Plan Z: het scenario van de Grexit

Deel 2 van de zeer interessante serie van Peter Spiegel in de Financial Times over de eurocrisis.

http://www.ft.com/cms/s/0/0ac1306e-d508-11e3-9187-00144feabdc0.html#ixzz31mwHaJAF

Inside Europe’s Plan Z: How the euro was saved

 

Grexit kwam in de Van Dale als belangrijkste nieuwe woord in 2012. Maar je hoort er niets meer over. Vreemd toch, dat je zo snel de zorgen over Grexit achter je laat, aan het vergeten bent. De situatie was in 2011 en vooral 2012 uitermate kritiek. Griekenland stond letterlijk  en figuurlijk in brand, ging economisch totaal door de grond. Europese banken dreigden een opdoffer van jewelste te krijgen door de Grexit die dan ongetwijfeld navolging zou vinden. Dan had plan Z uit de kast gehaald moeten worden

 Inside Europe’s Plan Z

Het plan om de Grexit door te voeren. Zo zwaar geheim gehouden, dat zelfs Merkel het niet gezien had. Maar het was er wel, gedetailleerd, hoe je een nieuwe valuta in Griekenland moest invoeren, kapitaalvlucht voorkomen (Cyprus maakte handig gebruik van de plannen) en nog veel meer.

Dat die run op de bank er niet kwam (of beter gezegd: slechts in beperkte, controleerbare mate) in Griekenland was een wonder. De ECB had bij een echt grote bankrun niet voldoende te hulp kunnen komen, omdat er voor die hulp onderpand nodig was van banken en dat onderpand was er in volstrekt onvoldoende mate.

Syriza had bijna de verkiezingen gewonnen en dan zou Grexit waarschijnlijk niet meer te voorkomen zijn geweest.

Er was een dominokamp in de Europa en het “infected leg”- kamp. Schäuble zat in het laatste kamp. Snij Griekenland af van Europa, stop niet nog meer geld in die bodemloze put, niet nog meer moral hazard.

Merkel werd half 2012 overgehaald het dominokamp te kiezen. Er kon in Europa nooit overeenstemming komen hoe Grexit zou gaan. De kosten van Grexit waren onmogelijk te schatten.

Barroso heeft een veel belangrijkere rol gespeeld dan ik dacht. Hij deed eigenlijk het zware werk (na Grexit was immers Portugal aan de beurt) om Samaras te overtuigen dat hij moest luisteren naar de wensen van de plannen van IMF/Europa en haalde hem over die minstens een jaar uit te voeren. Samaras moest ophouden met tegenstribbelen, betere voorwaarden eisen.
Dat moest Samaras aan Merkel gaan vertellen, zei Barroso.

Maar Merkel besloot op eigen kracht onder de redenering dat niemand wist hoe erg Grexit zou worden het een te groot risico was (Lehman failliet laten gaan vanwege moral hazard bleek achteraf niet zo’n wijze beslissing) en dat Griekenland oneindig geholpen moest worden. Ze ging zelf in oktober naar Griekenland om dat te vertellen. Ze werd niet als heldin binnengehaald zoals zou moeten, maar als naziwijf. Toch ging het vanaf dat moment de goede kant op met de eurocrisis. Iets eerder al, Draghi had zijn whatever it takes speech al gehouden en dat werkte vooral omdat Merkel hem onmiddellijk onvoorwaardelijk steunde.

Merkel in tranen was het keerpunt in de eurocrisis volgens Financial Times

http://www.ft.com/intl/cms/s/0/f6f4d6b4-ca2e-11e3-ac05-00144feabdc0.html?siteedition=intl#axzz31VsRrxvy

Het was een zeer uitgebreid artikel in de Financial Times waarbij in Telegraafstijl verslag gedaan werd van het dieptepunt van de eurocrisis. Het is het scenario van de thriller hoe Europa toch niet in het ravijn stortte.
Het ragfijne spel van Sarkozy die Obama voor zijn karretje wist te spannen, maar teruggefloten werd door Angela Merkel.
Eigenlijk niet door Merkel, maar door de baas van de Bundesbank Weidmann. Die zei dat de snode plannetjes om Griekenland uit te kopen met inzet van IMF gelden van Europa (Special drawing rights die toegekend zouden worden om Griekenland te helpen).
Sarkozy, Geithner en Obama zeiden tegen Merkel dat ze niet zo'n tegenstribbelend meisje moets zijn, maar gewoon met fantasiegeld de schulden van Griekenland evenmoest afbetalen. Huilend zei ze dat dit niet mocht van Weidmann. Dat was politieke zelfmoord voor Angela en daar had ze niet zo'n zin in.
Weg was de moral hazard oplossing. Griekenland mocht 200 miljard euro staatsschuld wegboeken, maar rupsje nooit genoeg Papandreou wilde nog in een referendum voorleggen of de Griekse kiezer het wel eens was met dit genereuze gebaar of dat die krenten van de eurozone nog niet wat extra op moesten hoesten. Sarkozy ontplofte. Dat was de politieke zelfmoord van Papandreou die nu van een onverdiend pensioen mag genieten.

Ja, de enorme spanning van die tijd begint al weg te ebben in het geheugen. Het is immers goed afgelopen (tot op heden).
De tranen van Angela maakten pas jaren later, nu dus, het nieuws.

Obama moest Angela troosten en dat was in Washington maandenlang de favoriete foto

Spanje en Ierland proberen via groei schuld/BNP terug te brengen

Die Spaanse overheid toch, ze geven gewoon meer uit terwijl ze nog nergens zijn met het terugbrengen van hun begrotingstekort als % van het BNP. En in Ierland zeggen ze ook bekijk het maar met die bezuinigingen, we groeien er wel uit. Het begrotingstekort daalde helemaal niet in 2013, het bleef te hoog. Op basis van vrome wensen op hoop van groei zijn er vriendelijke voorspellingen waarbij na 2016 alles goed moet komen.

In Ierland denken ze er ook zo over. men moet via groei komen tot een lagere verhouding schulden/ BNP net als Europa en Amerika na de Tweede Wereldoorlog voor elkaar kregen. In Nederland denken we daar anders over.

Nederland koploper kredietgroei bedrijfsleven in eurozone

In sommige landen gaat het buitengewoon droevig met de kredietgroei van het bedrijfsleven. De banken in sommige landen zijn ook buitengewoon zwak en het bedrijfsleven heeft er betrekkelijk veel schulden.
Dat is beide niet het geval in Nederland en daarom is de kredietgroei in Nederland het beste van de eurozone.

http://www.businessinsider.com/most-important-charts-in-the-world-q4-2013-10#see-how-their-views-have-changed-over-the-past-few-months-105

Deutsche Bank: overheidsfinanciën nu in Griekenland beter in orde dan in de VS

Het overheidstekort van Griekenland is lager dan dat van de VS volgens DB.

Ook per hoofd van de bevolking is de staatsschuld in de VS erg hoog, hoger dan in Griekenland (na de afschrijvingen).

Bovenstaande tabel geeft aan hoe veel zorgelijker de omvang van het begrotingstekort in de VS is vergeleken met zelfs Griekenland en Italië.
Afgelopen vrijdag meldde S&P al dat als Europa een natie was er niets aan de hand zou zijn, de rente overal laag en er minder bezuinigd hoeft te worden omdat qua overheidsfinanciën Europa er beter voor staat dan de VS en vooral ook Japan.

Ondertussen weten we ook wel dat de cijfers voor de VS af en toe kunnen meevallen en in Europa normaal erg tegenvallen.
Toch geven bovenstaande cijfers aan dat Nederlandse belastingbetalers wel eens hun geld uit Griekenland zouden kunnen terugkrijgen en een Grexit minder waarschijnlijk aan het worden is.

Dijsselbloems gelijk: niet arme noordelijke sloebers maar rijke zuidelijke miljonairs moeten betalen

De laatste dagen worden we bekogeld met plaatjes waaruit je kunt opmaken dat de zuidelijke landen heel wat meer op hun bankrekening hebben staan dan de noordelijke landen.
In de Wall Street Journal was Europe's Poorest? Look North

ECB Survey Puts. Southerners on Top in Household Wealth, Germans Near Bottomhttp://online.wsj.com/article/SB10001424127887323820304578412540882466844.html?mod=WSJEurope_hpp_LEFTTopStories was het meest populaire artikel van de afgelopen dagen

Lukas Daalder illustreerde een en ander aldus:

Sommige van de bovenstaande cijfers zijn enkele jaren oud. Het zuiden zal ondrtussen wel wat armer geworden zijn. Het gaat om de financiële waarden, het is exclusief onroerend goed en pensioenfondsen als ik een en ander goed begrepen heb. De banktegoeden van pensionado's en rondtoevende Russen vertekenen de zaken enigszins voor o.a. Malta en Cyprus. Maar toch, het is opvallend dat de zuidelijke landen zo veel op hun spaarbankboekje hebben staan. Weinig belasting betalen loont voor de rijken. In Nederland wordt je als belastingbetaler al heel snel met 4% aangeslagen voor de belasting op je vermogen, niet eens zo veel minder als de eenmalige bijdrage die kleine spaarders in Cyprus dreigden te betalen. Kortom, schandalig die praktijken in Nederland.

Uit (andere) cijfers van het IMF kun je overigens al jaren opmaken dat de net wealth inclusief alles van vooral Italië heel hoog is vergeleken met het nationale inkomen.

 

Een en ander onderbouwt dat Dijsselbloem gelijk heeft: de spaarder in de zuidelijke landen moet maar eens wat bijdragen als hij zo dom is zijn geld bij een failliete bank op de rekening zet. Het is onrechtvaardig dat alles klakkeloos voorgeschoten wordt door de ECB namens de belastingbetalers in de noordelijke landen.

 

Toevallig hadden we vanmorgen ook de cijfers van het SER rapport over wat je zou moeten doen om de Nederlandse huizenmarkt vlot te trekken en daar had je de volgende tabel:

Hier zie je ineens dat inclusief pensioengelden Nederland wel degelijk rijk genoeg is om die arme Grieken, Italianen en Spanjaarden te helpen. Gewoon onze pensioenkas confiskeren en ze zijn uit de brand. Hier is Spanje helemaal niet zo rijk.

zwakte euro voorspelt nog mer economische tegenvallers

Sinds enige tijd (niet langer dan het plaatje aangeeft) lopen de economische verrassingen volgens de Citigroup Economic Surprise Index (CESI) parallel met de euro tegen de dollar. De zwakte van de euro loopt kennelijk iets voor op tegenvallers.
De tegenvallende autoverkopen met bijbehorende voorraadcorrectie wijst ook op nog even een doorgaande recessie. In de tweede helft van dit jaar hoort die recessie voorbij te zijn. De zwakke euro gaat  dan hopelijk de export bevorderen (maar de zwakke yen helpt bepaald niet).

Cyprus speelbal van Europa en Rusland

Cyprus blijft verbazen. Hoe kan zo'n klein eilandje er toch zo'n janboel van maken. Dat gebeurt op wel meer eilanden, denk aan IJsland en Ierland, maar Cyprus spant toch de kroon (totdat dadelijk Malta aan de haal gaat met nieuwe ellende, zo lijkt het gezien de grootte van het bankenstelsel).

(plaatje van The Economist)
Cyprus valt ineens door de mand als paradijs voor witwassen van gelden en dat soort landjes met een veel te grote zwarte economie met veel te grote banken zorgen vaak voor allerlei onplezierige verrassingen (Krugman in de New York Times).

(
http://www.businessinsider.com/why-its-so-difficult-to-bail-out-cyprus-2013-3)

Er wordt een curieus spel gespeeld met Europa en Rusland.  Beide partijen kijken toe wie het eerst toegeeft. Ondertussen piepen de Cyprioten steeds harder. Politici proberen de crisis niet onmiddellijk uit de hand te laten lopen. Griekenland snelt te hulp met steun voor Griekse filialen (de wonderen zijn de wereld nog niet uit, Griekenland als oplosser van problemen in de eurozone). Wat doet Turkije? Voorlopig nog niets, maar men volgt een en ander met interesse (ik heb ineens sinds ik over Cyprus schrijf veel lezers in Turkije op mijn blog).

Rusland is natuurlijk het interessantste. Cyprus kan dreigen met het toestaan van een militaire basis over verkwanselen van olie- en gasrechten aan Gazprom (de gasvoorraden worden in de Middellandse Zee worden op ongeveer 2/3 van wat er nu nog in het veld van Slochteren zit geschat). Wat doen de biljonairs? Je hebt er meer met $10 miljard + dan in Nederland (

http://www.huffingtonpost.com/2013/03/21/russian-billionaires-cyprus_n_2927252.html?utm_hp_ref=business).  Kennelijk hebben Putin en Medvedev geen geld op Cyprus, maar ze zullen toch vriendjes hebben die veel geld dreigen te verliezen. Cyprus is een grotere investeerder in Rusland dan Duitsland. De 50.000 Russen in Limassol zullen niet blij zijn met de ferme houding van Medvedev om Cyprus niet te steunen tenzij ze degasvoorraden kunnen plunderen of  die leuke militaire basis kunnen krijgen. Voorlopig lijken de Russen het slecht gespeeld te hebben, zo krijgen ze hun militaire baiss nooit. Maar misschien vergis ik me, als zo Cyprus de eurozone wordt uitgetrapt moeten ze wel bij Rusland aankloppen voor wat steun.  In elk geval is de oplossing van het probleem van Cyprus een onderonsje van Europa met Rusland, waarbij Cyprus voorlopig maar het gif moet slikken.

 

Het begrip voor Dijsselbloem en de andere ministers voor het stijf houden van hun poten om niet te capituleren voor de wensen van Cyprus is sterk gegroeid in de afgelopen week. Cyprus moet ophouden zo veel geld wit te wassen en de banken mogen niet zo groot zijn.
Er moet flink afgeboekt worden op de spaartegoeden boven € 100.000, vooral als je dan ineens een rekening hebt bij de bad bank.

 

Cyprus een storm in een glas water

Volgens de nodige commentatoren is het einde der tijden nabij voor de euro vanwege de roekeloze besluiten van de uiterst incompetente regering van Cyprus om mensen met een bankrekening te treffen met een 6 tot 10% afschrijving, misschien wat minder nu de regering wakker ligt en kameraad Putin zo boos is geworden.
Medvedev huilde bijna van de verliezen voor Russische spaardertjes die hun spaarcentjes geplunderd zagen worden. Zo onbemiddeld zijn die spaardertjes nu ook weer niet: 65% van de spaartegoeden in Cyprus waren van spaardertjes met tegoeden van meer dan 100.000 euro.

De garanties dat spaartegoeden van particulieren gegarandeerd waren tot 100.000 euro blijken van weinig waarde. SNS was al erg, aandeelhouders bleken potseling alles kwijt te zijn. Nu dreigt dat dus ook voor spaartegoeden. Voor bankobligaties zou je dan ook het ergste moeten vrezen. Het gaat net als met de Lehmancrisis van kwaad tot erger. Je weet helemaal niet meer waar je aan toe bent. Dit soort dominotheorieën leiden tot het einde van de wereld. Von Munchau waarschuwde in de FT voor de totale instorting van het eurogebied zo ongeveer. Massale bankruns zijn niet meer te vermijden, vooral niet in Zuid-Europa.

Dijsselbloem had al gewaarschuwd dat spaarders niet altijd gevrijwaard kunnen zijn tegen verliezen. Cyprus moet toch wat doen om 10 miljard te krijgen, die 1 miljard die Cyprus uit hogere belastingen etc weet bij elkaar te krijgen is niet genoeg en daarom moeten de spaardertjes 6 miljard inleveren. Juncker pruttelt nog wat tegen, maar het is duidelijk: de rekening van de eurocrisis wordt nog niet betaald door de landen die bulken van het geld, zoals uiteindelijk (over x jaar) onvermijdelijk is, zoals je uit de rapporten die voor de PVV geschreven zijn kunt leren.
 De ECB mag de benodigde extra 6 miljard niet even bijdrukken van Duitsland en Jeroen.

Cyprus wil net als IJsland een grootmacht op bankgebied worden. Daartoe moeten de grote spaarders enigszins ontzien worden. Om voor hun de schade tot 10% beperkt te houden, moeten de kleinere minder winstgevende spaardertjes ook maar wat betalen. De banksector is zo'n 8 keer zo groot dan het BNP. dat is nog erger dan Nederland (470%) en wat de meeste Europese landen hebben (300-400%). Alleen Italië en Griekenland zijn op dat gebied de brave jongens in de klas met een banksector kleiner dan 200% van het BNP. Het is duidelijk dat de banksector in Cyprus veel en veel kleiner moet worden (laten we Nelie maar eens op Cyprus afsturen , die weet de financiële sector daar wel in honderd mootjes te hakken).

De markten waren maar heel even onder de ondruk. Er werd wanhopig gezocht naar bankruns, maar zelfs in Griekenland lijkt dat nauwelijks te gebeuren. Zo makkelijk is het niet je gelden op een buitenlandse rekening te zetten als kleine spaarder. Men vertrouwt nog op Draghi. Als die de doommachine van OMT in werking zet, dan zou dat zelfs goed zijn voor de beurzen.

Eurocrisis niet meer de moeite waard om over te schrijven in Bloomberg: tijdelijk

Het gaat ineens zo goed met de rentes van de PIGS dat het niet meer leuk is om een huilverhaal te schrijven over de Eurocrisis. Een goed geplaatste staatslening, daar schrijft men niet graag over.

Bovenstaand plaatje laat zien waarom onze collega's uit Portugal door het dolle heen zijn. De Portugese rente is ingestort en de aandelenbeurs begint zich dat ineens te realiseren. Diverse politici menen daarom dat de Eurocrisis voorbij is. Dat is waarschijnlijk te vroeg gejuicht. De economische groei is voorlopig te laag om verbetering van de overheidstekorten mogelijk te maken, vooral nu de steun aan banken toch bij het overheidstekort moet worden opgeteld. Daarmee kun je de komende jaren een verlaging van het Spaanse tekort flink onder 9% wel vergeten. Dat kan de rating agencies zo maar op het idee brengen Spanje af te waarderen naar junk en dan moet de Spaanse rente toch echt omhoog zonder OMT - steun. Verder moeten op korte termijn de tegoeden van rijke Russen in Cyprus gered worden. Dat is niet de meest populaire bestemming van belastinggelden van de kerneurolanden, zeker niet in een verkiezingsjaar in Duitsland (Nederland is solidair met Finland destructief hierover, hoe lief Timmermans ook doet). Draghi heeft trots gemeld dat de ECB unaniem is over het niet verlagen van de rente. dat kun je echt vergten. Ook extra QE dat zit er niet in tenzij de equity vigilantes een indrukwekkende opstand beginnen. De ECB is niet meer zo lief, Draghi moet zich ontdoen van het stigmja van man van het jaar: in het jaar daarna kwalificeer je je meestal als de grootste sukkel van de wereld of ga je failliet (of beide). In Italië is Berluscni bezig aan een indrukwekkende opmars in de peilingen. Het is nu nog ongeveer 27% tegen 37% van de Bersani coalitie, maar enkele weken terug was het maar 25% tegen 40%.

Griekenlands daling van de schulden in vergelijking tabel andere schuldendramas

Het plaatje uit Der Spiegel laat de groei van de schulden zien en wie nog tegensputtert om zijn leningen af te schrijven.

Deze keer komt het echt goed als je de stippellijn gelooft, deze keer nog niet meteen, maar je moet het zien als een elastiekje: het springt op zeker moment terug. Als de elastiek niet knapt ten miste. Helaas ben ik nog niemand tegengekomen die een uitweg weet zonder dat de elastiek van de Grieken knapt.

Dit plaatje begint consensus te worden over wat er gebeurt met voorspellingen over Griekenland. Iedereen steekt de draak met de voorspellers, zoals bijvoorbeeld bij Pauw en Witteman gebeurde.

Toch is een en ander niet helemaal onmogelijk.

Bovenstaande tabel van Barclays (James) laat de meest bekende grote schuldenbubbels van de overheden zien. (N.B. Nederland en België zijn verwisseld in 1946). In de meeste van die gevallen kon de schuldenlast dalen zonder schuldafschriijvingen. Dat kon alleen maar bij hoge groei van de nominale economie (zie Italië na 1943) of als de rente extreem laag was (het VK na 1819). Het kan dus wel, maar er is wel een klein wonder nodig om het Griekse drama nog een redelijke wending te geven.

overheidsschuld/BNP in Europa

bron http://blog.thomsonreuters.com/wp-content/uploads/2012/11/european-gov-debt.jpg

Frankrijk bashing overdreven, Spanje herstelt concurrentievermogen net als Griekenland

Bovenstaand plaatje laat zien dat het goed gaat met het herwinnen van concurrentievermogen door Spanje en Griekenland. De verbetereingen zijn spectaculair.
Het plaatje wordt echter vooral gebruikt om te laten zien dat het helemaal fout gaat met Frankrijk en in hun kielzog ook het VK en Italië. De afstand met Duitsland wordt steeds groter. Maar dan vergelijk je je met het beste jongetje in de klas. Frankrijk is de betere middenmoot en dat is goed genoeg als de euro niet kunstmatig omhoog gestuwd wordt zoals de afgelopen tien jaar gebeurde via quantitative easing in de VS en te grote aankopen door Japan en China om hun munten laag te houden tegen de euro daar dat tegen de dollar te moeilijk was.

 Het bovenstaand plaatje laat de buitenissige overschotten van Nederland en in mindere mate Duitsland zien en het mooie herstel van Spanje (dankzij instortende import). Aan de tekst in de grafiek kun je zien dat het tegenwoordig vooral gebruikt wordt voor Frankrijk bashing. Maar het tekort op de lopende rekening van Frankrijk is voorlopig nog behoorlijk evenwichtig.

Griekenland zakt weg

De verschillen tussen maart en oktober zijn groot. Men ziet een veel diepere recessie en schulden/BNP in oktober dan in maart. In de afgelopen jaren werden de prognoses voortdurend naar beneden bijgesteld. Schuld/BNP daalt niet eens zelfs bij enorme afstempeling van de schulden in BNP.

De focus ligt even op Spanje, maar Griekenland komt weer terug als probleemkind nummer 1. Het gaat er slechter dan op Curacao, waar de Nederlanders het ook gedaan hebben, al wil iedreen daar net zoals in Griekenland nog wel graag steun ontvangen van die vreselijke arrogante landen als Duitsland en Nederland.

kapitaaltekorten spaanse banken

Het kapitaaltekort van de Spaanse banken was € 60 miljard volgens de meest recente stress tests. deze waren lang niet zo streng als voor Ierse banken, maar toch, de benodigde extra bedragen waren niet zo veel opgelopen las gevreesd. De Spaanse regering dreigt ongeveer € 26 tot € 54 miljard op tafel te moeten leggen. Een deel wordt door de banken zelf gevonde, zoals Banco Popular vandaag aankondigde (die € 3,2 miljard konden ze wel ophalen met extra aandelenkapitaal, stoppen dividendne en verkoen van onroerend goed etc.
De ECB hielp een en ander door te beloven Spaanse staatsleningen als collateral te accepteren ook als Spanje afgewaardeerd wordt tot junk. Banken kunnen staatsleningen door blijven kopen.
GS vond de Spaanse rente veel te hoog, vooral in vergelijking met Frankrijk dat eigenlijk geen haar beter is dan Spanje.

jeugdwerkloosheid in Europa

Spanje en Griekenland verschrikkelijk, Nederland het beste.
Hoe ze een en ander berekenen in Spanje is onduidelijk, de jeugdwerkloosheid zou ook wel eens fors minder kunnen zijn, vooral als je corrigeert voor de zwarte economie.

weer een slechte beursdag, Spanje krijgt de schuld

Alweer ging het anders dan ik dacht voor het kwartaaleinde. Wat stond er een mooie dag op de beurzen in de weg, zoals normaal is op de laatste dag van het kwartaal? Zorgen over Spanje? Nou nee, dat werd door de geraffineerde voorstellen van Rajoy juist wat minder? Maakt de markt zich zorgen dat Monti wel langer blijft? Nee, integendeel. Is er iets mis met het rode gevaar? Nee de Chinese beurs was in een opperbeste stemming, dat Bo Xilai uit de partij is gezet kan de markt niets schelen, als men in de komende golden week maar met monetaire verruiming komt etc en dat zit er wel in. De tegenvallende Chicago ISM, andere poppenschuim als fractioneel tegenvallende groei van beschikbaar inkomen VS van 0,1% bij 0,5% groei uitgaven? nee.

Het is gewoon rebalancing na een outperformance van aandelen met 11% ten opzichte van obligaties die zorgt voor het opruimen van aandelen en de nodige koersdruk. De asset allocators kwamen onverdroten aanzetten met hun rebalancing orders; weg met aandelen, grijp je kans om obligaties tegen rente van boven 0% te kopen.

Angsten voor de eurocrisis komen wel weer wat op met protesten op straat, sabotageacties van de kernlanden om besteding ESM gelden te torpederen en ongeloof dat Spanje zo door kan tobben zonder steun aan te vragen. De 10-jaars rente vloog weer omhoog tot boven 6%. Is de nieuwe begroting geloofwaardig? De nieuwe stress test voor de banken? Inclusief steun van de ECB zou je zeggen van wel. De aangekondigde € 60 miljard extra kapitaal was precies in de prik van de consensus. Dat is op te hoesten en als het wat tegenvalt ook nog wel.

Rechtse rakkers als Rajoy kun je wel toevertrouwen de overheidsuitgaven terug te dringen, de belastingenniet te verhogen en mensen later met pensioen te sturen. Een en ander was genoeg voor Olli Rehn dat een en ander aan hervormingen meer dan genoeg was in de ogen van Europa. Het begrotingstekort is gebaseerd op een krimp van 0,5% van de economie en dat kan tegenvallen, maar een en ander is acceptabel.

Er was de laatste dagen meer goed nieuws over Spanje. Het laatste cijfer van de lopende rekening is onderstaand plaatje nog niet verwerkt, de eerste plus in heel wat jaren.

De concurrentiekracht van Spanje is flink toe aan het nemen en men hervormt eindelijk.

 

 

 

S Pain onroerend goed omlaag slechte schulden omhoog

De pijngrens van slechte schulden is overschreden. Het staat op de voorkant van The Economist en dat betekent dat er iets moet en gaat gebeuren.

De daling van de huizenprijzen accelereert en alom denkt men dat de prijsdaling niet stopt voor er de helft van de top af is.

Een hypotheek is haast niet meer te krijgen, minimum rente is 4,3% tegen 2% in Finland. vergeleken met Nederland is 4,3% niet eens zo heel veel meer (diverse van onze pensioenfondsen beleggen vol vertrouwen meer in Nederlandse particuliere hypotheken, nu de banken zo'n hoge rente moeten vragen).

Hierboven de echte pijn (naast de hoge werkloosheid): de onverbiddelijke opmars van de slechte schulden van banken vanwege die dalende prijzen van onroerend goed. Hierdoor stijgt het prijskaartje van de redding van de Spaanse banken even onverbiddelijk snel.

Zwitserse valutareserves puilen uit: euro's in aanbieding

Sinds de Zwitserse bank dapper geroepen heeft dat de euro niet zwakker mag zijn dan 1,20 tegen de Zwitserse frank is na een kleine pauze de opmars van de Zwitserse valutareserves weer heel hard gegaan. De laatste tijd is het zo hard gegaan, dat de markt denkt dat de Zwitserse bank nog met veel meer euro's in de maag zit dan gewenst. Men loert daarom op de cijfers over de samenstelling van de Zwitserse valutareserves. Daar prijken te veel euro's op en dan weet men het: de Zwitserse bank gaat euro's verkopen op grote schaal. Dat maakt het probleem voor de Zwitsers nog erger. Op een gegeven moment krijgen ze zo veel reserves dat ze de koppeling met de euro los moeten laten

Draghi draalt, Dow daalt; Draghi dreuzel; drachme dichterbij

Draghi draalt, Dow daalt
geen renteverlaging, geen LTRO, geen pleidooi voor de bankgarantie voor ESM, geen opkopen van Spaans/Italiaanse staatsleningen (waar zeer vast op gerekend was), geen nieuwe middelen om de eurocrisis te bezweren. Hij bood alleen maar vage plannen om t.z.t. iets te doen als tovenaar Weidmann niet lastig doet. Vooral in Italië en Spanje dacht 95% dat hij echt iets zou doen, gevolg: aandelenkoersen -5% aldaar. De Dow Jones was overigens niet veel omlaag, wellicht door hoop op inkeer t.z.t. van de ECB.

Dol Drieste Draghi Doe Dow dubbelen
Dat had de kop moeten zijn van deze post, als Draghi echt met alle mogelijke middelen om de euro overeind te houden voor de dag was gekomen. Hij had iets moeten doen aan de korte rente in de PIGS en aan het convertibiliteitsrisico van PIGS leningen (dat ze straks ineens liras etc hebben in plaats van euro's).

Draghi dreuzel
Nee hij is geen super Mario, geen Batman maar Bad Man. En dat terwijl baas van een centrale bank toch het meeste de tovernaar benadert. Hij kan immers geld uit het niets laten scheppen, drukken.

Drachme dichterbij
Dan demissionaire minister de Jager, die beloofde met alle denkbare middelen elke verzachting van de pijn in Zuid Europa te verhinderen. Een veto op banklicentie ESM, dat durft hij gemakkelijk voor zijn rekening te nemen. Het geduld met Griekenland is op, dat weet zelfs de partij voor de zwakkeren uit de keel te krijgen via Plasterk, Draghi heeft niets gedaan dit echt te voorkomen.

Draghi dubbelzinnig
Net als Greenspan weet de pers niet meer wat ze aan moeten met de orakeltaal van de maestro. Hij bedoelt kennelijk meer dan hij zegt, maar wat. Op zeker moment heeft de pers/ brokers zo'n mooi verhaal verzonnen dat de maestro zegt dat dit nu net is wat hij bedoelde. Nu zie je ook zo iets gebeuren. Morgan Stanley: het pad naar een lagere risicopremie wordt langzaam aan uitgestippeld door de ECB, RBS: wat bedoelt hij nou met dat ongelimiteerd kopen aan het korte eind van de yield curve etc. Duidelijk is dat er van alles verzonnen wordt. Dat kan overigens ook de verkeerde kant opgaan. Eerst een klap naar beneden, zoals de Noorse beurs aangeeft en dan komt de ECB met de hulp van Merkollande met Kaltstellung van JanKees en Weidmann.

(relatieve performance van Noorwegen loopt laatste tijd vaak iets voor op beurs; dit verband is niet stabiel; het plaatje suggereert dat de markt even pijn gaat doen en de ECB dan alsnog door de bocht moet komen met meer concrete plannen)