7 december 2012

corruptie in de wereld

Nederland nog net in de top 10, China staat tussen Italië en Griekenland in. Dat is te slecht en China wil daarom er wat aan gaan doen.
http://ftalphaville.ft.com/files/2012/12/corrupt-590x319.jpg
De westerse landen zijn niet corrupt, de rest avn de wereld wel, zo stelt de kaart hierboven. Botswana scoort onverwacht hoog. Geen wonder dat de credit rating zo hoog is. Het verband tussen credit rating en corruptie is hoog. De VS staat op plaats 19, dus zo raar is het niet dat aan de AAA rating is getwijfeld.
Shakespeare zou verbaasd zijn over de eerste plaats van Denemarken.
Weinig corrupt komt verrassend goed overeen met een hoog percentage mensen die bij linked in zeggen dat ze creatief zijn.(bron http://qzprod.files.wordpress.com/2012/12/linkedinbuzzwords.png)

Apple in 2015 2020 2025

Munster van Jeffray Piper had bovenstaand schema hoe Apple tracht de gadget wereld te veroveren.
http://www.businessinsider.com/apple-is-quietly-working-to-destroy-the-iphone-2012-12
Apple zou volgens Munster al bezig zijn de iPhone markt op termijn om zeep te helpen via de speciale brillen (draagbare iPhone; ik blogde hier al over met de Google bril 

Apple TV zou in 2013 op de markt kunnen komen tegen een prijs van $1500-2000 (ik had dat eind december 2011 als een van mijn 10 verrassingen voor 2012 opgevoerd, dat was dus kennelijk een jaar te vroeg, curieus genoeg is het een van de betrekkelijk weinige van die voorspellingen die niet uit lijken te komen).

Stemherkenning is kennelijk sinds 2010 flink aan het oprukken. Dat kan overigens een heel grote markt worden. Stemherkenning werd in de jaren 70 al als grote markt gezien, maar kwam maar niet van de grond.

3D printing, daar heb ik ook al over geblogd http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2012/06/ik-heb-al-enkele-keren-geblogd-over-3d.html, , http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2011/02/3d-printer-van-stradivarius-tot-organen.html komt kennelijk pas rond 2020 op grote schaal.

Nanorobots ziet Munster ook rond 2020 komen. Die zijn o.a. heel belangrijk in de geneeskunde, dat kan opereren zonder flink met messen te snijden mogelijk maken.

Die self driving cars, ook al van Google, die zal denk ik veel eerder komen dan 2030. Niet a;;een Google en Apple denken hierover, maar Volvo en Mercedes lijken verder http://www.businessinsider.com/volvo-successfully-tests-road-train-2012-12

Niet genoemd is het virtueel projecteren van mensen zoals  ttp://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2012/04/tupac-hologram-gaat-optreden.html en

6 december 2012

De plannen van Duitsland, VS en China: Schäuble, Xi en Norquist


Opvoeding richting spaarzame fiscale unie, hervormingen richting consumentisme met minder consumptie, spaarzame kleine overheid

De laatste dagen zijn er wat verhalen verschenen van politici hoe ze over de toekomst denken en wat de politiek moet doen.

Schäuble vertelde in de Wall Street Journal ( Matthew Kaminski: Trying to Save Europe 'Step by Step'
Finance Minister Wolfgang Schäuble on Germany's balancing act between euro scold and bailout enabler.

) dat de eurozone in kleine stappen op weg is naar een bankenunie en fiscale unie op basis van Duitse degelijkheid. Dat duurt even en je moet Zuid-Europa helpen, maar dan sta je uiteindelijk sterk. De Duitsers zijn behoorlijk solidair. Die houding maakt het overigens voor het VK een bittere noodzaak uit de EU te treden, want zij kunnen niet mee in die fiscale en bankenunie.


Xi en Li moeten in China gaan uitleggen waar ze voor staan. Dat is te zien in stukjes in FT Alphaville en the Economist bijvoorbeeld. Ze ontpoppen zich als bestrijders van corruptie en overmatige franje (China’s Xi to let a hundred flowers wilt – FT). In Maopak gaan ze te keer tegen corrupte politici die veel te veel geld verkwisten, veel te lange redevoeringen en kletspraatjes houden en de gevestigde belangen de hand boven het hoofd houden. Reform, reform is nu hun devies (en laten  we hopen dat ze hiermee doorgaan, want ze staan te boek als conservatief). Ze moeten consumentisme gaan propageren via hervormingen nu het demografische dividend (van de snel groeiende beroepsbevolking) is opgedroogd. Ze willen de groei in het binnenland stimuleren en urbanisatie (een en ander viel reuze goed gisteren op de chinese beurzen).

In de VS ontvouwde Norquist in de New York Times dat republikeinen via debat over  debt ceilings de uitgaven van de overheid moeten gaan kortwieken. Je moet die debt ceiling elke keer met een klein bedrag verhogen, zodat je het verkwistende kind van de Amerikaanse overheid elke keer op het matje kunt roepen.

 Wat een verschil tussen Europa, China en Amerika. In China en Duitsland denkt de politiek vooruit en in Amerika achteruit. In China moet men corruptie bestrijden en in Europa moet men solidariteit invoeren voor één Europa.

Pauw en Witteman en de pensioencrisis


Bij Pauw en Witteman worden de laatste dagen nieuwe rampverhalen verteld over de pensioencrisis. Over tien jaar is de pensioenpot voor meer dan de helft op, zo vertelde verzekeraar Peter Verhagen gisteren. Dat is dus waar zo wisten Pauw en Witteman, meneer Krol u, als discussiant van vandaag, zwetst als u denkt dat over tien jaar nog meer dan de helft van het huidige bedrag in de pensioenpot zit.

Krol zwaaide letterlijk met papieren van projecties van het ABP en andere pensioenfondsen waaruit blijkt dat over tien jaar het fondsvermogen helemaal niet lager is dan vandaag volgens hun berekeningen. Omdat de duratie van de verplichtingen bij de meeste pensioenfondsen zo’n 15 tot 20 jaar is, kun je van de huidige verplichtingen inderdaad verwachten dat die in de komende tien jaar tot uitkering komen. Daar is niets rampzaligs aan, niets schandelijks, dit is geen beroving van de ouderen van de jongeren. Maar elk jaar worden er ook weer premies betaald en er is in de meeste jaren rendement op het vermogen. Daarom is het niet zo duidelijk of de pensioenpotten kleiner gaan worden.

Krol haalde ook de enorme groei van de pensioenfondsen aan, bijvoorbeeld sinds 2000 zijn de pensioenpotten meer dan verdubbeld ondanks twee van de grootste beurskrachs en de kredietcrisis.

5 december 2012

fiscaal klif als 2010

Het bovenstaand plaatje van Strategas geeft aan wat er kan gebeuren als men wel op tijd het fiscaal klif oplost, dan gaat het zoals in 2010.
Men schuift de onzekerheden van het fiscaal klif terzijde en richt zich op de verbeterende economische vooruitzichten voor Amerika op de middellange termijn door de huizenmarkt, pent up demand investeringen, groei aantal huishoudens, minder bezuinigingen na 2013, winststijgingen in 2014.

Boemerangscenario waarschijnlijk bij fiscaal klif Amerika

De onderhandelingen over het fiscale klif gaan te langzaam om de deadlines te halen. Op 17 december gaat Obama op vakantie naar Hawaï en op 18 december (uiterste datum) moeten de voorstellen ingediend zijn voor de laatste lame duck sessie van het parlement.

Vlak voor kerstmis wordt het duidelijk: we zitten in het boomerang scenario. Men komt er niet voor 18 december uit, maar na 1 januari zal men hals over kop iets moeten doen. Het gevolg kan dan zijn eerst een forse val in de economie en dan een krachtig herstel, een boemerang, bungejump scenario. De markt blaast alle kaarsjes uit en stort neer richting 1200 op de S&P500.

Dan wordt er alsnog een voorlopig compromis in elkaar geknutseld voor het fiscale klif en vanaf wie weet maart als het wat definitiever wordt dan gaat het hopelijk weer crescendo.



We storten met een beetje pech zowel in het fiscale klif als het monetaire klif (einde Operatie twist) als het winstklif (verwachte winst 2013 S&P500 gaat 10% omlaag)

Het schaakspel van het fiscale klif nadert de beslissende fase. Eerst deed Obama c.s. zijn zet en nu hebben de republikeinen hun tegenzet gedaan.

Nu is er een heleboel bedenktijd nodig voor de democraten. De republikeinen hebben plannen ingediend om de belastinginkomsten te verhogen ($1000 miljard tegen $1600 miljard Obama). Maar hier aan vast zaten verlagingen voor Obamacare etc. Een en ander vraagt om hervormingen van het uitkeringssysteem. Ja, dat moet gebeuren, dat weet men in Amerika ook wel, maar hoe krijg je dat in Godsnaam voor kerstmis voor elkaar? Niet met een lame duck sessie.

Ik zou het niet weten en steeds meer Amerikanen beginnen ook naar die mening te neigen. Geen akkoord over het fiscale klif voor kerstmis en maar een kleine kans voor oudjaar. Daarom gaan nu hele volksstammen na het vertrek van Sinterklaas niet meer in de kerstman geloven maar in het Boemerangscenario.

Het begint bijna zeker te worden dat capital gains tax en dividend tax van 15 naar 23,8% gaat (en bij vorige verhogingen was de beurs daar niet blij mee).
Verder moet een en ander voorlopig uitgesteld worden en dat zal wel gebeuren.

De echte pijn zit volgens sommigen in de debt ceiling. Bijvoorbeeld:
http://economix.blogs.nytimes.com/2012/12/03/the-debt-limit-is-the-real-fiscal-cliff/
The Debt Limit Is the Real Fiscal Cliff

(plaatje van Bianco) Voor eind december wordt de debt ceiling geraakt. Via een greep in de kas van o.a. de sociale fondsen kan men nog tot in februari voort, daarna gaat de Amerikaanse overheid deels dicht zonder verhoging debt ceiling,

Door de verkiezingsuitslag moeten de republikeinen inbinden over belastingverhogingen.etc, ze staan daar zwak. Ze staan wel sterk bij de onderhandelingen over de debt ceiling. Die dreigen ze maar met muizenbedragen per keer te verhogen, zodat ze bezuinigingen op van alles en nog wat en vooral Obamacare kunnen afdwingen (te veel obstructie is niet mogelijk, dan mag de president de debt ceiling verhogen).
 
Het is wel mogelijk dat de republikeinen akkoord gaan met verlenging van de Bush belastingverlagingen voor alleen de middenklasse in ruil voor andere zaken: men noemt dit het Doomsday scenario. Die uitruil zal moeizaam zijn en niet geregeld voor 18 december.





3 december 2012

correlatie aandelen obligaties en de safe havens van Dylan Grice

We hebben in de geschiedenis meestal gezien dat de correlatie tussen aandelen en staatsobligaties laag was. In tijden van crisis was de correlatie lager.
Na 1971, de val van het vaste wisselkoersensysteem Bretton woods en de loskoppeling van de dollar van goud. zie je een zer positieve samenhang tussen aandelen en obligaties. Eerst was er door het inflatieprobleem het verhaal dat als het slecht ging met de obligaties het nog veel slechter ging met obligaties en na ingrijpen Volcker sinds 1981/2 dat hoe goed het ook ging met obligaties het nog beter ging met aandelen.
Na 1998 werd dat verband ineens weer negatief en na 2007 buitengewoon negatief.

Grice ziet dat als gevolg van eerst de bubbelwaardering van aandelen die gecorrigeerd moest worden en daarna werd het erger door de crisis.

ISM valt tegen

Met 49,5 viel de daling van de ISM tegen, ook vergelken met de trend van de retail sales en de initial claims voor werkloosheid. Sandy kan een rol gespeeld hebben en in mindere mate zwakte van de Chinese economie.

2 december 2012

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De angsten voor het fiscale klif in de VS gingen behoorlijk op maar toch uiteindelijk weer neer. Hetzelfde geld voor de angsten voor rampspoed vanwege onvoldoende bezuinigende Zuid- Europeanen.

In de VS werden de cijfers nog steeds vertekend door de orkaan Sandy. Beschikbaar inkomen groeide niet, bestedingen ook niet over oktober/ november. Chicago atctivity Index (vergaarbak van 85 surveys) daalde tegenvallend over ktober (door sandy). Initial claims voor werkloosheid daalden nogmaals flink na de voorgaande stijgingen. De huizenprijzen stegen wat, maar voor seizoen gecorrigeerd niet. De trend blijft goed, al waren sommige cijfers over oktober minder goed. Het consumentenvertrouwen krabbelt hierdoor langzaam weer op. Nieuwe orders  kapitaalgoederen ex de volatiele componenten herstelden mooi.  De groei van het BNP over het derde kwartaal werd bijgesteld van 2% naar 2,7% op betere groei van de voorraden, wat leidde tot neerwaartse groeibijstellingen voor het vierde kwartaal (meer dan 1,5% zit er niet in tenzij men ineens veel extra kerstinkopen doet).

.In Japan steeg de industriële prroductie na flinke dalingen. Ook detailhandelverkopen stegen na daling.  De dienstensector kromp weer. Stagnatie ook in Japan.

In Europa steeg de werkloosheid onverdroten verder, de dienstensector ligt er zwakjes bij en Draghi verwacht pas later in 2013 herstel.

In Brazilië viel de groei van het BNP in het derde kwartaal flink tegen (0,6% niet geannualiseerd ondanks de xtra verkopen van auto's)

de sinterklaasmalaise

In zo'n debat over sinterklaascadeautjes op Nederland 2 was het publiek buitengewoon denigrerend ten opzichte van een succesvol zakenman die zijn kinderen met de sint wilde verwennen. € 150 per kind had hij er wel voor over, ze waren maar eens in de juiste leeftijd en nu had hij het goed.
Wat een aso was die man, vond het publiek. Je gaf een totaal verkeerd signaal naar je kinderen. Die denken dat je van zelf altijd veel cadeautjes krijgt en er niets voor hoeft te doen. De werkelijkheid is immers anders: crisis. Je moet je kinderen opvoeden dat het crisis is. Hard werken en niets krijgen, zo hoort het. Dat is het Nieuwe Normaal.
Kinderen weten die dure cadeaus toch niet te waarderen, die schuiven ze een seconde later toch weer terzijde en dan vragen ze om meer.
Je steekt de ogen van de kinderen uit die al in de crisis zijn ondergedompeld. Dat mag je toch niet doen.
Heel schoorvoetend werd dan wel opgemerkt dat als iedereen geen cadeautjes van enige omvang meer koopt die crisis pas echt rampzalig wordt en dat je toch je geld mag uitgeven, maar dat kon natuurlijk niet op genade rekenen. Wat een aso was die zakenman toch die veel cadeautjes aan zijn kinderen wilde geven. De zakenman wist dat hij het programma was binnengelokt om tegenover al die bijstandmoeders  de ellendeling te spelen die wel ruim cadeautjes gaf, maar hij was dapper en had doorgezet zich te laten bespotten.  Ik denk dat hij na de uitzending het bedrag van cadeaus aan zijn kinderen maar eens flink verhoogd heeft. Dwars zijn levert immers vaak de beste resultaten. Zonder dit soort zakenlieden komen we nooit uit de ons steeds meer aangeprate crisis.

goed nieuws van de afgelopen week

De markt bleef opgewekt onder de voorgestelde oplossing om van de Griekse schulden een zero coupon perpetuele schuld te maken.
De enorme stress van het bankensyseem in zuid-Europa lijkt nu toch echt wat af te nemen en dat betekent weer een hinderpaal minder om tot positieve groei in Zuid-Europa te komen. Gezien de enorme verbeteringen van de saldi van de lopende rekening heeft men hier echt  een goede vooruitgang gemaakt: Griekenland, Spanje, ierland en Portugal zijn weer concurrerend, jaren eerder dan gedacht (wel tegen een hoge prijs, maar die is nu betaald, dat is achter de rug).



het percentage aandelen dat boven het 50-daags gemiddelde noteert bodemde begin november en lijkt zoals zo vaak (als er geen schok komt)  door te stijgen tot ongeveer 80% of meer boven het 50-daags gemiddelde ligt
We zagen van de week twee keer dat de markt aan het einde van de dag wanneer  men denkt dat de sterke handen kopen en dat die handen slim zijn flink omhoog krulde. Eentje kwam toen een politicus zich liet ontvallen dat democraten en republikeinen elkaar tot slechts ongever $20 miljard genaderd waren bij de oplossing van het fiscale klif. Over zo'n pietluttig bedrag kun je de boel niet meer laten afspringen.
Het fiscale klif van de VS zal uiteindelijk slechts een molshoop blijken, maar eerst moet het politieke spektakelstuk verder ten tonele gevoerd worden. Wie het eerst beweegt is de klos, daarom komt de oplossing pas echt na/vlak voor kerstmis zo hoor je steeds, maar het komt (en ja, belastingen worden verhoogd, maar niet zo veel als Obama voorstelde (($1triljoen i.p.v. 1.6 triljoen in tien jaar meer) en de rijken gaan meer belasting betalen, maar niet zo veel als Obama wil) en er wordt een postzegeltje bespaard op medicare).

Jan Hatzius van Goldman Sachs is zich ook aan het bekeren tot de gelovers in hoge groei in de VS later in 2013 als het fiscale klif genomen is.
De huizenamrkt helpt flink, het aantal gezinnen groeit weer, er is pent up demand voor investeringen en auto's, locale overheden hebben wel genoeg bezuinigd etc.
Er wordt zo veel progressie gemaakt met de olie- en gaswinning in de VS dat John Mauldin er zelfs positief van wordt. Men wil de naam van de United States  nu veranderen in Saudi America volgens enkele artikelen in de pers.

De economische groei in de VS werd naar boven bijgesteld van 2 naar 2,7% (weliswaar door voorraden, maar toch).
De initial claims voor werkloosheid herstelden na Sandy goed (vertekening door Sandy en Thanksgiving wel nog onduidelijk).
De huizenmarkt in de VS liet weer mooie cijfers zien (pending home sales, huizenprijzen)
De nieuwe orders voor kapitaalgoederen ex defensie etc herstelden met +1,7%  over oktober

In Japan herstelde de industriële productie stevig, het aantal housing starts steeg op jaarbasis 25%. Zelfs Lombard Street Research denkt dat er even wat minder slecht neiwus uit Japan komt.

In China viel de PMI weer mee en vooral de Koreaanse exporten (een van de belangrijkste leading indicators voor de wereld volgens bijvoorbeeld Goldman Sachs)verrasten positief. De Chinese yuan stijgt keurig verder, ook al is de euro sterker aan het worden tegen de dollar (veel stijging van de euro zit niet in het vat met al die zware barrières op 1,31, 1,33 en 1,35).

1 december 2012

Siegel natuurlijk optimistischer dan Gordon en Grantham

A Critique of Grantham and Gordon
The Prospects for Long-term Growth
Het kon niet uitblijven, Siegel moest reageren op de sombere verhalen van Grantham en Gordon voor de komende 50+ jaar.
Zijn constantes zijn helemaal geen stille dood gestorven. Hij gelooft nog heilig in de structurele trend van stijging BNP per hoofd per jaar van 1,8% per jaar in de VS. Buiten de VS, in de Opkomende landen zal het beter zijn, dat is het verschil dit keer (de vooruitzichten op lange termijn waren nog nooit zo goed voor de Opkomende Landen)

Siegel ziet niet zo'n verschil tussen de groei van de grote technogische revoluties rond 1800 en 1900 en 2000. Het is en blijft 1,84% per jaar, hoe Gordon ook z'n best doet de uitvindingen rond 1900 op te hemelen (en Siegel is het ermee eens dat die uitvindingen van rond 1900 belangrijker zijn dan de huidige (ik niet)) . Niets wijst erop dat de huidige drijvers van de ICT revolutie nu zwakker zijn dan die van rond 1900.

Tegen de 6 tegenwinden van Gordon werpt hij in:
1. demografie, de winst is gemaakt, alle vrouwen die het kunnen werken al, dat gaat niet verbeteren: men zal tot op hogere leeftijd moeten doorwerken, men zal ouderen efficiënter inzetten
2.onderwijs. Eens, Amerikanen raken achterop.
3. inkomensongelijkheid. Dat gaat in golven en het zal deze keer niet zo anders gaan. de ongelijkheid zal wel weer gaan teruglopen.
4.globalisatie is slecht, kost middenklasser zijn baan: dit is onzin, meer welvaart in Opkomende Landen zal iedereen helpen (zelf ben ik er minder van overtuigd dan vroeger).
5.milieu en dure grondstoffen. De trend van goedkopere grondstoffen van de laatste 200 jaar is niet gebroken. Dit is het hoofdpunt van Grantham dat de VS nooit meer hard kan groeien. We zijn nog lang niet op het punt dat je meer en efficiënter grondstoffen kunt winnen. Technologie zal nog enorm verbeteren.
6. te veel schulden. Siegel ziet dit ook als een tegenwind, alleen een minder erge.

Siegel: Al dat pessimisme over groei, dat is een van tijd tot tijd optredend fenomeen. Het kapitalisme dat was toch een waardeloos systeem zei men na de jaren dertig. Toch bracht het communisme minder welvaart en het kapitalisme herstelde. Angst dat grondstoffen onbetaalbaar en schaars zijn/ worden, dat is ook van alle tijden. Dat komt allemaal wel weer goed.

 


 

De groenen geven alle hoop op voor snel schone energie

Alternatieve energie is duur. ja allicht, fossiele energie moet flnk goedkoper zijn, anders wordt het weggeconcurreerd
Zonne-energie moet het worden, maar voordat dit voldoende kan produceren moet er nog heel wat geïnvesteerd worden. ook moet een en ander heel wat efficiënter in elektriciteit omgezet worden. dat investeren is verliesgevend en riskant en moet daarom zwaar gesubsidieerd worden.
Nog 15 jaar wachten, dat zijn heel wat nachtjes, en dan komt het er echt aan, schone energie en masse.
Bijna overal bezuinigen overheden susbsidies voor schone energie weg en via fracking denkt men hier voorlopig mee weg te komen.
bron: http://www.businessinsider.com/people-are-losing-hope-for-green-energy-2012-11#

Waardoor ben ik de laatste weken verrast?


Niet door Sinterklaas, die bestaat nog steeds niet ondnaks alle gelijkenis met bernanke.
In de eerste plaats heb ik last van zigzag denken over de economie van de Eurozone (ja recessie zet door/nee het verbetert tot stagnatie). In oktober hield ik nog vast aan de opwaartse trend van de Citigroup Economic Surprises index gevoed door betere groei van M1, eind oktober schrok ik hevig van het plaatje dat de Duitse autoproductie zo veel hoger was dan de verkopen en er daardoor in Duitsland en Frankrijk geen groei in het vierde kwartaal zou zijn. Heel het jaar had ik gedacht dat in het vierde kwartaal van 2012 het economisch herstel zou beginnen in de eurozone en dat ging ineens in rook op. Tegelijk had je in de VS allerlei parallel met de economie lopende indicatoren waarop men nowcasting baseert die aangaven dat de groei in het vierde kwartaal in de VS buitengewoon laag zou zijn, circa 1-1,5%.

En ineens kwam er weer meer optimisme, dat men toeschrijft aan meer hoop op oplossen van het fiscale klif. Dat is niet meer dan een molshoop, zo zegt men ineens. Of dat de reden is voor de structurele stijging sinds 6 november waag ik te betwijfelen, wel voor woeste intraday stijgingen. Het was de meevallende IFO die mij zeer verraste, betere weekcijfers uit de VS. Beter nieuws uit China en ontluikend optimisme over de industriële cyclus op korte termijn in de wereld (verrassing voor mij dat steeds vaker te lezen) en in de VS voor de lange termijn (dat verbaast me al langer) die de markt vleugels gaf.

 Er zijn allerlei storende zijverhalen, zoals het fiscale klif en de invloed van Sandy in de VS en het gedoe over Griekenland (weer even het blikje een schop gegeven) en Spanje wanneer het OMT in werking zet. Hoe verderfelijk gaat het in Frankrijk waar Hollande nog heel wat moet doen voor hij op Mitterand gaat lijken.

De wall of worry is groot. Alhoewel sommigen juist vinden dat die wall of worry niet meer bestaat. Er zijn heel weinig beren, alleen maar heel veel mensen die in een correctie geloven. er zijn overigens ook weinig uitgesproken bulls. De VIX is laag, helemaal niet in overeenstemming met angsten over het fiscale en monetaire  klif en Europa.

Maar de basis van de verhalen is dat zo lang de centrale banken zo lief zijn en de bankproblemen lijken te stabiliseren (in Zuid-Europa groeien de bankdeposito’s weer en dalend e Target2 saldi) moet men positief denken totdat het macroverhaal  weer slechter wordt (de laatste jaren blijkt steeds dat daar niet veel voor nodig is) of dat men de optimistische verhalen voor de lange termijn in de VS te veel aandacht geeft (ook al gaat dat uitkomen)..