15 maart 2016

update vierjaarscyclus

Ten opzichte van het vierjaars gemiddelde zijn de koersen het afgelopen jaar flink gedaald. De lange trend is stevig omhoog en daarom was de koersschade niet heel groot.
De oranje/grijze lijn probeert aan te geven hoe hoog de koersen staan ten opzichte van de normale gecentreerde trend (koers gedeeld door het gemiddelde van twee jaar ervoor tot twee jaar erna). Het is natuurlijk een hachelijke zaak die trend voor de komende twee jaar te nemen via het doortrekken van de oude trend, maar bij gebrek aan beter is dat toch gedaan via de grijze stippellijn.
Ook dan is de correctie groot geweest. De top is dan eigenlijk niet hoog geweest, een teken dat de echte trend minder sterk is dan de doorgetrokken trend uit het nabije verleden.
Het zou kunnen zijn dat de neergang nu voorbij is, maar dan is de neergang wel heel erg zwak geweest. Het kan, maar velen geloven van niet. 
Als half februari het dieptepunt is van de vierjaarscyclus, kan de beurs veel meer omhoog dan iedereen (inclusief mezelf) denkt.

Kritiek op ECB groeit, maar maatregelen kunnen weer koersen omhoog blazen

Kan de ECB nog de economie helpen? Steeds meer mensen zien het niet meer zitten.
Draghi heeft een put gelegd onder de credits. Als die in het nauw komen, dan gaat de ECB voor sinterklaas spelen en het risico uit de markt nemen. Moral hazard noemt men dat.
Een en ander zou wel eens tot meer kredietgroei (via uitgeven obligaties) kunnen leiden dan gedacht, vooral inclusief buitenlandse multinationals die hun graantje willen meepikken als er gratis geld wordt uitgedeeld via negatieve rentes.

O ja, is het beleid van de ECB niet krach(t)ig meer?
Credit spreads worden vermorzeld via de Draghi put

13 maart 2016

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De beurzen bleven goed gemutst, ook al zijn ze overbought, roepen CFO's (Duke Survey) dat het niet goed gaat met o.a. de winsten, was midden en kleinbedrijf (NFIB survey) pessimistischer, de Labor Conditions Index (waar Yellen zo van houdt) negatiever werd, consumentenkrediet halveerde in januari en meer volatiliteit.

De ECB verlaagde de rente, gaat € 20 miljard meer per maand opkopen, laat banken voor minder dan gratis TLTRO's lenen, gaat ook bedrijfsleningen kopen. Allemaal iets meer dan verwacht. Eerst vlogen de koersen omhoog, maar toen de euro plotseling ijzersterk bleek in plaats van zwak sloeg de stemming om. Op vrijdag ging de beurs echter weer vrolijk naar boven.

De olieprijzen stegen verder en de recessieangst in de VS nam opnieuw af door de lagere initial claims voor werkloosheid.

De industriële productie steeg in januari met een verbazingwekkende 3,3% in Duitsland, 1,9% in Italië en 1,3% in Frankrijk, genoeg voor opwaartse voorspellingen voor de groei in het eerste kwartaal.

In Japan werd de groei over het vierde kwartaal herzien naar iets minder min, waardoor de groei op jaarbasis niet -1,4% maar -1,1% zou zijn. 

In China was er iets meer (voedsel)inflatie en daalden de producentenprijzen iets minder hard.

Gelukkig is er nu een plastic etende bacterie, die de wereld moet gaan redden.

negatieve rente zorgt voor volatiliteit en kritiek

Wellink gaf weer eens ongebreidelde kritiek, helemaal niet als de president in ruste die het zijn opvolgers niet moeilijk wil maken: 
Rentes van 0%? Negatieve rentes? De ECB gaat veel te ver. Een sprong in het duister. De ECB is onverantwoord bezig, gaat als een kamikazepiloot af op de doelstelling van 2% inflatie en verliest al het andere uit het oog. Het verdienmodel van verzekeringsmaatschappijen gaat kapot en pensioenen worden onbetaalbaar. Zo creëert men juist extra onzekerheid. Alleen maar om de europeriferie verder te helpen, gevaarlijk.
"Ik denk niet dat het beleid van Mario Draghi werkt. Ik denk dat de diagnose fout is. Dokter Draghi blijft maar injecties geven en telkens maar de dosis verhogen, terwijl hij zich zou moeten afvragen of zijn diagnose juist is, of hij het juiste medicijn toepast", aldus Wellink. (je denkt aan de definitie van Einstein van een onnozel iemand: steeds hetzelfde doen, maar toch een andere uitkomst verwachten.

De Nederlandse politiek liet zich ook negatief uit over negatieve rentes. Nog even en we demonstreren op het Malieveld voor hogere rentes.
De beurzen reageerden enigszins zoals de Japanse op de introductie van negatieve rentes. De valuta werd sterker (toegeschreven aan de kredietmaatregelen, aankoop van minder goede kredieten), een daling van de beurzen aanvankelijk en zigzaggende rentes. Uiteindelijk is een steilere rentecurve nodig.
Er is plotseling meer geloof ontstaan in langdurig negatieve rentes vanwege de slechte en steeds onzekerdere economische omstandigheden. Draghi meldde dat die negatieve rentes een blijvertje zouden zijn voorlopig. Een beetje de FED napratend die het had over een considerable time waarin ze de rente niet zouden verhogen.
Negatieve rentes zorgen niet voor een zwakke valuta als je het gemakkelijker (=aantrekkelijker) maakt voor buitenlandse bedrijven om in euro’s te gaan lenen (of in yennen). Ik denk niet dat Kuroda en Draghi dit van te voren voldoende hadden gerealiseerd.


 Monetaire verruiming door centrale banken hebben last van afnemende meeropbrengst. Wat centrale banken in petto hebben als monetaire verruiming kan daarom de markt niet meer zo veel bekoren als voorheen.

8 maart 2016

inflatieverwachtingen erg laag

St. Louis Federal Reserve – What Future Oil Price Is Consistent with Current Inflation Expectations?
ed. De berekeningen van de ST Louis FED suggereren dat de voor inflatie geïndexeerde Amerikaanse staatsleningen een olieprijs van 0 hebben geïmplementeerd voor de inflatieverwachting.
Dat is misschien wat te bont, maar de lage inflatieverwachtingen houden geen rekening met een flink stijgende olieprijs in de komende jaren. Zo'n stijging lijkt onvermijdelijk nu er zo veel minder geïnvesteerd wordt om olie te gaan produceren.
Voor inflatie geïndexeerde leningen worden sterk beïnvloed door de credit spreads. Als de credit spreads oplopen dan worden de ingeprijsde inflatieverwachtingen volgens de standaardberekeningen bijna altijd flink lager, lager dan de economen voorspellen.
Sinds de olieprijs explodeerde, zijn de inflatieverwachtingen in de VS ook flink gestegen
Pas deze week, nog niet in de grafiek, zijn de inflatieverwachtingen in de eurozone volgens de swaps aan het stijgen

6 maart 2016

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Het economisch nieuws komt vaak weer iets beter binnen dan verwacht en daardoor is de recessieangst in de VS aan het wegsmelten. De TED-spread daalde weer. Beurzen omhoog. Zelfs grondstoffenprijzen fors omhoog. Niet alleen olie, maar bijvoorbeeld ook koper. Olieprijzen lijken uit te bodemen op lagere productie in de VS en vooral uitlatingen over besprekingen tussen de OPEC en Rusland.
De stijging van de beurzen is zo hard gegaan dat een en ander wat overbought lijkt. Een pauze rond het 200-daags gemiddelde lijkt dan in de maak. De FANG-aandelen doen het maar matigjes. De Apple-flauwte lijkt voorbij. De trend van de beurzen lijkt wel weer degelijk omhoog.

De groei van de werkgelegenheid was met 242.000 beter dan de verwachting van 195.000. De werkloosheid bleef constant 4,9%. De lonen daalden iets en de groei van de werkgelegenheid was kwalitatief slecht, vooral in deeltijdbanen.
De ISM liep iets op voor manufacturing (49,5) en daalde ietsje voor non manufacturing (53,2).
Autoverkopen vielen tegen. Productiviteitsstijging in het vierde kwartaal was -2,2%. Slecht, maar toch beter dan verwacht. Nieuwe orders stegen behoorlijk. De handelsbalans verslechterde door daling export.

De PMI's veranderden nauwelijks in Europa en Japan. In China was er enige verdere verslechtering.
Alle zeilen moeten worden bijgezet om de beloofde 6,5%+ te gaan halen. De politiek vertelt de plannen de komende weken.




De opmars van Trump: zegetocht van populisme zet ook in Amerika voort

Een van de dingen die duidelijk werden de afgelopen maand: Trump wordt vrijwel zeker de republikeinse presidentskandidaat. Er is geen gesloten front van een andere kandidaat, waar de rest van de republikeinse kiezers achter staan. Trump kan dan met 40% van de republikeinse stemmen wel 2/3 van de kiesmannen achter zich krijgen.

 Trump is een interessant fenomeen, net als bijna alle succesvolle populisten.
Zij zijn outsiders waar tegenop gekeken wordt. De pers is uitermate gefascineerd, eet elk woord uit hun hand, maar heeft geen vat op hen. Ze hebben/ krijgen daardoor gezag.
Ze vertellen wat de kiezers willen horen. Het hoeft allemaal niet erg te kloppen (Politico:Does it matter that Politifact determined that 76 percent of Trump's statements were errors, inaccuracies, or absurd lies?), maar de kiezer moet denken: verdorie hij heeft gelijk. Hij zegt het misschien iets te kras, maar hij zegt het toch maar en in de kern heeft hij/zij gelijk. Ik dacht dat altijd al, maar nu zie ik het pas in het juiste perspectief en durft men toe te geven aan het onderbuikgevoel. Die vreemdelingen. Brrr. Alleen maar ellende door globalisatie en uitwassen door de euro. Het gele gevaar. De Russen komen. Natuurlijk worden de slechte tijden veroorzaakt door anderen, wij zijn onschuldig slachtoffer. Eindelijk noemt iemand man en paard. Economen roepen dat de slechte tijden zijn ontstaan door overmatige opbouw van schulden, te grote ongelijkheid en de lage groei van de productiviteit, maar dat is natuurlijk niet zo, het is de islam, de gelukzoekers die rampzalige oorlogsgebieden ontvluchten, de boze buitenwereld, het ontbreken van kopvoddentaks waardoor we het nu en vooral straks zo verschrikkelijk slecht hebben in het Westen.

Trump is geniaal, als te veel schulden makende briljante zakenman (de gemakkelijkste manier om rijk te worden, als je het goed kunt laten aflopen) en als moeilijk te overtreffen mediapersoonlijkheid.
Via populisme bespeelt hij de kiezers. Eigenlijk gaat dat heel simpel. Je vertelt gewoon wat de kiezer wil en het doet er niet toe of het feitelijk niet juist is of rammelt. Als de kiezer maar vindt dat je eigenlijk gelijk hebt, al wordt een en ander weerlegd door tegenstanders. Dat maakt de populist alleen maar meer geweldig als strijder tegen snoeiharde kritiek van de ‘vested interests’.

Website Politico gaf enige voorbeelden hoe gemakkelijk een populist als Trump zijn tegenstanders in de hoek kan zetten, zelfs als Trump overduidelijk ongelijk heeft.
Take, for example, what he might say on income inequality: The middle class has been creamed in this country. Creamed. Hillary wants to raise taxes. She might even want to raise taxes on the middle class, you never know with Democrats. But I want a big, fat, beautiful tax cut for the middle class. It will make every American family richer. It will create jobs. We’ll win and win. It will be beautiful.
A tax cut? How would he pay for that without slashing spending on defense, Social Security, or Medicare? We’ll cut so much. There is so much waste and fraud. We’ll cut and cut. You’ll get sick of cutting.
And he may be surprisingly quick to answer questions about Black Lives Matter and criminal-justice reform: We imprison so many men in this country. It’s a disgrace. When I’m president we’re going to be a tough country. But a fair country. Because that’s who I am. It’s who I’ve always been. I’m a tough, fair guy. Hillary can’t do this. Her husband passed a criminal-justice law that even she considers a disgrace. Just ask her. A total disgrace.
Trump is also positioned to offer a devastating critique of Hillary Clinton—that she never wins: She tried to pass health care reform. Biggest disaster I ever saw in Washington. Biggest I ever saw. And that’s saying a lot. She wanted us to go into Iraq and then into Libya. Look at that mess. Worst decision in foreign policy history. Worst. NAFTA, prisons, welfare reform. You know that story about King Midas? Where he touches something and it turns to gold? Hillary’s the opposite. Everything she touches blows up. She’s a disaster.

Mitt Romney kreeg de ondankbare taak toebedeeld van het republikeinse pluche om Trump eens afdoende onder tafel te schoffelen zodat een traditionele kandidaat het zou kunnen opnemen tegen Hillary. Trump maakt meer kapot dan de partij lief is. Met het vingertje omhoog kwamen er heel wat dreigementen uit de mond van Mitt, kommer en kwel zal neerdalen op de domme kiezer. Er komt een hele lange recessie als Trump zijn plannen uitvoert om van Amerika een protectionistische staat te maken omring door een torenhoge muur waarbij Israël en Ulbricht hun vingers zouden aflikken. Als zakenman is hij eigenlijk een prutser, zie Trump Airlines, Trump Wodka, Trump Steaks en Trump University. Hij is vooral rijk door geld van zijn ouders. De bondgenoten van Amerika schrikken van Trumps holle retoriek. Beledigen van moslims voorkomt geen aanslag. Trumps buitenlandse politiek is lachwekkend gevaarlijk. Met protectionisme red je de economie niet, je moet prikkels geven aan het bedrijfsleven (het standaardverhaal van rechts dat altijd zo goed scoort). Stel dat uw kinderen of kleinkinderen zich gedragen als Trump, zou u dan blij zijn (de variant van of u een tweedehandsauto van Nixon zou willen kopen).
    
De gevestigde orde, de zwijgende meerderheid, krijgt het er benauwd van.  
The Donald kan wel degelijk winnen
JP Morgan legt dat alsvolgt uit:: Hillary krijgt niet genoeg enthousiasme los bij weinig stemmende kerngroepen van democratische stemmers. Obama deed dat wel. Daarom dreigt Hillary een soort Kerry te worden. Bij Trump gebeurt het omgekeerde: hij weet weinig stemmende republikeinen enthousiast genoeg te krijgen om te stemmen. Zeer hoge opkomsten bij voorverkiezingen van republikeinen tot nu toe zouden door kunnen zetten en uiteindelijk leiden tot president Trump.

Populisten komen meestal niet aan de macht. Zo wel, dan loopt het uiteindelijk nogal eens spectaculair mis (Hitler, Peronisme, Chiavez/Maduro, in mindere mate bij ons was LPF/ PVV geen succes in de regering, de maatregelen van de Poolse populistische regering en de reactie van de Poolse beurs stemmen ook niet hoopgevend)


Het zal toch niet…. Hup Hillary.

2 maart 2016

terug uit Australië: recessieangst VS weg,olie iets beter, China blijft een zorg, rente extreem laag geworden door deflatie

Terug uit Australië. Een mooi en welvarend land. Rond 2000 vonden de Australiërs Nederland iets rijker, op het toppunt, de puinhopen van paars. Daarna is het met Nederland bergafwaarts gegaan. Australië groeide door de hoge grondstoffenprijzen flink door. De laatste paar jaar gaat het fot met de grondstoffenprijzen, maar Australië groeit toch door op hogere huizenprijzen en toerisme.
Australië is duur geworden, zelfs na de daling van de Australische dollar.

Australië is enorm groot. We gingen o.a. een week naar Tasmanië. Op de kaart maar een kruimel vergeleken met het vasteland, maar een week was toch onvoldoende om het hele eiland te kunnen zien.

In de maand dat ik in Australië was ging de aandelenbeurs eerst flink omlaag, maar er was een mooie keer. Men werd minder bang voor de FED en keek hoopvol richting ECB en BOJ. De recessieangst in de VS was het grote opkomende probleem maar die angst is behoorlijk verdampt. De groei van de reële consumptie is ijzersterk, ziet men weer enige loonstijging en doorgaande groei van de werkgelegenheid. En daarmee een goede groei van het reële inkomen. Uitgaven stijgen weer, zichtbaar in groei van de retail sales o.a. 
De lange rente is enorm gedaald, door deflatieangsten in vooral Europa en Azië en door angsten voor een te sterke dollar bij de FED die de groei te veel afremt en een flinke verkrapping van de financial conditions aangeeft.
De ontwikkeling van de olieprijs ziet er eindelijk bemoedigend uit.
Aandelenkoersen lijken een soortgelijke bodem te zetten als rond augustus/september. Dat lijkt plausibel bij lieve centrale banken, lage angst voor recessie in de VS en hogere olieprijzen. Dan kan de mooiezame gang van zaken in China kennelijk niet teniet doen.

1 februari 2016

naar Australië

ik ben enige tijd op vakantie in Australië en dat betekent geen/weinig blogposten

31 januari 2016

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

We zagen afgelopen week klassieke overdrijving, die zo vaak de top van de paniek aangeeft, in het verhaal van RBS verkoop alles http://www.usnews.com/news/articles/2016-01-12/sell-everything-at-beginning-of-cataclysmic-year-ahead-royal-bank-of-scotland-warns "the world is slowing, trade is slowing, credit is slowing." This is about return of capital, not return on capital. In a crowded hall, exit doors are small" . "China has set off a major correction, and it is going to snowball.")
We hadden de vergadering van de FED waar men niets nieuws besloot, maar men wilde de mogelijkheid open houden voor een verhoging in maart. Foei, was de eerste reactie, ze hadden moeten zeggen dat maart van tafel was. In tweede instantie was men wel tevreden met de FED en prijsde een renteverhoging in maart uit naar het rijk de fabelen.

We zagen een enorme rally in de VS vrijdag, toegeschreven aan de verlaging van de rente in Japan, maar dat kan toch niet de hele reden zijn. De Japanse rente is van slechts weinig belang voor de Amerikaanse beurs. Het veroorzaakt een zwakke yen en indirect nu ook een zwakke yuan en dat is niet positief voor de VS. Het zorgt natuurlijk ook dat de FED de rente niet kan verhogen en zelfs plannen voor extra QE moe gaan afstoffen. TINA is uit de nieuwjaarskater weer tot leven gewekt.

Misschien hielp het dat gezaghebbende beren zeiden dat we spoken zagen in China (Ambrose Pritchard Evans en Stephen Roach https://www.project-syndicate.org/commentary/china-crisis-false-alarm-by-stephen-s--roach-2016-01 ; de overschakeling richting meer een dienstenmaatschappij verloopt sneller dan gedacht; banen in de industrie en bouw genereren 30% meer output dan een dienstenbaan, dus natuurlijk vertraagt de groei, maar deze blijft nog behoorlijk; de planeconomie is nog niet aan het eind van haar Latijn)

Of de meevallende winstcijfers/guidance/ revenues. Beter dan de naargeestige verwachtingen en diepe angsten, ook al zijn die verwachtingen voorgekookt door de bedrijven om mee te vallen. Vooral Facebook was een opsteker, maar ook Ford.

Of de stijgende olieprijs (al liep de beurs niet goed mee met de olieprijs in de afgelopen week)

Consensus is er dat er niet genoeg bewijs is om het einde van de correctie te gaan verkondigen, al deed Goldman Sachs wel een poging. Het is zelfs een beetje overbought nu voor de korte termijn. Zonder recessie in de VS, zonder nieuwe schok is een bear markt niet nodig. Uiteraard geen garantie,  maar de aan(deel)houder wint op lange termijn, zo preekt Piketty.

Het BNP van de VS groeide in het vierde kwartaal met 0,7% (als consensus), o.a. door negatieve invloed van voorraden, vaste investeringen en netto export.
De Employment Cost Index steeg slechts 0,6% in het vierde kwartal.

Initial claims voor werkloosheid waren weer omlaag, de vrees de kop indrukkend dat ze aan een flink stijgende trend bezig zijn (dit is een recessie-indicator). Pending home sales waren niet zo goed, maar andere indicatoren (verkoop nieuwe huizen, aantrekkende stijging huizenprijzen) voor de huizenmarkt waren wel goed. Het consumentenvertrouwen bleef goed. Orders duurzame goederen -5,1%.

In Duitsland daalde de IFO iets tegenvallend. Inflatie was +0,5%. In het VK groeide de economie met 0,5% in het vierde kwartaal (niet geannualiseerd).


30 januari 2016

En ineens was er een eindsprint van de aandelenbeurzen. Is de correctie al voorbij?

Na behoorlijke maar niet desastreuze dalingen van de beurzen en rentes is er ineens een behoorlijk herstel opgetreden in de afgelopen week. Charttechnisch staat het sein nog lang niet op groen, maar ook niet meer op donkerrood.

Eerst had Draghi mooie dromen gegeven, Yellen wilde eigenlijk niet meegaan, maar de markt legde een en ander toch als duifachtig uit en als klap op de vuurpijl kwam Kuroda aanzetten met extra stimulering via negatieve rentes.  De olieprijs is ook flink aan het herstellen, al zijn de neerwaartse kanalen nog niet doorboord. China blijft een zorg, maar zelfs een aartspessimist als Ambrose Pritchard Evans vond de angsten rond China een gekte aan het worden.

Ondertussen verloopt het winstseizoen in de VS behoorlijk op rolletjes, maar vergeleken met de zeer treurige verwachtingen was dat niet zeer moeilijk. Guidance, revenues, helemaal niet zo slecht na een kwartaal met slechts 0,7% groei, dalende business sales, een sterke dollar vergeleken met de belangrijkste handelspartners (Canada, Mexico en China) en instortende grondstoffenprijzen en tegenslagen in de export.
In september was de daling ook ineens afgelopen, het Chinaverhaal was verteerd, de dalende olieprijzen ook en de angsten voor de FED werden te hoog beoordeeld. Geen recessie. Geen te hoge inflatie. Griekenland werd verdrongen. Dan maar weer FANG-aandelen kopen.

In januari lijkt de situatie behoorlijk op die in september. Andere zorgen over China, de olieprijzen zijn zo laag dat er faillissementen onafwendbaar lijken (met bijbehorende zorgen zichtbaar in credit spreads, underperformance van banken en natuurlijk de grondstoffensectoren). Enorme afstraffing ook van bepaalde technologiefondsen (biotech, Apple, Gopro, Twitter etc.). Geen recessie in de VS, wel tegenvallende groei maar vooruitkijkend betere perspectieven: herstel uit de voorraadzwakte, meer fiscale stimulering, weer iets harder stijgende huizenprijzen bij toenemend animo een hypotheek voor een koophuis af te sluiten.

De olieprijs lijkt voldoende te zijn gedaald, al lijkt er geen bodem te zitten in de olieprijs. De variabele kosten zijn laag genoeg om bijna alle producenten door te laten produceren. Voorraden puilen uit. Iran heeft een hele vloot olietankers klaar liggen om de prijzen te bederven. Aanbod groter dan de vraag volgens de gezaghebbende voorspellers, nog tot half 2017. Enorme zwakte in de grondstoffen producerende landen, die importeren en consumeren minder. Het slechte verhaal is bekend.


TINA komt weer terug: de centrale banken hebben de afgelopen week weer eens overduidelijk gemaakt dat je een normale rente nog jaren op je buik kunt schrijven. Als je rendement wil halen, dan kan dat niet meer met veilige staatsleningen. Je zult risico moeten nemen: there is no alternative. Een koerswinstverhouding van 16 met een degelijk dividendrendement van 2% klinkt helemaal niet zo gek bij een rente van 0% of nog lager. TINA laat zich alleen wegsturen met een recessie, maar die kan nog jaren weg blijven in de andere sectoren dan de grondstoffensectoren (die zitten in een ernstige recessie).
Nominaal is het huidige herstel al het beste, in reële termen al helemaal
De grafieken van Doug Short waar hij het herstel na de vier grote bear markten van de afgelopen eeuw vergelijkt maken duidelijk dat het huidige herstel krachtig is, vooral in reële termen. Het dividendrendement is nu wat lager en het koersherstel wat beter, per saldo is zelfs voor de reële opbrengsten inclusief dividenden deze keer het herstel het krachtigst, maar niet verreweg het krachtigste. Opvallend is dat je veel parallelle dalingen ziet. De huidige daling lijkt goed in het stramien te passen. Daarna kwam er een opleving in de vorige drie gevallen. 
Die opleving kan nu ook komen, al lijkt de ammunitie hiervoor niet al te geweldig. Het monetaire kruit is verschoten, de economische groei laag, de loonstijging kan hoger worden, stijging van de productiviteit wordt belemmerd door lage investeringen in de afgelopen jaren. 
(plaatje Doug Short voor orders duurzame goederen, gecorrigeerd voor producentenprijzen en de groei van de bevolking; de daling van top is groot geweest, het herstel traag maar consistent; kapitaalgoederen zijn veel goedkoper geworden en dat is een belangrijke reden waarom de economische groei structureel iets lager is, maar niet per se hoeft te leiden tot minder stijging welvaart)
De trends lijken nog laag aan te kunnen houden: die uit industriële productie en export (globalisering, groei export hoger dan die van BNP), groei vaste investeringen die matig is. Dat waren trends waarbij je winstgroei kreeg die sneller was dan die van het BNP.  Nu moet de dienstensector het trekken en de sectoren met veel R&D. Dat kan, maar het blijft de vraag of daardoor de winstgroei goed kan worden. Het kan. Een stijging van de koersen op halve kracht is zo gek nog niet bij een rente van 0%.

28 januari 2016

Yellen weet het niet meer, maar volgt markt

Geen renteverhoging vandaag, maar dat had niemand verwacht. Men hoopte dat Yellen zou zeggen dat er geen haar op haar hoofd was die dacht aan een renteverhoging bij de volgende vergadering. Dat meldde de FED niet. Ze lieten Hilsenrath schrijven dat de FED de mogelijkheid open houdt voor renteverhoging in maart.
De aandelenbeurs ging daarop onderuit, maar prijsde een renteverhoging in maart verder uit.
De FED heeft er alles aan gedaan om de paniek niet verder te vergroten op de markten. Er kwam geen beoordeling of het risico aan de boven- of onderkant lag. Men gaf niet langer aan er groot vertrouwen in te hebben dat de inflatie zou stijgen naar 2%.
De tweede reactie van de markt is wellicht wat optimistischer, mede vanwege het meevallen van de cijfers van Facebook. Men zette de markt niet hoger terwijl de olieprijs toch steeg.
Het vertrouwen groeit dat de FED niet tegen de markt in kan gaan. De inflatie is te laag, de participatiegraad ook, economische groei zwak, financiële stabiliteit in de rest van de wereld ver te zoeken. Ofwel, het is kansloos dat de FED in maart de rente kan verhogen.

27 januari 2016

en het pessimisme over China groeit

Er is een enorme somberheid bij de marktvorsers. Josh Brown legt goed uit http://thereformedbroker.com/2016/01/26/circularity/ hoe gevaarlijk dit is. Zo ontstaan steeds grotere problemen met bijvoorbeeld kredieten, risico nemen. Het wordt een soort vicieuze cirkel, de zichzelf bevestigende voorspellingen, reflexiviteit van Soros die je de verkeerde kant op leidt.
De afgelopen jaren was Brown terecht behoorlijk bullish, maar nu is hij al enige tijd aan het waarschuwen.
In de aangehaalde post haalt hij Gundlach aan, zo ongeveer de meest gezaghebbende goeroe van het moment. Gundlach is op het moment vooral techneut, chartist. Als de charts laten zien dat het mis is, dan verzet hij zich daar niet tegen en verkondigt hij het evangelie van de beer.
Nu dus ook. De olieprijs daalt zo hard op vooral wegvallende vraag. De groei in China is veel lager dan gemeld, lijkt zelfs negatief. De FED heeft een grote fout gemaakt door de rente te verhogen. Ze deden het slechts om niet hun gezicht te verliezen. De FED verhoogde vroeger de rente nooit als de groei onder 3% was.
Dan hebben we het jaarlijkse bobofestival in Davos. Ook daar tomeloos pessimisme over China. Wanhoop over de tegenvallers van de lage olieprijs. Zonder hogere olieprijzen geen eind aan de dalingen op de aandelenbeurzen.
Men boog zich over de vierde industriële revolutie met robots, enorme creatieve vernietiging die ook de financiële sector in de afgrond moet storten via het spotgoedkoop worden van financiële diensten. Men kan met 90% minder werknemers toe.

Ik ben een beetje verbaasd over hoe veel mensen een totale instorting van China verwachten of op zijn minst een harde landing. Tot 2015 had men het over een soft landing die ook deze keer wel weer door de Chinese machtshebbers te realiseren zou zijn. Daarna is men veel somberder geworden over China. Niet alleen daalde de groei, maar de cijfers zouden kunstmatig te hoog zijn gehouden.
Dan die kapitaalvlucht. Zonder regiem change leidt dat al snel tot daling van de koersen.Maar er is al erg veel van de koersen af en het sombere verhaal is nu wel bekend. 

variabele kosten nog lang geen rem op de daling van de olieprijs

Er is grote onduidelijkheid wat de marginale kostprijs van olie is. Voortdurend komt men met andere getallen.
De variabele kosten zijn erg laag
In The Economist:

Op $30 produceert 94% nog tegen variabele kosten lager dan $30 en zelfs Brazilië produceert dan tegen lager dan $20. Pas bij $15 gaat productie kennelijk echt omlaag

Via https://twitter.com/Steen_Jakobsen/status/692230540099985408?ref_src=twsrc%5Etfw uiteraard weer andere getallen

Hoe dan ook, de kosten houden op lange termijn de daling niet tegen.
Speculanten kopen te veel, dus die zorgen ook niet voor een rem op de daling.
Het moet echt komen uit productiebeperking. De OPEC houdt vast aan een compromis inclusief andere landen waaronder minstens Rusland. Dat gaat op zeker moment gebeuren. Dat is zeer plausibel. Plotseling en dan kan de olieprijs omhoog.
Overigens dat de olieprijs omhoog gaat, denkt de consensus ook.

Er zijn enkele uitzonderingen en die halen uitgebreid de pers, maar de goegemeente blijft ijzerenheinig geloven in hogere olieprijzen. Op zeker moment gaat dat gebeuren, maar niet zonder productiebeperkingen.
Er is nog geen capitulatie van beleggers over de olieprijs.