ESG seminar VBA: Zembla efficiënt beleggen

Vanmiddag ben ik naar het ESG (environment, social responsible, good governance) -seminar van de VBA geweest. Onder de de sprekers was Berrie Verweij, befaamd vanwege de Bossche bollen http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2013/09/de-bossche-bollen-van-berrie-ten.html. Zijn verhaal kwam er op neer dat je netjes je investment beliefs moet afwerken en daarin je principes voor ESG moet verwerken. Dat kan actief en passief. Dat kan heel strikt, met beperkte uitsluitingslijstjes, met een extra laag van social responsible engagement (REO) (uiteraard liefst bij F&C), met impact investment etc.
Sinds de Zembla-uitzending van 2007 waarin men terecht stelde dat het vreemd was dat pensioenfondsen ook in makers van clusterbommen belegden, is bijna iedereen ervan overtuigd geraakt dat bepaalde (niet al te veel, want anders wijk je te veel van de kudde af en dat leidt tot governance problemen bij DNB) bedrijven maar beter uitgesloten kunnen worden voor belegging van pensioen- en verzekeringsgelden. De verzekeraars maken er de laatste tijd steeds meer serieus werk van, maar fondsen als PGGM en Abp overigens ook.

In Amerika is men niet gediend van een uitsluitingsbeleid van bijvoorbeeld clusterbommen. Dan perk je je universum in en kun je niet profiteren van de hoge winstmarges van o.a. clusterbommenmakers. Daarvoor zou je levenslang opgesloten moeten worden, voor dat verzaken van je fiduciaire plicht en verstoken moeten blijven voor altijd van Bossche bollen en daarna moet je eeuwig branden in de hel. Dat soort wetgeving bevordert het sociaal verantwoord beleggen niet erg.

Isis kocht F&C enige jaren geleden en bij ISIS was sociaal verantwoord beleggen al sinds de oprichting al een hoeksteen van het beleid. Men belegde voor baptisten en die waren absoluut niet gediend van alcohol, tabak en casino's etc. Vandaar dat er een heel bataljon zat op het analyseren van het sociaal verantwoord beleggen (engagement, fondsen als Stewardship). F&C vindt daarom ESG heel belangrijk en vindt gelukkig steeds meer medestanders onder de institutionele beleggers in Nederland.

Het valt niet mee om aan te tonen dat ESG beleggen geld oplevert of kost. Er zijn aanwijzingen dat het het risico reduceert. Mercer gaf het voorbeeld van carbon efficient beleggen en die index had de afgelopen 3 jaar 18,1% per jaar opgebracht tegen 17,7% voor de S&P. Men heeft ongeveer dezelfde beleggingsopbrengst met 50% minder carbon uitstoot. Dat is een te verdedigen verhaal.

Er is enige hoop dat men nog niet goede regels heeft gevonden om tot outperformance te komen. Er zijn zachte aanwijzingen bij obligaties, vooral die van Opkomende Landen. Maar Michiel de Bruin van F&C liet al eens eerder zien dat een goede ESG score samenging met lage renteverschillen ten opzichte van Duitsland. Landen die een hoog renteverschil hadden ten opzichte van hun ESG score waren vaak beleggingswaardig.

Syntrus probeerde het nog door uit te leggen hoe ESG scores bij hun verwerkt werden in actief beleid. Na het obligate verhaal dat men ondergewaardeerde bedrijven koopt (je leest nooit dat je overgewaardeerde bedrijven moet kopen en daar zit het gat in de markt: je moet bedrijven kopen die enorm overgewaardeerd raken, anders beleg je nooit in aandelen als Tesla) en dan de modelveronderstellingen aanpast al naar gelang het uitkomt vanwege ESG scores of eigen ESG inzichten.

Dit kan denk ik uiteraard werken, het is onvoldoende uitgezocht, dus er liggen wel kansen.
Je moet proberen als belegger de risico's te vermijden die niemand ziet en dat kunnen risico's zijn die verscholen zijn in slechte ESG scores. Maar beleg je in bedrijven met hoge ESG scores dan moet je je realiseren dat je overdadig in large caps belegt met een quality tilt. Dat is vaak goed geweest, maar lang niet altijd.

Ethanolsubsidie voorlopig nog gespaard in de VS

De plaatjes van Strategas laten zien dat er nog steeds meer subsdies ingezet worden om auto's op ethanol te laten rijden en dat daar een steeds groter deel van de maïsoogst aan verloren gaat. Dit jaagt overal in de wereld de voedselprijzen op. Dat moet dus snel ophouden, want dat treft vooral de armen.
De verlaging van de ethanolsubsidies is gisteren niet weggestemd. Uiteindelijk zal wel minder gesubsidieerd worden, omdat het begrotingstekort van de VS te groot wordt en het afschaffen van ethanolsubsidies toch zo ongeveer de beste bezuinigingsmaatregel is. Maar boeren zijn voorlopig te machtig, ze wonen in staten met weinig mensen die daardoor relatief veel senatoren leveren.

Maatschappelijk verantwoord beleggen: goede opbrengsten mogelijk

Maatschappelijk erantwoord beleggen is heel belangrijk voor F&C. Niet alleen hebben we de REO groep met zijn 18 analisten die onderzoekt hoe (on)verantwoord de diverse ondernemingen opereren, maar zijn er ook enkele fondsen die speciaal gericht zijn op maatscahppelijk verantwoord beleggen (dus niet alleen de uitsluitingen voor landmijnen en clusterbommen zoals voor alle beleggingsmandaten geldt, maar een strenge uitsluiting).
Twee van die fondsen kwamen vorige week aan de orde bij de laatste reporting hoe het staat met F&C in Nederland en waar we naar toe gaan.
Deze fondsen zijn het Stewardship fund, al ongeveer 25 jaar het vlaggeschip van F&C (Isis) voor wereldwijd maatschappelijk verantwoord beleggen en het Climate Opportunity Fund dat een nauwere focus heeft (zoals de naam aangeeft).
Het Stewardship moet de wereldindex verslaan en is dus een soort maatschappelijk verantwoord Robecoachtig fonds.
Het plaatje laat zien dat je een goede opbrengst had in het afgelopen jaar en dat de afgelopen jaren je niet slechter had gezeten met het Stewardship fund dan met een doorsnee in wereldaandelen beleggend fonds (maar wel slecht natuurlijk: de ellende van een kredietcrisis kon je uiteraard niet vermijden; als je je puur op opkomende landen had gericht met hun kinderarbeid, nogal eens slechte governance, milieuverontreiniging etc dan had je vermoedelijk wel een beter beleggingsresultaat kunnen boeken).

Responsible Engagement Overlay (REO) rapportage F&C in het derde kwartaal

F&C heeft 18 analisten die zich bezig houden metonderzoek naar maatschappelijk verantwoord beleggen. Zij maken de REO rapportages. Een greep uit de rapportage over het derde kwartaal.
In het derde kwartaal hebben ze 737 ondernemingen aangesproken en 2193 brieven verstuurd in 48 landen.
De REO rapportage brengt je door de hele wereld, ook hier zie je dat de opkomende markten belangrijk zijn. Zo heeft men de grote deelnemingen van Lafarge (grote Franse cement onderneming) in Marokko uitgereid bekeken en ze aangespoord tot een meer duurzaam beleid (gezondheid, veiligheid etc).
De bouw van de Jinaudam in Brazilië (GDF Suez bouwt en de Banco do Brasil financiert) heeft helaas ook zijn keerzijden. Mensenrechten- en milieuactivisten moeten op dit gebied actief zijn (verhuizing inheemse bevolking, ontbossing, gen veilig werkklimaat).
Via technologie van Nokia Siemens (NSN) heeft Iran de activist Saharkiz opgespoord (en gemarteld). NSN zet zich nu meer in voor mensenrechten, maar kan nieuwe opsporingen à la Saharkiz niet voorkomen (de inspanningen van NSN helpen dus niet zo erg).
Er zijn ook adviezen gestuurd naar de VS in het kader van de nieuwe bankwetgeving van Dodd Frank.
Men ging weer eens op de bres staan voor transparantie olie en mijnbouw in Afrika bij o.a. Newmont Mining en De Beers. Men houdt Tullow Oil (die de grote olievondsten voor de kust van ghana gaat exploiteren) in de gaten, omdat nieuw verworven olierijkdom in Afrika bijna altijd tot grote corruptie leidt (al probeert Ghana dit bewonderenswaardig sterk tegen te gaan, misschien wordt Ghana wat dit betreft een witte raaf in Afrika).
In Japan werkte F&C samen met de asian Corporate Governance association om meer in de bres te springen voor minderheidsaandeelhouders.
Governance is overal min of meer een probleem. Chili is zijn corporate governance wetgeving aan het herzien en in dit kader is met F&C gesproken. Chili heeft nieuwe corporate governance wetgeving nodig om lid van de OESO te worden. Bepaalde Chileense bedrijven zijn aangespoord vrijwillig de internationale "good practice"op dit gebied te volgen.

Ethanol niet ethisch?

Brazilië maakt het goedkoopste ethanol uit suiker. De gestegen brandstofprijzen veroorzaken daardoor een gigantische stijging van de suikerprijzen. Bianco stelt dat die met 91 dagen vertraging worden doorgegeven in ethanolprijzen (in de VS gemaakt met corn, mais).
Zo krijg je dat door een mislukte monsoon in India in 2009 de prijzen voor benzine in de VS gaan stijgen. Dit trekt de prijzen van graan/ mais omhoog en daardoor wordt voedsel erg duur voor de arme landen.
Ook de reductie van CO2 is verwaarloosbaar, vooral als men doorgaat met het kappen van oerwouden in Brazilië om meer suiker te produceren.
Biofuel ethanol ligt daarom zwaar onder vuur: het helpt CO2 reductie niet maar veroorzaakt wel hongersnood in de armste landen. Ethanol is niet ethisch.