1 februari 2015

grexit niet zo onwaarschijnlijk

Foutje: er moet een kalashnikov in de hand zitten
En wie weet is het wel de stier Europa die de maagd bewerkt
De trojka moet € 7 miljard overmaken naar Griekenland komende maand. Zo niet dan moet Griekenland het geld van de markt halen. Tegen 10% denkt men, want dat is de rente voor Griekenland. Syriza ligt er niet wakker van. Twee partijen staan te trappelen om Griekenland te helpen: Rusland en China.
 Rusland vindt 7 miljard een koopje om de sancties af te kopen die Griekenland straks dan gaat vetoën (Rusland is heel populair in Griekenland en landen als Duitsland heel impopulair) en China wil gewoon (net als overal elders in de wereld) infrastructuur in Griekenland. Ook al is dit niet zo populair bij Syriza, dat de privatisering van de haven van Piraeus gaat terugdringen.

Die nieuwe vrienden van Griekenland forceren wel een grexit. Die is daarom lang niet zo onwaarschijnlijk als de markt nu denkt. De drachme terug, die kan dan mooi aan de roebel gekoppeld worden.

Bas Jacobs breekt een lans voor QE en minder bezuinigen van overheden in NRC

Waarom zijn we zo masochistisch in Noord Europa? Waarom zijn we niet verschrikkelijk blij met Draghi, dat hij eindelijk het licht zag met QE? Waarom willen we in vredesnaam zo graag bezuinigen? Waar heeft dat de groei geholpen? Zo stelt Bas Jacobs een en ander in de NRC.

De FED zag op tijd dat extreem ruim monetair beleid in de vorm van QE nodig was. Zelfs met bakken QE daalde uiteindelijk de inflatie verder, geheel tegen de verwachtingen in. De angsten voor hyperinflatie kwamen niet uit. Allicht niet zeggen we nu, banken konden gezien hun vermogenspositie niet zo veel met nieuwe kredieten rondstrooien als de geforceerde opbouw van vrije reserves leek te voorspellen (in een gezonde economie met sterke banken en krediet beluste bedrijven en gezinnen treedt er een kredietverlening op ter grootte van ruim tien keer de aanwas van de vrije reserves).
Consumenten durfden geen nieuwe schulden op te bouwen en ook het bedrijfsleven bleef voorzichtig.
In een klap  (het Minsky Moment) was het immers afgelopen met het meer en meer schulden maken na Lehman. De balansrecessie was geboren.

De centrale banken hebben veel meer dan in de jaren dertig gedaan om de balansrecessie te bestrijden. De schulden versus het BNP zijn zelfs gestegen. Dat kwam vooral door de overheid, die tegen enorme extra uitgaven opliep zonder dat de groei genoeg aantrok om de belastingopbrengsten goed omhoog te krijgen. Maar de enorm lage rente zorgde ervoor dat de consument niet als een gek ging sparen en het bedrijfsleven nog durfde te lenen. De rentekosten voor het bedrijfsleven daalden en daardoor steeg de winst.

Een groot probleem was voor heel veel landen dat de beleidsmakers niets konden doen. Overheden konden niet nog meer uitgeven, banken moesten hun vermogen versterken, consumenten mochten niet extra schulden maken, het bedrijfsleven werd voorzichtiger. Het schuldenprobleem was niet weg te  krijgen via extra inflatie. Dit veroorzaakte een excessieve afhankelijkheid van centrale banken om de economie te stimuleren.
Centrale banken kunnen het niet alleen af. Ook de overheid moet over de brug komen. Die moet stimuleren, liefst via investeren in infrastructuur en onderwijs/ R&D. De overheid moet ook beleid maken dat de animal spirits weer terugkomen. Dat is in Europa een probleem geworden.
 Dus  overheid zorg voor beter onderwijs, betere wegen en dijken, digitale infrastructuur en vooral voor beter onderwijs, help de zzp-ers. Als daardoor het overheidstekort oploopt, dan moet je een lange neus naar Europa trekken.


Ben ik ineens genezen van mijn scepsis tegen QE? Nee, niet voor Nederland. Hier zorgt QE voor grote problemen voor pensioenfondsen, De Nederlandsche Bank moet leningen met negatieve rente opkopen (dat lijkt geen goede belegging vergeleken met wat de FED kocht!). Maar heel erg lijkt QE niet te worden. Het kan de animal spirits helpen via hoge aandelenkoersen, het zal niet voor te veel inflatie zorgen, de deflatie verminderen.

30 januari 2015

Deflatie nu ook in Duitsland

Source: Eurostat, Morgan Stanley Research
-0,6%, dat is de inflatie in euroland volgens de voorlopige berekeningen.
Duitsland is nu de hoofdschuldige voor de harder zakkende inflatie dan verwacht.
de olieprijs is machtig,maar de kerninflatie daalt ook
Source: Eurostat, Morgan Stanley Research
Duistere krachten spannen samen om een inflatie-explosie te gaan veroorzaken Aldus Daniele en Elga. Meestal ben ik het wel eens met ze, maar deze keer…

Ik heb een lodderig gevoel dat straks de aardgasprijs omlaag gaat voor de consument, maar misschien krijgen ze gelijk en verdubbelt Poetin de aardgasprijzen. Zou ik serieus overwegen in zijn plaats. 

update vierjaarscyclus

De vierjaarscyclus begint een beetje momentum te verliezen. De S&P heeft moeite de trend vast te houden. Deflatie is niet goed. De reële trend van de S&P heeft daar uiteraard wel baat bij.
De S&P is terug op de stippellijn trend.
Het begint onderhand wel erg moeizaam te worden het een vierjaarscyclus te noemen. Na een grote inzinking van de economie kan een en ander wat langer duren, maar nu loopt een en ander wat uit de hand qua lengte. De centrale banken blijven maar niet toestaan dat er een bear markt komt. De Yellen put is bijzonder krachtig, nu aangevuld met een Kuroda put en en Draghi put. Het lijkt wel de force met de wijzen die toekijken op Luke Skywalker in Starwars.

29 januari 2015

euro naar $ 0,85 net als in 2000

Euro: How low can you go?
Hij steeg tot 1,60 bij een guldenkoopkrachtpariteit van1,23. Daarna buste de dollar drie keer op de guldenpariteit en nu is hij naar beneden doorgebroken. Een zelfde doorschieting naar beneden als er naar boven was levert een euro van 0,93 tegen de dollar op. Bij de start rond 2001 stond de euro overigens even nog lager op 0,84 dieptepunt.

Nu hoort de Benelux bij de dure landen in de eurozone, samen met Frankrijk en Italië (zie onderstaand plaatje).
Duitsland is slechts in lijn met VS. De euro moet in ieder geval zo veel devalueren dat Renzi en Hollande goed kunnen slapen: Italië en Frankrijk zelfde kleur als VS.Liver het Spaanse kleurtje.

zonder Saudi Texas is werkgelegenheid VS nog niet terug op niveau voor kredietcrisis



http://www.aei.org/publication/texas-great-american-job-machine-solely-responsible-1m-net-us-job-increase-since-2007/
Eigenlijk is het niet zo raar dat loonstijging maar niet wil oplopen in de VS. slechts in een paar staten gaat het echt goed, de oliestaten. Perry meldt dat in 2014 in Houston meer huizen zijn gebouwd dan in heel Californië.
Zonder Texas is de werkgelegenheid in de VS gekrompen sinds 2007. Overigens groeit de laatste tijd de werkgelegenheid buiten Texas ook prima. Maar de lagere olieprijs eist zijn tol voor Texas: de Dallas PMI ging fors omlaag, veel meer dan men dacht (men had kennelijk niet gezien dat de olieprijs zo veel gedaald was).

telomeren langer maken: mensen worden straks minder snel oud

Pensioenfondsen worden al zwaar getroffen door de lage rente, maar nu is ook weer het langlevenrisico groter http://www.kurzweilai.net/scientists-extend-telomeres-to-slow-cell-aging
De studies om veroudering te vertragen maken flinke vooruitgang, volgens dit verhaal bij Kurzweil.
Telomeren worden korter en korter naarmate men ouder wordt. Dat schijnt de hoofdreden van veroudering te zijn. Als je de telomeren weet op te rekken, dan treedt verjonging op. Nog even de problemen van toegenomen kans op kanker oplossen en dan worden we allemaal 100 tot 200 jaar oud in de rijke landen.

FED ziet deflatoire boom en bust, rente volgt pad Gundlach

De rente dook naar beneden nadat de markt de verklaring van de FED gelezen had. Het is een duiventil geworden dit jaar, geen enkele havik heeft dit jaar stemrecht. Iedereen stemde dus voor wat Yellen dicteerde.
Daardoor werd de verklaring korter

Het werd mede daarom de kortste verklaring in jaren.Minder complex en tot voor kort vond men dat er een verband was tussen het aantal woorden en de omvang van de FED balans. 
De FED vond dat de economische groei sterk was in de VS in plaats van gematigd en dat de werkloosheid mooi daalde. Maar men zei ook dat de inflatie flink aan het dalen was en dat ook de inflatieverwachtingen behoorlijk aan het dalen waren, zowel de ingeprijsde als die van surveys wat de man op de straat verwacht.
Ook nieuw was dat men keek naar de financiële ontwikkelingen in het buitenland.
Daar is sprake van krimpende nominale BNP's gemeten in dollars. De reële groei trekt aan, maar dat weegt niet op tegen de zwakte van de munt tegen de valuta, zeker niet in deflatoire tijden. Dat de FED gevoelig is voor ontwikkelingen in het buitenland wordt als teken gezien dat de FED de rente niet gaat verhogen in 2015, misschien zelfs gaat verlagen uit solidariteit met Denemarken.
De FED bleef daarom zoals verwacht 'patient', de deur dicht slaand voor renteverhogingen in de komende twee vergaderingen.
Hilsenrath (de journalist die van de FED de meeste extra informatie krijgt om de markt voor te bereiden op veranderingen en discussies) gaf aan dat de FED ook niet goed weet hoe om te gaan met de huidige omstandigheden van sterke groei en te lage inflatie.

Voorlopig gaat het in 2015 zoals Gundlach voorspelde, vandaag nog een keer herhaald door hem. De rente zakt als een pudding in elkaar. Er zit nog geen bodem in de olieprijzen. High yield is gevaarlijk. Er is zo veel volatiliteit dat goud in waarde kan stijgen bij een sterke dollar. De ECB gaat de slag om inflatie verliezen volgens Gundlach, de QE wordt niets.

28 januari 2015

hikikomori

Volgens de Wall Street Journal leiden 0,5 tot 2 miljoen Japanners aan hikikomori.
Ze gaan het huis nooit meer uit. Een typisch Japans verschijnsel, vooral bij jongeren. het past wel een beetje bij de no sex please gedachte van de Japanse jeugd.
Een verbazingwekkend aantal Japanners is zo bang, verlegen om niet aan de verwachtingen te voldoen dat ze tegen elke prijs thuis blijven. Zo haal je niet je diploma en blijf je werkloos.

WSJ:

The Fight to Save Japan’s Young Shut-Ins

A City Reaches Out to Its Hikikomori Population; Some Stay Inside Their Homes for Years


http://www.wsj.com/articles/the-fight-to-save-japans-young-shut-ins-1422292138?   

de ondoorgrondelijke wegen van de vallende olieprijs en de ja/nee stimulering van de economie

Eerst wist iedereen het zeker: de lagere olieprijs was een fantastische stimulans voor de groei van de economie. Elke 10% daling van de olieprijs was goed voor 0,2 tot 0,25% extra groei. Zo was het altijd geweest sinds de oliecrises losbarstten.
This time is different. 10% lagere olieprijzen leiden tot 0,1% extra groei op zijn best voor de olie-importerende landen als de VS.  Aldus vandaag bijvoorbeeld van Morgan Stanley's Ellen Zentner. Dat is een dame die ik niet graag durf tegen te spreken, lafaard die ik ben.
Ze kwam vandaag met een herziening van de economische groeicijfers van de VS over 2015 door de lagere olieprijs. Die is 40% verder gezakt dan sinds de vorige voorspelling van de groei over 2015 in de VS.
D.w.z. herziening was nodig omdat er zo veel veranderd was. Een en ander leidde tot een opzienbarende bijstelling: +0,1%.
40% daling van de olieprijs leidt tot slechts 0,1% bijstelling voor de economie van het land dat het meeste olie in de wereld importeerde (nu even is het China dat de strategische reserve aanvulde).

Nu denkt u natuurlijk omdat ik het zo voorstel dat ze bij Morgan Stanley helemaal gek geworden zijn. Nee, dat is niet het geval. 10% daling van de olieprijs leidt volgens hen tot 0,1% extra groei. Dus je hebt een plus van 0,5% voor de groei te pakken. Maar ondertussen is er een stijging van 7% van de dollar en dat is goed voor een neerwaartse bijstelling van 0,35% van de groei.
Omdat het maandag was wordt 0,5% -0,35% bijgesteld tot afgerond  0,1%.
Verdere daling van de olieprijzen forceert een verdere stijging van de dollar. Neerwaartse herziening van de groeicijfers door Morgan Stanley liggen dus voor de hand in de komende maand. De dollar hakt er erger in dan de olieprijs kan goedmaken.

Wereldwijd gaan de olie-exporterende landen het ravijn in. Netto daalt de groei dus in de wereld volgens deze berekeningen. Poetin moet nu wel haast militair in actie komen om de landen in het Midden Oosten te dwingen met stoppen van de olieproductie, anders is zijn val nabij.
Een en ander betekent dat Morgan Stanley volgens de eigen theorieën een woest optimistische bijstelling van +0,1% van de groei in Amerika heeft gemaakt door de dalende olieprijs. Hun arme bovenburen en onderburen gaan door de grond en het gaat dus totaal mis met de export van de VS.
Boko Haram (=vertaald westerse denkbeelden zijn verboden)  gaat enorme delen van Nigeria veroveren, want dan wordt Jonathan Goodluck zeker herkozen met de stemmen van de rest van Nigeria. Afrika is afgeschreven, alleen nog maar belangrijk om Blatter in het zadel te houden.

De daling van de olieprijzen leidt overigens wel steeds meer volgens de consensus tot lagere inflatie. Morgan Stanley stelt de inflatieverwachting voor 2015 bij van 1,8% naar 0,3%. Nog te hoog, maar de bijstelling is al aardig in de richting.

 Bij JP Morgan hebben ze ook allerlei analyses gemaakt over de invloed van de lagere olieprijs op groei en dan vooral consumptie. Daar hebben ze nog niet het licht gezien dat lagere olieprijzen de groei niet helpt vanwege de stijging van de dollarkoers.
Detailhandelsverkopen dreigen gewoon de pan uit te rijzen, ook al gaat het niet best met de PMI's en de beurzen.
En natuurlijk, investeringen in de VS blijven achter nu de energiesector 20-30% daling van de investeringen voorziet. Netto export is een min. Maar je hebt wel extra kredietgroei en zo komt het met die groei toch wel weer goed. De consument krijgt meer vertrouwen, men leent wat meer en uiteindelijk komt alles weer goed.
Dat verhaal is meer plausibel denk ik.
Op korte termijn is er een groeiafzwakking in de VS na twee kwartalen met 4,6 en 5% groei. Uiteraard.  De ISM daalt deze maand waarschijnlijk, o.a. op slechtere nieuwe orders. Maar de leading ARIA indicator van Morgan Stanley laat na een duikeling over december een flink herstel zien in januari. Dus Ellen, kop op!

27 januari 2015

QE 2.0

QE betekent hogere rente. Iedereen heeft al obligaties gekocht. Inflatieverwachtingen gaan omhoog. Beurzen gaan omhoog en dat betekent een hogere reële rente.
Merkel moet een toontje lager zingen. De Duitse helm is Draghi kwijt. Die kreeg hij van de Bild Zeitung nadat hij enige jaren in hun ogen goed gefunctioneerd had, terwijl ze van te voren Draghi door het slijk hadden gehaald omdat hij als Italiaan de ECB in het verderf zou storten. Als eerbewijs kreeg hij een Duitse helm die hij nu dus weer kwijt is.

this time is different

the reformed broker: Cartoon by Harley Schwadron
het is wel de reden waarom defensieve aandelen het zo goed deden terwijl de macrovooruitzichten aan het verbeteren zijn door de lagere olieprijzen. Dat hoort cyclische aandelen te helpen. Dat gebeurt ook, de auto-aandelen zijn fors omhoog gegaan sinds oktober.
en inderdaad, 10jaar leningen met 0,.. % rente zijn gevaarlijker dan aandelen met een veilig dividendrendement. De ingeprijsde volatiliteit op lange obligaties is niet voor niets zo hoog. Dat zijn reuze gevaarlijke dingen geworden voor beleggers.

Syriza wint verkiezingen en Europa ligt er niet (meer) wakker van

Waar men op de beurzen zo bang voor was is gebeurd: Syriza wint de verkiezingen. Een links bij elkaar geraapt zooitje van o.a. maoïsten en trotskisten en andere linkse groeperingen dat luid en duidelijk verkondigde de overheidsschuld niet terug te betalen behaalde 50% van de zetels. Vooraf werd gedacht dat Syriza niet de meerderheid zou halen en geen coalitiepartner zou kunnen vinden.
Wel dus.
En de Europese beurzen gingen toch omhoog, de Griekse ging maar 3% omlaag, veel minder dan de nodige dalingen in aanloop van de verkiezingen.

Het probleem van Griekenland is dat de rijken niet genoeg belasting betalen. Op de Nederlandse TV wist een scheepsmagnaat trots te vertellen dat hij graag met de nieuwe regering ging samenwerken , maar belasting betalen is tegen de grondwet en dus had hij geen greintje vrees dat hij iets extra zou moeten bijdragen aan de oplossing van de Griekse misère. Het Griekse volk heeft anders beslist. Ik denk dat Syriza de juiste partij is om enige belastingmores bij te brengen bij de rijken. Natuurlijk gaat dit maar heel minimaal lukken, al sinds de Romeinen weet iedere Griek dat belasting betalen slechts voor de dommen is.

Er is wat oppositie aan het ontstaan in Europa dat Griekenland al zo enorm geholpen is. De schuld is hoog, maar de rente daarop is best op te brengen. De rente op de staatsschuld kost 2,6% van het BNP per jaar, nauwelijks meer dan de 2,2% van Frankrijk.http://marginalrevolution.com/marginalrevolution/2015/01/an-awkward-question-about-greece-and-the-eurozone.html#sthash.ssUod510.dpuf. Ja,  de staatsschuld is 175% van het BNP, dat is te veel. Maar men zal toch iets op de schulden moeten betalen. Het precedent dat men schept door schulden van het IMF en de ECB afschrijven is enorm. Andere landen zullen volgen en dat is het einde van bijstand van het IMF en dat is nodig zelfs onder de verschrikkelijke voorwaarden waarop dit gebeurt. Een land moet weten dat het niet op de oude voet door kan gaan met schulden maken. Dat is pijnlijk, maar na enkele jaren is de les geleerd. Griekenland groeide weer en dit wordt in de waagschaal gesteld.
De markt is gaandeweg steeds optimistischer geworden dat er toch te onderhandelen valt met Griekenland. Een renteconcessie bij de huidige rentestanden moet niet een te groot probleem zijn.
Met € 25 miljard lijken de wensen van Syriza te vervullen te zijn. Dat is een lage prijs voor het voorkomen van het klappen van de eurobubbel. Wat minder overheidsbezuinigingen moet kunnen, dat is ook gegund aan Duitsland en Frankrijk in het verleden.

25 januari 2015

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Draghi stal de show met een QE-pakket dat de stoutste verwachtingen overtrof: € 60 miljard per maand, open latend of hij na september 2016 nog door zou gaan. 20% voor rekening ECB en 80% voor de landelijke centrale banken. Dan zou zijn belofte om de balans van de ECB met € 1000 miljard namelijk ingelost zijn. Er worden ook langlopende leningen ingekocht, tegen het zere been van Duitsland in. Daardoor kon de lange rente en de rente in de europeriferie nog verder dalen.
De euro verzwakte danig, vooral ook na nadere analyse. Misschien dat daarom er enig herstel van de inflatieverwachtingen optrad.
De beurzen in de Eurozone spoten omhoog. In de VS waren de beurzen niet erg blij met de ECB. Winsten zullen valutaire tegenwind krijgen en de Amerikaanse exportpositie verzwakt. De winstcijfers in de VS waren redelijk, maar niet geweldig goed en de guidance was niet al te dapper gezien de sterke dollar. 

De Chinese beurs was weer erg wispelturig. Eerst een dreun op maandag, om het ongeremd long gaan in te dammen en daarna een goed herstel. De Chinese macrocijfers vielen mee. 7,4% groei van het BNP, 0,1% beter dan verwacht. Ook de groei van de industriële productie en detailhandelsverkopen vielen licht mee. Men blijft verdere monetaire verruiming van de Peoples Bank of China verwachten. De nominale groei  van het BNP was met 8,1%  tegenvallend laag.
De Indiase beurs lijkt de opwaartse lijn ook weer te pakken te hebben nu de inflatie meevalt en de rente verlaagd kan worden.

De macro indicatoren voor de VS waren goed, maar laten wel enige afkoeling in december zien. De huizenmarkt herstelt tergend langzaam, maar lijkt toch echt wat aan te trekken (housing starts, hypotheekaanvragen (na explosie vorige week slechts kleine daling). Het sentiment van de huizenbouwers NAHB daalde 1 punt naar 57. Existing home sales stegen een beetje minder dan verwacht.
Obama hield zijn State of the Union speech met onuitvoerbare plannen om de rijken zwaarder te belasten en zo iets te doen aan de toenemende inkomensongelijkheid..

In Duitsland steeg de ZEW expectations van 34 nar 48, een hogere IFO expectations signalerend.

De olieprijzen lijken een beetje te stabiliseren. Het overlijden van koning Abdullah van Saoedi-Arabië zorgde nauwelijks voor een prijsstijging. De nieuwe koning zal niets wijzigen aan het beleid, daar is hij conservatief genoeg voor. Hij maakte meteen duidelijk hoe de opvolging zou gaan om wat meer stabiliteit te verzekeren gezien zijn niet al te beste gezondheid. 
Het IMF verlaagde de groeiverwachtingen voor 2015 en 2016. Zij denken dat de lagere olieprijzen de groei niet zo veel zal helpen. En voor olie-exporterende landen is het een ramp. Canada verlaagde rente vanwege de trend van lagere grondstoffnprijzzen en lagere economische groei in Canada.