26 mei 2010

vakantie



Ik ga twee weken op vakantie, dat wordt dus een pauze op het blog.
Ik hoop hogere koersen en rentes te zien als ik weer terug ben.
Dat kan, want de aandelenmarkten zijn erg oversold. Puts versus calls is even extreem als bij Lehman, er zitten meer dan 80% van de aandelen onder het 50 dags gemiddelde in de VS en de meeste zelfs uitzonderlijk veel volgens het blog Bespoke.
Het economisch nieuws is goed: In Europa bijvoorbeeld 3% groei in het tweede kwartaal. De leading indicators groeien minder uitbundig nu, maar dat is Goldilocks. De bear markt in China lijkt over.
Uiteraard ben ik hier allemaal niet gerust op.
De cartoons van AbtruseGoose illustreren dit: je kunt zwarte zwanen relativeren via andere statistieken. De Nespressoreclame van de vallende piano met George Cloney gaat uit van een te uitzonderlijke zwarte zwaan en dat geldt ook voor kredietcrisis deel 2 denk ik.

risico's op de terugtocht





Sinds 10 mei zijn de risico's aan het afnemen. Hopelijk blijft dat nog doorgaan. Het voelt niet zo aan, maar de dagelijkse koersuitslagen zijn een stk minder dan rond 10 mei. Net als toen heb ik risico's in een plaatje gezet als de standaarddeviatie van de opbrengsten over een periode van 10 dagen. Zowel de VIX die de volatiliteit van de Amerikaanse beurs weergeeft als de MOVE die de volatiliteit van obligaties weergeeft zijn aan het dalen.

De enorme volatiiteit van 10 jaars Griekse obligaties (BMGR10Y)-groter dan die van de S&P rond Lehman- is behoorlijk genormaliseerd. Dat geldt ook voor Spaanse (BMES10Y) en Italiaanse staatsleningen (BMIT10y).
Italiaanse (TOTMKIT)en Spaanse aandelen (TOTMKES) waren de laatste twee weken nog wel uitzonderlijk volatiel. De AEX en de S&P kalmeerden behoorlijk.

Beurspad à la Japan of 2004?



De New Normal aanhangers wijzen er op dat we nu het pad van Japan aan het volgen zijn.De sterke gelijkenis van de val van de Nasdaq sinds maart 2000 met de val van de Nikkei sinds december 1989 blijft verbluffend sterk. Zie plaatje van Bianco. We vallen dan nog een verdere 20 tot 40%.
Strategas laat de beurs het pad van 2004 volgen. Dat is logischer. Ik ga voor een beter pad: eind 2010 een AEX van 400.

25 mei 2010

recessie als S&P meer dan 16% daalt?


Het plaatje laat zien hoe het verband tussen stijging van de S&P500 sinds 1990 en de groei van het BNP in de VS over twee kwartalen was. De beurs loopt in dit plaatje 1 kwartaal vooruit op het BNP. De regressieanalyse suggereert dat bij meer dan 16% daling van de S&P500 de groei negatief wordt. Voor de AEX was het verband dat een daling van meer dan 22% na twee kwartalen negatieve groei belooft.
De verbanden tussen beurs en economie zijn redelijk sterk voor een voorspeller (het verklaart ongeveer 40% van de standaarddeviatie van de uitslagen van de groei van het BNP), maar andere factoren verklaren samen meer. Het kan dus best zijn dat beurzen in de VS duidelijk meer dalen dan 16% en er geen recessie komt. Toch zou ik het prettig vinden als de daling van de S&P niet lange tijd erger dan 16% is.

2-1 voor New Normal versus Old Normal



Het onheilsverhaal voor de toekomst van Roubini is verder wetenschappelijk onderbouwd door Reinhart/Rogoff en wordt door PIMCO omschreven als het New Normal. Dit kwam op voorsprong in de kredietcrisis. The old normal scoorde gelijk vanwege het prachtige V-herstel van de industrie zoals zichtbaar in de ISM.
De staatsleningencrisis zet het New Normal-verhaal plotseling weer op voorsprong: men gelooft nu weer meer in het verhaal van Reinhart/Rogoff dat gebaseerd op het normale onheil van de afgelopen 800 jaar na het exploderen van een schuldenbubbel er eerst een klein herstel komt, gevolgd door een nieuwe crisis. Het gaat zoals de cyclus van Teun Draaisma van Morgan Stanley aangeeft, zie plaatje.

Sinds eind april lopen de markvorsers in drommen over van het Old Normal kamp naar dat van New Normal.
De Minsky cyclus vervolgt zijn neergang richting de eindfase, waarin ook de overheden en centrale banken failliet gaan (zoals ook beschreven als mogelijkheid in ons boek op blz 226-231). Hierbij hoort minstens een halvering van de aandelenkoersen. Ergo, als meer beleggers overlopen naar New Normal kunnen de koersen verder omlaag.
Hoe krijg je de stroom weer richting Old Normal? Door geloofwaardige reductie overheidstekorten bij groei van de bedrijfsinvesteringen, zodat bij elkaar schuld/ bnp daalt.
Vooralsnog is het optelsommetje voor de groeibijstellingen in vooral Europa negatief: men moet de helft van de extra overheidsbesparingen (multiplier overheidsuitgaven circa 0,5) van de groeiverwachtingen afhalen, d.w.z. 0,5-1% in de kernlanden van de Eurozone en 2-5% in Spanje/Portugal/Griekenland.
Men verwacht dan dat de positieve gevolgen voor de export vanwege de lagere euro (euro -20%= BNP groei +1%) en de lagere olieprijzen opwegen tegen de vraaguitval door wegzinkend consumenten- en producentenvertrouwen.

Bianco ziet de omvang van het huidige staatsleningenprobleem voor de Europese banken (=20% van staatsleningen aan Zuid Europa afschrijven) als 60-70% van de Kredietcrisis deel 1. Dat is genoeg voor een recessie in Europa.
Sinds te veel Spaanse spaarbankjes wankelen, gelooft men dat de schade vele malen groter kan zijn dan de verliezen op staatsleningen. Buitenlandse banken bezitten € 2000 miljard aan leningen aan Spanje/Portugal en Griekenland volgens Jacques Cailloux van RBS. Als je die ook moet afschrijven zijn alle Europese banken gegarandeerd allemaal failliet (misschien met uitzondering van de Rabobank).

Er is geen animo om banken nog eens uit te kopen en ook Griekenland verder helpen ligt niet erg goed. Merkel heeft duidelijk gemaakt dat een en ander politiek zeer instabiel ligt.
Alleen politieke eensgezindheid van Europa (als men vindt dat Europa solidair is) en Griekenland (als ze minstens zo netjes zijn als Spanje) samen met fiscale prudentie (schuld versus BNP moet afnemen, juist ook in de sterke landen) kan de wereld redden in the New Normal. Zelfs in het New Normal zijn we niet gegarandeerd verloren: er is nu een zeer sterk momentum voor prudentie, niet alleen bij Portugal, maar ook in Duitsland, Nederland en het VK. Misschien dat daardoor de leverage in de totale economie al snel afneemt.
Die te hoge leverage is het sterke punt van the New Normal: eerst hebben banken te veel schulden opgebouwd en dat is doorgeschoven naar de overheid. Na een tijdje heeft men door dat dit niet straffeloos kan en volgens Reinhart/Rogoff komt dan deel 2 van de kredietcrisis, dan zijn zowel banken als overheden failliet (zie cartoon van Hein uit het FD).
Vooralsnog verwacht ik dat The Old Normal snel 2-2 gaat scoren via China, doorgaande werkgelegenheidsgroei in de VS en exportgroei in Europa.

24 mei 2010

Europese aandelen prijzen bijna recessie van 2011 in

De aandelenkoersen zijn nu zo veel gedaald dat men de W-recessie weer van stal haalt. Overheden gaan ons de recessie in bezuinigen. De risicoaversie is nu zo groot geworden dat dit de uitgaven van consument en bedrijfsleven gaat raken.
Dat zal inderdaad gebeuren in Griekenland en in enkele andere Zuid Europese landen zoals Spanje zal de groei marginaal zijn (positief of negatief) in 2010 en 2011.
De rest van Europa zal waarschijnlijk niet in een recessie komen. Het exportvoordeel van de lage euro samen met de lage rente zal de investeringen op het herstelpad houden (zij het dat ze niet zo uitbundig zullen gan stijgen als tot voor kort te verwachten was). Ook de lagere olieprijzen zullen de groeiafzwakking beperken.

De Chinese beurs was vanmorgen verder in herstel op geruchten dat de Chinese overheid het de onroerend goed markt niet al te veel lastiger wil maken. Het zou zeer goed kunnen zijn dat de bear markt in China voorbij is. Als China optimistischer wordt, dan zullen veel Aziatische landen volgen en uiteindelijk denk ik ook wel de Developed Markets. We leven in een vreemde wereld dat de Emerging Markets het goede voorbeeld moeten geven qua groei en overheidsbeleid aan de Developed Markets.

Chris Watling van Longview denkt dat de aandelenmarkt gewoon oversold is, na volgens zijn indicatoren te veel overbought te zijn geweest in april. Daarmee kun je een voldoende groot deel van de reactie op de beurzen uitleggen. De fundamentals zijn buiten die van een paar betrekkelijk onbelangrijke landen niet verzwakt.

Ik denk dat China weer de beurzen leidt, zoals ook het geval was na november 2008. Als de paniek langzaam minder wordt (logisch volgens de indicatoren van o.a. Longview), dan hoeft de economische groei in Europa beslist niet terug te vallen naar recessieniveau. Uit de berekeningen van het CPB van de programma's van de politieke partijen blijkt dat je met grote bezuinigingen toch hoge banengroei kunt krijgen (VVD) of redelijke banengroei met behoud van koopkracht (PvdA). D.w.z. ondanks € 30 miljard bezuinigingen komt er toch ongeveer trendgroei of zelfs beter uit de bus voor Nederland. Dat is dus goed mogelijk als men niet te paniekerig blijft. Ik zou zelfs niet verbaasd zijn als we een groei boven trend (2-4%) gaan krijgen in de komende jaren in Nederland.
Voorspellers blijken er voortdurend naast te zitten: wie had gedacht dat in het eerste kwartaal de groei in Japan het hoogste zou zijn van de ontwikkelde landen? Men dacht tot voor kort aan minder dan 1% groei terwijl er plotseling 4,9% te voorschijn werd getoverd.

Voor de VS is een recessie in 2011 onwaarschijnlijk(lagere olieprijzen en lagere hypotheekrente houden groeitempo consumptie op peil, investeringen zijn nog steeds te laag en lager dan de cashflow). Emerging Markets hoeven al helemaal niet in een recessie te komen (met uitzondering van enkele onbelangrijke zondaars die er altijd wel zijn in Emerging Markets).
De huidige kapitaalmarkten zijn niet stabiel: onzekerheid triggert (meer dan normaal) meer onzekerheid en daarmee plotseling oplopende zeer hoge volatiliteit. Dat kan een self fulfilling prophecy worden, waardoor er een wereldrecessie kan ontstaan (lage kans, maar duidelijk meer dan 0%). Maar goed beleid kan dit voor een groot deel tegengaan. Illiquiditeit zorgde volgens sommigen 2/3 van het risico/ volatiliteit sinds de kredietcrisis. Aan illiquiditeit kun je iets doen zoals de ECB onlangs demonstreerde. China kan de valutamarkten stabiliseren (een redelijk stabiele euro is belangrijk om uit de crisissfeer te geraken).

En voor de beurzen? Die dalen vooral als de werkelijkheid slechter lijkt te gaan uitpakken dan ingeprijsd is. Er is nu zo veel ellende ingeprijsd dat het waarschijnlijk wel mee zal vallen op de beurzen, zelfs als de economische groeivoorspellingen voor Europa wat naar beneden gaan (dat is consensus, want dat is sinds kort meer dan ingeprijsd)

23 mei 2010

Misverstanden over Europa

Angsten over Europa vieren hoogtij. In de VS begint men op de pessimistsiche blogs zelfs nog paniekeriger te doen dan mevrouw Merkel. De FED deed zijn plicht en liet vorige week M2 met $ 25 miljard groeien. De Fed heeft gesteld niet zo bang te zijn voor nadelige invloeden uit Europa, het zal bijvoorbeeld de winsten in de VS nauwelijks raken zo lang de crisis beperkt blijft tot Zuid Europa.

Belangrijk is of China het onderhand zat is. Men wil daar rustige valuatamarkten. Men is met Amerika een systeem aan het uitdenken hoe het verder moet met de yuan, zo heeft men laten uitlekken. Dat betekent dat men iets ingewikkelders van plan is dan een geleidelijke appreciatie van de yuan. Ondanks de dalende euro wil men toch een appreciërende yuan. Dat zal men alleen willen als de euro niet in een glijvlucht zit. Dat is met de omvangrijke Chinese valutareserves eenvoudig te stabiliseren en de Chinesen zullen waarschijnlijk binnenkort gaan zeggen hoe ze het graag zouden willen hebben (misschien mag de yen ook nog geleidelijk omlaag).

Een invloedrijk artikel over de perikelen was dat van Paul de Grauwe uit Leuven. (http://www.voxeu.org/index.php?q=node/5062):
Fighting the wrong enemy
De euro is een zwak monetair systeem, omdat er geen fiscale unie is. Men kan zich er niet uit devalueren en tekorten worden niet door een solidaire groep aangezuiverd.
Men heeft in de EU geen solidaire unie afgesproken om moral hazard te voorkomen (men wilde zonden voorkomen onder het motto andere landen passen tekorten wel bij; het voorkomen van moral hazard leidt de latste tijd tot ernstige ongelukken (moral hazard fundamentalisme behandelde ik al in een vorige post)).
Men heeft niet op tijd gezien dat daardoor een onstabiel systeem ontstond.
Je houden aan de regels van Maastricht lost een ander niet op. Ierland en Spanje hadden (gelukkig) zeer lage staatsschulden en tekorten voordat het fout ging.
Het probleem ontstond door overmatige niet rendabele investeringen in de particuliere sector bij gezinnen (dit had ook bij bedrijven kunnen zijn, nu gelukkig alleen bij vastgoedbedrijven).
Men heeft de problemen onderschat die ontstaan als lenen plotseling veel goedkoper wordt en prijzen in bepaalde delen van Europa relatief laag zijn. Dan schieten leningen en economische groei omhoog. Fiscale prudentie is dan kennelijk niet genoeg om problemen te voorkomen. Dan nog ben je immers niet veilig: als plotseling het financiële stelsel valt, dan moet je als overheid toch bijspringen. Het op tijd in toom houden van de kredietverstrekking [zoals China nu probeert] is kennelijk zeer noodzakelijk.

Opmerking. Ook de totale schuld (inclusief particuliere schuld) versus BNP zegt niet alles. In Nederland is nog geen crisis ondanks de hoge hypotheekschulden en dreigende teloorgang van de hypotheekrenteaftrek. Een overschot op de lopende rekening en een conservatief imago doen nog steeds wonderen om het vertrouwen te behouden.

Bahrein rock solid


Plaatje (dubbelklikken dan kun je het beter zien)is van krantenknipsels Strategas. Vol opvallende wijsheden.

fabulous fab in LA Times

In de Los angelos Times stond hoe de senatoren eigenlijk Fabulous fab van Goldman Sachs aan de tand hadden moeten voelen:
What Should Have Been Said At The Goldman Senate Hearing
The LA Times – Senators, start your questions
SEN. KAUFMAN: Sen. Levin would now like to verbally assault the former trader, Mr. Fabrice Tourre, who once referred to himself as — and I am quoting here — the Fabulous Fab. I should note that he is French, although that in no way will prejudice this committee, except for the fact that it will prejudice this committee in large part because we can’t stand French people.
SEN. CARL LEVIN: Good morning, Mr.Tourre. Let me start by saying that I would like to slap your accent.
MR. TOURRE: Good morning, senator. And may I say that if you were food, you would be a boneless breast of chicken.
SEN. LEVIN: Your e-mails to your girlfriend make me laugh.
MR. TOURRE: Your salary makes me laugh.
SEN. LEVIN: May I call you the Fabulous Fab?
MR. TOURRE: I wish you wouldn’t.
SEN. LEVIN: Fabulous Fab. Your now infamous e-mails to your girlfriend, in which you wrote about betting against CDOs and predicted the fall of the housing market and yet continued to sell complex financial instruments to unsuspecting clients, to widows and orphans as you said in your e-mails.
MR. TOURRE: Is there a question in your future, senator?
SEN. LEVIN: My question is this. What’s it like to have a French girlfriend?
MR. TOURRE: It’s not terrible.

22 mei 2010

Paul Krugman: Lost Decade Looming?

Paul Krugman schreef in zijn column in de New York Times (http://www.nytimes.com/2010/05/21/opinion/21krugman.html?src=me&ref=homepage) dat we met behoorlijke kans opnieuw een lost decade gaan krijgen. Bush kreeg de schuld van de vorige ellende, maar ondanks Obama is Krugman niet optimistisch. De overheid stimuleert niet genoeg en overal in de wered is men het er plotseling over eens dat de overheid terugmoet. Dat kan niet goed gaan en we krijgen de situatie van Amerika 1937 (5 jaar pijn kwam er toen na het stopzetten van de overheidsstimuleringen).
Krugman is bang dat iedereen probeert geen Griekenland te worden en er daardoor een Japanscenario ontstaat.
In ieder geval is het duidelijk dat de overheid in de VS voorlopig niets gaat doen, hooguit stopzetten van geldstromen die nauwelijks gebruikt worden. Was de stimulering genoeg om een doorzettend herstel te krijgen? Krugman hoopt het, maar hij had liever zekerheid gehad die je krijgt van overheidsstimulering.

Mijn commentaar: dit soort columns hoort een contrair signaal te zijn, een teken dat de stemming te negatief is geworden (vooral ook omdat te veel mensen deze column naar me opstuurden). De economische groei hoeft niet sterk te zijn om toch een doorgaand winstherstel te bewerkstelligen. Als het winstherstel doorzet, dan zet het investeringsherstel ook door. Als het investeringsherstel doorzet, dan zet het herstel van de werkgelegenheidsgroei ook door. In de VS kan de werkgelegenheidsgroei aan de matige kant blijven (=200.000 per maand), omdat de voorzichtigheid groot is bij het bedrijfsleven en doorgaande kostenbesparing vereist wordt (=doorgaande hoge stijging vande productiviteit). Dat zou moeten verklaren waarom de initial claims voor werklooshid zo hoog blijven terwijl er toch werkgelegenheidsgroei is (volgens de oude verbanden tssen het aantal initial claims en werkegelegenheidsgroei moeten de initial claims gedaald zij tot onder 393.000 per week wil je werkgelegenheidsgroei zien. Nu meent men dat 450.000 initial claims voldoende laag is om toch groei werkgelegenheidsgroei te krijgen. We zitten nu duidelijk boven 450.000).
Winsten hangen relatief sterk van investeringsgroei af en exportgroei. Beide komen iets in het gerang: investeringen door afname vertrouwen en export ook door minder vraag van Europa, vooral Griekenland, Portugal en Spanje (export VS naar die landen 1,1% van BNP, bij China gaathet om 3% van hun export). Winstafzwakking hierdoor zal nog niet zichtbaar kunnen zijn over het tweede kwartaal. Als de beurzen stabiliseren dan kandewinstgroei goed doorzetten, bij een koersval zullen investeringsgroei en export wel geraakt gaan worden (in ieder geval gaat men dat verdisconteren) en zal consumptie doorafnemend vertrouwen ook niet best gaan. D.w.z. een verder instortende beurs kan een self fulfilling prophecy worden.

Moeten overheden nu gaan bezuinigen? Als de recessie voorbij is moeten overheden snel stoppen met stimuleren, anders gaan overheidsschulden bedrijfsinvesteringen in de weg zitten. In de recessie moet de overheid voor vraag zorgen (niemand doet dat anders), maar na de recessie niet. Bezuinigen moet dan, maar niet zo veel dat je weer in een recessie komt (als je financiën niet te slecht zijn, anders moet je wel zo veel bezuinigen dat je in een recessie komt zoals Griekenland en met enige kans ook Spanje). Met al dat bezuinigen van de overheid kun je nog steeds groeien, zoals de programma's van de VVD (creëert meer werk dan we werklozen hebben en gelovers n de wet van Okun zien dan economische groei ver boven potentie) en de PvdA (redelijke werkgelegenheidsgroei en koopkrachtverbetering, dat leidt tot misschien nog meer groei dan bij de VVD) laten zien. Groei is een keuze!

Naschok of vervolg kredietcrisis

Leven we in de tijd van het New Normal van Pimco en Reinhardt/Rogof en zijn we in de tweede fase van de kredietcrisis gekomen of zien we nu the Old Normal met een naschok van de kredietcrisis die het herstel niet tegenhoudt?
Voorlopig houd ik het op het laatste. De winstontwikkeling moet voor de beurzen uiteindelijk de doorslag geven. De twee voorgaande correcties sinds maart 2009 stopten toen de koerswinstvrhouding (winstverwachting een jaar vooruit) van de S&P op 13 kwam. Dat is hij nu ook. Er moet minstens 80% beneden het 50 daags gemiddelde noteren voor er herstel komt, dt is nu ook het geval (7%).
De VIX is erg hoog opgelopen (tot 46), een niveau dat maar zelden gehaald wordt en bij een bear markt hoort. een daling tot onder 30 moet toch echt snel komen, anders zou een echte bear markt kunenn ontstaaan in plaats van wat nu nog een (zo langzamerhand toch wel stevige) correctie is.
Ook de depositorente die sommige banken bieden is weer aan het stijgen, wat op toenemende stress wijst (en verdere verslechtering van de TED spread (verschil
tussen korte rente staat en banken in de VS).

China moet het herstel vertrouwen gaan geven. De beurs van China ging gisteren als eerste omhoog. In China roept men nu zowel dat de yuan nog even moet wachten met appreciëren vanwege Europa als dat men toch maar moet beginnen als Geithner voldoende lang weg is uit Bejing. Deze keer zou men dat als een teken kunnen zien dat het in China naar wens gaat en dat men kan leven met minder export naar Europa.

De Japanse regering heeft in ieder geval gezegd dat de yen niet zo sterk moet zijn en dat plostelinge stijgingen tot 88 of zo tegen de $ uit den boze zijn. Vermoedelijk gaat de Bank of Japan gehoorzamen. Dat betekent weer wat extra liquiditeit op de wereldmarkten.

De Phillyfed in de VS was redelijk, ietsje beter. Dat is na de ISM de belangrijkste indicator voor hoe het gaat met de industrie in de VS. Er zijn recordveel probleemleningen en achterstanden op hypotheekleningen en credit cards, maar dat zijn over het algemeen lagging indicators waaruit niet eenvoudig af te leiden valt hoe het in de nabije toekomst zal gaan (wel dat vele Amerikanen geen zwitserleven gevoel hebben).

In Europa gaat het niet zo slecht. We stevenen af op een groei van 3% geannualiseerd in het tweede kwartaal. De werkloosheid in Nederland daalde nu ook voor de eerste keer. Men waarschuwt dat men niet te veel moet lezen uit een eenmalige daling van 9000 maar het is wel in lijn met een IFO boven de 96-100. Ook het aantal aanvragen voor werkloosheid nam af, zodat de vooruitzichten voor de werkloosheid opnieuw beter zijn dan steeds werd voorspeld.

20 mei 2010

Record slechte reactie op Amerikaanse winstcijfers




Van het blog Bespoke heb ik twee grafieken genomen die de reactie op het publiceren van het winstcijfer over het eerste kwartaal in de VS aangeeft.
De reacties hierop waren ongelooflijk slecht, ook al waren ze erg veel beter dan de verwachting, de guidance gemiddeld flink verbeterd werd en deze keer ook de omzet beter dan verwacht was (de hoofdzorg in het vorige kwartaal).
Helemaal onverwacht was dit ver boven verwachting binnenkomen van de winstcijfers niet. Er waren o.a. erg weinig voorwaarschuwingen geweest en de ISM was ver boven 55. Ik heb dan ook aan het begin van het cijferseizoen gemeld dat de winsten beter dan verwacht zouden binnenkomen. Ook heb ik toen in enkele posten gesteld dat dit een contrair signaal was: dat de markt hierop gewoonlijk negatief reageerde. Ik meldde dit wel, maar kon het toch niet goed geloven, de getoonde winstcijfers waren toch wel erg veel beter. Eigenwijs zijn tegenover oude bewezen beleggingswijsheden loont kennelijk niet altijd.
Ik blijf toch nog steeds verbaasd dat er zo negatief gereageerd moest worden. Het is de schuld van Griekenland, vooral van die beeldschone Griekse minister die vanwege corruptie is ontslagen. Of hebben de beren gelijk en snakte de markt naar een correctie van meer dan 10% en elke smoes hiervoor was goed genoeg?
De beurs is nu inderdaad weer goedkoop, maar goedkoopte was in het verleden zeer zelden een trigger voor beursherstel. Bijna steeds kon het nog veel goedkoper worden. Zoals Ted Scott al stelt: koerswinstverhoudingen horen achteruit te gaan als het vertrouwen zo afneemt en volatiliteit toeneemt, pensioenfondsen geforceerd aandelen moeten verkopen, men niet meer in de getoonde boekhoudkundige cijfers gelooft, de belastingen verhoogd worden etc.

herstel of deel 2 kredietcrisis




De aandelenmarkt is zwaar oversold geraakt. In de VS staat slechts 7% boven het 50 daags gemiddelde, terwijl 20% al als extreem gezien wordt. Zie plaatje van blog Bespoke. Dat betekent meestal dat de daling voorbij is.
Nu echter is het sentiment zodanig verlslechterd dat een self fulfilling prophecy aan het optreden is. Het herstel van leading inicators en surveys voor 1 mei kunnen in de prullemand gegooid worden zo stelt Bianco en de markt is het zoals zo vaak met hem eens. De cijfers voor 1 mei zijn prachtig, die van na 1 mei gaan de doorslag geven.
Wat zeggen die indicatoren?
1. initial claims voor werkloosheid in de VS zijn met 25.000 verslechterd. Zeer tegenvallend.
2. De Australische dollar is gedaald van 1,395 tot 1,51 tegen de euro (en dat terwijl de euro niet bepaald een sterke valuta was). Het wereldherstel inclusief Azië is dus volgens de valutahandelaren ernstig afgezwakt.
3. Beursindexen breken door gevaarlijke steunen heen na een head and shoulders patroon te hebben gevormd.
4. Politici in o.a. Duitsland zijn alleen maar gediend met populistische uitspraken en nemen inzakkende beurzen voor lief.
5. De Chinese beurs valt steeds verder.
6. De wekelijkse ECRI cijfers voor de Amerikaanse economie verzwakken nogmaals, na stabilisatie. De ECRI index is de laatste jaren de beste voorspeller voor groei in de VS en de wereld.

Het begint er op te lijken dat het negatieve sentiment niet kan keren zonder nieuw optimisme op de Chinese beurzen. Zonder beursstijging in China geen herstel grondstoffenprijzen en Australische dollar en de ECRI zal dan verder knakken.
De Chinese beurs is qua waardering gelukkig overtuigender oversold dan de westerse beurzen volgens de grafiek van BCA (sorry voor de bescherming van BCA, tegenwoordig zetten ze je naam over de bladzijden heen).
De val van het sentiment en vertrouwen sinds eind april begint dus echt gevaarlijk te worden. Het is het donkerst in de nacht vlak voor het licht gaat worden zo hoop ik dan maar.

Merkel terroriseert de beurzen



Beleggers en Nederlandse politici zouden graag een pleister op de mond van mevrouw Merkel plakken. Met haar uitlatingen over de euro en hoe erg het allemaal wel niet is en haar uitnodiging aan alle beleggers in de wereld om buiten de Duitse beurzen alle Duitse en Europese banken short te gaan (want de Duitse bescherming is kennelijk nodig, het is een erkenning dat Duitse banken volstrekt waardeloos zijn) vindt ze een willig gehoor bij de beren.
Het in de ban doen van short sales maakt de vergelijking met de crisis na Lehman ineens een een stuk herkenbaarder. Toen pakte dat ook volkomen verkeerd uit. Door schade en schande wijs geworden verkoopt men dan maar op het bevel van Angela zo veel mogelijk financials. Je weet het maar nooit, straks zijn ze misschien echt waardeloos. Ze moeten van Angela zo veel mogelijk van de komende Griekse verliezen gaan vergoeden. Van Obama moeten ze ook veel meer belasting gaan betalen en kleiner worden. In ieder geval geen goede verhalen voor financials.

Een ongelooflijke stroom verhalen weet ze los te krijgen dat het nu toch echt veel slechter is dan na Lehman. Deutsche Bank liet een plaatje zien wat de normale afschrijvingen in het verleden waren op staatsleningen van landen die te veel overheidsschuld hadden. Voor een land als Griekenland met straks een overheidsschuld van 150% van het BNP hoort een afschrijving van 50 tot 75%.
Het rare is dat hiermee de winsten van de financials hoog moeten blijven, omdat de korte rente op 0% geforceerd wordt wat heel erg goed is voor bankwinsten.

Natixis weet het nu zeker: we zitten in het Japanscenario waarin de centrale banken de korte rente in geen tien jaar meer kunnen verhogen en de overheidsschulden nog veel verder exploderen. Men gaat de tekorten wel terugdringen, maar de groei wordt hierdoor zo negatief dat overheidsschuld versus BNP verder stijgt. Vooral Spanje moet het bij Natixis ontgelden, omdat ze niks fatsoenlijks kunnen exporteren, de bouw flink verder moet krimpen en het toerisme in een neerwaartse spiraal zou zitten. Men zou de uitgaven aan research meer dan moeten verdubbelen, maar hier is geen geld voor. Kortom, dit kan in geen honderd jaar meer goed komen.

In de VS is nu ook eindelijk doorgedrongen dat het helemaal mis is, nu er minder geëxporteerd kan worden naar Europa (export naar Europa is immers 1,1% van het BNP in de VS, waarvan toch wel bijna 0,1% naar Spanje Portugal en Griekenland).
De fantasie slaat totaal op hol met verhalen waaruit je moet afleiden dat zowel deflatie als hyperinflatie volkomen onvermijdelijk zijn en dat de invloed van Europa op de economie veel groter is dan het de afgelopen 60 jaar was. China is eveneens verloren vanwege de waardestijging van de yuan tegen de euro.
Bianco liet gisteren in zijn newsclips een ongelooflijke pak zwarte verhalen zien.
Het invloedrijke blog the Big Picture van Barry Ritholtz had o.a. de volgende teksten (en bijgevoegd schema):
“Do your friends a favor. Tell them to “batten down the hatches” because there’s a HARD RAIN coming. Tell them to get out of debt and sell anything they can sell (and don’t need) in order to get liquid. Tell them that Richard Russell says that by the end of this year they won’t recognize the country. They’ll retort, “How the dickens does Russell know — who told him?” Tell them the stock market told him.”
• Reuters reported that well regarded hedge fund manager Seth Klarman “sees few bargains in the current environment and predicted on Tuesday that the stock market could suffer another lost decade without any gains.” Klarman is concerned that we could see “another 10 years of zero returns.” He has 30 percent of assets at his $22 billion Baupost Group in cash, he said. (His firm started in 1982 with $27 million and has averaged 20 percent annual gains ever since).

• Raoul Pal of Global Macro Investor got even more specific warning in his newsletter: Crash Is Coming In Two Days-To-Two Weeks. He sees as an “archetypal crash pattern — a sharp decline followed by a failed rally followed by a collapse.”

• But as Art Cashin of UBS pointed out in his morning missive, stark bear warnings are not restricted to equities. He cites Nouriel Roubini warned on the U.S. Treasury Market:

“Bond market vigilantes have already woken up in Greece, in Spain, in Portugal, in Ireland, in Iceland, and soon enough they could wake up in the U.K., in Japan, in the United States, if we keep on running very large fiscal deficits,” Roubini said at an event at the London School of Economics yesterday. “The chances are, they are going to wake up in the United States in the next three years and say, ‘this is unsustainable.”

• Lastly, I was tickled by this tongue in cheek warning about Gold from Jeremy Grantham: The GMO chair guaranteed that Gold will crash. Why the gold crash? Because he just bought some . . .