De vierjaarscycli sinds 2003 hebben te lang geduurd volgens mijn oude weergave. Je had 2003-2009 en daarna 2009-2016. De huidige zou dan horen te gaan tot 2020. We hebben dan de eerste grote correctie in het opgaand deel gehad (of bijna gehad) en zijn nu toe aan het plotselinge herstel met uiteindelijk na de nodige tijd de laatste stijging met overdreven waarderingen. Aldus het normale draaiboekje zoals Ter Veer het me heeft geleerd.
Maar kijk ik niet veel te veel naar Wall Street en veel te weinig naar China? Sinds het failliet van Amerika in de kredietcrisis en na de verkiezing van iemand als Trump als president is Amerika niet meer serieus te nemen als het leidende land in de wereld. Amerika zit vol met 'deplorables' . De verslaving aan pijnstillers ('opioids') is dermate uit de hand gelopen dat de participatiegraad van het kerncohort, de 25-54 jarigen, zo'n 5% lager is in de VS dan in de rest van de westerse landen (niet de enige reden waarom dat zo is, maar wel de belangrijkste).
China heeft cycli van drie jaar en dat zou je ook kunnen zeggen van de beurs sinds 2009: 2009/12, 2013/2016 en nu 2016/2019 of 2019?
China heeft visie en met China 2025 zal China het westen technologisch dan hebben overtroffen. Misschien treft China dan het lot van Japan na 1990.
Vooralsnog houd ik vast aan de oude indeling. We hebben de correctie gehad (niet helemaal zeker), krijgen een nieuw high op Wall Street, een periode daarna waarin niet zo veel gebeurt en dan een overdrijvingsfase waarna je een bear markt krijgt.
Het boek dat ik samen met Ter Veer schreef uit eind 2009 ging uit van een S&P van ongeveer 3500-4000 op de top rond eind 2018. We zullen zien of dit zo gaat gebeuren. Dit soort voorspellingen zo ver vooruit komen zelden uit, maar ik hoop dat we in de buurt komen.
Achtergrond bij Beleggen op de golven Waar zijn we op de golven? Waarom gaan de aandelenkoersen al lang zo veel omhoog? N.B. dit blog is à titre personnel en hoeft de visie van BMO Global asset Management niet weer te geven
7 juni 2018
5 juni 2018
Sicilië: villa Romana del Casale
We hebben heel wat gezien tijdens onze rondreis door Sicilië. Wat het meeste indruk op me maakte waren de mozaïeken van de Villa romana midden op het eiland. Zo veel mozaïeken uit de oudheid haeb ik nog nooit bij elkaar gezien en dat ook nog in verbazend goede staat.
Duidelijk is dat de villa van een zeer belangrijke Romein was, welke is niet zeker, maar men schrijft het toe aan keizer Marcus Aurelius Maximiamus (niet de belangrijke keizer Marcus Aurelius van de films). In de twaalfde eeuw was er een landverschuiving waardoor er 10 meter modder over het huis kwam te liggen waardoor de mozaïeken goed bewaard bleven.
Heel bekend zijn de 'bikini girls', die zich voorbereiden in normaal geachte kleidng voor de Olympische spelen (de heren waren naakt zeer vroeger)
Het mooiste zijn alle dierenvoorstellingen. Vooral de grote, brede gang met de vangst van dieren en de verscheping daarvan naar vroeger Carthago, maar later Rome om er een dierentuin mee vol te zetten.
Duidelijk is dat de villa van een zeer belangrijke Romein was, welke is niet zeker, maar men schrijft het toe aan keizer Marcus Aurelius Maximiamus (niet de belangrijke keizer Marcus Aurelius van de films). In de twaalfde eeuw was er een landverschuiving waardoor er 10 meter modder over het huis kwam te liggen waardoor de mozaïeken goed bewaard bleven.
Heel bekend zijn de 'bikini girls', die zich voorbereiden in normaal geachte kleidng voor de Olympische spelen (de heren waren naakt zeer vroeger)
Het mooiste zijn alle dierenvoorstellingen. Vooral de grote, brede gang met de vangst van dieren en de verscheping daarvan naar vroeger Carthago, maar later Rome om er een dierentuin mee vol te zetten.
3 juni 2018
Samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
De S&P500 sloot
fractioneel hoger en dat was onverwachts na al dat politiek gekrakeel en de
enorme, overdreven rentezwiepers. (Te?!) Massale dumping van Europese
bankaandelen, Deutsche Bank en de Italiaanse banken voorop de vuilnisbak in. De
vermetele lintenknipper Cottarelli presteerde het de benoeming van een bejaarde
eurosceptische minister van financiën te verbieden, waarmee de
regeringsformatie klapte. Althans, voor enkele dagen want na enig geschuif
stond er plotseling toch een nieuwe regering op het bordes in Italië. Twee
jaars Italiaanse staatsleningen maakten een ongekende val en het verzekeren
tegen terugkeer van de lire kwam in één dag bijna terug op de hoogtepunten van
de eurocrisis. Deze keer was er geen whatever it takes nodig om de boel de
goede kant in te drijven, maar de schrik zit er goed in (het zit niet zo snor
met de liquiditeit en volatiliteit van staatsleningen als men dacht), al werd
deze schrik snel minder bij het aanschouwen van al die frisse nieuwe Italiaanse
ministers. Populisme is kennelijk minder gevaarlijk dan de fratsen van die
vermetele knipper en de zo vaak ongelukkig loslippige collega Juncker.
In Spanje moest Rajoy
het veld ruimen na te overtuigende aantijgingen dat er corruptie in het spel
is. De socialisten nemen het stokje over, maar hebben niet voldoende stemmen en
moeten op niet al te lange termijn (voor 2020) verkiezingen uitschrijven.
Trump kan maar niet
genoeg krijgen van handelsoorlogje spelen. Mnuchin en Ross mogen de beste
maatjes met China zijn, maar opkomende vazal Navarro draagt het evangelie van
China haten met onvervaard enthousiasme uit. Geen pauze in de handelsoorlog met
China zoals de eerst genoemde oudgedienden die over hun houdbaarheidsdatum voor
Trump heen aan het raken zijn, maar een verlanglijstje voor $50 miljard
heffingen voor China op 15 juni. Het opschorten van de heffingen op staal en
aluminium (een te verwaarlozen deel van de wereldhandel) naar 1 juni werd niet
verlengd en daarop schreeuwde de rest van de wereld uiteraard moord en brand.
We krijgen die Bourbonproducent uit lievelingsstaat van Trump Kentucky wel, zo
riep men in Europa. Trump had Macron te verstaan gegeven dat het maar eens snel
uit moest zijn met het langs stuiven van Mercedessen op fifth avenue. Trump kan
nog niet op een plan betrapt worden wat hij wil met zijn heffingen en quota’s.
China 2025 onderhandelt daardoor moeiteloos met Mnuchin/ Ross die (terecht) vallen
voor een enorm pakket aan beloofde Chinese importorders van China uit de VS
t.z.t. Trump weet niets beter te doen dan marketing bommetjes te gooien van
nieuwe heffingen, tweets etc. maar besliste van de week wel dat nutsbedrijven
meer stroom moesten gaan afnemen tegen elke prijs van zieltogende aftandse
kolen- en kerncentrales. Na het ontvangen van een enorm grote brief van rocket
man(netje) Kim lijkt Trump alsnog af te reizen naar Singapore om elkaar te
ontmoeten op 12 juni. Verder is Trump bezig met het voorbereiden van een speech
wat hij wil met farmacieproducenten/prijzen. Ondertussen vraagt iedereen zich
af waar de first lady is, zit ze in een hoekje van het Witte Huis te huilen nu haar
man niet eens meer haar naam goed kan spellen.
Het macronieuws in de
VS was uiteraard om je vingers bij af te likken, anders was de S&P
natuurlijk niet omhoog gegaan bij zo veel politieke ellende. De groei van de werkgelegenheid was een hoger
dan verwachte 223.000, de werkloosheid daalde ruim 0,1% naar 3,76% maar de
participatiegraad daalde ook 0,1%. Lonen stegen 0,1% meer dan verwacht naar
2,7%, maar lijken nog steeds zwakjes vergeleken met de lage werkloosheid en
aantrekkende productiviteitstijging. Persoonlijk inkomen steeg over april 0,3%
en uitgaven 0,6%. De ISM steeg 1,4, meer dan verwacht, naar een hoge 58,7 met
nog sterkere cijfers voor nieuwe orders. Pending home sales april vielen uit de toon
met een kleine daling, een slecht voorteken voor de huizenverkopen in mei/ juni.
Het consumentenvertrouwen steeg behoorlijk. Een en ander is genoeg om de
groeiverwachtingen in de VS voor het tweede kwartaal naar boven bij te stellen,
naar boven de 3% richting 4%.
Het Beige Book dat de economie
in de diverse districten van de FED behandelt was positief van toon, vooral via
bijbehorende anekdotes en maakt een verhoging van de FED-rente in juni
uitermate plausibel.
In Europa waren de
cijfers wat minder goed, maar niet langer slechter dan gevreesd. Wel slecht
genoeg om andermaal de groeiverwachtingen iets te gaan verlagen, maar men wil
even afwachten welke kat (aap is wat zwaar beladen sinds de vergelijking met vj
en kat hoort meer bij Italië) nu weer uit de Italiaanse mouw aan het kruipen is.
China leverde weer
solide cijfers, in Japan gaat het ook wat beter en de Koreaanse exportcijfers
waren fiks in herstel.
2 juni 2018
Sicilië Etna
De rondreis door Sicilië is me goed bevallen. Na ruim 30 jaar was ik weer terug op Sicilië.
Mooi weer, gezellig de antipasta met vis of vlees
En de Etna natuurlijk. Ook deze keer er niet echt op geweest. Vanuit de lucht was al te zien dat de Etna alleen maar stoom afblies, geen lava uitstootte.
Mooi weer, gezellig de antipasta met vis of vlees
En de Etna natuurlijk. Ook deze keer er niet echt op geweest. Vanuit de lucht was al te zien dat de Etna alleen maar stoom afblies, geen lava uitstootte.
en de Etna is natuurlijk ook te zien van catania, Randazzo, Taormina en nog heel wat plaatsen
27 mei 2018
Samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Wall Street
hield de schommelingen zeer beperkt en ondanks dalingen van de olieaandelen op
vooral vrijdag (men rekent nu vast op uitbreiding van de olieproductie van o.a.
Saoedi-Arabië en Rusland op de komende OPEC-vergadering van 22 juni) was er een
minieme stijging voor de S&P in de afgelopen week, vooral door de aandelen
die profiteren van rentedaling. Want de lange rente daalde weer, de curve werd
weer wat vlakker. Qua marktwaarde is Netflix nu het grootste mediabedrijf op
aarde, meer waard dan Disney.
In Europa
hadden de koersen last van angsten voor de nieuwe Italiaanse populistische
regering die Europese regels vooral voor het gat op de begroting aan zijn laars
lapt. Straks weer met 58 jaar met een pensioen van de nodige waardeloze
miljoenen lires. Ook in Spanje rommelt het. De cijfers voor economische groei
in Europa voor het eerste kwartaal vielen iets tegen, bijvoorbeeld 0,3% voor
Duitsland (door netto exportbijdrage negatief, de binnenlandse vraag was wel
sterk). De zeer belangrijke conjunctuurindicator IFO was goed, iets beter dan
verwacht en dat was een verademing na al dat economische nieuws dat slechter
dan verwacht was in Europa.
De dollar
bleef sterk, het economisch nieuws vanuit Amerika komt sterker binnen dan dat
van Europa.
De klucht
tussen Trump en Kim Jung Un is nog niet afgelopen na de afzegging voor de top
door Trump.
De
onderhandelingen over een nieuw NAFTA-akkoord vorderen moeizaam, maar voor 1
juni wordt een tussenresultaat verwacht. De handelsonderhandelingen met China verlopen
op een nog langzamer pitje, maar de verzachting van de maatregelen tegen
communicatiebedrijf ZTE doen hopen dat het allemaal niet al te rampzalig zal
aflopen.
De notulen van
de FED werden als ‘dovish’ beoordeeld omdat men duidelijker aangaf dat men de
rente langzaam en niet meer ver zou gaan verhogen en dat ook wat duidelijker
zou gaan communiceren. Daarop kon de lange rente dalen, maar als het economisch
nieuws in de VS blijft meevallen (=groei boven 2,5% op jaarbasis) dan kan de
FED niet zo aardig blijven.
In de VS
liepen de initial claims voor werkloosheid flink op, maar ze bleven laag. Orders
voor duurzame goederen daalden wat en de huizenverkoop viel eveneens wat tegen.
De flash PMI’s
waren beter voor de VS (in lijn met de regionale PMI’s), maar in de rest van de
wereld was er beperkte verslechtering.
25 mei 2018
terug uit Sicilië
Weer
terug uit Sicilië, na een rondreis door mooie stadjes, met vele vergezichten,lekkere
wijn en o.a. aardbeien. Wel met drie uur vertraging vanwege staking van Franse
verkeersleiders. Die schijnen niet genoeg te verdienen. Al googlend zag ik
salarissen voor € 6-12.000 per maand voor Nederlandse verkeersleiders en € 3000 voor Franse, al lijkt me dat laatste
wel erg laag.
Weer
eens flink bijlezen. Wat zag ik?
De
volatiliteit op de beurzen is gestaag aan het dalen. We raken gewend aan de
nieuwe zorgen van protectionisme (meer zorgen over Nafta/ minder over China,
maar Navarro, een enorme Chinahater, scheldt zijn medeonderhandelaar minister
van financiën Mnuchin uit voor slap doetje die alles bij voorbaat cadeau geeft
aan die doortrapte Chinezen).
De
hogere rentes en inflatie ziet nu ook iedereen. Het inflatienieuws was goed,
lager dan verwacht., maar de trend is toch wel duidelijk stijgend in de VS.
Niet zo hard als gevreesd, Amazon/ Uber/Airbnb doen hun invloed kennelijk nog
steeds gelden.
De AEX
raakte net nieuwe highs en moest even aarzelen, de S&P heeft meer moeite om
te stijgen, waarschijnlijk door de sterkere dollar en de hogere rente. Charttechnisch
ziet er goed uit, Tostrams roept 1000 voor de AEX, niet zijn gebruikelijke
stapjes van als de AEX boven 573 komt dan kan deze verder stijgen tot 609 etc.,
want dat levert geen pakkende kop boven een column op.
De
10-jaarsrente in de VS doorbrak de 3,05% en is daarmee op het hoogste punt
aangeland sinds 2011. Dit veroorzaakte geen paniek op de beurzen, misschien ook
omdat de inflatieverwachtingen stabiliseerden (10 jaar VS op 2,17%) ondanks de
iets hogere olieprijs. Men denkt dat de FED weer wat aardiger wordt. Uitde
notulen blijkt dat ze misschien met extra teksten komen dat ze de rente niet
veel verder gaan verhogen. Powell is bang dat Trump de onafhankelijkheid van de
FED afpakt als men de rente doldriest blijft verhogen.
Men is
vier renteverhogingen uit aan het prijzen richting drie. Bij 2,5% economische
groei gaat men drie keer verhogen (maar ik zie 3-3,25% groei in 2018 en daarmee
toch vier renteverhogingen). Rentedaling is wel mogelijk, omdat iedereen al
short zit op basis van een steeds vastere overtuiging dat de groei in de VS
gaat meevallen.
Men
kijkt wat meer door de optimistische bril voor de groei in de VS (Phillyfed, markit
PMI’s, retail sales). Oeverloos negatief is men ineens voor groei in Europa (tegenvallende
groei export Duitsland), maar de IFO hield zich kranig. De groei in Europa over
het eerste kwartaal is gedrukt door het koude weer in februari en maart en kan
iets herstellen in het tweede kwartaal (stakingen in Frankrijk echter negatieve
factor).
De
hogere olieprijs is pijn aan het doen voor de groei van de consumptie. $86
wordt gezien als pijngrens. Het zorgt wel voor meer investeringen in energie,
per saldo bijt het de economische groei nog niet. OPEC en rusland zien ook dat
men de olieprijs niet te veel moet op laten lopen, anders gaat men weer te veel
investeren in nieuwe olieproductie en at bijt uiteindelijk te hard. Ze gaan dus
meer produceren.
De
economische groei blijft waarschijnlijk sterk door flinke groei van de
investeringen.
Italië
zag de rente flink stijgen, veel meer dan ik dacht, op de nieuwe populistische
regering die een gat in de hand heeft bij de uitgaven en niet naar Europa meer
wil luisteren voor de tekorten, maar wel in de euro wil blijven en plannen
lijkt te gaan maken voor een duale munt à la Varoufakis voor Griekenland
voorstelde. Italië zou aan de ECB volgens de populisten moeten vragen om
kwijtschelding van schulden, in eerste instantie zou men genoegen willen nemen
met zo’n € 250-300 miljard. Europees high yield doet het ook slecht.
Het
onderzoek van Mueller lijkt goed af te lopen voor Trump en zijn familie, zo
beweren de geruchten. In juli lijkt er meer actie te komen van Mueleer.
Brazilië
kon de rente niet verlagen vanwege het slechte sentiment voor Emerging Market
Debts en de sterke dollar, waardoor de real verdedigd moet worden met hoge
rente. Indonesië moest daardoor de rente verhogen. Niet goed, maar het is vaak
ergere geweest bij de Emerging Markets.
11 mei 2018
op naar Sicilië en all time highs
tijd voor een kleine vakantie, tijd om het zonnig in te zien.
tijd voor minder zorgen over protectionistische maatregelen van Trump. China dient gewoon een lijstje in van wat ze meer in Amerika willen kopen. Op zich de juiste manier om het probleem van het te grote handelsoverschot met de VS op te lossen. Met daarbij een ruimer monetair beleid.
tijd voor minder zorgen over de stijgende inflatie. Dat geldt alleen voor de VS , niet voor Europa waar de inflatie nog steeds zorgelijk daalde (in Zuid Europa). En zelfs voor de VS lijkt het niet zo hard te gaan. Alleen de medische kosten lopen uit de hand. opperhoofd trump gaat de farmaceuten eens goed uitfoeteren over hun prijsbeleid, dat is duidelijk voor iedereen die en blik werpt op de koersontwikkeling van de farmaceuten (15%+ underperformance).
tijd om gefrustreerde bulls om ze te troosten: ja, de koersontwikkeling sinds Trump is achtergebleven bij de stijgingen van de verwachte winsten. Dat is terecht als de recessie te dichtbij komt. Maar gaat men hier meer in geloven, als de groei aantrekt? Belastinginkomsten vallen mee, investeringen groeien voorspoedig, consumenten kopen aarzelend toch maar meer, toch maar een huis kopen/ laten bouwen.
Minder zorgen over een rente boven 3% voor maerikaanse 10-jaars staatsleningen. De correlatie met de beurs lijkt klein te zijn, misschien is het toch niet zo zorgelijk.
Stiekem is de beurs bezig met een flinke opmars.
tijd voor minder zorgen over protectionistische maatregelen van Trump. China dient gewoon een lijstje in van wat ze meer in Amerika willen kopen. Op zich de juiste manier om het probleem van het te grote handelsoverschot met de VS op te lossen. Met daarbij een ruimer monetair beleid.
tijd voor minder zorgen over de stijgende inflatie. Dat geldt alleen voor de VS , niet voor Europa waar de inflatie nog steeds zorgelijk daalde (in Zuid Europa). En zelfs voor de VS lijkt het niet zo hard te gaan. Alleen de medische kosten lopen uit de hand. opperhoofd trump gaat de farmaceuten eens goed uitfoeteren over hun prijsbeleid, dat is duidelijk voor iedereen die en blik werpt op de koersontwikkeling van de farmaceuten (15%+ underperformance).
tijd om gefrustreerde bulls om ze te troosten: ja, de koersontwikkeling sinds Trump is achtergebleven bij de stijgingen van de verwachte winsten. Dat is terecht als de recessie te dichtbij komt. Maar gaat men hier meer in geloven, als de groei aantrekt? Belastinginkomsten vallen mee, investeringen groeien voorspoedig, consumenten kopen aarzelend toch maar meer, toch maar een huis kopen/ laten bouwen.
Minder zorgen over een rente boven 3% voor maerikaanse 10-jaars staatsleningen. De correlatie met de beurs lijkt klein te zijn, misschien is het toch niet zo zorgelijk.
Stiekem is de beurs bezig met een flinke opmars.
6 mei 2018
samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Beurzen kwamen andermaal nauwelijks van hun plaats. Even een kleine daling na het besluit van de FED, ook al was dit 100% als verwacht, eigenlijk met een kleine meevaller: het woordje symmetric' bij inflatie waardoor de FED aangaf niet overspannen te zullen reageren op inflatiestijging boven de 2%. Maar men had kennelijk te veel ingezet op de anomalie dat als de FED wat zegt de koersen omhoog gaan. Niet bij de Powell-FED dus.
Het 40-weeks gemiddelde van de S&P500 werd weer eens getest en op vrijdag gingen daarna de koersen bemoedigend omhoog. Maar per saldo weer een week met zijwaartse bewegingen, al ziet het er in Europa weer iets beter uit door de sterke dollar.
De winstcijfers bleven over het algemeen beter dan verwacht binnenkomen. deze week was het vooral Apple dat steun gaf aan de beurzen via beloftes om meer eigen aandelen op te kopen. Buffets Hathaway lustte daar wel pap van en kocht de nodige miljoenen aandelen Apple bij in de afgelopen maanden.
De hogere olieprijzen zorgden voor stijging van de benzineprijs.
De groei van de werkgelegenheid in de VS was met 164.000 iets onder de verwachtingen, maar inclusief opwaartse herzieningen in vorige maanden niet. Loonstijging was slechts 0,1%, lager dan verwacht. De werkloosheid daalde van 4,1 naar 3,9%. De participatiegraad daalde 0,1 naar 62,8, een tegenvaller. De ISM's daalden iets meer dan verwacht, maar staan nog op mooie niveaus die verdere winstgroei en groei boven potentie mogelijk maken.
Het handelstekort van de VS daalde, ietsje meer dan verwacht.
Initial claims voor werkloosheid bleven extreem laag, een sterke arbeidsmarkt aangevend.
In de rest van de wereld daalden de PMI's iets vaker dan dat ze stegen, in lijn met wat de flash PMI's al aangegeven hadden. Ook daar meestal nog steeds respectabele niveaus.
In Europa daalde de inflatie meer dan verwacht, vooral in de europeriferie is de inflatie nog niet naar boven te branden.
Het 40-weeks gemiddelde van de S&P500 werd weer eens getest en op vrijdag gingen daarna de koersen bemoedigend omhoog. Maar per saldo weer een week met zijwaartse bewegingen, al ziet het er in Europa weer iets beter uit door de sterke dollar.
De winstcijfers bleven over het algemeen beter dan verwacht binnenkomen. deze week was het vooral Apple dat steun gaf aan de beurzen via beloftes om meer eigen aandelen op te kopen. Buffets Hathaway lustte daar wel pap van en kocht de nodige miljoenen aandelen Apple bij in de afgelopen maanden.
De hogere olieprijzen zorgden voor stijging van de benzineprijs.
De groei van de werkgelegenheid in de VS was met 164.000 iets onder de verwachtingen, maar inclusief opwaartse herzieningen in vorige maanden niet. Loonstijging was slechts 0,1%, lager dan verwacht. De werkloosheid daalde van 4,1 naar 3,9%. De participatiegraad daalde 0,1 naar 62,8, een tegenvaller. De ISM's daalden iets meer dan verwacht, maar staan nog op mooie niveaus die verdere winstgroei en groei boven potentie mogelijk maken.
Het handelstekort van de VS daalde, ietsje meer dan verwacht.
Initial claims voor werkloosheid bleven extreem laag, een sterke arbeidsmarkt aangevend.
In de rest van de wereld daalden de PMI's iets vaker dan dat ze stegen, in lijn met wat de flash PMI's al aangegeven hadden. Ook daar meestal nog steeds respectabele niveaus.
In Europa daalde de inflatie meer dan verwacht, vooral in de europeriferie is de inflatie nog niet naar boven te branden.
overpeinzingen: is het tijd om weer optimistischer te worden?
De S&P
staat op een punt waar het duidelijk moet worden of het erger wordt met de
zwartgallige dalingen sinds eind januari of dat de weg weer eens flink omhoog
moet worden ingeslagen.
De laatste
paar weken ben ik optimistischer geworden en dreig ik het zwartgallige kamp waar
ik sinds half januari in zat te verlaten.
In januari was
iedereen optimistisch en gaf men bijna 100% gewicht aan de mooie verhalen over
winstbijstellingen, belastingverlagingen en een Trump die alleen maar mooie
dingen voor markten deed en bijna 0% aan minder mooie zaken als hogere
inflatie, protectionistische stokpaardjes van Trump en het te oud worden van de
business cycle zoals de yield curve aangaf.
Nu in mei
geeft men een fiks gewicht aan een dreigend eind van de business cycle over 2-3
jaar, siddert men voor de protectionistische uitspraken van Trump en Chinese
halsstarrigheid over doelen voor 2025 die een handelsakkoord in de weg staan en
ziet men alom stijging van de (loon)inflatie in de VS. PMI’s, ISM’s lijken gepiekt
te hebben.
En alom zit men dus te dubben: is it as good as it gets. Daardoor lijkt het meer in de prijs te zitten.
Morgan Stanley
had een heel verhaal waarom je niet zo optimistisch had moeten worden over
belastingverlagingen. Enorme mosterd na de maaltijd natuurlijk, dit verhaal had
men in januari al kunnen schrijven, maar dat paste toen niet in wat de klant
wilde horen en de MS-goeroes aan het rondbazuinen waren. Nu dus ineens dat
verhaal en men draafde uiteraard veel te ver door in het negatieve.
Belastingverlagingen die investeringen aanzwengelen zijn goed voor beurzen, omdat
hierdoor de productiviteitsgroei kan herstellen en daarmee de cyclus langer
wordt. Tenminste, als het geen overinvesteringen zijn, verkeerde investeringen en
dat lijkt op het ogenblik in orde te zijn na de lange periode sinds 2009 met
onderinvesteringen vanwege pessimisme over de toekomst.
De inflatie op
jaarbasis loopt op, zoals iedere muts die naar de maandelijkse inflatiecijfers
van 2017 had kunnen voorspellen. Tot september wordt het ongeveer ondoenlijk om
een lagere kerninflatie op jaarbasis in de VS te krijgen.
Toch ben ik
iets geruster geworden op de inflatie. Die hoort inderdaad niet zo veel te
stijgen. Er is alleen een stijgende trend in de VS, Japan en enkele Emerging
Markets, maar niet in Europa, zelfs niet meer in het VK en ook niet in heel wat
Emerging Markets. Inflatie is een wereldwijd fenomeen en de stijging in de VS
wordt niet aangewakkerd door de rest van de wereld, vooral niet nu de dollar
weer sterker wordt. Na de schade door de orkanen herfst 2017 waardoor allerlei
goederen zoals auto’s opnieuw aangeschaft moesten worden steeg de
goedereninflatie snel. Nu daalt deze weer en dat drukt de inflatie op korte
termijn.
Op wat langere
termijn moet inflatie uiteraard verder stijgen door hogere grondstoffenprijzen
en schaarste in de VS die zich uit in druk op transportprijzen en hogere
diensteninflatie. Ook gezondheidszorg zal duurder worden nu de hoge begrotingstekorten
in de VS het moeilijker maken Obamacare voldoende te subsidiëren. Maar
globalisering zal goedereninflatie zeer laag houden tenzij Trump daar via
enorme importheffingen daar een stokje voor steekt.
China zal
moeten leren via de principes van globaal kapitalisme te gaan werken. De
privileges die het kreeg bij intrede in WTO omdat het een arm land was moeten
weg, geen hoge importheffingen meer en hoge exportsubsidies. De eigen markt
moet meer open en de technologietransfer moet eerlijk betaald worden. Dat druist
enigszins in tegen het doel in 2025 absolute wereldleider te zijn in Artificial
Intelligence, robots, zelfrijdende auto’s en elektrische auto’s. maar niet
helemaal. Alle investeringen op de doelsectoren zijn welkom en mogen deels ook zo
ongeveer helemaal eigendom worden van buitenlandse ondernemingen. Europa is uiteraard toast voor de genoemde
sectoren. Duitsland heeft Kuka (robots) al verkwanseld aan China en de EU stelt
niets voor op het gebied van artificial intelligence. Trump heeft een sterk
punt met het opleggen van nieuwe voorwaarden aan China hoe ze de belangrijkste
nieuwe sectoren mogen gaan overheersen in de wereld.
Dat is
zorgelijk, maar hoort een stijging van de beurs op korte termijn niet in de weg
te staan. Het gaat heel lang duren voor de VS en China tot iets
gemeenschappelijks komen. Ondertussen uiteraard wel enige nieuwe
importheffingen op China die vergolden zullen worden.
Op korte
termijn kan het gunstig voor de beurs worden dat de groei in de VS aantrekt tot
ongeveer 3% of iets hoger. Dat houdt de winstgroei goed, zorgt voor een
stijging van de productiviteit die in lijn lijkt of lager is dan de hogere
loonstijging. De angst voor te veel acceleratie van de loonstijging lijkt weer
af te nemen door de recente cijfers.
Op diverse
plaatsen zag ik afgelopen week plaatjes dat loonstijging in de VS onder 2% plus
productiviteitstijging zou blijven. Dat is inderdaad mogelijk.
Dat hoort de
FED dan weer kalm te houden. Ze gaan door met verhogen, maar willen geen
omgekeerde rentecurve want dat signaleert een recessie na ongeveer een jaar en
dat is niet nodig bij de huidige nog lage inflatiedreiging. De obligatiemarkt
rekent hier vast op en daardoor vervlakt de rentecurve. De kredietmarkt ziet
dat ook en is nog totaal niet onder de indruk van de afzwakkende groei / hogere
kans op recessie na 2 jaar die de rentecurve signaleert. This time is
different, deze keer reageert de FED eerder op inversie van de rentecurve en
zal Trump op tijd komen met reusachtige infrastructuurinvesteringen om de
recessie af te wenden en ondertussen zorgen hogere grondstoffenprijzen voor
afwending van rampen in o.a. de energiesector.
Zo lang de
kredietsector zo optimistisch blijft, hoef je het signaal van afzwakkende groei
dat de rentecurve geeft niet zo ernstig te nemen voor de beurzen. Die kunnen (een
beperkte tijd) verder stijgen in de eerste fase van hogere credit spreads.
Als de groei
in de VS inderdaad gaat aantrekken dan zou het zo maar kunnen dat de weegschaal
die in januari nog 100% Goldilocks was vanwege de korte termijn en nu flink
minder Goldilocks is vanwege angsten voor de middellange termijn weer meer
richting Goldilocks gaat.
[uiteraard
geen garantie, Trump is onberekenbaar en het Gele Gevaar is niet geweken. Iran
kan zo maar fout gaan (hoeft niet), het optimisme over Noord Korea kan zo maar
verdwijnen. ECI, loonkosten kunnen zo maar te veel door stijgen.
De FANG -aandelen kunnen verder corrigeren. En zo zijn er nog vele
redenen te verzinnen waarom beurzen kunnen dalen. De wall of worry blijft hoog.]
5 mei 2018
Groei werkgelegenheid VS OK, maar anders zou je verrassend snel in een recessie zitten
164.000 groei
van de werkgelegenheid in de vorige maand, iets minder dan de 190.000 die
verwacht werd, maar inclusief 30.000 opwaartse herzieningen OK. Al enige maanden
gaat niet de grootste aandacht uit naar de groei van de werkgelegenheid maar
naar het begeleidende cijfer van de loongroei. Die was maar 0,1%, lager dan de
verwachte 0,2% terwijl voor 0,3% gevreesd werd (na herzieningen zijn die
cijfers overigens nog steeds mogelijk). De werkloosheid daalde eindelijk naar
3,9%, terwijl die al zo’n half jaar niet gedaald was terwijl de groei van de
werkgelegenheid groter was dan de natuurlijke aanwas van de beroepsbevolking
Omdat meer mensenwerk gingen zoeken daalde werkloosheid niet in de vorige
maanden en nu ineens wel. De participatiegraad daalde zelfs iets.
Geen nieuw
opborrelende inflatieangst uit sterkere loongroei, maar wel een beetje door de
dalende werkloosheid.
Op jaarbasis
trok de groei van de werkgelegenheid aan tot weer iets boven de 2 miljoen. Dat
is maar goed ook, want bij daling onder de 2 miljoen op jaarbasis zat je zo in
een recessie in de afgelopen decennia.
(pijlen zelf
toegevoegd; alleen in 1996 en 1986 kwam er niet snel een recessie na de
tijdelijke doorboring van de 2 miljoen groei en in 2007 duurde het wat langer,
iets dat nu ook zou kunnen gebeuren (of niet), misschien dat de grens bij 1,9
miljoen ligt; je zou ook moeten aanpassen voor de groei van de bevolking in de
afgelopen decennia)
Zo bezien is
de belastingverlaging van Trump net op tijd. Dit helpt de investeringen terwijl
er niet veel extra geconsumeerd wordt omdat naast de bedrijven vooral de rijken
belastingverlaging krijgen en die sparen meer als je ze een
belastingvoordeeltje geeft (iets dat de lage inkomens zich niet kunnen
permitteren). Op die manier krijg je niet te veel inflatie uit oververhitting van de economie door belastingverlaging.
Zo had Trump het vast niet beredeneerd, maar belastingverlaging
zo ver in de cyclus lijkt zo economisch gezien nog niet eens zo slecht uit te
pakken (sociaal zou het natuurlijk beter geweest zijn als de lagere
middeninkomens het meeste zouden hebben geprofiteerd).
29 april 2018
Samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Een dag met flinke
dalingen van Wall Street richting het gevreesde niveau van het 40-weeks
gemiddelde (3% angst + Caterpillar had als kanttekening bij hun superbe
winstcijfers dat nog mooier er niet in zat, het is ‘as good as it gets’ met
angsten uit de doos van Pandora dat alles nu minder goed wordt) , maar daarna
enig herstel op de mooie cijfers van met name enkele tech giganten zoals
Amazon, Intel, Microsoft, Facebook en op meer geloof in mooie groei in de VS.
Per saldo weinig beweging.
De 10-jaars rente
brak in de VS door de psychologisch belangrijke barrière van 3%, (hoogste rente
sinds 2014), maar niet door 3,05% (hoogste rente sinds 2011).
De eerste
schatting van de groei over het de laatste jaren steeds zwakke eerste kwartaal
in de VS van 2,3% viel mee. De arbeidskosten, ECI, stegen met 0,8% (3,2% op
jaarbasis), versnelling van loongroei en inflatie aangevend. De FED verhoogt de rente op dit soort cijfers.
Draghi was een
beetje geschrokken van de matige 0,3% groei over het eerste kwartaal in Frankrijk.
Als de groei niet aantrekt, moet de QE misschien niet ineens gestopt worden in
september en men nog voorzichtiger zijn met rentestijging. Ondertussen loopt de
inflatie wel iets op, o.a. door de stijging van de olieprijzen.
Meevallende groei
en wat meer zorgen over de EU= hogere dollar versus euro.
In de VS waren de
cijfers over de huizenmarkt goed, vooral verkopen van nieuwe huizen, maar ook
stijging van de huizenprijzen. Het consumentenvertrouwen verbeterde iets en dat
was meer dan verwacht. Vervoer over de weg en met de trein groeit sterk.
Initial calims voor werkloosheid daalden tot een record lage 209.000. bedrijven
ontslaan zo min mogelijk, nu het zo veel moeite kost nieuwe mensen aan te nemen
(dit laatste gaat groei van de werkgelegenheid afremmen). Nieuwe orders
groeiden niet en dat was een tegenvaller.
Wereldwijd waren
de flash PMI’s overwegend goed. Geringe daling in de EU en dat was meevallend
gezien de behoorlijk dalende IFO.
De leiders van
Noord- en Zuid Korea ontmoetten elkaar vorige week, de dooi in de Koreaanse
oorlogsvrees lijkt voort te zetten.
Macron en Merkel
probeerden afgelopen week bij hun bezoek Trump te vermurwen het kernverdrag met
Iran niet zo maar op te zeggen. Op 4 mei hoopt men een nieuwe versie van Nafta te kunnen publiceren. Er dreigen wel investeringsrestricties voor China in/uit de VS.
25 april 2018
10 jaar rente 3% in VS: verdrietig voor beurzen?
Plotseling is de rente weer aan het stijgen. De reden hiervoor is vooral dat plotseling de markt de kans op meer dan 2,5% inflatie een stuk hoger aan het inschatten is (volgens plaatje Bianco). Daarom blijft de Powell-FED veel onaardiger dan die lieve Yellen.
De laatste maanden was de markt steeds duidelijker aan het aangeven dat er een recessie in de VS aankomt, niet over een jaar, maar over twee of drie jaar of zoiets. Dan gaat de FED-rente richting 0, blijft daar een tijdje en dan komt er een langzame stijging terug richting 3%. Gemiddeld kom je dan niet op zo'n hoge FED rente als de dots lijken aan te geven. Voor de komende tien jaar eerder iets als 2% dan 3%. Dan lijkt een rente van 2,5% voor tien jaar wel genoeg. Nee dus, men ziet een onaardigere FED door hogere inflatieverwachtingen. Plotseling ziet men de kerninflatie boven 2% stijgen, ziet men hogere olieprijzen en is men even van de kook omdat men weer wat meer groei in de VS ziet na het eerste kwartaal.
Dat zou volgens de meeste economen nog niet hoeven te leiden tot lagere aandelenkoersen, dat zou pas bij 3,5% gebeuren. Dat schrijven alle gerenommeerde brokers. Toch zien we nu al een beurs die niet weg is van hogere rente. Men stuurt koersen omlaag van kwaliteitsaandelen die nu eenmaal meer positief gecorreleerd zijn met obligatiekoersen dan cyclische prutaandelen. Tech aandelen zitten even in de verdrukking uit angst voor regulering.
De laatste maanden was de markt steeds duidelijker aan het aangeven dat er een recessie in de VS aankomt, niet over een jaar, maar over twee of drie jaar of zoiets. Dan gaat de FED-rente richting 0, blijft daar een tijdje en dan komt er een langzame stijging terug richting 3%. Gemiddeld kom je dan niet op zo'n hoge FED rente als de dots lijken aan te geven. Voor de komende tien jaar eerder iets als 2% dan 3%. Dan lijkt een rente van 2,5% voor tien jaar wel genoeg. Nee dus, men ziet een onaardigere FED door hogere inflatieverwachtingen. Plotseling ziet men de kerninflatie boven 2% stijgen, ziet men hogere olieprijzen en is men even van de kook omdat men weer wat meer groei in de VS ziet na het eerste kwartaal.
Dat zou volgens de meeste economen nog niet hoeven te leiden tot lagere aandelenkoersen, dat zou pas bij 3,5% gebeuren. Dat schrijven alle gerenommeerde brokers. Toch zien we nu al een beurs die niet weg is van hogere rente. Men stuurt koersen omlaag van kwaliteitsaandelen die nu eenmaal meer positief gecorreleerd zijn met obligatiekoersen dan cyclische prutaandelen. Tech aandelen zitten even in de verdrukking uit angst voor regulering.
22 april 2018
overpeinzingen: cycli en de vervlakkende yield curve
De laatste weken begint men meer te
schrijven over een recessie in de VS over een onduidelijk lang wegge periode,
langer dan een jaar maar waarschijnlijk korter dan drie jaar.
Die hogere recessiekans wordt
hoofdzakelijk afgeleid uit de rentecurve. Die is behoorlijk vlak geworden en de
FED orakelt dat men uit is op een hogere reële korte rente en dat betekent
meestal een nog vlakkere rentecurve, tenzij men meer in inflatoire groei gaat
geloven in plaats van stagnatie of stagflatie.
Zoals gewoonlijk schrijft men dat door
de huidige omstandigheden een omgekeerde rentestructuur niet zo duidelijk een
recessie aangeeft.
De FED is nog niet uit op een recessie
en voorlopig klopt dat ook.
Hoe kan dat veranderen?
1. De belastingverlagingen worden een groot succes met
hogere groei van vooral de investeringen. In 2019 gaat de overheid ook meer
investeren in infrastructuur.
2. De handelsoorlog leidt tot problemen, minder export en
meer inflatie. Minder wereldhandel per definitie, zoals de populisten
favoriseren. Wellicht hogere looninflatie, zeer wellicht juist voor de lagere
inkomens in het Westen en ten koste van de lage inkomens in de arme landen.
3. China zwakt meer af doordat men schuldvorming remt. Dat
zou groei onder 6,5% mogen brengen. Het lijkt er niet op dat men de groei echt
onder 6,5% wil toestaan. Men is zeer beducht voor sociale onrust en die
ontstaat als er veel meer groei is in de grootste steden dan elders. Men
stimuleert nu de groei van de tweede rang steden en dat zorgt voor meer groei
dan westerse economen uit hun pen konden schrijven.
Is dat erg voor beurzen?
bear flattening, dat hebben we nu, was gemiddeld niet slecht
Morgan Stanley is behoorlijk bearish bij het indelen van de cyclus. Dan hebben we niets moois van betekenis meer te verwachten in deze cyclus
Samenvatting financieel economisch nieuws van de afgelopen week
Wall Street kwam nauwelijks van de plaats
af. Dat kwam niet door de eerste winstrapporten over het eerste kwartaal. Die lieten
in 80% van de gevallen een betere winst zien dan de hooggespannen verwachtingen,
5,9% beter dan verwacht en dat is iets beter dan het gemiddelde waarmee de
altijd omlaag geprate winsten meevallen. De omzetten waren eveneens duidelijk beter
dan verwacht. Het economische nieuws werkte ook niet tegen en er was minder dan
gebruikelijk nieuws van en over Trump. Positief nieuws over Noord Korea. Bij
aandelen wat minder optimisme over SOX en doorgaande somberheid bij consumer staples.
Small caps deden het beter en advance/decline lines zetten nieuwe highs
daardoor (breadth van de markt weer beter).
Dat was iets tegenvallend en wellicht
toe te schrijven aan al die beslommeringen hoe ver we in de cyclus zitten en nu
moeten rekenen op hogere inflatie en over 18+(+?) maanden op een recessie in de
VS. De rente steeg behoorlijk in de VS, ook op hogere ingeprijsde
inflatieverwachtingen door vooral hogere olieprijzen. De tienjaars rente in de
VS staat op het hoogste punt van het jaar en boven 3% maakt nieuwe angsten los.
De rentecurve vervlakt en men ziet dit als vertaling van belastingverlagingen
die op termijn niet meer opwegen tegen handelsoorlogellende.
In de VS stegen de leading indicators
0,3%, iets minder dan verwacht. Detailhandelsverkopen stegen 0,6%, industriële
productie 0,5%, iets beter dan verwacht. Het Emprie Survey daalde, maar de
Philadelphiafed business outlook verbeterde licht. NAHB huizensentiment daalde
iets maar is op 69 nog sterk. Dat geldt voor de meeste indicatoren in de VS.
In Duitsland daalde de ZEW
expectations behoorlijk.
Detailhandelsverkopen daalden in het
VK, de indicatoren verzwakken op een breed front voor het VK.
In China gaf men een groei van 6,8%
aan, 0,1% meer dan gedacht zoals gewoonlijk. Detailhandelsverkopen aren met
10,1% zeer sterk, industriële productie op 6% iets aan de lage kant.
Abonneren op:
Posts (Atom)

