6 april 2011

Goud/zilver ratio naar 16?


Blog Zerohedge ziet goud/zilverprijs weer naar 16 gaan, zoals in de aardkost de verhouding is tussen de hoeveelheid goud en zilver. In de periodes dat men goud- en zilverstandaards had prikte men de goudzilverratio op iets tussen 16 en 40.
De reële rente geeft aan dat begin 2014/15 dit wel eens zou kunnen gaan gebeuren. (als dit zo zou gaan, dan kun je verwachten dat aandelenkoersen en korte rentes flink zullen stijgen)

Zelf denk ik dat als goud minder dan 40 keer de zilverprijs staat, zilver te duur is versus goud.
Goud is een verzamelobject. Hoe schaarser, des te waardevoller. Die relatie is niet lineair. Waarde maal hoeveelheid stijgt als het verzamelobject zeldzamer is, de hoeveelheid afneemt. D.w.z. de totale goudvoorraad hoort meer waard te zijn dan de totale zilvervoorraad.

Een deel van zilver is er niet alleen vanwege verzameldoeleinden zoals zilveren munten maar heeft industriële toepassingen in o.a. consumentenelektronica. Als dat een groot deel wordt, dan duwt dat de zilverprijs natuurlijk flink omhoog zoals nu het geval is volgens o.a. Middelkoop.

Veel nieuwe bedrijfsobligaties in de VS: kredietcrisis ebt weg


Het plaatje van Bianco laat zien dat hbedrijven flink meer bedrijfsobligaties aan het plaatsen zijn (investment grade + high yield). Die gaan er in als koek.
Het huidige niveau is weer als in de hoogtijdagen voor de kredietcrisis.

Dat kun je niet zeggen bij gemeentes. Sinds de Build America Bonds zijn afgeschaft gaat het steeds slechter met de emissie van municipality bonds (en koersmatig is het natuurlijk ook ellende).

Met de vermaledijde rommelhypotheken gaat het koersmatig een stuk beter. Vooral rating AAA is flink in koers aan het stijgen (het risico is natuurlijk wel flink hoger dan de AAA rating zou moeten aangeven).

Beleggen door pensioenfonds leverde meer op dan sparen




De Pensioenfederatie heeft een notitie gemaakt voor de discussie in de Tweede Kamer over Beleggen door pensioenfondsen- rondetafelgesprek.
Twee plaatjes laten zien dat pensioenfondsen niet zo stom bezig zijn geweest door te beleggen in plaats van te sparen.

Na de vreselijke beleggingsresultaten van de kredietcrisis worden mensen opgehitst om maar te gaan sparen bij de bank in plaats van je pensioengeld te laten beleggen door het pensioenfonds. Bijvoorbeeld in het televisieprogramma Radar waar zelfs een kamerlid de pensioenspaarders van PWRI meende te moeten beschermen voor slechte beleggingsresultaten door te stellen dat je natuurlijk beter in deposito's had kunnen beleggen. Toen men in Radar de fraaie resultaten van het pensioenspaarfonds liet zien (de schade van de kredietcrisis was het enige jaar met een negatief resultaat en dat was na een jaar weer goed gemaakt, het beleggingsresultaat was de nodige procenten beter dan men bij een bank had kunnen krijgen. Sterker nog, het was ongeveer dertig jaar geleden voor het pensioenspaarfonds de reden om zelf (voorzichtig) te gaan beleggen: men ergerde zich aan het lage rendement op deposito's; nu zijn de spaarrentes heel wat lager dan toen).
Men gaat nu de deelnemers laten kiezen tussen sparen en beleggen. Dat klinkt mooi, maar de kans dat men door al die ophitserige adviezen kiest voor sparen tegen 0% is toch wel groot en dat pakt met hoge kans slecht uit, zeker als je met pensioensparen van plan bent de gelden veel meer dan tien jaar belegd te houden.

Het bovenste plaatje laat zien hoe veel pensioenbeleggingen meer opgebracht hebben dan sparen bij de bank. Het onderste plaatje laat zien dat het veranderen van de beleggingsmix in de jaren tachtig (men ging meer risico nemen) ook goed opgebracht heeft.

cartoon is van Hein de Kort uit het Financieele Dagblad (optiek)

4 april 2011

Architecture billing index long leading indicator voor bouw VS


De cijfers voor de Amerikaanse bouw zijn de laatste tijd behoorlijk knudde.
Bijna iedereen begint de hoop te verliezen dat het nog ooit goedkomt met de bouw in de VS.
Toch gloort er hoop: de Architecture Billing Index geeft aan dat er meer gebouwd gaat worden. Die index is al een tijdje op redelijk niveau, maar toch verslechterden de bouwcijfers. De grafiek laat zien dat dit vermoedelijk een kwestie is van gebrek aan geduld: pas na een behoorlijke tijd herstelt de bouw en zo zal het deze keer ook weer gaan.

zilverspeculatie in ETF's rukt op


Bianco becommentarieerde wat cijfers over hoe veel er in commodity ETF's is belegd. Dat is ruim $100 miljard. Het meeste zit in goud ($55 miljard) en zilver ($13 miljard). Dat bedrag voor zilver is snel aan het groeien en is eigenlijk al relatief veel te groot.
Al die speculatie in grondstoffen heeft geleid tot prijzen die ver boven de productiekosten liggen, maar producenten durven vaak nog niet nieuwe mijnen in productie te nemen tegen hogere kosten dan de huidige, bang als ze zijn voor wegvallende speculatievraag (bijvoorbeeld omdat de rente oploopt en voorraden niet meer zo goedkoop te financieren zijn).

inflatie



De inflatieverwachtingen verdisconteerd in voor inflatie geïndexeerde leningen is nog steeds op aan het lopen.
Nadat de Bank of Japan zo'n schep geld de wereld in heeft gestuurd en de wereld mee-intervenieerde om de yen laag te houden, is de impliciete inflatie versneld aan het stijgen. Ondertussen zijn er ook minder zonnige verhalen over inflatie gepubliceerd door menige broker.

Aan de korte kant is de stijging nog sneller dan aan de lange kant (men ziet kennelijk de huidige hoge grondstoffenprijsstijging en gelddrukkerij als tijdelijk).

In de VS is de stijging minder geprononceerd, maar toch is juist daar de reële rente tot vijf jaar zwaar negatief (=te laag, dat moet stijgen). Als de impliciete inflatie nog wat verder stijgt dan zijn de rapen ook gaar voor de meeste FED goeverneurs: dan zal ook Bernanke met rentebommen moeten gaan gooien. Daar kan hij beter maar vroeg mee beginnen, want in een verkiezingsjaar (2012) hiermee beginnen wordt je niet in dank afgenomen.

Die Trichet is niet helemaal gek als hij inflatie signaleert en daarom het rentewapen van stal haalt. Strong vigilance is nodig, anders krijgen we stagflatie.

3 april 2011

Aandelen kunnen verder stijgen volgens zilver/goudprijs


Als je kijkt naar de zilver/goudprijs, dan zijn aandelen veel te goedkoop (of zilver veel te duur). De zilver/goudprijs geeft aan dat het goed gaat met de wereldeconomie.

De zilverprijs kan nog verder stijgen, al is de situatie nu wel erg overbought. De goudzilverratio kan echter heel moeilijk onder de 16 zakken (de onderkant van de range 16-40 in de goudne/zilverenstandaard tijd)

S&P in de pas met ISM



Bianco en anderen roepen dat de S&P500 sinds augutsus (Bernanke werkt QE2 uit op symposium jackson Hole) veel meer is gestegen dan de fundamentals zeggen.

De S&P stijgt de laatste tijd 2,3 keer harder dan de verandering van de ISM.

Als je kijkt naar de stijging van de ISM dan is de S&P precies gestegen als wat je kon verwachten gezien wat de ISM deed. Normaal is dat de S&P500 hoort te stijgen met wat de winstverwachtingen doen en iets meer als de ISM stijgt (uspurchs in plaatje van Data Stream). D.w.z. het stijgt met winstverbetering* stijging ISM.

Ook Minack had een plaatje (driee posten geleden afgebeeld)waarbij je kunt zien dat de S&P heel goed meegestegen is met de daling van de initial claims, een fundamental die heel goed aangeeft hoe hard de Amerikaanse economie aan het groeien is.

Dus de beurs is door het geld pompen van Bernanke niet veel meer gestegen dan de fundamentals aangaven. Die fundamentals zijn natuurlijk wel wat verbeterd door al dat extra geld: men kreeg gemakkelijker krediet, meer vertrouwen etc. Maar je kunt niet stellen dat Bernanke een bubbel bij aandelen heeft gecreëerd (de waarderingen zijn nog steeds heel redelijk, zelfs erg laag als je het vergelijkt met de lage rente en inflatie)

Groei werkgelegenheid VS komt op gang



De groei van de werkgelegenheid in de VS begint nu ruim boven wat nodig is om de werkloosheid te doen dalen te komen.
De gepubliceerde groei is nog niet zo hoog, maar zal nog wel wat naar boven bijgesteld gan worden. Het midden- en kleinbedrijf is nu eindelijk behoorlijk wat banen aan het scheppen en die worden voor een deel pas met vrij grote vertraging opgepikt in de surveys (via het birth/death model van nieuwe/failliete ondernemingen).
Het gaat nog niet goed in de bouw en ook niet met de werkegelegenheid aldaar en ook de lokale overheden zijn nog steeds ambtenaren aan het ontslaan. Maar in de rest van de economie gaat het nu zo goed dat er toch een behoorlijke groei van de werkgelegenhied is.
Ook de wat ruimere definiteis van werkloosheid en arbeidsparticipatie beginnen nu uit te bodemen of te verbeteren.
Het gaat goed met de daling van de initiële aanvragen voor werkloosheidsuitkerngen, er zijn meer uitzendkrachten nodig, er komen meer vacatures, er zijn miner massaoontslagen, d.w.z. de werkgelegenheidsgroei kan verder verbeteren.
De groei wordt pas echt goed als de bouw weer op gang komt en dat komt ook nog wel, ergens in de tweede helft van 2011 denk ik.

Het aantal gewerkte uren stijgt harder dan de van de groei werkgelegenheid en het inkomen daaruit stijgt weer harder dan het aantal gewerkte uren. Het moet nog verder verbeteren, maar wat we nu zien is genoeg om consumptiegroei OK te maken.

1 april 2011

ISM nauwelijks gedaald, mar daling ingezet


Al heel lang vergelijk ik de ISM met wat er gemiddeld gebeurde als de ISM onder 35 dook (idee was van Benderly). De ISM herstelde volgens het boekje. Eerst bleef de ISM wat achter, daarna ging hij bijna op het gemiddelde liggen en sinds kort ligt de ISM boven wat er gemiddeld gebeurde.

Zoals vorige maand al gedacht kan de ISM boven het historisch gemiddelde blijven, maar gaat hij wel dalen. Voorlopig blijft de ISM wel boven 55 en als de bouw in de tweede helft van 2011 aantrekt dan kan de ISM zo maar weer gaan stijgen

S&P stijgt op fundamentals zoals initial claims, niet zo zeer alleen liquiditeit



De club van optimisten klaagde dat ik beter naar Minacks grafieken moest kijken en die kletskoek van Bianco maar niet moest geloven: de S&P500 is vrijwel geheel op fundamentals gestegen, zie het plaatje van de initial claims voor werkloosheid in de VS en vermoedelijk vrij weinig door QE2. QE2 heeft betrekkelijk weinig invloed gehad op de rente. Deze is meegestegen met het positieve macro nieuws tot de Jasmijnrevolutie.
Daarna is de rente achtergebleven bij het goede macro nieuws. Dat achterblijven kan ongedaan gemaakt worden als er geen nieuwe rampen plaatsvinden in Midden Oosten/ Japan. Het macro nieuws is iets te goed geweest en gaat nu weer afzwakken tot Goldilocksniveau, met lagere maar nog steeds hoge PMI’s/ISM’s.

Hatzius: cliffing van de beurzen naar beneden



Hatzius van Goldman Sachs, de beste economist volgens de jaarlijkse opinipeilingen van extel etc, heeft een nieuwe term uitgevonden: cliffing. Daarmee bedoelt hij de plotselinge val van kapitaalmarkten als quantitative easing (of een andere schok, maar op het ogenblik heeft hij zijn vizier vooral op het einde van quantitative easing gericht in juni) ophoudt.

Bianco schatte in zijn maandelijkse conference call gisteren die val op 15% initieel (sinds augustus zijn aandelen 30% opgelopen, 15% door verbetering fundamentals, 15% door extra liquiditeit; dat extra vanwege liquiditeit wordt ongedaan gemaakt).
Inflatieverwachtingen zijn toppen aan het zetten en dat betekent dat de quanbtitative easing deels ongedaan gemaakt moet worden. Als de inflatieverwachtingen te veel oplopen dan roept het volk om bezuinigingen (austerity). De republikeinen voelen dt haarfijn aan en zullen het schuldenplafond van Amerikaanse staatsleningen niet verhogen (ze zouden wel gek zijn om dat te doen, meer dan 70% van de Amerikanen is hier zwaar op tegen, tegenste,,em zorgt ervoor dat democraten voor gek gezet worden en in moten binden met hun kostbare wensen voor niet stemmende delen van de bevolking, dat ,moet maar eens ophouden).)
Dit zorgt voor een extra cliffing.
Daarna krijg je nog cliffing omdat overshooting normaal is.
Ook dit speelt de republikeinen in de kaart: de kansen op herverkiezing van Obama verdampen.

De huizenmarkt zorgt ook voor plotselinge dalingen van beurzen. Foreclosures zijn tijdelijk afgenomen door de juridische problemen vanwege niet voldoende goede documentatie. Ondertussen is er een enorm opgespaarde hoeveelheid nieuwe foreclosures aan het ontstaan. Foreclosures zijn tijdelijk afgenomen vanwege juridische problemen bij de afhandeling, waardoor de huizenprijsdaling beperkt werd. Dat gaat als een boomrang terugkomen: foreclosures gaan nu weer enorm in aantal toenemen, met als gevolg grote daling van de huizenprijzen (20%+).

QE2 heeft geleid tot het inkopen van staatsleningen bij gezinnen in de VS, waardoor deze gezinnen extra konden consumeren. Nu gaat het omgekeerde gebeuren. De FED gaat staatsleningen verkopen die gezinnen moeten kopen. dat zorgt voor een extra val van de consumptie boven op de val die nodig is om de schulden te betalen.
Dit leidt tot zo'n verslechtereing van de vooruitzichten voor de consumptie dat China niets anders kan doen de amerikaanse staatsleningen in te ruilen voor veiligere beleggingen.

Infatie werd aangewakkerd door QE2. Nu gebeurt het omgekeerde: deflatie. Vooral grondstoffen zullen nu moeten decimeren in waarde nu Amerika , Europa en vooral Japan minder grondstoffen gaan consumeren. China kan dit maar bepekt opvangen, te meer omdat de overheid het lenen met als onderpand grondstoffen als koper gaat terugdringen (dit was de enige mogelijkheid om te kunnen blijven lenen terwijl de reserve ratio bij banken zo verhoogd werd). Dit maakt grote hoeveelhgeden koper en andere grondstoffen vrij, hetgeen de val van grondstoffenprijzen vereregert.

Een en ander zal leiden tot ernstige deflatie, nieuwe recessie, val van aandelenbeurzen met minimaal 30%, misschien 65% en rentes op 30jaar rente beneden 2%.
En dan moeten we nog hopen dat de onrust van Libië niet overslaat naar Saoedi-Arabië, anders staat de olie zo op $300 (en een jar later dan weer wel op $30).


Bernanke en Obama zullen afgezet worden, maar het kwaad is dan al geschied. Zij zullen herinnerd worden als veroorzakers van de grote depressie na 2007, de winster van de Kondratieffgolf.

(plaatje:“Vive la crise“ Uploaded on February 19, 2009 by caprilemon
op radio recessie)

31 maart 2011

Europese inflatie eerst omhoog, dan omlaag




Capital Economics ziet de Europese inflatie eerst flink stijgen en dan goed afkomen (een beetje zoals de Bank of England ook hoopt voor Engeland). Dit betekent dat de ECB eerst enthousiast gaat verhogen en dan ineens stopt eind dit jaar/ begin volgend jaar.

Benderly (andere twee plaatjes) ziet de inflatie eind dit jaar / 2012 ook afkomen als de olieprijs niets bijzonders doet. Op korte termijn is de stijging te hard gegaan, maar voedsel- , energie- en bepaalde dienstenprijzen stijgen nog heel even door.

Tepco/ Ierland bom onder de credit markt


TEPCO kan rekening krijgen van 11 Triljion yen ($133 miljard), bijna € 100 miljard om de kernschade op te ruimen volgens BAML.
Oplossing binnen 2 maanden: dan slechts 1T yen schade
6 maanden: 3T schade
Bij 10-11T denkt men dat Tepco aan moet kloppen bij de faillissementrechter

Bloomberg: Tepco Shareholders May Be Wiped Out After Nuclear Crisis (1)(http://noir.bloomberg.com/apps/news?pid=20602005&sid=aUOruHvHDgDI)
De Bloombergtitel (1) geeft aan dat er nog heel wat vervolgen geschreven gaan worden over het drama van Tepco.

De marktwaarde van Tepco daalde van 3.5Triljion naar 0,8Triljion yen (-77%). De bezittingen waren 13,8Trilion yen (nu dus aanzienlijk minder) bij schulden van ongeveer 10T yen (niet minder geworden; lijkt wel een beetje op halve omvang van staatsschuld klein Europeriferieland) en cash van 0,7Triljion yen.

Het is een blinde gok wat de schade gaat worden en in hoeverre die door Tepco betaald moet worden. Het kopen van aandelen Tepco is daarmee ook een blinde gok geworden: je kunt alles verliezen, maar ook meer dan 100% winnen en uiteraard ook alles wat er tussenin zit. Zo lang niets verstandigs is te zeggen over hoe lang de nucleaire ellende aanhoudt en in welke mate de Japanse overheid Tepco van de claims gaat verlossen is het een ondoenlijke zaak de beleggingsmerites van Tepco te beoordelen (het enige dat je kunt zeggen is dat de risico’s heel groot zijn).

De rente op schuldpapiertjes van Tepco hebben nog niet helemaal Portugees/ Iers/ Griekse niveaus bereikt, maar dat kan nog komen.
Ondertussen is ierland hard aan aan het sturen op defaults voor hun bankleningen.

Die twee vuiltjes maken de outperformance van credits ten opzichte van staatsleningen ineens onzeker.