20 februari 2014

Ter Veer en Ramses

Het is al weer bijna een jaar geleden dat Gerhard ter Veer overleed en tijd voor een update van een van zijn dreamings: Ramses


Ramses keek eens terug op wat zijn grootvader over hem schreef. Dat was in een boek van papier, zo ging dat nog in 2009. Hij zou misschien wel 100 jaar worden schreef zijn opa en vandaag was het inderdaad zo ver.

Wat mochten de mensen toen toch vroeg met pensioen. 65 jaar, ongelooflijk. En dat allemaal omdat Bismarck bepaald had dat je met 65 jaar wel een pensioenaanvulling van de staat mocht krijgen, want je gemiddelde verwachte levensduur was dan toch niet veel meer dan een jaar. Zo lagen de zaken aan het eind van de 19de eeuw. Maar begin 21ste eeuw had men toch beter moeten weten.

In die tijden kon je tot 2010 eerst nog met vervroegd pensioen, zelfs nog voor je 65ste. Je kreeg dan vijf jaar salaris mee en je pensioen werd nog verder opgebouwd voor je als ware je nog in dienst. Volstrekt van den gekke als je er nu naar kijkt. Ik mocht ook vervroegd met pensioen, maar pas op mijn 82ste in plaats van mijn 85ste. Daar had ik voor moeten sparen, ik kreeg geen drie of zeven jaar salaris mee. Ik ben nu al 18 jaar met pensioen en hoop nog enkele jaren nog enigszins gezond te kunnen blijven. Alles gaat nu wel wat moeizamer, maar het kan nog en gelukkig helpt Juanita me goed, die is pas 96 en toen was ik ook nog heel wat viever.

Maar goed men kon toen nog niet weten dat de medische wetenschap zo rap zou voortschrijden en dat profeten als Kurzweil en Gray het bij het rechte eind hadden, al waren ze eerst als idiote fantasten afgedaan. Grappig eigenlijk dat het dieet van dokter Archibaldson een nog grotere invloed had op de extra levensduur in combinatie met verouderingsremmers zoals uitgevonden in 2032.
Daardoor heb ik op mijn honderdste nog de conditie die men vroeger gemiddeld op zijn tachtigste had.

De donkere dertiger jaren van de 21ste eeuw, de neergaande golf volgens mijn opa, heb ik goed doorstaan en de volgende neergaande golf van de jaren negentig wat minder die nog maar net achter de rug zijn.  Maar nu ben ik zo oud dat ik dat wel wel aan kan. Het is flink inleveren natuurlijk, maar in de jaren veertig en vijftig en zestig ben ik welgesteld geworden en dat ben ik nog steeds.

19 februari 2014

soft patch VS


De vastrentende markt ziet geen drama voor CESI, de Citigroup Economic Surprises Index.Het momentum van de rente loopt voor op de economsiche verrassingen in de VS. Die zijn aan het tegenvallen. Maar de rente ziet niet al te veel tegenvallers op het ogenblik.

Norbert Ore, vroeger de uitlegger van de ISM, nu werkend bij Strategas, ook niet, zijn leading SLIM indicatoren voor nieuwe orders en delivery times lieten een verbetering zien half februari, d.w.z. volgens hem zou de ISM moeten stijgen.

Empire State Survey was zwakker dan gedacht maar niet zodanig dat de ISM onder 51 hoort te komen.
Ondertussen heeft zo ongeveer iedereen de verwachtingen voor de groei in het eerste kwartaal teruggebracht




 
 

Brazilië in recessie, maar lonen stijgen flink

Er komen steeds meer verhalen hoe slecht het met Brazilië gaat. De beurs zakt als een pudding in elkaar en met de real gaat het ook bergaf. Het vierde kwartaal kromp de economie en na de krimp in het derde kwartaal zit Brazilië in een technische recessie.
De FT rapporteerde over de veel te hoge schulden van Petrobras, daar zal nieuw aandelenkapitaal moeten komen.
De banken zijn nog steeds aan het procederen voor onvoldoende rentebetalingen op deposito's dat een fortuin gaat kosten, maar dat procederen vertraagt een en ander de nodige jaren.

De enorme droogte naar Braziliaanse begrippen gaat de hydroelektriciteitsproductie (80% van de elektriciteitsproductie aldaar) bedreigen. De regering zal met extra subsidies over de brug moeten komen om de nutsbedrijven niet al te veel hoofdpijn te bezorgen.
De regering zou ook meer moeten uitgeven aan infrastructuur. Blatter is in paniek aan het raken, omdat de voetbalstadions minder af zijn dan hij ooit gezien heeft in zijn leven voor een wereldkampioenschap voetballen.
En per vliegtuig naar de wereldkampioenschappen? Dat zou wel eens moeilijker kunnen zijn dan je denkt.
Ondertussen heeft men dappere taal uitgeslagen om de inflatie te bestrijden. De centrale bank mocht de rente flink verhogen. Dat leidt dan weer tot hogere overheidssubsidies op hypotheken.
Niet alles gaat slecht in Brazilië. De mensen hebben een fraai stijgend loon in het afgelopen decennium gekregen. Veel landen zouden graag zo'n Braziliaanse recessie willen hebben waarbij de mensen sterk stijgende lonen krijgen en de werkloosheid in een dalende trend zit.

18 februari 2014

VS en Duitsland BNP boven niveau voor crisis, in Nederland en VK nog steeds er onder

De neergang door de kredietcrisis was diep, vooral in Duitsland en het VK, minder diep in de VS en Frankrijk. Qua werkloosheidsstijging deed Duitsland het beter dan de VS. Als je kijkt naar de mediane inkomens dan deed Duitsland het ook beter dan de VS. We zien Frankrijk als brekebeen, maar Frankrijk heeft het eigenlijk helemaal niet zo slecht gedaan. Die slechte performance moet nog komen.
Nederland hoort eigenlijk niet tot de kernlanden van de eurozone, daar is de hypotheekschuld te groot voor en de huizenmarkt te zwak. Nederland is erg achtergebleven qua economische groei, bijvoorbeeld België deed het veel beter. Misschien trekt Nederland overigens weer wat bij nu de huizenprijzen niet meer zo hard dalen, de pensioenfondsen niet meer zo veel korten, het bedrijfsleven relatief weinig schulden heeft en de overheidsfinanciën ook de goede kant in gaan.

Dow blijft achter bij S&P en Nasdaq

Al tijden blijft de Dow Jones achter bij de S&P en de Nasdaq. De Nasdaq doet het beter dan de S&P. De standaardverklaring hiervoor is dat de investeringen harder groeien dan het gemiddelde BNP.
In Japan zie je dat de Nikkei Dow Jones het juist beter doet dan de Topix. dat komt vooral door het relatief grote gewicht van Uniqlo in de Nikkei.

16 februari 2014

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De beurzen waren vriendelijk gestemd door de opbeurende woorden van Yellen (ze hield het extreem kort en zei weinig nieuws), de goede cijfers voor de economische groei in Europa en de goede handelscijfers van China.De sombere verhalen over de Emerging Markets waren kennelijk te veel verdisconteerd. Men trok zich niets aan van de plotselinge economische zwakte in de VS, deze soft patch is de schuld van het ijskoude weer (al trekt de consensus hier een te lage 0,3% af van de groei). Het winstseizoen was net als de vorige weken goed met voorzichtige guidance. (nu wat beter begrijpelijk door de afzwakkende groei sinds november)

De soft patch in de VS werd duidelijker na de zwakke ISM en lagere groei van de werkgelegenheid eerder via een tegenvallende daling van de industriële productie en dalende detailhandelsverkopen (vooral auto's en restaurants zie
http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2014/02/soft-patch-vs-industriele-productie-en.html). De initial claims voor werkloosheid stegen tegenvallend. D.w.z. de ISM lijkt niet te gaan verbeteren over februari. De NFIB (vertrouwen midden-en kleinbedrijf in VS) was wel beter, met o.a. meer voornemens mensen aan te nemen en men zag meer omzetgroei. Groothandelsverkopen waren in december iets meer omhoog dan de voorraden.

In Europa was de groei in het vierde kwartaal 0,3%, beter dan de consensus dacht. De groei van Nederland met 0,7% viel het meest mee, maar ook de 0,3% in Frankrijk was meevallend. In Italië zag men eindelijk eens geen negatieve groei en in Zuid Europa zag men duidelijk betere groeicijfers.

In China vielen de cijfers voor export- en importgroei erg mee, al vertrouwt men de cijfers niet helemaal (laatste maand niet verwerkt, dit was een daling van de ratio). De autoverkopen vielen tegen in januari, maar dat kon je verwachten na diverse sterke maanden.
In Japan vielen de orders voor nieuwe machines erg tegen, maar op jaarbasis is er nog een mooie stijging.

goed nieuws van de afgelopen week: Europa, China, VS en Abenomics


Net zoals onduidelijk was waarom er correctie op de beurzen optrad, net zo onduidelijk is waarom de correctie weer voorbij lijkt. Er is ineens wat meer duidelijkheid over een soft patch in de Amerikaanse economische groei, maar de kou krijgt de schuld en in de rest van de wereld gaat het beter. Meer groei in Europa, onverwacht goede handelscijfers van China.

Het lijkt erop dat men eind vorig jaar een beetje te overvoerd raakte met positieve verhalen voor 2014 en daarna weer overvoerd werd met negatieve verhalen over vooral de Opkomende Landen. Men reageerde op beide soorten verhalen overdreven en dat wordt dan weer eens recht gezet door de markt.
 
Hedge funds hadden wat al te enthousiast zitten te derisken en kwamen weer terug in de markt, zo opperde men.

Europa met Nederland voorop had meer economische groei in het laatste kwartaal van 2013 dan men dacht. 0,3% is niet zo veel, maar je komt in dit tempo toch wel boven de consensus van 1% op jaarbasis uit. De 0,7% van Nederland was het verste boven verwachting, al hadden de hoge PMI's dit al kunnen doen bevroeden. Ook in Zuid Europa zag men eindelijk positieve groeicijfers, in Portugal een nette 0,5%.

De somberheid over China verbleekte enigszins door de veel betere groeicijfers van de export en import.
Nu lijken de exportcijfers van China te hoog, maar deze keer leken ze toch redelijk betrouwbaar, al zit je altijd met de vertekening door het Chinese nieuwjaar.
Overigens waren er ook zeer hoopvolle ontwikkelingen in de betrekkingen van China met taiwan. Sinds 1949 werd er niet op zo'n hoog niveau samen gepraat.

Er kwam de afgelopen week wat tegengas tegen al die sombere verhalen over Emerging Markets. Ze groeien nog steeds sneller dan het Westen en de schulden van de overheid zijn lager. En die vergelijkingen met 1998 slaan nergens op, de landen staan er nu veel beter voor.
Zoals verwacht waren de aandelenmarkten ingenomen met de wijze woorden van Yellen over de economie en de noeste arbeid van de FED on nog meer bankreserves te drukken. Tapering is geen tightening, zo worden we steeds beter gehersenspoeld.

In de Barrons mocht deze week Applied Global Macro Research met o.a. Benderly uitleggen waarom de economie in de komende kwartalen ongeveer 4% zal gaan groeien. Zijn visie heb ik al de nodige keren behandeld. Ik ben een fan van hem en mijn verwachtingen voor de economische groei van de VS zijn meestal iets als (Benderly+ Hatzius)/2.
Hij legde uit dat men de kracht van het herstel van de huizenmarkt en de invloed daarvan op de economie onderschat. Door de hogere rente is er enige vertraging opgetreden, maar dat is zeer vaak slechts tijdelijk geweest. Benderly gelooft net als de FED in de positieve gevolgen van net wealth en verder ziet hij natuuurlijk ook de gunstige invloed van minder bezuinigingen door de overheid. Benderly ziet een stevige groei van de investeringen voorlopig.
Overigens begint ook het invloedrijke blog Calculated Risk weer positiever over de vastgoedmarkt te worden in de VS. Zij zien meer groei in 2014 door het aantrekken van de bouw van commercieel onroerend goed (dat bijvoorbeeld de skyline van Los Angelos flink zal doen rijzen).

Sommigen zijn bang dat de groei in de VS gaat terugvallen omdat er minder gespaard werd. Scott Grannis denkt precies het tegenovergestelde (net als Benderly): http://scottgrannis.blogspot.nl/2014/02/savings-deposit-growth-slows-as.html Vanwege het toegenomen vertrouwen houdt de particulier nu eindelijk op met de excessieve opbouw van spaardeposito's. Dit zet gewoon nog een hele tijd door . Het vertrouwen komt hel langzaam terug, dat was deze week bijvoorbeeld ook te zien in de stijging van de NFIB, het vertrouwen van het midden- en kleinbedrijf.

In Davos beloofde Abe voortvarend door te gaan met Abenomics.Dat van die landbouwhervormingen loopt vertraging op, maar fiscale hervormingen om womenomics mogelijk te maken (er werken te weinig Japanse vrouwen) gaan er komen, men zal spoedig de goedgekeurde nucleaire elektriciteitscentrale weer opstarten, men gaat weer werken aan speciale economische zones en men denkt aan belastingverlagingen voor het bedrijfsleven (de vennootschapsbelasting is relatief hoog in Japan).

15 februari 2014

bedrijfsobligaties in China, schaduwbankactiviteiten vallen terug

De hogere rente doet de vraag naar bedrijfsobligaties van het bedrijfsleven  opdrogen in China
Volgens een artikel in de Financial Times was social wide financing (schaduwbanksysteem) in de tweede helft van 2013 slechts 7 triljoen yuan, terwijl het nog iets boven 10 triljoen was in de eerste helft. Kredietgroei valt daardoor hard terug. Financiering van onroerend goed gaat naar het schijnt ook met andere middelen van niet-banken, anders zou een en ander de groei van China wel heel hard raken.
Dat heeft een heel wat grotere invloed op de wereldliquiditeit dan die beschaafde taper van de FED.

grootste uitgevers aan defensie

https://scontent-a.xx.fbcdn.net/hphotos-frc3/t31/q71/s720x720/1559557_633275796710427_1650705275_o.jpg
Amerika geeft ongeveer even veel uit aan defensie als de volgende vijftien grootste landen. Men denkt dat de uitgaven van China over vijftien jar even groot zullen zijn als die van de VS. Abe wil een krachtig defensie-apparaat en dat zal eem lelijk centje gaan kosten. Ik vond dat Korea wel erg veel aan defensie uitgeeft, maar met die gekken in het noorden is dat nu ok weer niet zo raar. Rusland geeft eigenlijk helemaal niet zo veel uit aan defensie.

soft patch VS industriële productie en retail sales

Morgan Stanley had bij het tegenvallende nieuws omdat het zo koud was en zelfs ook de groei in februari naar beneden brengt als relativerende opmerking: the snow also melts.
een zwak eerste kwartaal door het weer veroorzaakt een sterk tweede kwartaal.

tijdgeest langzaam steeds meer tegen 1%


de soft patch is terug in de VS en moet de beurs dan 20% (Zulauf) of 50% (Spitznagel) terug?

De club van pessimisten wijst op de vele waarschuwingen die uit de laatste cijfers komen. Het gaat weer mis met de belangrijkste cijfers in de VS. De initial claims voor werkloosheid lopenweer op en de detailhandelsverkopen zitten totaal in het slop. Dat heeft niets te maken met het slechte weer, want de internetverkopen storten nog harder in dan de gemiddelde detailhandelsverkopen.

Doorlezen van de knipsels/nieuwscommentaren van Bianco doen de club van pessimisten weer helemaal opleven. Die buy the dip mentaliteit van de afgelopen week had ze in het nauw gedreven. Bianco stelt dat de daling van de initial claims voor werkloosheid in de VS voorbij is. Op zich is dit een aanwijzing dat vanaf nu de kansen op een recessie weer gaan toenemen (als de initial claims inderdaad niet meer dalen). Meestal is dit (vooral in combinatie met slechtere detailhandelsverkopen) een slecht teken voor de ISM en daarmee de beurzen. Bianco wijst er overigens wel op dat het verband tussen herstel van de S&P en daling ISM al enige tijd erg is verzwakt.

Yellen is toch enigszins beschadigd uit de Humphrey Hawkins Testimony gekomen. Niet dat ze schutterde over de uitleg van het monetaire beleid of de economische visie, maar ze bleek geen kaas te hebben gegeten van de nieuwe regelgeving.  Men laat pijnlijk zien hoe ze na 3 minuut 45 seconden in een filmpje over haar optreden hoorbaar ingefluisterd wordt hierover. De bureaucratie beweert het haar nu nog te vergeven ("ze begreep mijn vraag niet"), maar dat is natuurlijk niet zo. Obama trekt zich nu al de haren uit het hoofd dat hij haar benoemd heeft tot chair van de FED en niet Summers of Fischer.

Kortom, de soft patch, een korte periode van zwakke economische groei, is terug in Amerika en de voorspellingen van grote koersdalingen darmee ook. Felix Zulauf, eeen beer waarvan ik de mening altijd met interesse lees ziet 20% daling http://www.financialsense.com/contributors/felix-zulauf/expect-twenty-percent-correction-2014 en Spitznagel zelfs 50% http://www.moneynews.com/MKTNews/Stock-market-recession-alert/2014/02/03/id/550641/?promo_code=16610-1&utm_source=taboola&utm_medium=referral (op basis van de hoge warde van aandelen vergeleken met het BNP, iets waarvan Warren Buffett stellig beweert dat dit kommer en kwel gaat geven)
Ondertussen heeft de Nasdaq voor de vierde keer een overtuigend herstel laten zien van overtuigende verhalen van de club van pessimisten. Op het ogenblik is de markt zelfs weer een beetje overbought en toe aan een paar dagen rust.

14 februari 2014

groei schaduwbanken China

Het schaduwbanksysteem groeit snel in China. Nu is het nog niet groter dan in landen als Engeland, maar als de groeipercentages doorzetten zal dat natuurlijk snel het geval zijn. Dan zijn de bubbels niet meer te bedwingen.
daarom is de centrale bank al bezig met een buitengewoon onaardig  beleid (alhoewel deze week niet, men mocht de extra liquiditeit vanwege het Chinese nieuwjaar nog even vasthouden).
Hierboven een tabel van wat er zoal onder het schaduwbanksysteem valt.
bovenaan de trusts en de Wealth Management Producten, die zo veel zorgen opleveren en de trusts failliet dreigen te doen gaan.

13 februari 2014

flows waren Emerging Markets niet welgezind laatste tijd

Aandelen en leningen van Emerging Markets zijn veel te goedkoop geworden, maar men heeft nog enorme last van beleggers die er ineens achter komen dat aandelen van Emerging Markets ook in waarde kunnen dalen (en idem voor obligaties).
Individuen (retail) hebben nu wel genoeg opgeruimd, maar institutionele beleggers zijn nog maar net wakker geworden.
Sommigen zien nu een verdere neergang van Emerging Markets.
Barclays ziet het als een krachtig signaal dat Emerging Markets komend jaar gaan outperformen.
Dat zou wel eens kunnen.