Howard Marks (Oaktree) en zijn beleggingswijsheden

Een uitgebreid verhaal (meer dan een uur) door Howard Marks ( de grote goeroe van Oaktree) bij http://thereformedbroker.com/2015/03/30/howard-marks-live-presentation-google/
Daarin vertelt hij een aantal oerprincipes bij beleggen.
Deze zijn bekend, maar het is toch pakkend als iemand het zo goed weet uit te leggen als Marks.

1. je hebt niets aan voorspellingen (Galbraith: forecasting is futile).
De meeste voorspellingen zijn een soort extrapolatie. Als je zo'n consensusvoorspelling doet en deze uitkomt, dan ga je niets extra verdienen op de beurs.  Als je een voorspelling maakt die erg fwijkt van de consensus en die komt uit, dan kun je veel geld verdienen. Degenen de dit soort voorspellingen grossieren hier vaak in. Als de voorspellingen niet uitkomen, dan ga je flink het schip in als je er zwaar op in gezet had.

2. de wereld zit vol random gebeurtenissen, De werkelijkheid is anders dan je basisscenario.
Zelfs als je een goede kijk had op de gemiddelde uitkomst en de spreiding hieromheen, dan kun je toch nog verrast worden door de werkelijke uitkomst van wat er gebeurt. Er is meestal geen vaste uitkomst, er is altijd een waaier van mogelijke uitkomsten. Daarom kun je verkeerd zitten, terwijl je een goede kijk had. Of je kon gelijk krijgen voor de verkeerde redenen. Maar een ding is zeker: je zit er vaak naast met voorspellingen. Er zit veel toevalligheid in wat er uiteindelijk gebeurt.

3.Win je door fouten te vermijden of door grote winnaars te kopen
Marks vergeleek het met tennissen. Hoe wint iemand als Nadal? Door winners te slan, die de tegenstander onmogelijk kan terugslaan. Hoe wint de amateurtenisser? Door zo veel mogelijk ballen terug te slaan, door zo min mogelijk ballen in het net te slaan of uit.
Beleggen win je door fouten te vermijden is een populaire theorie. Investing is a losers game.
Bond Investing is a negative art. Je moet de losers vermijden (vooral bij beleggen in credits natuurlijk).
Geen belegger zit steeds in het first quartile. Als je hier op inzet, krijg je te vaak het lid op de neus. Gemiddeld door de jaren scoor je dan vaak slecht. De beleggers die de meeste jaren het iets beter doen dan gemiddeld mar nooit erg veel slechter dan gemiddeld, dat zijn de grote winnaars op termijn.
Daarom zet Oaktree in op het iets beter doen dan de mediaan met vermijding van echt slechte resultaten.

4.what the wise man does in the beginning does the fool in the end
de cyclus is dat je eerst de innovatieve belegger hebt (die pakt de grote winst), dan de imitator en dan de idioot (die de grote verliezen pakt).  Marks gaf het voorbeeld van beleggen in high yield, junk bonds. Die waren in het beleggingswoordenboek gedefinieerd als ondeugdelijke beleggingen, slechte beleggingen. Dus was het eenvoudig te concluderen dat men te pessimistisch was over de belegging. Veel beleggingsvoorschriften verhinderden en verhinderen het beleggen in niet investment grade obligaties. Dat bood kansen. Maar nu zie je dat langzaam de idioten de markt in komen. Ze gaan akkooord met veel te lage rentes voor high yield obilgaties, met slechte convenaten (of zelfs geen). Men doet alles om de 0%- rente te vermijden. Zonder kennis van zaken en risico's biedt men tegen elkaar op. dat gaat verkeerd aflopen.

5. Never forget the six foot man that drowned in a river of on avarage five foot deep.
The skydiver must be right more than 98% of times.
Een belegginsgprotefeuille moet het niet alleen goed doen in het basisscenario, maar ook bestand zijn tegen slechte uitkomsten.

6.Being too far ahead of your time is indistinguible from being wrong
Je weet nooit wanneer een belegging die waarde heeft die waarde ook kan krijgen. Het kan te lang duren voor je gelijk krijgt en ondertussen ben je al failliet of ontslagen. Een voorbeeld is het voorspellen van een stijgende rente. dat gaat gebeuren, maar de nodige voorspellers van een stijgende rente zitten al meer dan een of twee decennia fout..

Doug Short: Shiller CAPE PE zo hoog dat bij recessie koersen 42% omlaag moeten

Een hoge waardering van aandelen hoeft nog niet te betekenen dat er geen verdere koersstijging komt, maar als het economisch tegen zit, dan is de daling extra groot.
Doug Short http://www.advisorperspectives.com/dshort/commentaries/Equity-Valuations-Reccessions-and-the-Market.php geeft aan dat bij een normale waardering van aandelen de daling slechts 20% is en bij een overwaardering dat de gemiddelde daling 42% is. Dat zou dus nu horen te gebeuren bij de volgende recessie in de VS.

Overigens geeft alleen de CAPE PE in 2007 zo'n enorme overwaardering van aandelen aan. Op basis van PE, PE versus rente waren aandelen toen helemaal niet duur. Ook nu zijn dan aandelen niet meer dan 20% te duur.

Mijn inschatting wat de daling is, hangt af van hoe erg de economische inzinking is: komt het door een recessie slechts veroorzaakt door een schok of voorraadaanpassing of is het erger gaan zowel vaste investeringen omlaag en moeten de voorraden teruggebracht worden.  In het eerste geval horen de koersen ongeveer 20-25% omlaag te gaan en in het laaste geval ongeveer 40%.

Bovenstaand plaatje geeft aan dat het verband tussen hoge waardering volgens de maatstaven van Shiller (CAPE) niet veel zegt over wat aandelen het komend jaar gaan doen. De lijn heeft zelfs het verkeerde teken. Hoge waarderingen leidden iets vaker tot hogere opbrengsten. Maar bij een horizon van tien jaar, dan scoort waarde, valuation, beter.

de afscheidsbrief van Bill Gross aan de medewerkers van Pimco

Bill Gros stuurde een venijnige afscheidsbrief aan de medewerkers van Pimco. Op zijn 70ste werd hij er gewoon uitgeknikkerd. En zo'n rare vogel was hij nu ook weer niet, vergeleken met andere miljardairs viel het nog wel mee vond hij. En dat gezeur over zijn hoge salaris: je zult heel wat moeten betalen om weer zo veel nieuwe mandaten te winnen, hij vond zichzelf meer dan zijn salaris waard.

Dear Friends, Colleagues and Co-workers,

For the past 43 years, Pacific Investment Management Co. has been my home, as well as my pride and joy. With great sadness, I must bid her adieu, not because I want to leave, but because I must. It is the natural order of things for all seasons to change; for the next generation must be given its chance. A new epoch is upon us. Ashes to ashes . . . .
All those reasons -- plus truth be told, an imminent palace coup -- meant it was time for me to go.

Before I depart, however, I offer you this final Investment Outlook, my last IO for you to consider. No cats, no "Man in the Mirror," just a few thoughts for you to reflect upon as the next era -- a newer new normal -- begins.

I co-founded PIMCO in 1971, starting with a mere $12 million in assets. Who could have imagined what the company would become during the ensuing 43 years? After four decades as founder, fund manager and mostly as CIO, I guided this firm to managing more than $1.97 trillion in client assets. When I sold the 70 percent stake not held by Pacific Life Insurance Co. to Allianz SE in 2000, the company had a value of $4.7 billion.

Not too shabby a track record. I daresay I must have gotten one or two things right during that period.

Not that you would know it by the recent press coverage, nor by the whispers in the hallways of Pimco. The immense wealth I helped to create for my colleagues, partners and clients over all that time meant nothing, once Machiavelli’s stratagems were put into play.

There is a standard sequence of events for all insurrections, and this one was no different. It included the favored tactics: A public character assassination, the quiet intimations that I had lost it (erratic behavior, dark glasses at a presentation, an elegy to my cat Bob). Add to that a break with a trusted associate, which implied something nefarious about that behavior (How did Mohamed manage to resign from Pimco, yet stay employed at Allianz? I couldn't pull that one off).

These hints and allegations were easy to make, especially given my natural eccentricities. But I put this question to you: Was I so different from any other California billionaire? The TM and yoga, the occasional head stand, a well-deserved bark at a wayward underling -- these and all manner of behavior that no one ever thought about before suddenly took on all sorts of dark implications once the coup was under way. Never underestimate the impact of a whisper campaign.

On ne voit bien qu'avec le cœur. L'essentiel est invisible pour les yeux. Translation: "One sees clearly only with the heart. What is essential is invisible to the eye."

I must point out that these idiosyncrasies have been on display for decades, and were never looked on askance. At least, not while the alpha was piling up and the assets under management were rolling in.

But alas, that chapter has come to an end; it is now time to look forward. The future of Pimco is now in your hands, a dozen or so managing directors. You represent the future of the firm. You are the new BSDs, and to you I put the following questions:
• Some Pimco funds are generating what I call “perceived” alpha. This seems to be nothing more than “leverage-enhanced” beta. Discuss.
• I cautioned against the wholesale expansion into equities, as fixed income was the asset class upon which the firm made its bones, built its reputation and acquired almost all of its AUM.
How is that equity thing going? And whatever happened to thatKashkari kid? Seemed like a nice fellow.
• Many of you seemed to resent my annual compensation (Mohamed's too). I suspect you believed that a few hundred million dollars would be better placed in your collective hands.
Query: Is splitting up the big dogs’ comp among yourselves worth the fallout of a smaller asset base in the years to come? Is that in the best interests of the firm?
• Speaking of assets: Who among you is going to be the firm’s rainmaker? Which of you can raise a trillion dollars? How about a $100 billion? How will you compensate the people who raise that money? Best of luck managing the resentment for whatever compensation system you arrange.
• Many of you are in your 30s, 40s and 50s. How long do you plan to work here, and how much are you willing to sacrifice? I was married to this place, and gave it my all.
What are you prepared to give?
• Now that you have your new-found authority, what are your plans for it?
As for me, I am off to my newer new normal. There will always be a special place in my heart for Pimco. I wish all of you all of the luck in the world, as I leave you in charge of her. She’s your baby now. Try not to screw it up too badly.

William H. Gross

Stephen Roach in FD over China

Roach had een negatief verhaal voor de VS op lange termijn. Ze sparen en investeren niet genoeg en kunnen niet veel langer op de pof van China leven. Zoals gewoonlijk had Roach een onuitputtelijke hoeveelheid materiaal om de naderende ondergang van het Westen te illustreren. Over China was Roach echter opvallend positief.

Hij is niet zo bang voor zeepbellen in China. Overinvesteringen zijn niet zo’n probleem bij de enorme hoeveelheid besparingen in het land en de enorme valutareserves. China komt vanaf 0 bijna en daarom is de hoeveelheid kapitaalgoederen nog steeds klein.

Ook spooksteden is niet zo erg. Denk aan Shanghai Pudong, dat aanvankelijk leeg stond in de jaren 90, nu wonen er 5 miljoen mensen. De komende elf jaar moeten er 70 steden gebouwd worden voor minstens 1 miljoen mensen voor de benodigde urbanisatie.

Veel minder groei door "middle income trap"? Dat gebeurt alleen als je je beleid niet wijzigt. China wijzigt nu.
China zal de dienstensector laten groeien. Dit is nu al 46% versus 44% voor de industrie. Diensten leveren 30% minder groei op dan industrie, maar China heft door de huidige demografie minder groei nodig. 7% is nu genoeg, waar eerst 10% nodig was om werkloosheid te stabiliseren (bij hoge loongroei).

VBA lezing van Mauldin/ Perrig/ Crooke 1 mei 2014 over safe havens

John Mauldin vertelde bij het VBA seminar van de TAA-commissie over safe havens dat hij twee contrasterende ontwikkelingen ziet, een gunstige (vooruitgang) en een ongunstige (onhoudbare opbouw van schulden). Creatie versus destructie. In sommige landen wint het een, in andere het ander.

Wat echte safe haven beleggingen zijn, kwam niet uit de verf bij dit seminar.

Mauldin stak van wal met een heel verhaal over Behavioral Finance via de grafiek wat het BNP per hoofd was in de geschiedenis. Dat was dicht bij 0 tot 1800 en daarna is het enorm gestegen. De genen van de mens zijn zeer overwegend bepaald door die periode van voor we rijk werden. Dat was de tijd van Malthus, waarin je vooral bezig was te overleven. Veranderingen waren gevaarlijk, dus dat moest je niet willen. Dat reptielendeel van de hersenen stuurt ons gedrag nog heel erg.

We willen daarom graag in control zijn. Als we dat niet zijn zoals bij klimaatverandering of als we het niet kunnen begrijpen zoals exponentiële groei dan worden we pessimistisch. Er loert gevaar. Het pessimistisch zijn zit in onze genen.

Als we wel in control zijn worden we optimistisch ook al is het onterecht.

Hij had de nodige mooie oneliners. “Hope is not a strategy”.

Patrick Artus: China, India, inflatie, euro

De goeroe van Natixis bracht weer zijn gebruikelijke grafiekenboekje mee. Vroeger waren er dat maar ongeveer 200, daarna raakte ik gewend aan zo’n 300, maar de productiviteit staat niet stil, nu waren het er 457.

Hij was zoals gewoonlijk goed op dreef en met behulp van een groezelig papiertje wist hij steeds naar de juiste grafiek in het boekje te sturen.

China

Men maakt zich wel erg grote zorgen over de financiële sector en enkele faillissementen in de schaduwbankensector. Deze is niet veel te groot, maar groeit wel zorgelijk hard. Op een deposito krijg je nog geen 3% en bij de trusts 7%.  Chinezen met hun deposito’s van 200% van het BNP lussen daarom wel pap van de wealth management products van de trusts. En die dingen zijn hard nodig voor de economie. Banken lenen eigenlijk alleen maar uit op basis van onderpand en als je op andere condities moet lenen, dan heb je een probleem. Je bent dan afhankelijk van de trusts. Zonder die trusts loopt een groot deel van het bedrijfsleven vast. Het zou 3-4% lagere groei betekenen [PV: dat zou inderdaad het Lehman moment zijn; in de VS veroorzaakte dat ook een minstens 4% lagere groei]. De overheid en de PBoC zijn er daarom helemaal niet op uit die wealth management products en trusts de nek om te draaien. Men wil alleen de groei ervan nog enigszins in de hand houden.

Omdat die trusts voor ongeveer 70% werken via de grote vier (semi staats)banken dacht het publiek dat ze door de staat gegarandeerd waren. Een en ander veroorzaakt wel stress in de interbancaire sector.

Men heeft veel te veel deposito’s in China. Arthus sprak van de “stupid circulation of liquidity”. Al die deposito’s worden niet aangewend voor consumptie en kunnen hun weg naar investeringen van het bedrijfsleven niet goed vinden. Naar het buitenland kan niet. De valutareserves van de PBoC groeien voortvarend hierdoor. De valutakoers wordt kunstmatig laag gehouden via de opbouw van reserves, maar men streeft toch wel een sterke yuan na, dat is een goede prikkel voor innovaties, productiviteitsstijging.

De bouw (nu bijna dubbel zo groot als in Spanje op de top) is veel te groot aan het worden. Eerst kon de hoge groei in China bereikt worden via investeringen om meer te kunnen exporteren. De laatste jaren eigenlijk vooral via de bouw, infrastructuur. De bouw en trusts zijn nodig om de groei rond 7% (of hoger) te houden.

India (of Brazilië of Zuid Afrika, allemaal zelfde verhaal bijna; Turkije is anders)

Consumptie stijgt, industriële productie niet. Tekorten op de lopende rekening gaan daarom omhoog.
Er zijn enorme problemen met de elektriciteitsproductie en transport. Vooral de te lage productie van elektriciteit hindert de groei van de industriële sector. Infrastructuurinvesteringen moeten via de private sector. Men praat al tien jaar over projecten in India. Arthus gaf voorbeeld van een investering van 350 miljoen waarvan nog steeds geen dollar was uitgegeven na tien jaar.
Onderwijs is een probleem in India, meisjes krijgen heel weinig scholing.

 Inflatie

Alles wijst op langdurig lage inflatie van ongeveer 1% in Europa en de VS. De ECB past haar doelstelling voor inflatie aan via 1,5% en begint te stellen dat 1% toch eigenlijk ook wel prettig is. In de VS zijn er studies dat 2% eigenlijk iets te weinig is voor goede economische groei, 3% inflatie is beter. Maar ook daar zal de inflatie te laag blijven.

In de VS heb je hogere productiviteitsgroei en loongroei die de productiviteitsgroei nog minder bijhoudt dan in Europa. Arbeidskosten per eenheid product dalen in de VS bij de huidige lage loonstijgingen van 1% voor de middenklasse. Loonstijging zal laag blijven door afbraak macht van de vakbonden die haast niet aanwezig zijn bij de nieuwe beroepen en ook bij deeltijdbanen is de onderhandelingspositie voor hogere lonen ver te zoeken.

Yellen heeft er op gehint dat de nominale economische groei tegenwoordig veel lager is dan vroeger. Daarbij hoort geen rente van 4% zoals alle FED gouverneurs voorspellen op lange termijn, maar 2,5-2,75%.

Arthus gelooft in een normale tienjaarsrente op middellange termijn van 3,25% in de VS en 2% in Duitsland.

Patrick gelooft in een sterke euro op termijn en is het oneens met 99% van zijn collega’s die een sterke dollar zien. Het overschot op de lopende rekening van de eurozone is enorm en in de kernlanden blijft men veel te veel sparen en in de periferie kan men niet de besparingen verminderen gezien hun schuldenpositie. De ECB griezelt van QE en zal het niet voor elkaar krijgen de inflatie naar 2% te brengen. Het buitenland blijft dol op leningen van de eurozone.

Arthus gelooft in het boek van Stiglitz over de te hoge inkomensongelijkheid. In de VS zal men blijven stemmen op partijen die lage lonen nastreven. Ook de democraten zetten zich niet echt in voor loonstijging van de middenklasse. Idem voor het VK, waar men nooit op partijen zal gaan stemmen die hogere loonstijging dan de groei van de productiviteit zullen afdwingen. In Europa stemt men nog niet op partijen die loongroei en hogere uitkeringen nastreven, maar dat kan komen. Alleen in Japan heeft men op een partij gestemd die hoge loongroei wil, Abenomics.

[PV: ik denk dat na ongeveer 2018-2020 geleidelijk overal, ook in de VS, gestemd gaat worden voor minder ongelijkheid en hogere lonen versus de productiviteit. Dat is mijn uitleg van de Kondratieffgolf en pas na ongeveer 2035 zal men weer voor minder nivellering gaan].

Kurzweil en Her en 3D printing

Bij de bespreking van de film Her, waarbij een mooie nerd verliefd wordt op zijn computerbesturingssysteem, viel me de recensie van Kurzweil op. Het is natuurlijk ook een onderwerp voor Kurzweil. Hij gelooft dat computers binnen 25 jaar de biologische wereld voorbijstreven qua denkkracht. Zijn website heet niet voor niets Kurzweilai (accelerating intelligence). Zijn voorspellingen berusten op het doortrekken van exponentieel stijgende trends. Dat kunnen mensen zich eigenlijk niet voorstellen en daarom zijn al de nodige verrassende stellingen van hem uitgekomen.
Zijn website laat eigenlijk nu al een verbluffend aantal nieuwe technologische mogelijkheden zien. Die leken nog ver weg toen hij in 2005 over singularity schreef. Er spelen nu zo veel nieuwe technologieën in ontwikkeling, meer dan ik ooit gezien heb. Ja 3D printing wordt groot, ook van organen http://www.kurzweilai.net/a-new-micro-robotic-technique-for-3d-printing-tissues. Gentechnologie gaat de wereld veroveren. Drones worden gewoon etc. 

Zijn recensie http://www.kurzweilai.net/a-review-of-her-by-ray-kurzweil is niet zo zeer bijzonder door wat hij te zeggen heeft over het verhaal van de film, maar door het uitleggen dat een en ander snel werkelijkheid zal worden. Men zal verliefd worden op virtuele systemen. Niet precies zo, maar de kennis is ervoor. In de film leert de computer razendsnel en curieus is dat Kurzweil dat nu net een van de onwaarschijnlijke dingen vond. Operating System Samantha legt na enige tijd contact met vele duizenden Operating Systems en wordt op vele honderden verliefd tot grote jaloezie van de hoofdpersoon. De film krijgt een complimentje omdat getracht is niet alleen het kunstje van verliefd worden op de computer in de toekomst wordt uitgewerkt, maar ook vele nieuwe vindingen erbij worden verzonnen, wat natuurlijk veel echter is dan in de films waar maar op een punt vooruitgang is gemaakt met de technologie.
In de toekomst zijn volgens hem dingen als in de film Being John Malkowitz mogelijk. Je zult dan via de computer niet alleen kunnen zien en horen, maar ook voelen, lichamen besturen (kan nu al op zeer beperkte schaal, als je maar de juiste chips inplanteert)

 Eigenlijk laat de film zien dat de Turing test (dat je na enige tijd nog niet door hebt of je met een computer aan het praten/emaillen bent of met een mens)snel gehaald zal worden door de computer. De nerd ruilt met liefde zijn menselijke vrouw in voor de AI-dame, dan moet de computer zich toch lange tijd voordoen als een soort mens.

Je ziet nu het gevaar dat de AI veel slimmer is dan de huidige mens en zo de wereld kan overnemen. Kurzweil is daar niet zo bang voor. De mens blijft inclusief (ingebouwde) gadgets en chips slim genoeg. Mens + AI is per definitie aanvankelijk slimmer, maar het voelt niet goed aan. Je ziet toch geen schaakwedstrijden van mensen plus computer tegen elkaar, het zijn de computers die het moeten doen zonder hulp van betekenis van de mens.

Zonder ingebouwde chips ben je straks te dom om goed te kunnen functioneren in bijna elke goed betaalde baan. Maar dan kunnen die systemen de baas over jou gaan spelen.

Minack positief op groei Amerika

Is me dat even van de stoel vallen: De immer pessimistische George Minack is positief op de groei in de VS: het gaat beter dan je zou denken. Altijd waarschuwde hij dat de tegenvallers op de loer lagen, de winstgroei was niet houdbaar, schulden waren al helemaal niet houdbaar etc. En dat allemaal onderbouwd met overtuigende plaatjes. Nu valt dus alles mee:

De verbetering van de retail sales wordt niet ongedaan gemaakt via hogere import, investeringen gaan aantrekken vanwege het betere sentiment van het bedrijfsleven, de export door de hogere ISM export die vier maanden voor loopt.

(N.B. de achterblijvende importen worden niet veroorzaakt door fracking, de niet-olie importgroei was ongeveer even hoog als de totale groei van de import in de afgelopen jaren).

Aantrekken van de huizenmarkt veroorzaakt volgens Minack alleen een verschuiving in het uitgavenpatroon richting meer duurzame consumptiegoederen. Dat is toch gunstig voor aandelen omdat dit soort bedrijven meer genoteerd staan dan de dienstensector. Benderly ziet een en ander positiever, het leidt wel tot extra groei en dat geloof ik ook. In ieder geval zorgt die extra groei in duurzame consumptiegoederen wel voor een hogere ISM dan de groei van het BNP aangeeft.

Uiteraard dekt Minack zich in dat alles niet zo goed gaat in de VS, met name de inkomensgroei baart hem zorgen. Maar gelukkig leidt consumptie inkomensgroei.

Bas Jacobs en de balansrecessie met Pruttenomics

Als gastpresentator naast van den Brink kon Maarten van Rossum het niet laten eens flink af te geven op het economische beleid van Nederland (ik noem het Pruttenomics) via Bas Jacobs.

Bas Jacobs zei dat Nederland in een balansrecessie zat (op veel plekken veel te veel schuld die afgebouwd moet worden wat decennia kan duren) en dat dan het deel van de economie met relatief weinig schuld, de overheid, dan niet voorop mag lopen met afbouwen van schulden.  Gezinnen met veel te hoge hypotheekschulden en banken met een veel te grote balans zouden voor moeten gaan. Als de overheid voorrang neemt, het ideaal van pruttenomics, kan die schuldenafbouw bij gezinnen en banken niet plaats hebben (dat is per definitie niet mogelijk volgens de economische wetten, even aannemend dat het enorme overschot op de lopende rekening van Nederland niet nog veel groter zal worden).  Daardoor valt het overheidstekort steeds tegen, waardoor pruttenomics met een brede lach steeds meer bezuinigt, waardoor de overheidstekorten steeds erger tegenvallen.

Er is geen speld tussen de analyse van Bas Jacobs te krijgen. Waarom zien Rutte en Samson dit niet? De politiek heeft zich klem gepraat door te zeggen dat ieder land in de eurozone zich eerst kapot moet bezuinigen voor het Zeeuwse meisje samen met frau merkel met centjes ove de brug komt. Dan ga je toch wel flink af, als je zelf niet bezuinigt.

Is de analyse van Jacobs waterdicht en moet de overheid inderdaad niet bezuinigen? Amerika laat zien dat niet bezuinigen beter uitpakte. Het kapitaal van de banken herstellen hielp in de VS. De huizenmarkt is gesaneerd en nu hoeven de gezinnen hun schulden niet meer af te bouwen en nu pas is het de beurt aan de Amerikaanse overheid om schulden af te bouwen. Dat lijkt inderdaad de juiste volgorde. Het Amerikaanse overheidstekort slinkt ongelooflijk snel op het ogenblik (mede door het peace dividend, de hogere waarde van huizen en aandelen, waardoor de capital gains tax meevalt, alles ongeveer zoals het onder Clinton ging). Bij deze lage rente zou Amerika eigenlijk nog wat meer moeten investeren in infrastructuur. Maar per saldo lijkt Amerika de crisis heel wat beter te hebben aangepakt dan Europa.

Gundlach op het matje geroepen: rente daalt nu wel, maar Emerging Markets aandelen beter

Van tijd tot tijd geeft de obligatiekoning Gundlach van Double Line een presentatie hoe hij denkt over de financiële wereld. Business Insider neemt die uiteraard met graagte over. In de vorige presentatie had Gundlach nog stellig verkondigd dat de rente zou dalen en echt niet richting 2,5% zou gaan voor tienjaars staatsleningen van de VS.
Met schaamrood op de kaken moest hij aanzien hoe sukkels de rente op lieten lopen naar 2,6%, maar gelukkig is nu de rente weer dalende. Omdat hij zo veel moppers had ontvangen over zijn vorige voorspellingen hield hij nu al zijn orakelverhaal in plaats van in september.

Het waren de speculanten die scheef zaten en geforceerd hun verkeerde posities moesten afbouwen die voor dit enorm doorschieten van de rente naar ongehoord hoge niveaus van wel heel erg ver boven de 2% hebben gezorgd. Dat geforceerde verkopen zou voorbij zijn, zo hoopt Gundlach.
Dan gaat men weer meer naar de inflatie kijken en die is er niet. Groei is er ook niet, dus het is van den gekke dat de rente niet dichter bij 1% staat.
Vreemd is dat hij niets ziet in REIT's, dat is omdat de hyptheekrente zo is gestegen en dat is slecht nieuws voor de betaalbaarheid van onroerend goed. Maar als de rente weer gaat dalen, dan komt dit weer goed.

De beste kansen hebben de aandelen van Emerging Markets, die zijn waanzinnig achtergebleven, terwijl zij betere groei zullen laten zien dan het Westen.

Mijn commentaar: de rente daalde in de Eurocrisis bij de safe havenlanden onafhankelijk van wat de inflatie deed (die liep namelijk eventjes wat op). Nu is de rente aan het stijgen terwijl de inflatie daalt. Dit is buitengewoon zeldzaam, maar de markt reageert op andere zaken: gaat de FED de rente normaliseren, stoppen de zombiekopers met kopen. Dat zijn allemaal zaken waarop de rente moet stijgen, ongeacht wat de inflatie doet. Op korte termijn kan de rente overigens wel wat doordalen, want de stijging is wel wat al te wild geweest. Diverse partijen zitten overigens nog steeds scheef, omdat de correlatie tussen aandelen en obligaties ineens positief is in plaats van zwaar negatief. Hun Value at Risk berekeningen kunnen in de prullenbak en daar kunnen ze ook wat obligaties (en aandelen) bij gooien.
Gundlach blijft een goeroe, hij kan het niet altijd goed hebben (hij staat niet alleen, Tepper die het zo vaak goed had, zei op het hoogtepunt van de beurs dat je je moest volladen met risico en dat was fout, zo gnuiven heel wat minder begaafde beleggers. Toch denk ik dat deze echte top van de goeroes het ook in de komende jaren gemiddeld wel bij het rechte eind zal hebben. D.w.z. een herstel van Emerging Markets (aandelen en leningen) is mogelijk en een lage rente ook.

Woody Brock 11 juni 2013 nog steeds in de ban van de knoppen van Tinbergen (en Arrow)

Het verhaal van Woody was niet heel erg anders dan de vorige keren, maar zoals hij het uitlegt dan denk je elke keer weer: ja, daar zit wat in, dat maakt het weer gemakkelijker dingen te interpreteren die gaande zijn op de wat langere termijn. Bovendien vult hij zijn verhaal elke keer aan met op het oog kleine opmerkingen die toch behoorlijk essentieel zijn.


Het basisverhaal waarom het centrale banken en overheden maar niet lukt om de groei in het gareel te krijgen zit hem in de knoppen van Tinbergen: om je doelstellingen te kunnen bereiken moet je minstens zo veel middelen (knoppen) hebben die je kunt inzetten. Door de kredietcrisis explodeerde het aantal doelstellingen ineens: niet alleen moesten groei en inflatie in de hand gehouden worden, maar veel belangrijker werd het systeemrisico van banken in de hand te houden. Ook overmatige inflatie in de asset economy (het bestrijden van bubbels) werd een belangrijke nieuwe doelstelling. Het reduceren van overmatige leverage werd plotseling een zeer belangrijke (haast niet te realiseren) doelstelling. Tot overmaat van ramp werkte de renteknop niet meer, omdat lagere rentes dan 0% nodig waren om de Taylor-rule te laten werken.

Er moesten dus knoppen bijkomen. In de VS werd dat TARP met QE1: het volstoppen van banken met nieuw kapitaal (iets dat in Europa niet gebeurde, waardoor banken steeds gammeler werden en dit leidt tot steeds moeizamere kredietverstrekking). In de VS ontwierp men ook de Reserve Remuneration Act waardoor de FED rente kan vergoeden op overtollige vrije reserves van banken (daardoor kan men straks excessieve kredietgroei [tegen een hoge prijs] afremmen). Met de twee nieuwe knoppen werd de situatie in de VS beter bestuurbaar.

In Europa hadden diverse landen hun monetaire knop om zelf rente en geldgroei te bepalen verloren, terwijl men in nog grotere mate dan in de VS te maken had met asset bubbles (huizen in o.a. Spanje/ Italië) en excessieve leverage (staatsschuld in Italië en Griekenland; onroerend goed markten in Ierland en Spanje). Vooral in de Eurozone is er een knoppentekort dat maar heel gedeeltelijk is gerepareerd met onder duistere voorwaarden LTRO,OMT en ESM.

Tepper nog steeds bullish

http://www.ritholtz.com/blog/2013/05/appaloosas-tepper-bullish-on-stocks-still/
Tepper was de laatste jaren zo aardig flink in het nieuws te komen op TV met zijn ideeën, hoe hij gepositioneerd was en bijzonder was dat dit daarna zeer goed uitpakte. Vandaar dat de beurs bijzonder opgewekt reageerde op zijn bullish uitlatingen.
Er beginnen wel erg veel bulls te komen, maar er zijn nog steeds veel reluctant bulls, bulls die de hausse bijna helemaal gemist hebben, wisten dat ze op het QE-verhaal hadden moeten reagren met kopen, maar het maar niet deden. Waarom bullish worden als aandelen duurer worden? De spijt nam/neemt al maar toe.
Ik herken het wel, ik was de laatste tijd slechts gematigd bullish, waarom niet veel meer? Als je die angsten voor deflatie en te lage participatiegraden ziet, waar is je inzet? De S&P is nog niet eens 30% omhoog op jaarbasis ten slotte.

En wat zei Tepper, dat de markt ineens van de min in de plus draaide (fantastisch om te zien hoe de markt al tijdens de video omhoog schiet op wat Tpper zegt).  Niet alleen in de VS, maar ook in Japan, Australië etc.  zijn de centrale banken veel te veel aan het kopen. Zelfs de FED weet niet hoe veel ze moeten kopen. In de komende maanden is het toale overheidstekort in de VS maar$ 100 miljard (door o.a. dividendstortingen van Fannie Mae etc.) en men koopt $ 500 miljard. Die $ 400 miljard surplus is geweldig bullish. Want het gaat goed met de Amerikaanse economie, de autoverkopen zijn goed, de huizenmarkt is goed, bijna alles is goed.
Overigens moet je op basis van dit verhaal over centrale banken die te veel kopen juist Japan kopen volgens Tepper.

Tepper vertelt zijn verhaal met het sluwe lachje van de tweedehands autoverkoper die meer weet dan zijn klant. De reporter wordt daarom op zeker moment enigszins boos en de discussie verzandt. Maar de kracht van tepper is dat hij iets heel simpels met één krachtig extra argument versterkt: we weten allemaal dat het redelijk gaat met de amerikaanse economie en dat de centrale banken aan veel QE doen. Maar we stonden er misschien niet genoeg bij stil dat door de tijdelijke terugval van de financieringsbehoefte van de Amerikaanse staat die QE tijdelijk te groot is. Simpel en zo is Tepepr schatrijk geworden.

Lacy Hunt: Reinhart Rogoff hebben gelijk, Amerikaanse schuld zo hoog dat dit groei remt

Business Insider had via StreettalkLive een samenvatting van de presentatie van Lacy Hunt op het seminar van Altegris/Mauldin

http://www.streettalklive.com/daily-x-change/1693-cyclical-hurdles-for-a-highly-over-leveraged-economy.html#ixzz2SghSFTGy

http://www.businessinsider.com/lacy-hunt-mauldin-presentation-2013-5.

Hunt stelt dat Reinhart/Rogoff gelijk hebben dat ergens in de buurt van 90% staatsschuld van BNP de groei extra geremd wordt. Reinhart Rogoff is niet de enige studie die dit beweert, ook drie andere studies zeggen dit:

Gundlach gelooft uiteraard heilig in obligaties

Via Pragmatic Capitalism de ontboezemingen van Gundlach, door de nodige mensen gezien als de beste obligatiebelegger in de wereld, http://pragcap.com/jeff-gundlach-why-own-bonds-at-all
Zijn advies is op te houden te geloven dat de rente enorm zal gaan stijgen. Geen enkele wesetrse economie kan dit verdragen. Alle centrale banken gaan door met QE tot het evident is dat het wel kwaad kan. Nu is elke centrale bankier ervan overtuigd dat het geen kwaad kan. De deflatoire krachten zijn enorm. De werkloosheid is hoog. Het belangrijkst is de lage participatiegraad in de VS.
Credits zijn een goede belegging omdat ondernemingen bij de huidige hoge winstmarges zo gemakkelijk hun rente kunnen betalen (en zo weinig investeren).
QE is een soort put onder de obligatieprijzen, niet de aandelenkoersen. QE drijft aandelenkoersen op, maar na vier jaar stijging zijn aandelen aan de beurt om te gaan dalen (onderstaand plaatje is populair). De koperprijs geeft aan dat de groei in de wereld zeer laag is, ook in China (veel lager dan ruim 7% die China meldt, hooguit slechts een paar procent).

Gerhard ter Veer 1931-2013

Bij terugkomst uit Australië lag er slecht nieuws op de deurmat: het overlijdensbericht van Gerhard ter Veer. De laatste keer dat ik met hem sprak zei hij al dat het de laatste tijd slecht met hem ging en dat hij vanwege medische redenen van Spanje weer naar Zandvoort was verhuisd. Maar ik had niet gedacht dat dit ons laatste gesprek zou zijn.

Bij zijn tachtigste verjaardag kon ik nog bloggen dat het goed met hem ging als pensionado in Spanje. Hij vergenoegde zich o.a. over het mooie weer in Spanje vergeleken met dat in ons kikkerlandje en zei nog dat hij tevreden was, al was hij wel wat aan het verslijten.

De overlijdenskaart was heel toepasselijk, met het gedichtje over de zee. Hij hield van de zee en het strand.
In ons boek bijvoorbeeld hebben we het over de combinatie van het schuiven van de machten en de tijdgeest. Gerhard sprak altijd over de vlieger van de tijdgeest en die liet hij op op het strand voor zijn deur.

Ook ik zal hem missen. Hij was een echte Bourgondiër, vol enthousiasme, vol ideeën, wel nog al eens iets te recht voor zijn raap. Hij had geen verborgen agenda, je kon van hem op aan. Hij was een man met originele ideeën. Je kon plezier met hem hebben en iets van hem opsteken.
Hij was mijn belangrijkste leermeester voor beleggen. Ik zag nooit mensen die zo goed ondoorzichtige beleggingsverhalen zo goed kon doorprikken (dat heet contrair zijn, in de goede geest van het woord). Ik kon altijd goed met hem samenwerken, al waren we het nogal eens niet eens met elkaar. Maar meestal al weer snel lachend kwamen we er bijna altijd wel uit.
Hij had ook een prima doorzettingsvermogen. Zonder dat zou bijvoorbeeld ons boek nooit afgekomen/ gepubliceerd zijn.

Kortom, een bijzonder mens, ik ben blij hem goed gekend te hebben.

Bianco: Alleen de FED doet er toe, geloof niet in The Great Rotation

Jim Bianco hield zijn maandelijkse conference call. Hij startte met een tirade tegen The Great Rotation. Elk jaar zie je heftige bewegingen rond december en januari. Deze keer waren ze extra groot, o.a. omdat vanwege belastingredenen bonusbetalingen al in december kwamen (vandaar ook de enorme stijging van 2,6% in december van het beschikbare inkomen). Er vloeide daarom een bijna record van $70 miljard naar geldmarktfondsen in december (even fiscal cliff afwachten).

Volgens cijfers ICI ging er in de eerste weken van januari $19 miljard naar aandelen (een record sinds vele jaren) en $ 29 miljard naar obligaties (geen record, maar niet slecht). The Great Rotation heeft na 2009 plaatsgevonden vanuit geldmarktfondsen naar obligaties, vooral credits. De particulier houdt niet van staatsleningen. Die credits zijn een lage bèta invulling van de geldmarktgelden die vrij kwamen. De FED heeft via het zetten van de rente op 0 dus toch de particulier richting risk on gekregen, al was het geen grote stap. Voorlopig is het bewijs van een Great Rotation op basis van inflows nog flinterdun.

Gaan aandelen daarom niet omhoog? Bianco is een bekeerde bear: de FED bepaalt alles. Als de FED met meer geld strooit dan gaat de beurs omhoog en als men denkt dat de FED zijn voet van het gaspedaal haalt, dan knallen de markten omlaag. Nu moet de beurs dus verder omhoog volgens hem.

Wat de economie en winsten doen is onbelangrijk, pas als dit de FED op andere gedachten zet wordt het interessant. Dus als de economie tegenvalt, dan moeten de koersen omhoog, want de FED moet het gaspedaal harder intrappen. Als al die hallelujaverhalen over groei in de tweede helft kloppen, dan is dat een ramp, want dan moet de FED snel ophouden met QE .
Zelfs slechter dan verwachte uitkomsten waren geen hinderpaal voor stijgende beurzen met de FED stevig op het gaspedaal. Men verwachtte bijvoorbeeld eind 2011 meer dan 20% winstgroei in het vierde kwartaal van 2011en uiteindelijk kwam men op bijna 0 uit. Men voorspelde dat de economische groei flink zou aantrekken en nu zitten we met -0,1% groei.

Toch vliegen de beurzen omhoog, want de FED wil dat bereiken met QE.

(bron JPM voor het verband sinds jaren 20)



Bianco leest dat af aan zijn plaatje dat aandelen ver boven gemiddeld correleren met de S&P. 55% van de koersbewegingen van individuele aandelen kun je verklaren met de beweging van de S&P, tegen 27% gemiddeld. Risk on of risk off, dat is het enige wat je moet weten, geen specifieke fondsinformatie. Risk on / risk off, dat hangt helemaal af van de FED. Denkt men dat Bernanke in een goede bui zal zijn, dan gaan de beurzen omhoog en omgekeerd.

Bianco vindt daarom dat beurzen geen goede leading indicator meer voor de economie zijn (zie het verschil tussen verwachtingen en uitkomsten in 2012).

 N.B. Die plaatjes van gemiddelde correlatie van aandelen met de S&P500 is een goede graadmeter van de stress in de markt. Die was eind 2010 maximaal en bij het afboeken van Griekenland in 2012 ook extreem. Nu is deze aan de lage kant sinds de kredietcrisis.

 Er zijn nog andere factoren die de liquiditeit beïnvloeden dan de FED. Amerikaanse staatsleningen worden eigenlijk maar door drie partijen gekocht: de FED, China en Japan. Voorlopig lijken die onverzadigbaar en kopen tegen elke prijs. Bianco zegt dat je daarom die verhalen van rentestijging niet moet geloven. Hier ga ik gedeeltelijk in mee, maar je kunt niet meer zo op China rekenen, nu de valutareserves nauwelijks nog groeien. 

Er zijn nog andere partijen die geld nodig hebben, zoals het Amerikaanse bedijfsleven. De cijfers van de FED, de omvang van het financing gap, geven aan dat bedrijven netto weer geld moeten gaan lenen en dat doet ook een aanslag op de liquiditeit.

 Tot voor kort dacht Bianco dat je steeds meer QE nodig had voor een bepaalde stijging van de beurs. Tegenwoordig denkt iedereen dat de beurs lineair meestijgt met QE. Dat geloof kan wel eens omslaan.

Angsten voor het stoppen van QE, bijvoorbeeld door angsten voor verliezen zoals Hilsenrath (officieel doorgeefluikje FED voor de Wall Street Journal) aangeeft (dit moet in de komende notuelen van de FED staan). De inflatie gedraagt zich nog voorbeeldig (als de olieprijs niet te veel stijgt) en de groei is te laag, d.w.z. geen gevaar voor einde QE, tenzij Hilsenrath zijn verhaaltje over verliezen blijft herhalen.

Bianco moppert op de onduidelijke communicatie van de FED over het stoppen van QE. Ja de rente op 0, daar draait het niet om, maar om het stoppen van QE. Dat is het einde van de wereld voor aandelenbeleggers.

Garthwaite zorgelijk over hedge funds optimisme, maar verder valt sentiment wel mee

Garthwaite van Credit Suisse en team waren neit erg verontrust geraakt door hun technische indicatoren, alleen het grenzeloze optimisme van hedge funds zat hun dwars. het gemiddelde van hun sentimentsindicatoren is iets te optimistisch, mar niet in de gevarenzone.
Insiders verkopen meer dan normaal, maar bijvoorbeeld niet zo veel als rond oktober toen ze winst namen uit angst voor de volgens hen kwalijke gevolgen van de herverkieizing van Obama.
Bull/ bear indicators van adviseurs en pariculiere beleggers staan op een 1,5 jaar hoogtepunt, maar dat is nog steeds niet extreem. Wilmots global risk appetite indicator staat 1,1 sigma boven normaal, veel hoger kwam het niet sinds de kreidetcrisis (maar pas bij 2 sigma is dat een brandalarm).
Hij heeft meer indicatoren, zoals percentage aandelen NYSE boven 50daags gemiddelde 83% nu, dat wordt een zorg als het onder 80% komt (in een vorige post had ik daar een plaaje van voor S&P).
Hij had ook een riedel van macro economische surprises, waar ik het niet mee eens was (aaandelen niet genoeg gestegen volgens hem gezien het meevallende nieuws, hij suggereert een daling van de verrassingen via indicators die niet voorliepen op de verrassingen, dus helaas geen aanwijzing wat die verrassingen gaan doen, want dat zou ik natuurlijk graag weten).

De zes lessen van Joshua Brown (the Reformed Broker)

bron:

http://www.thereformedbroker.com/2012/12/28/the-six-biggest-investing-lessons-of-2012/

1. Soms is er niemand over om te kopen. Hij haalt het voorbeeld van Apple aan waarvan iedereen vond dat het koopwaardig was op $700. Maar iedereen die enthousiast was over Apple zat al tot over zijn nek in aandelen Apple. Ter Veer verbond zo iets aan zijn wijsheid: zelfs het mooiste meisje kan niet meer geven dan ze heeft.
2. Soms is er niemand meer om te verkopen. Brown dacht aan gevallen engel Research In Motion waarvan de koers in luttele tijd van een keer niks naar bijna twee keer niks ging. Het slechte nieuws was bij iedereen eindelijk genoegzaam bekend. Behavioral Finance aanhangers die geloven in de regel koop long term losers die het op betrekkelijk korte termijn goed hebben gedaan gingen zich volladen. Zelf hanteer ik die regel als aandelen ongeveer 80% gedaald zijn en iedereen spontaan over zijn nek gaat bij een voorstel het te kopen. Ik kan me nog wel herinneren dat het heel goed werkte bij bepaalde onroerend goed aandelen. Alles heeft een prijs om te kopen, zo leerde ik aan mijn (inmiddels schatrijke) toen analist aandelen onroerend goed.
3. Dingen veranderen snel. Eind 2011 was het standaard niet meer te geloven in financials, homebuilders bij zo’n enorme hoeveelheden foreclosures. Wie had gedacht dat in verloren continent Europa Duitse aandelen met 30% zouden stijgen?  Brown haalt Gundlach aan die op het juiste moment short Apple ging en long aardgas. De wijsheid op dat moment was dat je niet iets dommers kon verzinnen. Maar ja, Gundlach is een grote profeet. Test van tijd tot tijd je sterkste beliefs, misschien is er iets mis mee (vaal al te zien in de koersontwikkeling).
4. Trends kunnen langer duren dan je denkt tot voorbij alle redelijkheid. Keynes noemde dat dat markten langer de andere kant op kunnen gaan dan handelaren solvent kunnen blijven. Het grote voorbeeld van Brown is de obligatiemarkt. De rente is veel verder gedaald dan vrijwel iedereen voor mogelijk heeft gehouden. Maar kijk eens naar Japan: daar wacht men al twintig jaar op een hogere rente. Zelfs al kun je beredeneren dat de huidige rentestand waanzin is, te laag (reële rentes horen niet negatief te zijn en de inflatie kan haast niet van betekenis lager worden (en zo ja: bij deflatie hoort meestal een hoge rente)) het kan nog een hele tijd duren voor je gebed voor een hogere rente verhoord wordt.
5. Onzekerheid is een koopsignaal, geen verkoopsignaal. Juist voorzichtig zijn omdat er zo veel onzekerheid is loonde meestal niet. Dat zit in de prijs. Als de markt veel onzekerheid ziet, dan moet je om bearish te zijn nog veel meer onzekerheden zien (hetgeen de laatste jaren overigens niet zo moeilijk was). Brown noemt Griekenland waar na de eerste afstempeling de staatsleningen meer dan 100% opliepen, zo ongeveer de beste belegging die je toen kon doen: iedereen wist dat de onzekerheden over Griekenland schier onbegrensd waren. Ergo in de prijs (maar de koersen van Griekse leningen kunnen nog steeds naar ongeveer 0).
6. De asteroïde mist gewoonlijk de aarde. Het staartrisico wordt overdreven. Men maakt zich te druk over het einde van de wereld door het fiscale klif, de harde landing van China en het einde van Europa. Beklim de wall of worry.

En wat had men voor commentaar? Waar is don’t fight the FED? Alleen als de FED je beschermt kun je de wall of worry beklimmen, anders moet je plan B inschakelen.

Men waarschuwde dat Reinhart Rogoff / Hussman het vorig jaar verkeerd hadden maar dat hun theorieën goed gestaafd zijn met feiten en dus alsnog horen op te treden: in het Nieuwe Normaal moet je geen risico’s nemen (ik zou zeggen: geen onbekende risico’s, ofwel onzekerheden die je niet ziet).

Hedgefunds overenthousiast, Gundlach krijgt misschien gelijk

Sinds de kredietcrisis gaf het enthousiasme van hedgefunds goed aan wanneer je moest oppassen en wanneer je weer dapper moest worden. Je moest contrair op hunsentiment reageren. Het plaatje hierboven (http://www.businessinsider.com/bofa-hedge-fund-survey-equity-exposure-2012-12?0=moneygame) laat zien dat een record optimisme zich van de hedgefunds heeft meester gemaakt. Ze verdisconteren het overwinnen van het fiscale klif al als zekerheid. En inderdaad, er komt een deal, maar is die deal goed genoeg om de beurs blij te maken?

Gundlach (http://pragcap.com/gundlach-investors-should-stick-to-cash), de nieuwe obligatiekoning sinds Pimco te groot is geworden, heeft niet genoeg vertrouwen meer in risk on. Rond deze tijd van het jaar geven bijna alle goeroes hun visie en sommigen zijn positief, vinden de markt goedkoop (Buffett koopt eigen aandelen in) of zien geen risico's, maar maken niet zo duidelijk wat ze wel zien (Tepper).
Al die extra liquiditeit heeft een steeds maar afnemende extra opbrengst stelt Gundlach.  Die Pavloviaanse reacties op QE moet je een beetje onderdrukken. Fiscale bezuinigingen zijn begonnen en dat is geen pretje tenzij je in staatsleningen belegt. Het is nog te vroeg om je zorgen te maken over inflatie vanwege al die QE. Japan laat zien wat er kan gebeuren, al is de situatie in de VS beter. credits zijn voorlopig nog goed, die gaan pas onderuit bij de volgende recessie die er echt wel komt. Gundlach ziet laag positieve opbrengsten bij risk on die plotseling kunnen verdwijnen als risio's herprijsd worden. Cah aanhouden enkopen na die herprijzing lijkt hem een betere strategie, alhoewle hij sommige buitenlanden wel structurele kansen ziet.

500% inflatie dreigt volgens Richard Koo

Richard Koo, de man van de balansrecessies, die al voor Reinhart/ Rogoff uitlegde waarom de groei zo laag was via de Japanse balansrecessie die overgeslagen is naar vele westerse landen, begint zich nu erge zorgen te maken over de enorme uitdijing van de balansen van centrale baken.
Dat kan misscien wel 500% inflatie veroorzaken.

http://moslereconomics.com/2012/12/13/koo-on-reserves-time-bomd-500-inflation/

De vrije reserves van de banken zijn zo hoog geworden dat ze (als ze zouden voldoen aan de vermogenseisen van Basel III) hun kredieten met vijf tot tien maal kunnen uitbreiden. Dat zou horen te leiden tot enorme inflatie (zelfs in Japan).

Quantitative easing kan niet veel kwaad in een balansrecessie, maar als die balansen gerepareerd zijn, kan het ineens hard gaan.
Vooral de Japanse vrije bankreserves ziet hij als een tijdbom. Er is maar 7,7 triljoen yen nodig voor de Japanse geldgroei goed te regelen. Om het Japanse overheidstekort te financieren door de Bak of Japan (en dat zou best wel eens nodig kunnen zijn) is 40 triljoen nodig. dat is ruim vijf keer zo hoog en daar kan een inflatie van 500% uit ontstaan. Bankreserves worden dan tien keer te groot. Politici van de LDP sturen aan op bankreserves van 30 triljoen.

Op zeker moment als de banken veel krediet gaan verstrekken (zo veel als de vrije reserves kan niet, daarvoor zijn de Basel III normen te streng), dan dreigt de inflatie op te lopen. Al maar groeiende balansen van centrale banken zullen in toenemende mate als problematisch gezien worden. De exit wordt buitengewoon verliesgevend. De rente moet op zeker moment enorm verhoogd worden om die excessieve kredietverleing tegen te gaan (de FED vertrouwt erop dat dit werkt) en dan gaat men dus flink verlies lijden. Koo geeft geen mogelijkheid voor een happy ending (maar misschien hebben we niet genoeg fantasie).

De FED gaat de balans met $85 miljard per maand vergroten en dat zit je zo op 5 triljard dollar. Dit is te veel. Ik ken de modellen niet van Koo waar die monsterinflatie uit komt rollen, maar geruststellend is het niet.