30 maart 2011

Aandelen voor de lange termijn!



Strategas had tien goede redenen waarom aandelen op termijn nog flink moeten stijgen.

Twee redenen spraken me wel aan:
1. de opbrengst van de afgelopen tien jaar is erg slecht geweest, na de vorige twee keer stegen aandelenkoersen flink (dit is in overeenstemming met wat een van de hoofdstellingen die we in ons boek aanroeren: koop aandelen als de toekomst er beter uitziet dan wat je gehad hebt).
2. Pensioenfondsen, particulieren, beleggingsfondsen hebben allemaal een historisch gezien laag gewicht voor aandelen

Schuldenafbouw in VS gaat snel



De schulden van de huishoudens versus hun inkomen zijn snel aan het teruglopen (plaatje Deutsche Bank). Zo ver als zij intekenen gaat deleveraging vermoedelijk niet terug, maar zie wat er gebeurt bij huidige spaarquote van 6% en bij een inkomensgroei van 4,5% (dat is weinig naar Amerikaanse maatstaven, omdat bevolking met 1% groeit en inflatie echt wel boven 2% gaat zijn en ander inkomen dan modaal looninkomen achterblijft bij totale inkomensontwikkeling (als er geen recessie is).

Het andere plaatje is uit de New York Times (Floyd Norris). Dat laat zien dat niet alleen de consument maar ook het bankwezen flink vorderingen heeft gemaakt met de afbouw van hun schulden (wel voor een belangrijk deel door afgeboekte schulden vanwege wanbetalingen).

Alleen de federale overheid is zich spectaculair in de schulden aan het steken. Oom Ben moet dat allemaal in goede banen leiden. De republikeinen denken hier een probaat middel voor gevonden te hebben door nee te stemmen voor de verhoging van het schuldenplafond van de overheid, maar dat kan natuurlijk niet (electoraal is het wel verstandig voor republikeinen om de overheid de soep in te laten lopen, ongeveer 2/3 van de Amerikanen vindt dat het daar hoog tijd voor is).

29 maart 2011

Portugal wil failliet en dat gaat ze lukken


Curieus dat de verzekering van Portugese staatspapiertjes nu ietsje daalt en de rente hard doorstijgt (plaatje Bianco). Hoe dan ook, de rente is ver boven de pijngrens van 7% en er moet wat gebeuren.

De Portugese mentaliteit is heel anders dan de Griekse en Ierse. In Griekenland probeert de regering de boel voor het lapje te houden door net te doen of ze de harde maatregelen door blijven zetten waardoor ze de dag des oordeels zo lang mogelijk proberen uit te stellen en hierin ook vorderingen maken door de looptijd van de noodleningen te laten verlengen en de rente hierop lager te laten maken. Chantage dat het goedkoper is het faillissement jaren uit te stellen en dat sommige banken dan uit de brand zijn is voorlopig nog succesvol.

Simpele berekeningen van het CPB en andere instituties maken duidelijk dat –tenzij de Grieken ineens belasting willen betalen en plotseling getransformeerd worden in een soort Duitsers- ze met geen geweld aan hun verplichtingen kunnen voldoen.
De daarbij horende logica is dat Griekenland dan maar snel het zwaard van Damocles moet laten vallen. Dan is de onzekerheid meteen weg en wordt een en ander voor de Griekse staat onmiddellijk weer betaalbaar. Beleggers staan dan weer te dringen om in nieuwe Griekse staatsleningen te beleggen, want die defaulten de eerste paar jaar niet (zo leert de ervaring met Argentinië, de greater fool theorie zorgt voor lawines aan kopers als je na een “orderlijke” default de rente wat, zeg 2%, hoger maakt dan die van Duitsland). Vooralsnog gaat Griekenland voor het uitstelscenario tot de regering weggestemd wordt of Portugal overgaat tot wanbetaling.

Bij Ierland waren de beleggers verrast door de omvang van de problemen bij de bankleningen. Ierland wilde wel de noodzakelijke ingrepen doen om een en ander te saneren, men geloofde in wederopstanding van de economische groei na een tijdje, maar na de volksopstand waarbij men de heersende partij sinds de onafhankelijkheid van die brute Britten wegstemde, is men nu voor haircuts op bankleningen. Men wil ook een lagere rente op staatsleningen. Stok achter de deur is dat Ierse leningen maar voor een klein deel in handen zijn van Ieren en voor een groot deel in handen zijn van andere Europeanen (inclusief Britten). Men wil zo graag defaulten op bankleningen dat men eventueel ook wel wanbetalingen op staatsleningen voor lief neemt.

In Portugal is men alleen maar somber. Men wil gewoon failliet en dat faillissement niet uitstellen. De groei –en vooral het geloof hierin- is prut en kan niet herstellen bij sanering, dus de tijden worden gewoon slechter.
Eigenlijk is een nieuwe regering nodig voor een “ordelijke” wanbetaling, maar de rest van Europa hoopt dat ze eerst in de armen van de IMF gedreven worden en van de IMF niet meer lenen dan een postzegel. Dan alleen is namelijk een sanering door IMF mogelijk, een sanering die geen enkele Portugese regering kan doorvoeren.
Eigenlijk hoeft Portugal niet failliet, het bankwezen is niet zo gammel, maar de mensen willen het gewoon, ze denken dan sneller uit de puree te verrijzen.
De rest van Europa vindt dat maar schokkend en zal bakken met geld moeten toeschuiven om de Portugezen een toontje lagere fado te laten piepen.

Alhoewel het helemaal niet hoeft en de situatie in Griekenland en Ierland veel nijpender is, zal Portugal denk ik veel eerder overgaan tot wanbetaling, de andere twee meenemend in de afgrond in de hoop na de wederopstanding in een bijna schuldvrij walhalla overnieuw te kunnen beginnen.

Huren duwen inflatie in VS omhoog


RBS had een aardig plaatje waarom de huren onder aanvoering van oer (owners equivalent rent, de aan huiseigenaren toeberekende huren) zullen stijgen. Dit kunstmatig in elkaar gefabriekte cijfertje oer is goed voor 25% van de CPI en 32% van de kerninflatie.
De leegstand is in snel tempo aan het dalen (dat komt ervan als je minder bouwt dan er afgebroken wordt terwijl de bevolking rustig doorgroeit) en dat leidt tot huurstijgingen (appartment REITs doen het niet voor niets zo goed).
RBS ziet eind dit jaar 2,5% oer en dat lijkt me geen gekke voorspelling (dit is iets hoger dan consensus)

Bank of Japan geeft bijna oneindige liquiditeit als benzine voor de beurs


De groei van de balans van de Bank of Japan na de rampzalige tsunami kern aardbeving is spectaculair. In twee weken ging het harder dan in twee jaar bij de eerste enorme kwantitatieve verruiming. Een dikke $300 miljard extra is flink, dat gaat veel harder dan die circa $ 7 miljard per handelsdag van de FED.

Hoe lang de Bank of Japan de kraan open blijft zetten is onduidelijk, maar Nomura denkt dat de Bank of Japan nog lang niet klaar is. Ik denk dat de BOJ wat minder ijverig gaat doen na het Japanse jaareinde, eerst eens wat liquiditeit terugneemt en dan weer opnieuw weer extra liquiditeit geeft, maar bij lange na niet zo veel als we de afgelopen weken zagen.
Veel hangt ervan af of de yen weer aangevallen wordt. Dan zal de BOJ weer heel ijverig zijn met kopen, maar het geloof dat de BOJ dit zal doen maakt een flinke aanval op de yen minder waarschijnlijk.

De groei van de balans van de FED is ook stevig, maar dat gaat vermoedelijk stoppen in juni.

28 maart 2011

winsten financials weer normaal in VS


Het plaatje van Bianco laat het enorme winstherstel van financials zien, het is weer bijna 30% van alle winsten. De kredietcrisis vraagt zijn tol, maar dit wordt gecompenseerd door de steile yield curve, het geschenk van de FED.

rente 1990-1994=2007-2011


Strategas had dit plaatje, dat de renteontwikkeling van de laatste jaren erg lijkt op die van 1990-1995. Als dat zo blijft, dan stijgt de rente veel harder dan nu is ingeprijsd (dit kan inderdaad gebeuren, maar is niet mijn basisscenario)

Michio Kaku: Physics of the future: omarm de robots en gadgets


Kaku's boek gaat over wat je de komende eeuw van technologie kunt verwachten.
Reynolds beschrijft het in de WSJ als:
Let's Hope the Robots Are Nice
No need to learn Mandarin—your universal translator will do the job.
And nanotechnology will build the thing

Wat ziet hij komen: augmented reality, nu al begonnen via smartphones, maar straks via een soort contactlenzen (het lijkt wel de film de Matrix).De app zal je vertellen wat je moet doen om een maaltijd perfect temaken of je auto te reparen etc.
Computers zullen aangesloten worden op het zenuwstelsel waardoor blinden weer wat zouden kunnen zien, verlammingen gedeeltelijk te verhelpen zijn.
De medische technologie zal enorm verbeteren, vooral de preventie. Allerlei chips zullen waarschuwen als er medisch iets fout dreigt te gaan.

Wat veder weg denkt hij dat ruimtereizen betaalbaar wordt en dat Mars gekolonialiseerd wordt inclusief aardse aanpassingen om het klimaat meer aanvaardbaar te maken.

Nanotechnologie zal uiteindelijk heel goedkoop en universeel toegepast worden.

Artificial intelligence gaat opkomen, maar gehinderd worden door het stoppen van de wet van Moore (dat de rekencapaciteit chips elke achttien maanden verdubbelt). Dat gaat van Silicon Valley een soort Detroit maken over twintig jaar. Dat is onvermijdelijk omdat chips anders minder dan een atoom dik worden. Nanotechnologie moet dat probleem verzachten.
Computers zullen veel slimmer worden dan mensen. Computers zal geleerd worden aardig te zijn voor mensen.

Verder ziet hij verval omdat de knapste koppen niet ingenieur willen worden maar naar het financiewezen gaan. Zo verloor Engeland ook zijn technologische nummer een positie in de wereld.

27 maart 2011

Beren geven het tijdelijk op: bedrijven geven weer geld uit


De beren klagen dat de beurs niet verder omlaag is gegaan op de ramp in Japan, de onzekerheid over de olie, het Wsten dat in de Libische oorlog gerommeld is, het dalende consumentenvertrouwen in de VS, het de facto faillissement van Portugal, Ierland en Griekenland (in Buitenhof door het CPB als bijna zekerheid afgedaan), overheden die de broekriem aanhalen en zo de groei verkwanselen (zoals krugman in een niet aflatende serie columns in de New York Times aanhaalt, vooral die domme Europeanen die hun tejorten zo omlaag brengen krijgen de wins van voren). De ECB gaat de rente verhogen en de FED begint ook al wat geluidjes te laten horen dat men minder royaal wordt.

Kennelijk zijn er gunstige dingen die de beren over het hoofd zien.
Belangrijk was dit het bovenstaande plaatje van Strategas waarin je kunt zien dat het bedrijfsleven in de VS veel cash heeft gegeneerd in het vierde kwartal en het gat dat door de Kredietcrisis in de gewenste cash was geslagen eindelijk voldoende heeft goed gemaakt. Het bedrijfsleven is in het eerste kwartaal van dit jaar meer haast gaan maken met het uitgeven van dat overtollige geld.
In de eerste plaats wil men goedkope overnames doen. T-Mobile werd als smakelijk hapje gezien door ATT (en in Barrons vond men die $ 39 miljard een koopje bij berekende besparingen van $ 40 miljard).
In de tweede plaats is men royaler met dividenden aan het worden. Vooral de banken gaan in de VS weer flink dividend uitkeren (bijna elke bank kreeg de goedkeurng hiervoor van de FED). Maar ook technologiebedrijven als Cisco beginnen met dividenden uit te keren. Goede stijging van dividenden is belangrijk voor de beurs.
In de derde plaats is men meer gaan investeren, dan nog wel niet in de bouw, maar zelfs dat zal nog wel komen over enige tijd.

De bulls zien nog steeds mooie winststijgingen op ons afkomen, het gaat goed met de daling van de initial claims voor de werkloosheid in de VS. De prudenten zien veel waarde in health care, stables, energy, telecom.
De financials en home builders moeten eerst een wat betere huizenmarkt zien voor een goede performance (de homebuilders lijken dit nu inderdaad te zien). Als Benderly gelijk heeft komt die periode van een betere huizenmarkt eraan. Laten we hopen dat hij gelijk heeft.

een bubbel in Chinese postzegels?



De afgelopen dagen ben ik naar de Nederlandse postzegelveiling in Weesp geweest. Dat geeft een klein beetje beeld van wat er in de wereld gaande is. Als de dollar heel zwak is dan verkopen de Amerikanen in Europa hun postzegels bijvoorbeeld (nu is dit niet het geval). Na de eenwording had je een hausse in Duitse zegels en nu zijn die zwaar in de aanbieding. Nu is vooral het Engelse Gemenebest zeer gevraagd, maar dat is niets vergeken met China.

Je ziet wat in de mode raakt: postzegels van opkomende landen en vooral China. Als de kavels van China aan de beurt komen dan zie je dat ineens driftig naar China gebeld wordt en daar bieden ze (daar midden in de nacht) alle westerlingen uit voor Chinese postzegels. Het beruchte postzegeltje van een aapje (een nieuwjaarswenszegel, zie plaatje) bracht maar liefst € 1200 op (zes maal de cataloguswaarde van Yvert; dat is bubbelachtig: op het hoogtepunt van de postzegelhausse in Nederland bood men 120% van de cataloguswaarde; nu bied je voor een verzameling 5 tot 10% van de cataloguswaarde en voor de topstukken 25% van de cataloguswaarde) op het postkantoor kostte dit zegeltje twee eurocent, ik ken geen aandelen die een hoger rendement opbrachten dan als je dit zegeltje op het postkantoor gekocht had). Een serietje van Mao, lang niet de duurste serie van China, zie plaatje, bracht ruim € 3000 op, ongeveer drie keer de cataloguswaarde (ter vergelijking: de duurste postzegel van Nederland de tien gulden nummer 101 brengt ongeveer € 350 op).

Er blijven steeds minder Chinese postzegels achter in het Westen. Dat was vroeger anders. Tijdens de Culturele Revolutie was postzegels verzamelen bourgeois en als je hierop betrapt werd kon je dat duur komen te staan. Postzegelverzamelingen werden verbrand/ weggegooid om dit risico te vermijden. De postzegels die uitkwamen in die tijd werden daarom hoofdzakelijk gekocht door westerlingen. Die waren dus erg zeldzaam en je ziet dat kleine verzamelingen met enkele van die goede series uit de jaren zeventig nu vele duizenden euro's opbrengen. Chinezen zijn nu al decennia bezig westerlingen die serietjes af te troggelen en dat begint tegen de steeds hogere prijzen heel aardig te lukken.

Bij verzamelingen trekken snel stijgende prijzen veel nieuwe verzamelaars. Iedereen wil zijn kruimeltjes meepikken en zelfs in het Westen zie je nu fanatieke bieders op Chinese postzegels. Dat doen ze alleen in de hoop er geld aan te verdienen, Chinese postzegels zijn meestal heel lelijk (de laatste jaren is dat wat beter, maar die zegels zijn goedkoop want en masse gekocht door Chinezen).

Wat de prijzen van postzegels als dat aapje extra doet oplopen is dat het als verzamelaar van Chinese postzegels extra standing geeft als je er meerdere, zeg vijf van die zegels hebt. Dus voorlopig is de vraag nog onverzadigbaar en zullen de prijzen nog bubbeliger worden. Maar dan komt de val en vindt men het bezit van één aapjespostzegel ineens al te veel. Dan zullen de prijzen vreselijk kelderen.

De veilinghouder smeekte ons westerlingen om Chinese postzegels ter veiling aan te bieden. Veel gelach in de zaal. Ik denk dat ik over een paar jaar mijn verzameling China eens weg ga doen en van de opbrengst met zijn tweeën een maand op vakantie ga naar Australië met eventueel een tussenstop in China/ Hongkong.

26 maart 2011

Benderly: huizencyclus VS gaat ongekend aantrekken in komende drie jaar



De cijfers over de Amerikaanse huizenmarkt waren weer uiterst droevig de afgelopen tijd. Het enige geruststellende was dat nieuwe housing starts niet onder nul kunnen vallen en dat elke verdere daling peanuts is voor de groei van het BNP.

Jason Benderly houdt vast aan een enorm herstel van de huizenmarkt in de VS in de komende minstens drie jaar. De huidige cyclus laat een extreem zwakke huizenmarkt zien bij een bijna normaal herstel van de andere investeringen en de consumptie.
Het ene plaatje van Benderly laat zien dat de bouw totaal afwijkt van de andere investeringen. Alleen in de jaren dertig was de bouw er slechter aan toe.

Benderly heeft drie scenario's voo het aantrekken van de huizenbouw. De demografie zegt dat we minstens het meest gunstige scenario nodig hebben (900.000 nieuwe huizen op jaarbasis), eigenlijk moet de bouw zelfs forser aantrekken. Maar zelfs als de bouw achter blijft bij de demografische noden, het basisscenario van Benderly, dan nog gaat de huizenbouw zeer fors aantrekken in de komende jaren.

Strijdlied van de tijgermoeder: De tijgermoeder Amy Chua pakt nu ook Nederlandse slapjanussen aan




Langzaam begint de rage dat je je kinderen moet opvoeden als een tijgermoeder naar Nederland over te waaien. Het zal denk ik niet zo veel angst inboezemen als in Amerika, waar men bang begint te worden dat de superieure Aziatische opvoeding van de Amerikaanse middenklasse een armoedig zooitje gaat maken.

Ik heb al eerder over Chinese immigrantendochter Amy Chua, de tijgermoeder geblogd (http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/01/chinese-moeders-zijn-superieur-zo-leert.html ), maar nu staat in Vrij Nederland eindelijk ook een verhaal (Zijn we te slap? (VN 26 maart 2011) door Wenneke Savenije die het boek Battle Hymn of the Tiger Mother in het Nederlands vertaalde (hier heet het boek: Strijdlied van de tijgermoeder). (De VN-illustraties zijn van Sieb Posthuma)

Zij werd geselecteerd als vertaalster omdat ze veel over muziek schrijft en Amy Chua haar kinderen drilt met minstens drie uur per dag piano of een ander instrument spelen. Dat fanatisme is nodig volgens Chua om te zorgen dat je na een tijdje echt goed bent geworden en dan ga je verder intensef oefenen van zelf erg leuk vinden. Zo bereik je de top.
Idem met sterretje voor de gewone leervakken op school, anders haal je geen tienen.
Dat wordt als standaard Chinees/ Aziatisch gezien, maar dat kan natuurlijk niet, zo veel tienen als er Chinezen zijn kunnen er natuurlijk niet uitgedeeld worden. Maar iedereen gelooft wel dat veel Chinezen vinden dat je zo je kinderen moet opvoeden.

Wij in het Westen willen kinderen niet zo zwaar onder druk zetten, ze moeten het leuk vinden en dan moeten ze zich extra inspannen. De Aziatische denkwijze is dat kinderen leren niet leuk vinden, pas na een tijdje vinden ze het interessant als ze er goed in zijn. Dus moet je ze eerst flink drillen, onder druk zetten om te presteren. Uit sommige studies blijkt dat Chinese ouders vergeleken met westerse ouders ongever tien keer zo veel tijd besteden aan het oefenen met hun kinderen, zo haalt Savenije aan.
Savenije was vooral ontdaan over hoe Chua haar tweede dochtertje, dat niet zo'n modelkind was als haar eerste dochtertje Sophia, behandelde: nadat het dochtertje flink dwars lag met de intelligentietest om toegelaten te worden tot de kleuterschool (hier heb ik ook over geblogd, wat mijn neefje toen overkwam (http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/01/larry-summers-valt-tijgermoeder-aan.html)), was Chua zo verontwaardigd dat ze haar kind zonder jas in de vrieskou zette, in de hoop haar wil te breken. Moeder Chua begon na een tijdje spijt te krijgen, Lulu huilde niet meer en was angstig stil. Kom maar binnen zij Chua. Maar dochtertje Lulu was koppig (ja, van wie zou ze dat nu hebben?) en zei dat ze niet binnen wilde komen, ze vroor nog liever dood. En inderdaad, moeder begon een gevecht op leven en dood om Lulu viool te laten leren spelen.

Savenije haalt Gladwell aan (Uitblinkers) die stelt dat je tienduizend uur moet oefenen voor je ergens in uitblinkt, het maakt bijna niet uit waarin.

Niet verbazingwekkend riep Lulu over haar moeder ik haat viool, deze familie jou (ze is gestopt met de viool) en was Sophia heel blij met haar opvoeding (Why I love my strict Chinese Mom) en stelt ze dat de humor van haar moeder niet begrepen wordt.

25 maart 2011

inflatieangst explodeert in Europa



De ingeprijsde inflatie voor Franse voor inflatie geïndexeerde leningen is de pan uitgerezen. De laatste stijging lijkt overdreven.

Het tweede plaatje laat zein dat er wel enige rden voor inflatieangst is. ASR liet met dit plaatje zien dat er flink wat knelpunten zijn in de productie in Europa en dat er daarom flink geïnvesteerd moet en gaat worden. De knelpunten zijn veel heftiger dan de bezettingsgraad en werkloosheid aangeven. Het bedrijfsleven heeft daarom meer pricing power dan de traditionele indicatoren hiervoor (zoals werkloosheid en bezettingsgraad, d.w.z. output gap) aangeven.

Heel hoog kan de inflatie overigens nog niet worden, daarvoor doet men onder aanvoering van Angela Merkel en haar pact nog voldoende zijn best om tot meer efficiency te komen.

stress loopt uit de markt (2): CDS verzekeringspremies staatsleningen


Het plaatje van Strategas laat de duidelijk dalende trend zien van de verzekeringspremies tegen default (wanbetaling) door diverse overheden.
Dit geldt niet voor alle landen, voor Portugal vliegt de verzekeringspremie omhoog, maar voor de bovenstaande vier belangrijke landen gaat het de goede kant op en dat is gunstig voor de risicopremies van aandelen.

Heel bemoedigend is de omslag van Japan weer na beneden, nadat die eerst flink was opgelopen door de rampzalige tsunami aardbeving.