24 april 2013

de acht nieuwe technologische trends die de productiviteit omhoog moeten krijgen volgens Strategas

De economische groei wordt gedrukt door deleveraging en enorme fiscale bezuinigingen in Europa. Het vertrouwen is daardoor al jaren op recessieniveau.
Dat staat hoge economische groei in de weg die er zou horen te zijn gezien de enorme technologische vooruitgang van de laatste jaren. Kennis is via internet en netwerken van veel grotere omvang dan vroeger harder dan ooit gegroied in de laatste tien jaar.

Strategas ziet acht terreinen waarop de vooruitgang heel hard gaat en die de economsiche groei in vooral de VS omhoogduwen:

1.  de energierevolutie van vooral fracking
Vooral als de Keystone pijpleiding vanuit Canada doorgetrokken mag worden, gaat dit leiden tot extra groei in Noord Amerika. Lezenswaardig volgens Strategas:
http://www.utexas.edu/news/2013/02/28/new-rigorous-assessment-of-shale-gas-reserves-forecasts-reliable-supply-from-barnett-shalethrough-

2030/

2. 3D printing en smart manufacturing (dan hoeft er minder uitbesteed te worden naar lagelonenlanden, ik heb over 3D printing diverse keren geblogd)

3. Big data. Artikelen: IBM’s “What is Big Data ”
http://www-01.ibm.com/software/data/bigdata

4. Robotica  Ubergizmo.com: Japanese Robot Suit Gains Worldwide
Rollout Approval 
http://www.ubergizmo.com/2013/02/japanese-robot-suit-gains-worldwide-rollout-approval/

5. Nieuwe materialen: kleiner, duurzamer, biologisch: Nature:
Materials Science: The Same, But Better

6. de auto zonder menselijke bestuurder The Economist: Clean, Safe and It Drives Itself
http://www.economist.com/news/leaders/21576384-cars-have-already-changed-way-we-live-they-are-likely-do-so-again-clean-safeand-

it

7. Quantum computing: Wired.com : Yale Researchers Ride Photons
. http://www.wired.com/wiredenterprise/2013/03/quantum-computing-photon


8.
National Healthcare streamlining
http://content.healthaffairs.org/content/32/1/87.abstract
alles moet eraan gedaan worden om de kosten voor gezondheidszorg omlaag te krijgen.

23 april 2013

val van goud= val van inflatieverwachting= val van angst voor QE

Of de val van de goudprijs lang aan zal houden is zeer de vraag. In Azië is de vraag naar fysiek goud enorm, men koopt de schappen gewoon leeg, zie plaatje van Hongkong (via Business Insider). Papieren goud ligt er slecht bij, de goud ETF's werden massaal geliquideerd.
De val van de goudprijs  schrijft men toe aan de val van de angst dat QE inflatoir is.
Dat heeft een val van de inflatieverwachtingen veroorzaakt, vooral in de VS, waar grondstoffenprijzen meer correleren dan in Europa
 
Interessant is om te zien of het verband tussen de goudprijsdaling en de val van de inflatieverwachting doorzet of dat de inflatieverwachtingen gewoon doordalen omdat men niet gelooft in QE als opjager van inflatie (mede door geloof in lage groei in de wereld inclusief China)

twee explosies in het witte huis en Obama gewond

een klein twitterberichtje vanuit AP dat gehackt was zorgde voor een minuut paniek op de beurzen. De S&P ging maar 1% achteruit en de dollar zwakte 0,7% weg tegen de yen, toch geen ijzersterke munt op het ogenblik.
Socgen's Galy sloeg lustig aan het rondsturen dat de posities op de markt geopenbaard zijn: iedereen zit te long de S&P en te short de yen.
(PV: de rente dook ook omlaag, dus het verhaal rammelt, maar misschien zit er een kern van waarheid in)
aldus http://www.businessinsider.com/market-sensitive-to-false-ap-tweet-2013-4
Na 1 minuut werd de tweet herroepen, maar de markt was 6 minuten van slag (omcirkeld door zerohedge http://www.zerohedge.com/news/2013-04-23/and-what-full-blown-market-exodus-looks), er werd voor $ 20 miljard aan futures verhandeld op de S&P.

winstmomentum sterkste in Japan, Ierland, Rusland en China

De eerste plaats voor Japan is niet zo vewonderlijk, daar is de beurs enorm veel optimistischer geworden en dat uit zich ook in zonniger winstverwachtingen. Gezien de dalingen van de beurzen in China en vooral Rusland is hun hoge klassificering wel verrassend.

elektriciteit duur in Nederland, hoge import uit Duitsland

 
Elektriciteit is erg duur in Nederland vergeleken met Duitsland en Frankrijk. Duitsland subsidieert enorm via hernieuwbare energie promotie.

Chinese cijferbrij: geen correctie voor schrikkeldag

Chinese cijfers over economische groei moeten altijd al met een korreltje zout genomen worden. Er is een groot verzamelprobleem. Je ziet daarom allerlei researchhuizen die met aangepaste groeicijfers komen. De groei van 2012 is dan steevast lager dan wat China meldde.

FT Alphaville http://ftalphaville.ft.com/2013/04/22/1468402/chinas-post-modern-macro-data-or-when-q1-is-not-q1/ wist te melden dat China niet gecorrigeerd had voor het schrikkeljaareffec. De gepubliceerde 6,4% kwartaalgroei (7,7% op jaarbasis) is daardoor eigenlijk 1/91ste te laag.
China vetelt altijd dat ze niet goed voor het seizoen corrigeren, bijvoorbeeld de PMI's hebben eigenlijk nog een seizoensaanpassing nodig.
De individuele provinces geven allemaal een te hoog groeicijfer op in een poging in de gunst te komen van Bejing. In sommige jaren had elke individuele provincie een hoegre groei dan die van China als geheel. Een steeds groter deel van de economie wordt nu door Bejing geteld. Van tijd tot tijd worden er weer nieuwe delen van de economie bijgeteld.
Dat is niet iets dat alleen China doet, de VS zeiden ook dat ze nu ineens R&D, film royalties bij het BNP op te gaan tellen dat daardoor ineens 3% groter wordt.

De groeicijfers over het eerste kwartaal waren ook een zoekplaatje. Bijvoorbeeld JP Morgan kon er niet uitkomen waarom de groei afzwakte gegeven de aangeleverde cijfers.
Consumptie zou 4,3% hebben bijgedragen hebben aan groei, investeringen 2,3% en netto export 1,1% en zo kom je uit op 7,7% op jaarbasis.
Ondertussen geeft men aan dat investeringen ruim 20% groeiden en investeringen 48% van het BNP waren.
De huizenprijzen stijgen weer, maar de bouw zwakt wel af.

21 april 2013

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De meeste beroering veroorzaakte de verdere val van de goudprijs op maandag met aarzelend zwak herstel later in de week. De VIX ontplofte door de nieuwe onzekrheden, maar staat nog steeds niet hoog. Het technisch beeld van de S&P en vooral de NASDAQ (Apple onder $400!) verpieterde verder, maar niet dramatisch. Dat was niet de schuld van het nieuws over de winsten, dat was alleszins redelijk (uiteraard waren er ook tegenvallers; industrie en financials vooral).

De inflatie was negatief in de VS en de ingeprijsde inflatieverwachtingen daalden (maar stegen weer toen de goudprijs niet verder onderuit ging). De belastinginkomsten vallen mee en de uitgaven (peace dividend) zijn lager, het gaat onverwacht goed met het Amerikaanse begrotingstekort http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2013/04/begrotingstekort-van-vs-daalt-harder.html, waardoor het makkelijker wordt voor de politiek om tot een akkoord te komen. Het schuldenplafond wordt veel later dan gedacht in het najaar geraakt.

De G20 meldde dat er niet zo absurd veel bezuinigd moet worden door de overheden. De ontluistering van Reinhart Rogoff's stelling dat staatsschuld boven 90% elke groei in de weg staat gemiddeld hielp hierbij (vorig jaar werd dit echt door de G7/G20 genoemd als belangrijke reden voor bezuinigen). Diverse landen buiten de G7 (Korea!) meldden dat al die QE maar gevaarlijk en voor hun niet gewenst was. Daar was Japan het uiteraard niet mee eens.

In de VS lieten de meeste cijfers meer bewijs zien voor een beperkte groeiafzwakking (behalve de housing starts). De trend van de intial claims voor werkloosheid is nu langzaam omhoog, de Phillyfed en het Empire survey, de belangrijkste voorlopers van de ISM, waren wat omlaag, het sentiment van de huizenbouwers NABMI was weer iets omlaag (op zorgen over oplopende bouwmateriaalkosten).

In Europa bleef Italië voor politieke onrust zorgen via de val van Bersani en de aanvallen van Grillo. In Duitsland knalde de ZEW omlaag, een sterk door beurssentiment beïnvloede vertrouwensindicator. In Nederland steeg de werkloosheid flink, in het VK een beetje. Ondanks het matige economische nieuws en Italië kon de rente in Spanje. Italië (dankzij Japan) verder dalen.

In Japan steeg de industriële productie met 0,6% vergeleken met de vorige maand, de department sales met 3,6% en het consumentenvertrouwen nam toe. De yen heft moeite door de 100 tegen de dollar te breken. Als dat maar niet blijft lukken kan de Japanse beurs even corrigeren.

In China viel de groei van het BNP tegen met 7,7% (circa 6,5% op kwartaalbasis), de industriële productie bleef beneden 10%, retail sales een armoedige 12%, onder de loonstijgingen

goed nieuws van de afgelopen week

Het belangrijkste nieuws was het afzweren van overmatige bezuinigingswoede door overheden in de G20. Het onderzoek van Herndon c.s. http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2013/04/te-veel-staatsschuld-niet-zo-slecht-als.html?showComment=1366542253048 waarover zo veel te doen was heeft kennelijk het laatste zetje gegeven om te geloven in de vloek van staatsschuld boven 90% moet tegen elke prijs voorkomen worden a fte zweren. In Nederland deed Coen Teulings bij zijn afscheid nog een flinke duit in het zakje (in dit geval eerder uit het zakje) bij de lawine aan interviews die hij afgaf om niet overmatig te bezuinigen, want dat helpt niet.
Het gaat trouwens onverwachts goed met het Amerikaanse begrotingstekort (zowel met de inkomsten (capital gains tax) als met de uitgaven (peace dividend), waardoor de politiek makkelijker tot een overeenkomst over de sequester kan komen http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2013/04/begrotingstekort-van-vs-daalt-harder.html
 
De kredietcrisis is steeds duidelijker op zijn retour in de VS. Het aantal banken met problemen slinkt eindelijk, zo kun je uit de tellingen bij het blog Calculated Risk opmaken. Banken keren weer terug tot hun oude zonden: ze verstrekken weer leningen met risico en ze securitiseren weer, zij het niet op het niveau van voor de kredietcrisis

Het andere belangrijke goede nieuws was de afgenomen angst voor inflatie. Niet alleen daalde inflatie op jaarbasis, maar ook ingeprijsde inflatie zonk weg, vermoedelijk vooral door de goudkrach. Die goudkrach geeft overigens eerder goede dingen aan ( http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2013/04/goud-en-aandelen-op-lange-termijn-nu.html) zoals minder staartrisico, minder oppotten van overtollige valutareserves en outperformance van aandelen ten opzichte van obligaties dan slechte zoals een zwakke wereldeconomie (zoals lagere metaalprijzen angeven die door goud bemet werden). Door de daling van de inflatie en de inflatieverwachtingen kunnen de centrale banken langer doorgaan met ruim monetair beleid. De angst dat al dat geld drukken tot hyperinflatie gaat leiden is de laatste tijd belangrijk afgenomen (paradoxaal genoeg stijgt de werkelijke kans hierop, omdat er nu meer kans is dat centrale banken te lang doorgaan met QE).

FED gouverneurs spraken enigszins bezorgd over al die QE en de mogelijke consequenties daarvan, maar er bleef vooral hangen dat men eerst wil stoppen met aankoop van staatsleningen en nog wil doorgaan met opkopen mortgage backed securities. D.w.z. er is een behoorlijke kans dat nieuwe QE niet eind dit jaar helemaal stopt, maar dat men nog geruime tijd blijft investeren in hypotheken. Op dat front was overigens meer goed nieuws: de twee genationaliseerde mastodonten Fannie Mae en Freddie Mac maken ineens weer scheppen met winst: door de stijging van de huizenprijzen hoeven ze minder verlies te lijden bij gedwongen verkoop en de voorraad aan slechte hypotheken is ook in sneltreinvaart aan het verminderen in de VS. Vandaar ook dat er weer meer belangstelling is voor uitgave van nieuwe mortgage backed securities.

Het gaat prima met het herstel op de huizenmarkt in de VS

bas jacobs en de regering verprutst de economie

In de NRC trekt Bas Jacobs (met titel van blogpost) van leer tegen Rutte/ Asscher die zich het sociaal akkoord laten aanleunen dat niets wil hervormen.
Zijn elegante analyse is dat we een vraagprobleem hebben, niet een aanbodprobleem zoals in 1981 toen het akkoord van Wassenaar het vraagprobleem moest oplossen. Nu is er een vraagprobleem, er is geen excessieve vraag door jarenlange loonstijgingen boven de magere productiviteitsstijgingen van toen (er was toen een aanbodprobleem, zoals Reaganomics terecht aanpakte).
In de huidige situatie kom je niet uit de problemen door extra te bezuinigen (de multipliers van bezuinigen zijn erg hoog op het ogenblik van grote onderbezetting), maar moet je Keynes weer op een eresokkel zetten. De huidige lage rentes (vergeleken met 10% toen in de wassenaartijden) horen de overheid aan te zetten tot grootscheeps investeren.

Het is jammer dat we de crisis verprutsen door niet te hervormen. Jacobs vindt dat het nieuwe pensioencontract had moeten worden ingevoerd met zachte rechten die wel reëel zijn (dat is tenslotte al de realitieit: zelfs de nominale aanspraken worden gekort, die zijn dus niet keihard, dat nodigt uit over te gaan op een niet 100% keihard systeem (onmogelijk te handhaven bij de huidige rente) dat betere kansen biedt op een reële pensioenuitkering). Er wordt te veel pensioen beloofd en de jongeren gaan dat niet krijgen (ik denk dat dit wel meevalt als pensioenfondsen doorgaan met een behoorlijk deel renterisico afdekken en een behoorlijk deel beleggen in andere zaken in hun returnportefeuille).

De regering laat na de woningmarkt te saneren en vooral de bankbalansen. Er zit te veel slechte schuld op de bankbalans die men maar aan laat tobben omdat de rente zo laag is. Maar dit veroorzaakt wel enorme terughoudendheid bij het verstrekken van nieuwe kredieten. Dus er moet kapitaal bij (zoals de VS deed met TARP) voor de banken. Dan is er kans dat de balansrecessie (particulieren en delen van het bedrijfsleven hebben te veel schulden die ze langzaam aflossen wat de groei drukt; bij banken idem) die ook in Nederland de groei zo drukt minder lang duurt.

De Nederlandse overheid treft zo'n voortdurend wisselende maatregelen dat het vertrouwen hierdoor niet extra snel terugkomt, zeker niet door peptalk van Rutte om maar eens met geld te gaan smijten terwijl de onzekerheden niet afnemen.

20 april 2013

april doet wat het wil: beurzen bibberen weer eens

De Amerikaanse beurs (en credits) lopen de laatste jaren keurig aan het lijntje van de inflatieverwachtingen. Als men minder inflatie zag, dan was er een correctie op de beurzen. Plaatje van Bianco, die kennelijk bibbert voor de beurzen. De val van de inflatieverwachting loopt parallel met de goudkrach. Credit spreads krijgen geen oplawaai. De reële rente stijgt, wat in de huidige omstandigheden gunstig lijkt voor aandelen.
Bespoke blog bibbert: we zien een koersontwikkeling die lijkt op wat de vorige jaren gebeurde in april
Stocktrading to go ziet met lede ogen hoe de S&P uit de range loopt sinds de opmars na de terugslag vanwege de herverkiezing van Obama die bij nader inzien niet erg was voor de beurs

Zimbabwe: staatsgrond versus commercieel boerenbedrijf

We hebben ons zitten te verbazen over het verschil 's nachts tussen Noord en Zuid Korea: Zuid Korea helder verlicht en Noord Korea pikdonker, daarmee het effect van de communistische heilstaat versus marktwerking illustrerend.
Bovenstaand plaatje is net zo'n voorbeeld: links staatsgrond en rechts een commercieel bedrijf voordat het onteigend werd. Daarna is het in handen van iemand die alleen de grond wil hebben, niet het als boerebedrijf wil exploiteren.
Dit veroorzaakte een instorting van de landbouwproductie en daarmee was er een aanbodschok in Zimbabwe die slechts goed gemaakt kon worden door een zich te pletter werkende geldpers met als gevolg hyperinflatie

plaatje van Imara bij hun voordracht over Afrika bij de VBA

19 april 2013

begrotingstekort van VS daalt harder dan verwacht

In de VS heeft men de begrotingstekorten van de overheid heel anders aangepakt dan in Europa. Men heeft ze eerst veel meer op laten lopen dan het gemiddelde van de eurozone en ging daarna niet extra bezuinigen, Men liet het overheidstekort krimpen op natuurlijke wijze via het herstel van de economie. Het gevolg was jarenlang een Amerikaans begrotingstekort van Maastricht tot Tokio, de nodige keren groter dan wat Berlusconi voor Italië voorstelde.

 De federale overheid mocht een enorm gat in de hand houden, maar de delstaten moesten de broekriem aanhalen om de begroting op orde te krijgen. Het gevolg was een krimp van de overheid via jarenlange krimp van het ambtenarenapparaat waarvan Wilders en Fortuijn maar slechts van zouden hebben kunnen dromen. De financiën van de deelstaten zijn inmiddels op orde. Ze kunnen weer denken aan infrastructuur voor de energierevolutie en andere plannen die in Europa niet van de grond kunnen komen.

Maar ondanks het uitblijven van doorwrochte plannen om de federale uitgaven zo veel te verminderen dat dit republikeinen of conservatieven zou kunnen behagen, gaat het onverwacht goed met het overheidstekort in de VS. Het daalt veel harder dan dat van Europa.
Hoe komt dat?
 Er zijn zowel meevallers aan de uitgavenkant als de inkomstenkant.

Vooral de uitgaven voor defensie vielen mee.

goud en aandelen op lange termijn: nu aandelen beter dan goud



Bovenstaand plaatje is zo ongeveer het oudste plaatje van de goudprijs. Hoe geloofwaardig de verzonnen dollarwaarde in ponden is voor 1776 valt moeilijk te beoordelen.

Op de bijna eeuwigheid is de val in 2013 van de goudprijs niet zo erg groot te noemen. Sinds 1850 zit de goudprijs versneld in de lift, dit komt waarschijnlijk door de hoge bevolkingsgroei plus na 1940 een versterkte trend door Keynesiaans aanjagen van inflatie dat vooral na 1965 uit de hand liep.


Bovenstaand plaatje is van www.chartertrust.com

 Dat plaatje is een onverwacht positieve wending aan het goudverhaal. Je hebt perioden van zo'n 10 tot 15 jar waar aandelen eigenlijk niet zo van hun plaats komen. Ondertussen gaat de goudprijs uit het dak. Nu is het de beurt aan aandelen, die moeten uit hun dak gaan, terwijl goud zich koest zou horen te houden.
Curieus is dat zowel aandelen als goud op lange termijn ongeveer even hard in prijs lijken te stijgen (6,7%, de constante van Siegel).  Overigens bij aandelen krijg je dividend, dus op lange termijn zit je beter met aandelen dan met goud. Er is overigens wel een belangrijk diversificatie-effect waardoor je beter met een combinatie van aandelen en goud kunt zitten op lange termijn.



Je had lange perioden waarin je beslist in aandelen moest zitten en dan weer lange perioden dat je beslists in goud moest zitten. In de inflatoire periode 1970-1980 was goud je redding en na de technologiebubbel moest je van 2000 tot 2011 beslist ook  in goud zitten, zoals Middelkoop terecht beweerde. De reden voor de goudprijsstijging was overigens hoogstwaarschijnlijk de waanzinnige opbouw van valutareserves door Opkomende Landen als China na de Aziëcrisis van 1998 waarbij landen met onvoldoende valutareserves door de grond gingen. Pas in 2011 lijkt men in Azië etc te vinden dat men wel genoeg valutareserves heeft opgepot.

Van 1982 tot 2000 moest je echt in aandelen zitten en niet in goud en na 2011 lijkt het  opnieuw dat je voorlopig beter in aandelen kunt zitten. Deze keer echter omdat je op aandelen nog meer kunt verdienen met goud, zo lijkt de voorlopige conclusie.
Het verhaal blijft dat je in inflatoire periodes met een lage reële rente en waarin valuta-oorlogen woeden je in goud moet zitten en in perioden met hoge reële rente moet je net ingoud maar in aandelen zitten. Dat wijst erop dat het plaatje het mis kan hebben dat goud het vanaf 2011 slechter doet dan aandelen, maar voorlopig denk ik ook dat aandelen het beter zullen doen dan goud in de komende jaren.

18 april 2013

waren er waarschuwingen voor de goudkrach

De vraag van particulieren uit China was al niet best
In India liet men het ook afweten. (plaatjes van GMO, dat vlak voor de krach een verhaal op de website zette dat je met goud moest oppassen).
Kortom, de Chinezen en Indiërs hebben het gedaan in collaboratie met de centrale banken zoals ik al eerder blogde
Centrale banken waren wellicht niet ijverig genoeg met kopen, zo gaf ik al aan http://beleggenopdegolven.blogspot.co.uk/2013/04/goud-per-land-en-goudaankopen-centrale.html

Indonesië gaf ook al aan dat het niet goed zou gaan met de goudprijs, tenminste als je wist dat de valutareserves van Indonesië aan het krimpen waren.
Valutareserves in de wereld correleren sterk met de goudprijs. De wereldcijfers lopen nogal wat achter, individuele landen geven eerder al een beeld. De valutareserves van Indonesië lopen aardig parallel met de goudprijs. Waarom weet ik niet, wel dat de grootste goudmijn in de wereld op Irian Barat ligt.

De dollar werd iets te sterk, maar ook weer niet zo veel. Het plaatje van Capital Economics laat zien dat het laatste stuk overdreven was van de goudcorrectie. De mate waarin de markt overdrijft is wel vaker mateloos.

Uiteindelijk kun je concluderen dat de goudprijs te duur was geworden voor de mensen in China en India en dat centrale banken wat minder ijverig waren met goud kopen vanwege een tegenvallende groei van de wereldhandel/ de export in het desbetreffend land. De sterke dollar werkte ook giftig voor de goudprijs. Het laatste stuk van de versnelling van de daling van de goudprijs is moeilijk uit te leggen, voorlopig alleen als een reactie à la 1987.