26 november 2015

olieprijs oversold, is dat genoeg om winsten 2016 te laten meevallen?

See it markets
If stocks are telling us that the economy is all set to accelerate next year, that oil stabilizes here and that the dollar begins to weaken, then a case can be made that corporate earnings can improve next year. But how likely is that?
Dan volgt de riedel dat winsten een jaar vooruit negatief worden aangepast. Dat gebeurt bijna altijd en markten kunnen niet erg verrast worden hierdoor. Maar dalen ze harder dan nu verwacht wordt?
Nominale groei van het BNP is uitzonderlijk laag buiten een recessie.
De olieprijs moet omhoog, anders wordt het niets met de winsten. Technologie moet bijzonder winstgevend blijven. Financials moeten meer winst maken. Zo niet, dan vallen de winsten tegen.
De consensus is dat het gaat tegenvallen, maar See it markets meldt ook dat de olieprijs net zo oversold is als in 1999. Net op het moment dat Saoedi-Arabië meldt dat ook niet- OPEC-landen mee gaan doen in afspraken over lagere olieproductie en Indonesië weer toetreedt tot de OPEC (waarom is niet duidelijk, ze importeren ook olie).

Als de lows houden dan gaat het omhoog. Een waarheid als een koe uiteraard. De olieprijs twee, drie jaar vooruit is nu wel onder het 2009 niveau.
Relatief momentum is als in 1999 terwijl de vergelijking is met 1986. Misschien is er toch meer voor 1998/99 te zeggen, een periode waarin Azië zwak was en de VS relatief sterk.
Als de olieprijs toch door de lows van het jaar duikt is dat een signaal dat de wereldeconomie zwakker is dan de FED denkt, meer zoals de ECB denkt.
Maar voorlopig lijkt de olieprijs uit te bodemen en zijn er nog kansen dat winstgroei gaat meevallen in 2016

als de rente stijgt dan hoeft de koerswinstverhouding niet te dalen, eerder te stijgen

Opperste wijsheid is dat de beurs onderuit moet omdat de koerswinstverhoudingen moeten gaan dalen als de FED de rente gaat verhogen. De winsten gaan deze keer niet stijgen. Somberheid troef dus.
Het bovenstaand plaatje laat de correlatie zien tussen 24 maandelijkse veranderingen van de 10 jaar rente met de stijging van de S&P en de in blauw met de verandering van de koerswinstverhoudingen.
Als ik zou moeten voorspellen wat de correlatie gaat worden, dan zou ik zeggen: positiever, maar niet veel.
De trend is overigens wel naar beneden. Sinds Draghi’s whatever it takes

Alleen als (te hoge) inflatie als een probleem wordt gezien moet het draaien. Dat kan, maar lijkt niet erg waarschijnlijk.

25 november 2015

Ralph Nader leest Yellen de les en Yellen antwoordt

Een van de discussies vandaag was wat je moest opmaken uit het antwoord dat Yellen gaf op de brief van Ralph Nader. Nader behartigt de belangen van allerlei verdrukte groepen. Hij heeft zich vroeger ingespannen om auto's veiliger te maken. Hij was ook eens presidentskandidaat en zorgde daarmee voor de nederlaag van Al Gore tegen George W Bush.

In zijn brief https://blog.nader.org/2015/10/30/an-open-letter-to-chairwoman-yellen-from-the-savers-of-america/ klaagt hij over de lage rente. Hiermee wordt de spaarder groot onrecht gedaan en slechts de rijke belegger in aandelen en de onroerend goed speculant geholpen. Schuldenmakers worden geholpen, spaarders gestraft. Hij zegt beste dear chairwoman (=stomme trut, iets als wat mensen bedoelen als met alle respect iets vreselijks opmerken), ik ben samen met vele spaarders gefrustreerd over de lage rente. U bent besluiteloos, brengt de markt in de war en gaat de rente maar met muizenstapjes verhogen. Zo wordt het nooit wat met de rente. U maakt de rijken rijke en de middenklasse steeds armer Doe niet net alsof de FED onafhankelijk is, u danst naar de pijpen van de bankiers en de politiek. Het congres is hypocriet en is te bang om u te controleren. U misbruikt uw macht en straft de spaarders te veel. U moet met de mattenklopper krijgen van uw man die de Nobelprijs voor de economie gewonnen heeft.

Yellen gaf zowaar een antwoord op de klaagzang van Nader http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-11-23/yellen-defends-seven-years-of-zero-interest-in-letter-to-nader
http://www.reuters.com/article/2015/11/23/us-usa-fed-yellen-idUSKBN0TC2EB20151123#KAh9GWiWrQKdetBR.97
Ze zei dat ze de rente heel langzaam gaat verhogen. Daardoor stijgt de rente niet zo snel dat je onmiddellijk een recessie krijgt en hoef je niet extra aan de rem te trekken. De eindrente kan dan hoger worden. 
Dat is een kleine afwijking van wat ze tot nu toe geroepen had: eerder beginnen met renteverhogingen stelt de FED in staat de rente langzamer te verhogen hoeft de lange rente minder te stijgen.
Yellen bedoelt dat de lange rente in moet prijzen dat er ondertussen, voor het einde van de looptijd, een recessie komt waarbij de FED de rente dik onder 0% moet brengen . Door de rente langzaam te verhogen hoeft men de rente minder te verlagen als het zo ver is en de start van de recessie kan met een beetje veel geluk nog jaren uitgesteld worden. De eindrente van de FED kan dan hoger worden. De belangen van de rijken gaan voor, want zij creëren banen voor miljoenen Amerikanen. Bek dicht, gefrustreerde spaarder, beleg toch in aandelen.

Ralph Nader heeft in behoorlijk veel zaken gelijk. Een collega van me denkt dat Yellen geantwoord heeft omdat ze bang is voor het Japanscenario als de rente te lang 0 blijft en dat kenbaar wil maken.

FED: wat prijst men in, meningen over de neutrale (reële) rente

http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-11-23/even-after-a-rate-hike-the-fed-will-probably-keep-rates-unusually-low-for-years
Men denkt dat de reële rente onder de normale 2%, soms 3% moet blijven. Van maand tot maand denkt men bijvoorbeeld behoorlijk anders. 

Goldman sachs ziet net als bijna iedereen veel meer renteverhogingen. 3 of 4 per jaar.
en plaatje van Bianco die niet meer dan 2 verhogingen per jaar ziet, net als de markt nu. Anders wordt de FEd te bang voor financiële stabiliteit. 3 + is te veel.

22 november 2015

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Tegen Parijs in, tegen dalende grondstoffenprijzen in, tegen steeds luidere signalen dat de FED de rente gaat verhogen ging de beurs toch behoorlijk omhoog.

Waarom? Misschien door de onderstaande verhalen:
-Draghi en Praet maakten duidelijk dat het de ECB ernst is iets te doen aan de deflatoire druk. De lagere olieprijs is voor een belangrijk deel te wijten aan te lage vraag en daarom hoort er extra monetaire verruiming bij.
-In de VS zijn de Economic Surprises Indices de plus in aan het draaien en daar horen volgens de nodige analisten hogere aandelenkoersen bij. Na een hele periode van tegenvallend economisch nieuws lijkt er nu weer een periode met beter nieuws dan verwacht te komen.
-De seizoeneffecten zijn weer zeer gunstig. Het animo om meer aandelen te kopen bij door Draghi, Kuroda en Yellen gegarandeerde lage lange rentes neemt waarschijnlijk toe.
-De kredietgroei is sterk http://scottgrannis.blogspot.nl/2015/11/bank-lending-still-booming.html 11,6% aan het bedrijfsleven.
-El Niño. De olieprijzen dalen door het warme weer, niet door zwakke economie. Nog nooit was het zo warm in oktober en november in de VS (en hier ook in november).http://www.bloomberg.com/news/features/2015-11-18/heat-records-shatter-as-a-monster-el-nino-gathers-strength Geen wonder dat net managed money record short zit in stookolie (eindelijk) volgens de futures commitment of traders analyse
- Er was een sterke groei van de dividenden over het derde kwartaal, terwijl de cash toch groeide.
-Er was angst dat de koersen van de technologieaandelen flink gingen corrigeren, maar dit keerde (gewoon op basis van oversold).

Het aantal nieuwe in aanbouw genomen aantal huizen daalden 11%, veel meer dan gedacht.
Men kijkt hier doorheen omdat de leading NAHBMI index verbetering aangeeft

http://www.valueplays.net/2015/11/17/housing-continues-to-trend-higher/
De inflatiecijfers in de VS waren als verwacht (-0,2% en kerninflatie +0,2% ten opzichte van september).
De Phillyfed werd weer positief 1,9, beter dan verwacht.  Dat is een leading indicator. Deze stegen 0,6% na twee maanden van 0,1% daling. De industriële productie daalde 0,2%, iets slechter dan verwacht, maar veroorzaakt door het warme weer (nutsbedrijven flink lagere productie en ook lagere productie mining, de rest ging wel).

In Duitsland werd de ZEW Expectations flink positiever en het overschot op de Italiaanse handelsbalans werd groter.
Griekenland kreeg weer enkele miljarden toegeschoven
In Japan kromp het BNP in het derde kwartaal met 0,8%.

21 november 2015

Praet: olieprijs omlaag door te weinig vraag, belangrijke reden voor ruimer beleid ECB

Praet heeft gezegd dat de groei en inflatie te broos zijn en tot actie van de ECB nopen.
De daling van de olieprijs komt voor een belangrijk deel door gebrek aan vraag. http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-11-19/ecb-s-solution-to-oil-slump-puzzle-may-decide-december-qe-debate
Draghi noemde dat ook als reden om het monetaire beleid van de ECB nog eens onder de lope te nemen.
Uit de plaatjes van de presentatie van Praet blijkt dat e nogal verschillend kunt denken over waardoor de daling van de olieprijs is veroorzaakt. of de vraag nu nog de belangrijkste reden is voor de daling is twijfelachtig aan het worden.
Als de olieprijs stijgt, dan wordt kennelijk de ECB minder aardig. En de olieprijs stijgt straks.

19 november 2015

dollar sterk, maar misschien niet meer na eerste renteverhoging

Sommigen voorspellen dat de dollar sterk bljft totdat de FED de rente verhoogt. Op dat moment zit iedereen inclusief die beruchte schoonmoeder long in de dollar en gaat de dollar omlaag.
Het plaatje hierboven laat zien dat de dollar in ongeveer de helft van de gevallen sterk werd bij een nieuwe serie renteverhogingen, maar ook in de nodige gevallen zwak werd/ bleef.

18 november 2015

overpeinzingen

De aandelenmarkten hebben tot nog toe nauwelijks gereageerd op de terreuraanslagen. Tot op heden kwamen terreuraanslagen zelden voor en dat is wat de verwachting is gebleven. Nu ineens begint het duidelijk te worden dat aanslagen veel frequenter worden en dat de wereld zich veel meer militaire inspanningen moet gaan getroosten om IS neer te sabelen via een nieuwerwetse kruistocht.

De grondstoffenprijzen zijn met een derde duikeling bezig, ook al zijn er duidelijke tekenen dat de groei in China stabiliseert en de vraag van het Westen aantrekt. De olieproductie van Amerika daalt. Voorraden van bijvoorbeeld koper in China en olieproducten in de VS zijn extreem groot. Diverse deskundigen zoals die van Goldman Sachs zijn ervan overtuigd dat de overproductie nog een hele tijd aanhoudt. Het geloof in hogere olieprijzen is nog steeds groot, al is er geen Albanese meerderheid meer die hogere olieprijzen ziet op periodes van langer dan een jaar. De koersen van olieprijzen zijn verrassend weinig gedaald gezien de daling van de olieprijzen, de stijging van hun credit spreads, de mate waarin ze hun cash aan het verbranden zijn. Vooral de afgelopen week stegen de koersen van de oliemaatschappijen tegen een dalende olieprijs in. Beleggers in de olie ETF's geven de moed maar niet op, hoe erg hun verliezen ook toenemen, ze blijven door kopen om hun prijs te middelen, maar hun verliezen nemen toe. Het zwarte goud heeft zijn magie nog niet verloren. Oliemaatschappijen blijven door produceren, het moeten andere bedrijven zijn die de productie til leggen/ verminderen. Dat is tot overdreven grote prijsdalingen aan het leiden.  Twee maanden geleden was ik heel kort positief op grondstoffen, veranderde de onderweging in mijn modelportefeuille van een kleine onderweging in een kleine overweging, maar eind vorige maand gaf ik de moed weer op, weg met die overweging. Overigens vooral omdat ik meer geloof heb dat aandelen in koers zullen stijgen dan grondstoffen.

De rente heeft me ook verrast. Ineens vielen de economische cijfers in vooral de VS mee, enorme stijging van de werkgelegenheid, goede ISM non manufacturing maar tegenvallende daling van de industriële productie. De FED maakte duidelijk dat men de rente in december ging verhogen. Zelfs een duif als Brainard gaf aan dat het economisch verhaal voor de VS was verbeterd en de zorgen over China waren weggeëbd.
De markt prijst nu voor het eerst in 9 jaar een renteverhoging in voor de komende FED-vergadering. Dat lijkt inderdaad te gaan gebeuren. Een dovish hike, met de belofte de rente slechts zeer weinig te verhogen. Of de geldmarktrente de verhoging van de FED volgt, is onduidelijk. Er zijn te veel vrije reserves van banken en mensen die door de lage rente obligaties te riskant vinden. Ondanks deze twijfel prijst de markt toch een hogere rente in.

De Amerikaanse beurzen stegen vandaag aanzienlijk op de notulen van de FED. Het wordt een dovish hike. Ik schreef eerder dat het 1-0 was voor het 2011 scenario, maar vandaag werd het 1-1 voor de bulls à la de beleggingskaart van de Kondratieffgolf.

de goddelozen storten de wereld in verderf met hun sprookje van global warming (Wall Street Journal)

De Wall Street Journal staat wijd open voor de geluiden van de conservatieve massa in de VS. Vandaar dat ze het verhaal van een kritische analist van global warming (Mr. Lomborg, president of the Copenhagen Consensus Center, is the author of “The Skeptical Environmentalist” (Cambridge Press, 2001) and “Cool It” (Knopf, 2007).

Gambling the World Economy on Climate

The emission-cut pledges will cost $1 trillion a year and avert warming of less than one degree by 2100.

het is te duur en daarom gaat het niet gebeuren denkt WSJ (en heel wat gelovers in game theory, je wordt als politicus echt niet herkozen/gekozen op bestrijding van global warming)
Maar met de kosten van 1 triljoen is geen rekening gehouden wat de extra kosten worden als je een en ander gaat uitstellen. Alternatieve energie wordt steeds goedkoper en dan worden de kosten ook lager. Als je dwingt tot veel meer alternatieve energie ontstaan schaalvoordelen die voor een snellere kostendaling gaat zorgen.
Maar toch, het gaat groei kosten en niet die 4,5% die WSJ roept voor Mexico, maar wel de 0,9% die Grantham en Gordon roepen voor de VS. Het wordt als je nu begint snel elk jaar minder. 
Sceptici zeggen dat dit ten koste gaat van armoedebestrijding, de stijging van de verwachte levensduur en inefficiënte subsidies veroorzaakt en dat bij een teleurstellende tempering van de globale opwarming.
Echte bestrijding gaat de temperatuur niet verder dan 0,3 graden omlaag brengen en daarvoor heb je nodig dat iedereen de economische modellen van Bolivia gaat invoeren, zoals gedeponeerd bij de klimaattop in Parijs/ bij de Verenigde Naties. Sinds ik gezien heb hoe meer vervuld Oost Duitsland was vergeleken met het veel rijkere West Duitsland vlak na 1990 geloof ik er niet meer in dat meer welvaart meer vervuiling betekent. Je moet het goed hebben om vervuiling te kunnen bestrijden, hier geld voor over te hebben.

Ik was een beetje geschokt door de commentaren van lezers bij het artikel. De minst schokkende was: The fools. Don't they know that by August 13,  2567, a Thursday, the earth will be uninhabitable? Human beings will be on the verge of extinction. Intelligent life on the planet will disappear. Truth be told,  intelligent life disappeared from the political elites years ago. Therefore I wouldn't worry too much about eating bacon.

Andere commentaren gaan ervan uit dat global warming een mythe is, niet onderbouwd door cijfers en een soort communistisch complot is van goddelozen en Obama. Extreem. Vrijwel alle commentaren waren extreem tegen de gelovigen in global warming. Sinds 2000 zou de wereld weer kouder worden. De onderzoeken naar global warming zijn allemaal onzin, het is bangmakerij. Het is propaganda van Obama en je moest volgend jaar goed uitkijken op wie je stemde om die nodeloze kosten voor bestrijding van global warming te vermijden. De paus moet kennelijk nog wat vaker naar Amerika komen om ze tot het ware geloof te doen bekeren.

17 november 2015

aandelen van Emerginging Markets vallen met de koperprijs mee naar beneden

plaatje van Strategas
de koperprijs loopt in de pas met de Chinese PMI
zonder herstel van de grondstoffenprijzen geen outperformance van emerging Markets

negatieve swap spread in VS en VK

De swap spreads voor lange looptijden zijn flink geduikeld in de Amerika en engeland. Men krabt zich achter de oren hoe dat kan. Hoe kan de rente op staatsleningen hoger zijn dan swap spreads aan het financiële stelsel. Het gaat hier over staatsleningen waar de staat de banken moet steunen, garanderen, niet anderom. enorme sommen geld heeft dat gekost en nu willen de beleggers in vastrentende waarden ons wijs maken dat 30 jaar swaps een lagere rente moeten hebben dan veilige Amerikaanse staatsleningen. Deze kunnen toch niet omvallen, dan drukt de FED gegarandeerd geld bij.

En toch is het zo. Diezelfde overheden hebben nieuwe rgelgeving die banken en verzekeraars dwingen zich helemaal vol te laden met swpas. Die swaps zijn dus om van te watertanden en verdienen daardoor een lagere rente dan staatsleningen. Zij kopen nu liever swaps dan staatsleningen.
Bloomberg verwoordt het zo: Regulatory Crisis http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-11-15/debt-market-distortions-go-global-as-nothing-makes-sense-anymore
One of those rules has moved swaps to central clearinghouses, which has pushed down costs by eliminating most of the counterparty risks of trading directly with banks. Another has been the so-called supplementary leverage ratio, an addendum from U.S. regulators to global capital regulations known as Basel III. In one part of the provisions, government bonds are considered just as risky as corporate debt. 
That’s made banks less willing to own sovereigns and pushed them toward swaps, which eat up less cash and aren’t subject to the same capital requirements. U.S. commercial banks cut their Treasury holdings for the first time in two years in the three months ended September, even as their total government debt positions, including those backed by federal agencies, have continued to rise, Fed data show.
The Wall Street Journal – The Fed’s Inconsistent Capital Rules

15 november 2015

samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week

Ik ben geschokt door de verbijsterende terreur in Parijs, niet door de gezonde kleine daling van de aandelenkoersen (het is wel 1-0 voor de aanhangers van het 2011 scenario http://beleggenopdegolven.blogspot.nl/2015/11/pauze-op-beurs-als-in-2011-of-toch.html). Een en ander was overbought geworden en is nu oversold. De euforie over de goede banencijfers is voorbij en men is weer wat banger aan het worden dat de groei afzwakt zoals de grondstoffenprijzen en andere inflatie-indicatoren aangeven. Dus weer wat rentedaling, correctie van leidende tech aandelen zoals Apple en de grondstoffensectoren lagen er uiteraard ook niet goed bij.
Als men ook op de beurzen ontdaan is geraakt van de Parijse ellende kan er weer enig technisch herstel komen. Verbijsterende aanslagen in Parijs. Niet goed voor het vertrouwen en daarmee economische groei in Frankrijk. Maar net als bij de aanslagen in Spanje hoeven de financiële markten hieronder niet zo veel te lijden.

Er is hoop dat men blij zal zijn met de stijging van de inflatie op jaarbasis omdat de olieprijzen minder hard gaan dalen op jaarbasis. Idem voor de winsten.
Draghi zei van de week de komende vergadering het monetaire beleid te herbestuderen. Men leest hieruit dat hij met monetaire verruiming komt in de vorm van een 0,1% lagere rente en/of extra QE ter waarde van € 15 miljard per maand. De groei in de eurozone van 0,3% over het derde kwartaal stelde teleur en dat verhoogt de kans op actie van de ECB.
Diverse FED gouverneurs hielden toespraken en dat leidde tot een grotere overtuiging dat de FED de rente ging verhogen onder economen, maar niet volgens de ingeprijsde marktrente.

Er was niet veel economisch nieuws in de VS. De groei van de detailhandelsverkopen viel tegen, maar ex auto’s en benzine was er niets mis. Het consumentenvertrouwen (University of Michigan) verbeterde. Initial claims voor werkloosheid stegen iets, maar bleven laag.Producentenprijzen, import- en exportprijzen daalden opnieuw. Het vertrouwen van midden -en kleinbedrijf NFIB bleef constant.

In China waren er de nodige cijfers die verdere groeiafzwakking in de industrie aangaven (misschien vanwege ondeugdelijke correctie voor aantal gewerkte dagen), stabilisatie in de detailhandelsverkopen. De particulier in China vond het tegenvallen, maar de cijfers kwamen beter binnen dan men in het Westen vreesde.


De grondstoffenprijzen daalden opnieuw, o.a. door uitpuilende olie gerelateerde voorraden in de VS en minder vertrouwen in economische groei in de wereld en de sterke dollar.

14 november 2015

koopkrachtpariteit: dollar kan sterker worden versus euro

de koopkrachtpariteit is gemeten via de relatieve inflatie van de VS versus Nederland.
Omdat de export van Nederland zo groot is, moest de gulden niet te raar gewaardeerd zijn.
De dollar is nu al een hel tijd aan het stijgen versus de euro. Tot vorig jaar botste de dollar steeds tegen de lijn van de Nederlandse koopkrachtpariteit, maar brak eindelijk naar beneden door. de historie laat zien dat de dollar verder kan verbeteren versus de koopkrachtpariteit.

rente VS sinds 1790

via http://www.ritholtz.com/blog/2015/11/the-long-behavioral-history-of-long-yields/
Ben Carlson:
Gambler’s Fallacy: “2010: Rates are going to rise. 2011: Rates are going to rise. 2012: Rates are going to rise. 2013: Rates are going to rise. 2014: Rates are going to rise. 2015: OK, this time rates have to rise.” Like the coin flipping guesser who thinks seeing six tails in a row makes it more likely that they’ll see a heads on this next flip, some pundits seem to operate under the assumption that they have to be right eventually (and they probably will if they keep at it, but not because of any great foresight).