stelt dan verder dat de koerswinstverhoudingen als de rente gaat stijgen moet dalen. Dat hoeft nu misschien niet omdat de koerswinstverhoudingen te laag zijn vergeleken met de lage rente. Maar als de rente stijgt door debiteurenproblemen van de overheid en niet door hogere economische groei, dan zou het slecht moeten zijn voor de beurs.
Voorlopig denk ik dat rentestijgingen in de VS de beurs niet erg hoeven te beïnvloeden. We zagen sinds 1998 dat rentetsijging leidde tot hogere beurzen. Ik denk dat dit nog steeds het geval is, maar dat de samenhang tussen rente en beurzen flink gaat afnemen.

26 maart 2010

De swapmarkt is te groot


Na een pauze is de swapmarkt weer aan het groeien. Dat gebeurt ondanks de afnemende kredietverstrekking door banken, zie plaatje Bianco

25 maart 2010

10 jaar swaprente VS onder staat


In de VS is men zich af aan het vragen waarom de 10 jaar swaprente ineens onder de rente op staatsleningen is gekomen (zie plaatje Bianco). Men ziet het vaak als hedgevraag door alle nieuwe bedrijfsleningen.
Het is wel toevallig dat het net gebeurt als de CDS spreads voor de VS boven die in Europa is gekomen en de Fed net nu gestopt is met het kopen van staatsleningen (en hypotheekpakketten). In Europa zitten we al een hele tijd met negatieve spreads voor swaps bij 30-jarige leningen.

Net was ik een paar dagen geleden aan het bloggen dat er zo weinig gebeurt met de rente en dan zie je ineens bijzondere dingen in de VS: het oplopen van de rente op 10 jaar staat die niet overgenomen wordt door de swaprente; het oplopen van de rente op kortlopende Treasury bills, deze is niet langer 0. Misschien is dat een goed teken: in 2007 begon ik me te verbazen dat de rente op treasury bills in de VS zo veel lager was dan de interbancaire rente. Dat wees op stress in het banksysteem. Kennelijk is nu de stress in het banksysteem lager (of over aan het waaien naar staatsleningen)

Time to eat the dog


Dat is geen Koreaans recept van Johannes van Dam om de hond aan te braden in een magnetron om zo verzekeringsmaatschappijen een poot uit te draaien. Nee het is een boek over hoe verschrikkelijk slecht huisdieren en vooral grote honden zijn voor het milieu (door Robert en Brenda Vale uit Nieuw Zeeland). Het is een boek vol cijfers over het milieu. De hond komt er zo slecht van af, omdat hij 164 kilo vlees per jaar zou eten. Daarmee is een hond bijna net zo slecht voor het milieu als een mens.

Duncan Green, hoofd research van Oxfam, stelt dat een Duitse herder die veel vlees eet veel slechter is voor het milieu (1,1 gha eenheden) dan de doorsnee mens in India met 0,8. Het komt overeen met het 10.000 kilometer per jaar rijden van een 4,6 liter landrover. Je kunt beter een kat hebben (0,15 gha) en nog veel beter een goudvis (0,00034 gha)

24 maart 2010

Tekortreductie overheid had geen verband met groei


Credit Suisse (Neville Hill) liet zien in het bovenstaande plaatje dat het in de VS gebruikelijk was dat bij te hoge tekorten van de overheid je tekortreductie kunt verwachten in de jaren erna. Maar het is heel moeilijk een verband te vinden met economische groei en de tekortreductie.

Ik denk dat het reduceren van de overheidstekorten drukkend werkt op de groei maar dat je tegelijkertijd een daling van de te hoog opgelopen werkloosheid ziet die uiteindelijk de groei meer beïnvloedt.
Men maakt zich te druk over de negatieve invloeden van het terugdringen van overheidstekorten. Ons CPB doet hier flink aan mee. Men geeft een onderbouwing voor veel te lage rendemetne in de toekomst voor aandelen, zodat het bestaansrecht van pensioenfondsen verloren is gegaan als je met je beleid op die rendementen inzet.

Men ziet 1.75% groei in Nederland, maar geen herstel van de koopkracht, omdat de economische groei geheel op zal gaan aan het verminderen van het overheidstekort. Het CPB blijft ons de put in praten, zelfs al vinden ze ineens dat er maar € 29 miljard bezuinigd moet worden in plaats van € 35 miljard. Er komen waarschijnlijk neerwaartse berekeningen van het te bezuinigen bedrag.
Een voorbeeld waren de overmatig sombere verwachtingen voor het oplopen van de werkloosheid volgens het CPB. Het CPB voorpselde op zeker moment 9% werkloosheid voor Nederland terwijl eenvoudige modellen toen wezen op ee stijging richting 6.5-7.5%. Ondertussen is een zeer belangrijke voorspeller van de werkloosheid, de Duitse IFO opgelopen tot 98. Dat is een niveau waarna normaal gesproken de werkloosheid in Nederland na ongeveer zes maanden begint te dalen.

schulden opkomende landen veiliger dan die van ontwikkelde landen



De schulden van zeer veel Emerging Markets zijn veel lager dan die van ontwikkelde landen. In de komende jaren gaan de schulden van ontwikkelde landen ook nog eens flink oplopen ten opzichte van het BNP, terwijl die in emerging markets gaat afnemen (zie plaatje). Als je dan ziet wat de ratings per land zijn dan krijg je opnieuw een bevestiging dat de rating agencies veel te hoge waarderingen toekennen aan bepaalde debiteuren. Je zou de ratings in het tweede plaatje omgeveer precies andersom doen. Gezien de rating is de rente vaak niet hoog, maar gezien de rating die ze verdienen is de rente op EmergingMarket Debts wel hoog.
Vermoedelijk zijn hun overheidsschulden in locale valuta vaak een nog betere belegging.

23 maart 2010

visioenen Hendrik Jan



Hij is bang overmoedig te worden. Hij zond het wijnplaatje na het lezen van Dr. Zarnowitz.
Beleggen in grondstoffen zoals wijn wordt aantrekkelijker nu het contango afneemt. Plaatje laat olieprijs zien over variabele loptijden in de toekomst, zoals situatie was per eind september 2009, eind 2009 en nu. De olieprijs is flink gestegen ten opzichte van eind september, maar degenen die de olieprijs op zeer lange termijn hadden vastgelegd hadden zelfs iets verloren (in ieder geval niet de korte rente goed gemaakt). Het plaatje laat een flink contango zien (prijzen in toekomst veel hoger ingeprijsd), terwijl backwardation (prijzen in toekomst lager ingerpijsd) beleggen in olie vroeger zo aantrekkelijk maakte.