12 maart 2015

lagere werkloosheid was niet inflatoir in VS na 1985 (Feroli): Phillipscurve werkt niet

bron JP Morgan (Feroli)
We hoeven niet zo bang te zijn dat de flink dalende werkloosheid zo inflatoir zal zijn. Sinds 1985 is er helemaal geenverband geweest tussen inflatie en werkloosheid. Weg met de Phillipscurve. Onze inflatie wordt bepaald door de olieboeren en doordat Draghi van de euro een lire aan het maken is.

yen daalt met renteverschil met VS, euro iets minder duidelijk

De yen verzwakt sinds december heel keurig met het swaprenteverschil van 2 jaar swaps VS-/- Japan.
Als de FED de rente gaat verhogen, dan hoort de yen dus te verzwakken tegen de dollar.
Dat geldt ook voor de euro, a is het verband minder sterk. De QE van de ECB is nu een andere aparte factor die de euro laat verdwijnen in een soort zwart gat. Pariteit lonkt. Maar Draghi bidt voor 0,85 schijnt.
http://gavekal.blogspot.nl/2015/03/youre-not-imagining-it.html
Gavekal waarschuwt dat de euro nu 2 sigma zwak is tegen de dollar.

ECB maakt van euro lire en Nederlandse pensioenfondsen moeten gaan korten

De ECB heeft het voor elkaar. De euro is in aan het strotren en islamitisch bankieren is bijna ingevoerd. Alhoewel, dan is de rente nog 0 en niet negatief.
De 30-jaars swaprente valt nog harder dan de euro en is nu op pariteit met de euro gekomen en gisteren dook hij onder de 1%. Dankzij het veel geprezen beleid van Draghi mogen de Nederlandse pensioenfondsen flink gaan korten op hun uitkeringen.
Hij krijgt zijn zin, de inflatie loopt uit de hand bij een munt die zo zwak is als de lire vroeger. $60 voor Brent olie, dat is straks een onbetaalbare zaak in euro's.

11 maart 2015

loonstijging in Amerika o.a. in gezondheidszorg: toch meer inflatie

De Amerikaanse beurs is wat van slag aan het raken door al die verhalen dat de FED over verhoging van de rente gaat praten. Ze gaan de fout van 1937 herhalen vreest de markt. Zonder de hulp van de FED storten economie en beurs gedurende vijf jaar in en Larry Summers krijgt dan de Nobelprijs voor de economie als promotor van de theorie van Secular Stagnation.
Een hogere FED rente zou dan een daling van de lage rente moeten betekenen.

Dan zijn er nog de economen die vol ongeloof de cijfers over de loongroei gadeslaan en op basis daarvan concluderen dat de FED de rente niet in 2015 gaat verhogen.
Daarom maar eens wat plaatjes.
Volgens dit plaatje van Torsten Slok (Deutsche Bank) gaat het heel goed met de reële loonstijging, ook al is de nominale loonstijging niet zo best.
Zentner van Morgan Stanley ziet gewoon 2% loongroei doorgaan en de FED moet daarom het rentewapen niet in 2015 inzetten.
Strategas is een van de aanhangers dat de loonstijging gaat aantrekken op basis van wat het midden en kleinbedrijf belooft (NFIB survey).
Dit plaatje van Strategas vertelt hetzelfde.

 Bij JP Morgan kan je een ander verhaal lezen: de kosten van de gezondheidszorg. Dat was de hoofdbron waarom de inflatie vorige maand lager was dan verwacht. In het kader van Obamacare worden bepaalde kosten afgeknepen. dat gebeurt af en toe, in de komende maanden zal dit vermoedelijk niet nog eens gebeuren.
Normaal is dat de inflatie vanuit de gezondheidszorg de loonstijging volgt. Productiviteitsstijging is buitengewoon moeilijk.
En na een periode dat mensen werden wegbezuinigd lijkt er nu weer een tijd te zijn aangebroken dat men weer meer mensen voor de gezondheidszorg nodig heeft
Het plaatje van JP Morgan laat het forse herstel zien in het afgelopen jaar.
En dit plaatje van JP Morgan laat (net als het survey NFIB voor midden- en kleinbedrijf) zien dat loongroei inde zorgsector erg voor de hand ligt.
De consumptie van gezondheidszorg is volgens plaatje uit JP Morgans laatste Global Data Watch is flink aan het groeien,mede dankzij Obamacare denk ik.

Kortom, de logica maakt plausibel dat over enige tijd de loonstijging in de VS gaat aantrekken.

10 maart 2015

winst een jaar vooruit daalt in meeste landen, maar niet in Japan en Zweden

De IBES consensus winst één jaar vooruit heeft klappen gekregen door de lagere olieprijzen en de verderfelijke invloed daarvan op oliemaatschappijen. Daar hebben vooral de beurzen van Amerika en het VK last van en Japan helemaal niet.
Binnen Europa doen zweden en Duitsland het goed. Italië was een huilverhaal. Nederland krabbelt aardig op.

Amerikaanse multinationals veel groter dan Europa

Goldman Sachs liet zien dat een paar van de grootste Amerikaanse bedrijven al meer waard waren dan de beurzen van een heel Europees land.
Alleen de beurswaarde van Zwitserland is groot vergeleken met de kleine bevoking. Nauwelijks minder dan Duitsland of Frankrijk
Ter vergelijking: de waarde van de AEX was € 550 miljard.

reële swaprente eurozone negatief over alle looptijden

de reële rente, hier de swaprente minus de inflatieswap %, is negatief voor alle looptijden. Door de daling van de olieprijzen was op korte termijn even een flinke deflatie ingeprijsd waardoor de korte reële rente even weer positief werd. De prijs van Brent is weer genoeg opgelopen om de deflatievoorspellingen uit te bannen.
Je krijgt geen extra reële rente door de looptijd te verlengen. Weg is de risicopremie op vastrentende waarden. Dan is er pas echt risico.

8 maart 2015

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

De centrale banken zorgden voor het meeste nieuws, samen met de onverwacht hoge groei van de werkgelegenheid van 295.000 in de VS. Wall Street moest daar vrijdag toch van braken, want daardoor ging de hoop dat de FED de rente niet snel zou gaan verhogen in rook op. De tienjaarsrente steeg flink. Zo werd goed economisch  nieuws ineens slecht nieuws voor de financiële markten.

Maandag hadden we  de PMI's de barometers voor de industrie. De SIM wss iets omlaag, net als in diverse andere landen, maar niet in bijvoorbeeld Italië. Later in de week kwamen de PMI's non manufacturing en die waren vaak iets zwakker, maar niet in de VS (een sterke 57,1).

Persoonlijk inkomen steeg 0,3% in de VS, 0,1% minder dan verwacht, o.a. door lager inkomen van boeren en lagere rente-inkomsten.Het looninkomen steeg 0,6%. dat was (ook als je corrigeert voor banengroei) meer dan de 0,1% van het Household Survey waaruit de werkloosheid berekend wordt. Deze daalde naar 5,54%. Persoonlijke uitgaven daalden 0,2%. De spaarquote stijgt hierdoor fors verder, men vertikt het de gelden die men bespaart op benzine etc. te spenderen, voorlopig althans.
De cijfers voor de bouw en huizenmarkt blijven nog iets tegenvallen.   Initial claims voor werkloosheid vielen tegen en zitten nu in een licht oplopende trend. Autoverkopen vallen iets tegen. Nieuwe orders ook, al zijn die voor duurzame goederen wel omhoog.
Dit allemaal leidt tot bijstellingen van de verwachte groei in het eerste kwartaal in de VS tot onder 2%, met nog geen verbetering van de indicatoren zichtbaar in maart.

De ECB kwam met nieuwe economische voorspellingen. Hogere groei en meer inflatie. Men begint leningen te kopen vanaf 9 maart, maar niet tegen een lagere rente dan de -0,2% op vrije reserves.Ook economen stellen hun groeiverwachtingen naar boven bij voor de eurozone. In Duitsland kan de groei in het eerste kwartaal (3,9% stijging retail sales januari)  weer 0,7% worden.

De olieprijs kent nog geen overtuigend herstel in de VS door de oplopende voorraden en de nog steeds groeiende productie.

De centrale banken van China en India verlaagden de rente. De lagere inflatie maakt dit mogelijk en noodzakelijk.

goed financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Centrale banken probeerden de afgelopen week opnieuw zo aardig mogelijk te zijn. De ECB legde uit hoe ze al die leningen willen gaan kopen, alleen niet tegen een lagere rente dan ze zelf hanteren op vrije reserves (-0,2%).
De centrale banken van China en India verlaagden hun rentes.

Het was een slechte week voor de secular stagnation aanhangers. Ze konden zich vasthouden aan de strohalm van de 0,1% loonstijging in de vorige maand in de VS en de daling van de participatiegraad en de dalende consensus voor de economische groei in het eerste kwartaal (2% lijkt al veel).
Maar eerst hadden we Dudley die aangaf dat het economische herstel betrekkelijk normaal verder zal gaan met uiteindelijk toch loonstijgingen door de snel dalende werkloosheid. Hij gaf aan het verhaal van Hatzius c.s. plausibel te vinden dat er normale groei en inflatie mogelijk is. Er is geen geheime kracht die eeuwig de loonstijging laag zal houden als de werkloosheid onder NAIRU (non accelerating inflation rate of unemployment) komt en blijft.
Daarna kwam de ECB op de proppen met opwaarts bijgestelde verwachtingen voor inflatie en economische groei.
Table 1: Inflation and growth projections
RBS forecasts

Growth
Inflation

2015
2016
2017
2015
2016
2017







Dec-2014 projections
1.0
1.5

0.7
1.3








Mar-15 projections
1.5
1.9
2.1
0.0
1.5
1.8
Source:  ECB

De opwaartse herzieningen zijn verrassend, vooral die voor groei zijn aanzienlijk. 2017 inflatie hoger dan markt

De inflatieverwachtingen zijn weer wat aan het stijgen, al ligt dit meer aan de stijging van de olieprijs (Brent) en de lagere volatiliteit op de beurzen.

Aan het eind van de week was er de fikse stijging van 295.000 van de Amerikaanse werkgelegenheid en 0,2% daling van de werkloosheid tot 5,5%. Daar kon je gerust een biertje op drinken, vooral nu er 59.000 mensen bijgehuurd zijn vorige maand in de Amerikaanse horeca (de sector met de meeste banengroei). Part time workers for economic reasons daalde met 175.000. Dat is in de ogen van Yellen een belangrijke indicator voor de gezondheid van de arbeidsmarkt.

Wat betekent dit voor de renteverhogingen van de FED?
De FED is bevestigd in de mening dat QE geholpen heeft om de werkloosheid fors te verlagen en de inflatieverwachtingen een pietsje op te krikken. Ze gaan door de markt te bewerken dat ‘patient’ uit de verklaring geschrapt gaat worden en dat ze vertellen dat een verhoging ‘data dependent’ zal zijn en als die data goed genoeg zijn ze bij elke vergadering de rente kunnen verhogen maar beslist niet elke vergadering zullen verhogen. Als de data niet goed genoeg zijn dan kan het nog lang duren voor de rente verhoogd gaat worden.
Je ziet op het ogenblik een keer in de inflatieverwachtingen die niet al te ver lijkt door te zetten zonder hogere loonstijging en duidelijk hogere olieprijzen. Loonstijging is nog te laag, maar de FED geeft aan niet te wachten met verhogen totdat de loonstijging duidelijk hoger is als je zo’n grote daling van de werkloosheid ziet. Men gaat nauwlettend de ECI, employment cost index volgen, want die geeft beter dan het cijfertje over de loonstijging aan of er een inflatiedreiging is vanuit de arbeidskostenkant. Een groter deel dan normaal van de loonstijging zal komen uit hogere lonen bij promotie of en nieuwe baan. We hebben nu twee kwartalen achter de rug met een hogere groei van de werkgelegenheid dan van het BNP. Dat moet haast wel leiden tot een schamele groei of krimp van de productiviteit en daarmee stijging van de arbeidskosten per eenheid product (deze was in het vierde kwartaal 4,1% op jaarbasis, een van de redenen naast de lagere olieprijs om niet te veel winststijging voor 2015 te verwachten in de VS).

De aanhoudende hoge groei van de werkgelegenheid versterkte het geloof dat de FED nog ooit deze eeuw de rente gaat verhogen. Het was een klap in het gezicht van de below zero denkers voor de rente. In de VS is heel de rentedaling aan het begin van het jaar, goed voor een 10% return op lange staatsleningen in januari, weer ongedaan gemaakt.
Zo'n 40-50% van die rentestijging aan de lange kant in de VS hoort door te sijpelen naar Europa. Dat is goed nieuws voor de Nederlandse pensioenfondsen die daardoor minder zouden hoeven te korten.

Verder zie je in de VS dat er allerlei nieuwe medicijnen worden goedgekeurd in de VS. De Medische Revolutie schrijdt, nee holt voort.

6 maart 2015

Spock money


Fortune vertelt dat er een oproep is gedaan Spock te eren met het inkten van Canadese $5 biljetten (van hun goed lijkende voormalige premier) met zijn karakteristieke haardos en wenkbrauwen
Daarmee handelen zij in strijd met de Canadese wet
“the Currency Act and The Canadian Criminal Code clearly state[s] that no person shall melt down, break up or use otherwise than as currency any coin that is legal tender in Canada.”

De Huffington Post had al eerder gezien dat Spock en de Canadese dollar verdoemd waren
(augustus 2013)
For years, Canadians have enjoyed turning Sir Wilfrid Laurier into Mister Spock and Severus Snape on $5 bills. Sadly, those days are nearly done.


En dan deze nog, heel toepasselijk





5 maart 2015

ISM non manufacturing beter dan verwacht

Weer eens wat beter nieuws voor de Amerikaanse economie: De ISM non manufacturing, diensten dus, kwam op 56,9 binnen, beter dan 56,5 verwacht en een mooi cijfer, wijzend op 3%+ groei
Diensten zijn voor groei BNP veel belangrijker dan industrie (zie plaatje van JP Morgan. daar geven ze een 83% gewicht aan de diensten en 17% aan de industrie).
Na zeer matige cijfers in afgelopen maanden nu een sprong in orders.

koperprijs te veel gedaald?

Gary Shilling weet het zeker: de koperprijs gaat nog met bakken omlaag
Gary Shilling: Look Out Below, Copper’s Falling
The commodity price boom that began after China joined the World Trade Organization in 2001 has turned to bust. Copper prices are down 41 percent from their 2011 peak and probably have a lot further to go. So why are copper producers ignoring all the obvious economic signals — lower demand, excess supply and falling prices — and ratcheting up production? The answer is that producers have powerful incentives to increase output. (Disclosure: I manage investment portfolios in which copper is shorted, so I have a financial interest in falling copper prices.) Let me explain. Think back to the early 2000s, when it was accepted wisdom that fast-growing China would soak up most of the world’s commodities. China, indeed, has been buying more than 40 percent of annual global output of copper, tin, lead, zinc and other nonferrous metals. It’s been gobbling up 50 percent of seaborne iron ore and huge quantities of coal. And it has built large stockpiles of crude oil…But even as China’s commodity-intensive exports to North America and Europe atrophy and China’s own infrastructure spending slows, excess capacity keeps building. The reason: It’s not economical to suspend some of these projects due to high sunk costs and shutdown expenses. Some producers, moreover, may not be free to slash output as prices swoon, especially if they’re government-controlled and need foreign exchange to service sovereign debts.

Maar Gary Shilling komt niet met nieuwe argumenten aan. Dit is allemaal ruimschoots verdisconteerd in de koperprijs. Te ruimschoots zelfs laat de commitment of traders analysis van Bianco zien. De large speculators zijn begonnen met kopen. Ze moeten nog extreem gaan kopen om weer enigszins neutraal te komen te zitten.
Na het zwakke eerste kwartaal in de VS lijkt de groei weer aan te trekken, in Europa trekt de groei aan, Rusland wordt straks wat minder dramatisch, er is nog steeds in absolute nominale bedragen een aantrekkende groei in China.

Kennelijk toch tijd even wat minder somber te worden over de koperprijs.

HHH geen secular stagnation, maar groei eerste kwartaal in VS onder 2%

De data van het moment geven een zeer lage groei in de VS aan https://www.frbatlanta.org/cqer/researchcq/gdpnow.cfm
Na 2,2% groei in het vierde kwartaal lijkt de groei niet boven de 2% te komen in het eerste kwartaal (Atlanta FED).
De consument is flink aan het sparen, koopt minder auto's in de VS. Men geeft het extra geld dat men overhoudt van de lagere benzineprijzen niet uit.
Niets wijst erop dat de groei in de VS boven het 2,3% tempo van de laatste jaren is uitgekomen. Dat moet nog gebeuren. Het wordt al jaren voorspeld, maar zelfs nu gebeurt het niet, terwijl je een enorme meevaller hebt van de lagere olieprijzen en de lagere rente.

HHH (Hamilton Harris Hatzius) meldden nog dat ze niet geloven in het secular stagnation scenario. Net als in de vorige cycli wordt het output gap uiteindelijk gesloten en wordt de werkloosheid weer lager dan normaal (NAIRU). Dan krijg je weer loonstijging en groei van de consumptie.
De economische groei was helemaal niet zo veel opgepompt in 2004-2006 door de huizenbubbel. Dat was maar goed voor ongever 1% extra groei,, 0,5% door extra bouwactiviteiten en 0,5% door hypotheekleningen te verhogen (MEW, mortgage equity withdrawal). Dat effect werd bijna helemaal teniet gedaan door hogere import, Toch was er goede groei.
Daardoor kon de korte reële rente aantrekken tot 3%. Dat kan volgens HHH weer gebeuren.
We zullen zien. Het herstel is zwak door lage inkomensgroei, daling bij de jongeren zelfs, en keer in MEW. Het gat is geslagen en jongeren verdienen zo veel minder dat loongroei wel haast aan moet trekken bij verdere daling werkloosheid. De huizenmarkt is weer een plus, MEW verbetert richting 0, loongroei iets beter. Dan heb je meer groei dan seculiere stagnatie aangeeft. 

3 maart 2015

Fischer en Dudley: rente moet flink omhoog

De twee belangrijkste secondanten van Yellen hielden verhalen dat de FED de rente eens stevig moet gaan verhogen. In een langzaam tempo, maar uiteindelijk toch uitkomend op 3,5%. Dat is lager dan de 4-4,25% die Dudley een jaar geleden voor ogen had, maar lager dan 3,5% wil hij toch niet gaan. 2% inflatie en 1,5% reële korte rente, ongeveer gelijk aan een pessimistische groeiverwachting, dat is laag genoeg vindt hij.

Fischer had een verhaal http://www.federalreserve.gov/newsevents/speech/fischer20150227a.pdf
De werkloosheid daalt te snel. Monetair beleid werkt met behoorlijke vertraging door. Je kunt daarom niet anders concluderen dat de FED flink op de rem moet gaan staan om de werkloosheid niet te laag te laten worden.

Dudley trad op als discussiant van het grote verhaal van Hamilton, Harris, Hatzius en West (d.w.z. zeer gerenommeerde professoren en de beste economen van de brokers).
Hij was het in grote lijnen eens met het verhaal:  The Equilibrium Real Funds Rate: Past, Present and Future
In my view, the paper reaches five major conclusions—conclusions that I find myself broadly in agreement with:
·         There are many factors that influence the level of the equilibrium real short-term interest rate.  Real potential GDP growth may be one factor, but the real equilibrium rate is also affected by financial conditions, uncertainty and risk aversion, financial market performance (e.g., bubbles and busts) and the degree of restraint exerted by the stringency of banking and financial market regulation.
·         There is little evidence supporting the so-called “secular stagnation” view that the equilibrium real short-term rate will persistently remain near or below zero.
·         The equilibrium real short-term rate is non-stationary.  Thus, it will not necessarily revert back to some long-run average value.
·         U.S. and global markets are integrated to a significant degree.  As a result, the equilibrium real short-term rates both here and abroad will tend to move together.  This seems especially germane in the current environment in which very low long-term government bond yields in Europe and Japan appear to have been an important factor in pulling U.S. long-term yields lower over the past year or so.
·         Given the uncertainties about the current and future levels of the equilibrium real short-term rate, an inertial policy rule may lead to better outcomes.  As a consequence, the process of normalization of monetary policy should proceed cautiously, with short-term interest rates more likely to rise only gradually toward the equilibrium real short-term rate. 

De reële rente kun je beter analyseren aan de hand van de twee belangrijke factoren: groei van de arbeidsmarkt en groei van de productiviteit. Daar beide omlaag zijn kan de reële rente nu lager zijn, maar niet zo veel als de aanhangers van secular stagnation denken.

Overigens, dat traag verhogen, inertial, maakt niet zo veel uit voor de rente na 2018 en zou dus helemaal niet moeten lieden tot de zo heel erg lage lange rentes. De lange rentes zijn niet laag omdat de FED de rente traag gaat verhogen, maar omdat obligatiebeleggers helemaal geen risicopremie meer vragen voor obligaties met een lange duratie. Die domoren toch. Als het verhaal van secular stagnation niet klopt zijn ze straks enorm de klos.

Black: path for fed funds rate implied by median forecast of FOMC members; blue: path for fed funds rate that would be optimal if Fed officials may have overestimated or underestimated r* by 150 basis points. Source: Hamilton, Harris, Hatzius, and West (2015).