Zwitserse valutareserves puilen uit: euro's in aanbieding

Sinds de Zwitserse bank dapper geroepen heeft dat de euro niet zwakker mag zijn dan 1,20 tegen de Zwitserse frank is na een kleine pauze de opmars van de Zwitserse valutareserves weer heel hard gegaan. De laatste tijd is het zo hard gegaan, dat de markt denkt dat de Zwitserse bank nog met veel meer euro's in de maag zit dan gewenst. Men loert daarom op de cijfers over de samenstelling van de Zwitserse valutareserves. Daar prijken te veel euro's op en dan weet men het: de Zwitserse bank gaat euro's verkopen op grote schaal. Dat maakt het probleem voor de Zwitsers nog erger. Op een gegeven moment krijgen ze zo veel reserves dat ze de koppeling met de euro los moeten laten

Chinese yuan is snel duurder aan het worden maar nog steeds te goedkoop

Er begint de laatste tijd twijfel te ontstaan aan de concurrentiekracht van China. Is de yuan wel goedkoop? Zou deze wel eens kunnen gaan devalueren? Sinds het plotselinge handelstekort van begin dit jaar zie je ineens het rotsvaste geloof dat de yuan blijft revalueren tot China erbij neervalt wankelen.
Het plaatje van BAML hierboven laat zien dat de Chinese yuan qua koopkracht heel snel zijn onderwaardering aan het kwijtraken is (via hogere inflatie en ook nog eens appreciatie van de yuan). Als China echt rijk wordt, dan zal uiteindelijk de yuan (renminbi) overgewaardeerd raken op basis van de koopkract zoals uiteindelijk na vele jaren ook met de yen gebeurde. Maar dat zal waarschijnlijk niet in een helemaal rechte lijn gaan.

Hieronder volgt een samenvatting van Kirsten Rauwerda van het uitgebreide verhaal van mijn collega Ted Scott hierover:

China heeft de afgelopen twintig jaar geprofiteerd van een export geleide economische groei door de kunstmatig laag gehouden yuan. Veel van de overschotten op de handelsbalans en de buitenlandse valutareserves gebruikte China om Amerikaanse staatsobligaties te kopen. Dit drukte de rente op Amerikaanse staatsobligaties zodat de Amerikaanse overheid haar grote tekort op een goedkope manier kon financieren.

Sinds 2005 heeft China haar munt geleidelijk in waarde toe laten nemen en is de munt niet meer ondergewaardeerd. Daardoor zijn Chinese producten minder goedkoop geworden voor grote afnemers van Chinese producten zoals de Europese Unie, de Verenigde Staten en Japan. Daarnaast zijn de productiekosten van Chinese producten flink toegenomen door stijgende loonkosten. In combinatie met de slechte wereldwijde economische omstandigheden heeft dit over februari 2012 geleid tot het grootste handelstekort sinds 1998. De komende jaren zal de lopende rekening van China omslaan van een overschot naar een tekort als de handelsbalans blijft dalen.

De gevolgen van deze ontwikkelingen kunnen groot zijn. Niet alleen is de tijd van goedkope Chinese producten voorbij, ook de goedkope financiering van het Amerikaanse tekort staat op de tocht als China gedwongen zal zijn om haar beleggingen in Amerikaanse staatsobligaties te verkopen. Als de Fed niet bereid is om het Amerikaanse tekort monetair te financieren zullen binnenlandse besparingen moeten worden ingezet om het tekort te financieren. Dit heeft waarschijnlijk negatieve gevolgen voor de groei van de Amerikaanse economie.

De uitdaging voor China is om de economische groei op gang te houden met dalende exporten en investeringen. Met name een hogere binnenlandse consumptie zal een harde landing van de Chinese economie moeten voorkomen. Mocht dit niet lukken dan is het verleidelijk voor China om opnieuw de yuan kunstmatig te verlagen om de Chinese export weer te stimuleren. Ted denkt dat dit een reële mogelijkheid is voor de komende jaren.

pannenkoekenkoopkrachtpariteit

Ik ben van diverse kanten aangespoord om te bloggen over de prijs van pannenkoeken volgens The Economist. Ik zie er kennelijk uit als liefhebber van pannenkoeken. Misschien moet ik wat gaan vasten in de vastentijd.

The Economist probeerde een variant uit op de Big Mac koopkrachtpariteitsindex. Deze keer werd berekend wat het in tal van landen zou kosten om 130 pannenkoeken (no way dat ik er zo veel ga eten) te maken volgens het recept van Delia Smith, een toonaangevende Engelse kookboekenschrijfster, die hiervoor 1,1 kilo meel, 20 eieren, 2 liter melk en een pond boter voor nodig denkt te hebben.
Nu is plotseling Japan het duurste land ter wereld en niet Brazilië volgens de Big Mac index (zie bijvoorbeeld http://beleggenopdegolven.blogspot.com/2011/07/big-mac-koopkrachtpariteit-braziliaanse.html). Zwitserland is uiteraard ook een prijzig landje. Nederland zou verbazend goedkoop zijn, maar ik denk dat men met het Zeeuws meisje aan het bakken is geslagen in plaats van roomboter (maar je hoeft toch geen pannenkoeken te bakken met roomboter).
Nederland als goedkoopteparadijs is de echte relevatie dankzij de lage boterprijzen. Je zag al reacties bij Lukas Daalder die hier ook over blogde dat Nederland maar eens snel boter naar Japan moet gaan uitvoeren. Onze handelsgeest is nog niet weg.

Big Mac: Zwitserse frank meest overgewaardeerd, Indiase rupee meest ondergewaardeerd

The Economist had weer een update van de koopkracht volgens de Big Mac index. Zwitserland is dan het duurste en India (met kip) het goedkoopste.
Ten opzichte van vorig jaar is de euro 15% mionder overgewaardeerd (nu nog maar 6%) tegen de dollar.
Vreemd blijft dat een Big Mac in vleeslanden als Brazilië, Argentinië en Australië zo duur is.

landen met de grootste valutareserves

China heeft de meeste alutareserves, maar de yaub was toch zwak tegenover de yen (voor deflatie gecorrigeerd een stuk minder).
Een grote valutareserve kan depreciatie niet voorkomen, zie de niase rupee die steun vanuit Japan nodig heeft om te kunnen stabiliseren.

big mac koopkrachtpariteit: braziliaanse real meest overgewaardeerd, Hongkong dollar meest ondergewaardeerd

The Economist plaatst van tijd tot tijd zijn tabel wat een Big Mac in de wereld kost en ziet daar voorzichtig aanwijzingen in dat bepaalde valuta's over- en ondergewaardeerd zijn.
De dollar is erg ondergewaardeerd en alleen de HK $ is nog veel meer ondergewaardeerd.
Vooral Europa (Eurozone, Scandinavië, Zwitserland) is overgewaardeerd, maar Brazilië spant de kroon. Het VK is eindelijk eens een keer niet veel te duur na de enorme devaluaties van het pond.

De verbeterde versie (normaal zou men zeggen enhanced, maar in dit geval koos de Economist het meer toepasselijke beefed-up) houdt rekening met het relatieve inkomen per land. Dan mag een Big Mac meer kosten (plek + bediening duurder). Dat is een verbetering. de Yuan lijkt zo niet overgewaardeerd, maar als de relatieve inkomens gaan stijgen in China, dan moet de yuan wel mee omhoog. en zo zal het ook wel gaan.

De yen is te veel gestegen: teken dat risk appetite te laag is

We zitten dicht tegen de onderkant van de range van de yen tegen de dollar aan. Deflatie houdt de koopkracht van de yen op peil. Eerste Minister Kan houdt de yen sterk: hij wil niet te veel overheidsschuld maken (daarop is hij tenslotte gekozen), maar de tsunami aardbeving maakt toch wat gooien met geld nodig. Pas na zijn politieke dood (september) kan men pas echt goed met geld gaan smijten (=zwakke yen omdat de Bank of Japan dit deels moet financieren). Toch herstelt de Japanse economie nu al sneller dan gedacht. Beter dan na de Kobe beving en het is niet zo raar dat repareren van de schade nu ook weer een hoge multiplier heeft.

Dat de yen zwakker gaat worden kan men zien in de commitment of traders analyse (plaatje van Bianco). De sufferds (large speculators) zijn te massaal yennen in aan het slaan en het slimme geld (hedgers) zijn zich aan het ontdoen van yennen. De hedgers moeten vermoedelijk al snel op hun schreden omkeren en dat leidt meestal tot yenzwakte. Omdat de yen heel goed meeloopt met de angsten van de belegger (de risk appetite) is een zwakkere yen goed nieuws voor aandelenbeleggers.

Chinezen sturen de euro/ dollar, Trichet speelt tweede viool tenzij bij strong vigilance

Een deel van het verband gebeurt automatisch, omdat de reserves in dollars worden gemeten. Maar toch, stijging van de valutareserves vanwege het te laag houden van de yuan, veroorzaakt te veel opwaartse druk op de euro. Het geeft China een onredelijk exportvoordeel op de Europese markten. China doet extreem zijn best de euro overgewaardeerd te houden en de yuan niet te veel te laten appreciëren tegen de dollar.

Woody Brock maakt zich hier druk over: China speelt het handelsspel niet volgens de regels van het kapitalisme, de onzichtbare hand moet de valutakoers sturen en niet een stel politici. Dat veroorzaakt allerlei onevenwichtigheden. De Chinese munt moet minstens vijf keer zo duur worden tegen de dollar in de komende decennia zo vindt hij.

Trichet kan de koers van de euro natuurlijk wel behoorlijk beïnvloeden door tegen de stroom in de rente te verhogen zoals nu en in 2008, of nu door ineens te vergeten dat strong vigilance nodig is.

Barron's Money Whirl: hoe dollar, euro en yen terrein verliezen

Het omslagartikel van Barrons ging deze week over de nakende teloorgang van de dollar als wereldvaluta. Voorlopig is het nog lang niet zo ver, maar er klinken steeds meer stemmen dat de renminbi, Braziliaanse real maar een flink moeten oprukken ten koste van de dollar, euro en yen.

Sommigen, zoals Ray Dalio van Bridgewater zien in het komend jaar enorm veel valuta-onrust met het onstaan van nieuwe valutastelsels vergelijkbaar met Bretton Woods, waarbij de dollar wel eens kopje onder zou kunnen gaan tegenover de valuta's van opkomende landen met grote handelsoverschotten en een te lage reële rente vanwege hun excessieve koppeling aan de dollar. Het beleid de eigen valuta kunstmatig laag houden en zo de groei aan te zengelen via de export is een moeilijk houdbaar model aan het worden voor diverse opkomende landen. Dat lokt te hoge investeringsgroei uit in de verkeerde zaken. China probeert zo veel mogelijk hard assets te kopen met de surplus aan valutareserves die men aan het opbouwen is, maar dit veroorzaakt naast een onroerend goed bubbel ook nog eens bubbels op de grondstoffenmarkten.
China probeert de renminbi een wereldvaluta te maken in de komende tien jaar en zal daar wel in slagen. China importeert nu al grondstoffen uit o.a. Brazilië met afrekening in renminbis.

Beleggen in valuta's begint populair te worden in de VS (via allerlei ETF's). Vooral de grondstoffenvaluta's doen het goed (zowel die van de opkomende landen als die van de ontwikkelde landen). Jim Rogers c.s. beginnen mensen ervan te overtuigen dat je je bezittingen niet langer in dollars moet aanhouden.

In de VS roept men dat niet over de euro, maar eigenlijk zou het nog meer voor de euro moeten gelden, die is bovendien nu zwaar overgewaardeerd door al dat kunstmatig naar beneden brengen van de dollar tegen de euro. De demografie van Europa is zeer zwak vergeleken met die van de VS en opkomende landen, de staatsleningencrisis zal in de europeriferie de nodige jaren blijven voortwoekeren. Daar staat dan weer wel tegenover dat de ECB een goede hoeder van de inflatie is, wat niet meer het geval is in de VS en het VK.

De mensen die houden van de contraire voorkanten theorie zullen roepen dat nu Barrons op de voorkant zet dat je in de valuta's van opkomende landen moet beleggen dit het hoogtepunt van de hype is van beleggen in lokale emerging market valuta's. Misschien is dit even zo (qua koopkrachtpariteit zijn bijvoorlbeeld de real en de Turkse lira zwaar overgewaardeerd), maar op lange termijn moeten de valuta's van opkomende landen flink omhoog, al was het maar omdat ze het normale pad te volgen hebben als een land rijk wordt (zie Japan).

G20 en de valuta-oorlog

Zoals verwacht vond de G-20 dat valutakoersen door de markt bepaald moesten worden.
Geen enkel land wilde voor Colijn spelen door de valuta nodeloos hoog te houden, maar ook geen enkel land zei natuurlijk dat het de officiële politiek was om de eigen valuta's af te waarderen, maar veel landen proberen hetwel. Omdat te veel landen een lagere valuta willen, lukt dit niet.
Het standje dat Geithner aan landen met hoge overschotten op de lopende rekening wilde geven, kon zoals verwacht niet rekenen op de genade van Duitsland en Brazilië (China hoefde niets te doen).
Het IMF was op de G-20 blij dat de nieuwe landen een groter gewicht gaan krijgen (tja China wordt nu echt belangrijker dan Nederland in het IMF, wie had dat vijftig jaar geleden kunnen denken; ik denk niet dat Nederland echt gemist is op deze G20, maar misschien had Duitsland nog wat medestanders voor hoe goed grote handelsoverschotten zijn nodig).

De yuan van China is nu de enige grote valuta die niet door de marktkrachten wordt bepaald. Daar moeten we maar mee leren leven. En ook met de af en toe flinke devaluaties van satellietvaluta's als het Engelse pond en de Koreaanse won.

Van het blog The Reformed Broker is de cartoon, die een redelijk inzicht geeft over de spelers.

Gaat euro dalen tegen dollar?

Het wekelijkse rapport van commitment of traders in derivaten in de VS, van de posities van bepaalde groepen beleggers, wijst op een naderende daling van de dollar.
Zie plaatje van Bianco.
De large speculators worden gezien als de sufferds volgens de analyse van Bianco en net hedgers zijn de slimmeriken. Ze zijn nu erg positief op de euro versus de dollar. De dollar loopt sinds 2006 redelijk parallel met de bewegingen van de large speculators: als ze positiever worden dan stijgt de dollar versus de euro. Ze waren toen de dollar op 1,20 stond maximaal negatief op de euro en leden dus verliezen. Ze werden wel minder negatief, maar ze leden verlies. Nu zijn ze ongeveer maximaal positief en lijkt de weg naar beneden voor de euro weer te gaan starten. De large speculators gaan minder positief op de euro worden, maar lijden wel verliezen zo lang ze netto long zijn op de euro.

N.B. : de large speculators kunnen nog veel positiever worden, zoals in 2007, maar ik denk dat het meer gaat als 2004-2005: geleidelijk minder positief voor de euro.
In Japan vinden de valutahandelaren de euro nu duur genoeg en willen andere valuta's kopen (liefst Aziatische die dollar gerelateerd zijn). De economische cyclus van Europa loopt wat achter bij die van de VS. In de VS is de groei nu aan het stabiliseren/ licht aan an het trekken, terwijl in Europa nu pas de groei gaat afzwakken. Dat zou dan de fundamentele reden kunnen zijn voor een zwakkere euro.
Dat gaat wel in tegen de heersende mening dat de dollar moet verzwakken, omdat de VS hun schulden meer gaan monetiseren dan Europa: de nieuwe ronde van kwantitatief verruimen door de VS wordt als drama voor de dollar gezien, maar misschien overschat men de omvang van de Amerikaanse kwantitatieve verruiming..